Tag Archives: dywersja

Cichociemni w dywersji

 

Cichociemni byli żołnierzami Armii Krajowej w służbie specjalnej

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Cichociemni w dywersjiSpis treści:


 

Armia Krajowa była najliczniejszą, najdłużej działającą, a także stosującą najbardziej zróżnicowane formy walki konspiracyjną formacją zbrojną w okupowanej Europie. Była podziemnym Wojskiem Polskim.

soe-wykolejony-pociag-dywersja_2-250x175 Cichociemni w dywersjiSkładała się wyłącznie z ochotników, w szczytowym okresie swego istnienia liczyła aż 390 tys. żołnierzy! Liczebnie była liczniejsza niż Wojsko Polskie na początku 1939. Była armią bez koszar. W 1944 służyło w niej 10,8 tys. oficerów, w większości żołnierzy zawodowych. 

W latach 1942 – 1945 oddziały żołnierzy Polski Walczącej przeprowadziły ponad 110 tys. akcji zbrojnych oraz dywersyjnych, w tym ponad 2,3 tys. na transport (m.in. wykolejono 1,3 tys. pociągów z wojskiem i uzbrojeniem). Zabito w walce ponad 150 tys. niemieckich żołnierzy i policjantów oraz kolaborantów.

 

Formacje dywersyjne Armii Krajowej

soe-mina-kolejowa-250x244 Cichociemni w dywersji

Mina kolejowa

W trakcie swych działań AK tworzyła specjalne formacje dywersyjne: (20-04-1940) Związek Odwetu (sierpień 1940) Wachlarz (maj 1942) Organizację Specjalnych Akcji Bojowych Osa. 22 stycznia 1943 powołano Kierownictwo Dywersji (Kedyw) KG AK. Skupiał Związek Odwetu, Wachlarz, Tajną Organizację Wojskową oraz grupy bojowe Szarych Szeregów.

W czerwcu 1943 powołano Agat (akronim: anty-gestapo), którego dowódcą został Cichociemny, kpt. Adam Borys ps. Pług. W styczniu 1944 jednostka zmieniła nazwę na Pegaz (przeciw-gestapo), a w czerwcu 1944 na Parasol. Przeprowadziła wiele spektakularnych akcji, m.in. przeciwko hitlerowskim dygnitarzom, w tym śmiały zamach na kata Warszawy – Franza Kutscherę.

W powołanym rozkazem płk Stefana Roweckiego ps. Grot z 20 kwietnia 1940 Związku Odwetu walczyło 6 Cichociemnych, od lutego 1942 zastępcą komendanta był cichociemny mjr Henryk Krajewski ps. Trzaska.

W utworzonym w lecie 1941 Wachlarzu walczyło 27 Cichociemnych, tj. połowa z zrzuconych wówczas do Polski. Dowodzili wszystkimi Odcinkami:

Odcinek I (Lwów, Tarnopol, Płoskirów, Winnica, Żmerynka, Dniepropietrowsk) – Stanisław Gilowski ps. Gotur;
Odcinek II (Równe, Zwahel, Żytomierz, Kijów) – Jan Piwnik ps. Ponury;
Oddcinek III (Brześć, Pińsk, Dawidgródek) – Alfred Paczkowski ps. Wania;
Odcinek IV (Baranowicze, Słuck, Bobrujsk, Żłobin, Lida, Mińsk, Borysów, Orsza) – Tadeusz Sokołowski ps. Trop;
Odcinek V (Wilno, Dyneburg, Połock, Ryga) – Jan Smela ps. Wir

 

dywersja-pociag-250x153 Cichociemni w dywersji

W Kedywie walczyło ogółem 146 Cichociemnych, w tym 6 ze Związku Odwetu, 27 z Wachlarza oraz 20 w oddziałach partyzanckich. W Kedywie Cichociemni obsadzili m.in. 10 stanowisk szefów lub zastępców szefów Kedywu w obszarach, okręgach i jednym podokręgu, ponadto liczne stanowiska inspektorów oraz oficerów dywersji, w inspektoratach i obwodach, a także kierowników ośrodków dywersyjnych.

Cichociemni byli dowódcami wielu oddziałów AK (zobacz więcej info).

Współpraca z Anglikami – raport sprawozdawczy
dotyczący koncepcji dywersyjnych na terenie Polski
w: Akta Szefa Sztabu Armii Polskiej we Francji
Źródło: Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego, sygn. A.IV.-1/1a, 15

 

Marek Ney – Krwawicz – Bezpieczeństwo służby a życie codzienne żołnierza Armii Krajowej
na przykładzie Komendy Sił Zbrojnych w Kraju
w: Dzieje Najnowsze, rocznik LI – 2019, nr 3, s. 179-209, ISSN 0419-8824

 

 

Cichociemni ze specjalnością w dywersji

UWAGA! tabela ma więcej niż jedną stronę, wyświetla po 15 wierszy na stronie
(Kliknij wybraną kolumnę, aby posortować / kliknij w nazwisko, aby przejść do biogramu / wpisz, aby wyszukać)
Tabelę można przeszukiwać, wpisując dowolny ciąg znaków

 

Autor wykazu – Ryszard M. Zając, wnuk por. cc. Józefa Zająca

Na urządzeniach mobilnych aby zobaczyć całość należy przewinąć w poziomie

StopieńFotoNazwisko imięPseudonim
ppłk.
BAZALA-Leon Cichociemni w dywersji
Bazała LeonStriwiąż
mjr
BAKIEWICZ-Zbigniew Cichociemni w dywersji
Bąkiewicz ZbigniewZabawka
ppor.
BENEDYK-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Benedyk TadeuszZahata
kpt.
BENRAD-Adam Cichociemni w dywersji
Benrad AdamDrukarz
ppor.
BERNACZYK-SLONSKI-Kazimierz. Cichociemni w dywersji
Bernaczyk - Słoński KazimierzRango
płk
BETKOWSKI-Jacek Cichociemni w dywersji
Bętkowski JacekTopór 2
ppor.
BICHNIEWICZ-Jerzy Cichociemni w dywersji
Bichniewicz JerzyBłekitny
kpt.
BIDZINSKI-Niemir Cichociemni w dywersji
Bidziński NiemirZiege Karol
ppłk. sap.
BIELSKI-Romuald Cichociemni w dywersji
Bielski RomualdBej
ppor.
BIENIAS-Jan Cichociemni w dywersji
Bienias JanOsterba
mjr sap.
BILSKI-Kazimierz Cichociemni w dywersji
Bilski KazimierzRum
płk.
BORYCZKA-Adam Cichociemni w dywersji
Boryczka AdamBrona
ppłk.
BORYS-Adam Cichociemni w dywersji
Borys AdamPług
por. piech.
BUSLOWICZ-Michal Cichociemni w dywersji
Busłowicz MichałBociek
por.
BUYNO-Jerzy Cichociemni w dywersji
Buyno JerzyGżegżółka
mjr sap.
CETYS-Teodor Cichociemni w dywersji
Cetys TeodorWiking
por.
CHYLINSKI-Eugeniusz Cichociemni w dywersji
Chyliński Eugeniusz Frez
kpt. piech.
CIEPLIK-Franciszek Cichociemni w dywersji
Cieplik FranciszekHatrak
mjr
CZAYKOWSKI-Andrzej Cichociemni w dywersji
Czaykowski Andrzej Garda
por.
CZUMA-Jozef Cichociemni w dywersji
Czuma JózefSkryty
ppor. piech.
DABROWSKI-Adam Cichociemni w dywersji
Dąbrowski AdamPuti
płk.
DEKUTOWSKI-Hieronim Cichociemni w dywersji
Dekutowski HieronimZapora
kpt. piech.
DMOWSKI-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Dmowski StanisławPodlasiak
kpt.
DZIADOSZ-Rudolf Cichociemni w dywersji
Dziadosz RudolfZasaniec
por.
ECKHARDT-Mieczyslaw Cichociemni w dywersji
Eckhardt MieczysławBocian
płk. piech.
EMIR-HASSAN-Jerzy Cichociemni w dywersji
Emir Hassan JerzyTurek 2
kpt.
FIJALKA-Michal Cichociemni w dywersji
Fijałka MichałKawa
kpt. piech.
FORTUNA-Ludwik Cichociemni w dywersji
Fortuna LudwikSiła
kpt.
GARCZYNSKI-Marian Cichociemni w dywersji
Garczyński Marian Skała
kpt.
GAWORSKI-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Gaworski TadeuszLawa
mjr kaw.
GILOWSKI-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Gilowski StanisławGotur
kpt. sł. zdr.
GOLARZ-Marian Cichociemni w dywersji
Golarz Teleszyński MarianGóral 2
płk. piech.
GOLEBIEWSKI-Marian Cichociemni w dywersji
Gołębiewski MarianSter
mjr sap.
GORSKI-Jan Cichociemni w dywersji
Górski JanChomik
ppor.
GORSKI-Stefan Cichociemni w dywersji
Górski StefanBrzeg
mjr kaw.
GRODZICKI-Krzysztof Cichociemni w dywersji
Grodzicki KrzysztofJabłoń
kpt. piech.
GRUN-Bronislaw Cichociemni w dywersji
Grun Bronisław Szyb
ppor. piech.
GRYCZ-Jan Cichociemni w dywersji
Grycz JanDziadzio
ppor. art.
HARASYMOWICZ-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Harasymowicz StanisławLalka
ppor.
KALINOWSK-HECZKO-Gustaw Cichociemni w dywersji
Heczko Kalinowski GustawSkorpion
por.
HENCEL-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Hencel StanisławPik
ppor.
HORL-Jan Cichociemni w dywersji
Hörl JanFrog
ppłk.
IGLEWSKI-Antoni Cichociemni w dywersji
Iglewski AntoniPonar
por. piech.
JACHCINSKI-Henryk Cichociemni w dywersji
Jachciński Henryk Kret
mjr
JACKIEWICZ-Boleslaw Cichociemni w dywersji
Jackiewicz BolesławŁabędź
por.
JAGIELSKI-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Jagielski StanisławGacek
por.
JAKUBOWSKI-Ewaryst Cichociemni w dywersji
Jakubowski Ewaryst Brat
kpt.
JANUSZKIEWICZ-Henryk Cichociemni w dywersji
Januszkiewicz HenrykSpokojny
por. art.
JAROSZ-Janusz Cichociemni w dywersji
Jarosz Janusz Szermierz
por. piech.
JASTRZEBSKI-Antoni Cichociemni w dywersji
Jastrzębski AntoniUgór
ppor.
JAWORSKI-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Jaworski TadeuszGont
kpt. piech.
JAWORSKI-Tadeusz-Stanisław Cichociemni w dywersji
Jaworski Tadeusz StanisławBławat
rotm.
JURECKI-Marian Cichociemni w dywersji
Jurecki MarianOrawa
ppor. piech.
KAMINSKI-Bronislaw Cichociemni w dywersji
Kamiński BronisławGolf
mjr piech.
KASZYNSKI-Eugeniusz Cichociemni w dywersji
Kaszyński EugeniuszNurt
por. piech.
KIWER-Edward Cichociemni w dywersji
Kiwer EdwardBiegaj
por.
KLIMOWICZ-Wladysław Cichociemni w dywersji
Klimowicz WładysławTama
mjr piech.
KLIMOWSKI-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Klimowski TadeuszKlon
mjr piech.
KLINICKI-Maksymilian Cichociemni w dywersji
Klinicki MaksymilianWierzba 2
por.
KLOCEK-Wlodzimierz Cichociemni w dywersji
Klocek Niewęgłowski WłodzimierzGarłuch
kpt.
KOCHANSKI-Wladyslaw Cichociemni w dywersji
Kochański Władysław Bomba
mjr
KOLASINSKI-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Kolasiński StanisławŚmiga, Ulewa
mjr
KONIK-Bronislaw Cichociemni w dywersji
Konik Bronisław Sikora
ppor. piech.
KONSTANTY-Ignacy Cichociemni w dywersji
Konstanty Ignacy Szmaragd
mjr
KONTRYM-Bolesław Cichociemni w dywersji
Kontrym BolesławŻmudzin
mjr
KOPISTO-Waclaw Cichociemni w dywersji
Kopisto WacławKra
ppłk. dypl. br. panc.
KOSTUCH-Tomasz Cichociemni w dywersji
Kostuch TomaszBryła
por. sap.
KOTOROWICZ-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Kotorowicz StanisławKron
por. sap.
KOWALSKI-Jerzy Cichociemni w dywersji
Kowalski JerzyBaba
ppor. sap.
KOWALSKI-Ryszard Cichociemni w dywersji
Kowalski RyszardBenga
kpt. dypl.
KOZUCHOWSKI-Henryk Cichociemni w dywersji
Kożuchowski HenrykHora
ppłk.
KRAJEWSKI-Henryk Cichociemni w dywersji
Krajewski HenrykTrzaska
ppor.
KRASINSKI-Adam Cichociemni w dywersji
Krasiński AdamSzczur
ppłk. piech.
KRIZAR-Leopold Cichociemni w dywersji
Krizar LeopoldCzeremosz
kpt. piech.
KROKAY-Walery Cichociemni w dywersji
Krokay WalerySiwy
kpt. sap.
KRYSZCZUKAJTIS-Miroslaw Cichociemni w dywersji
Kryszczukajtis MirosławSzary
ppor.
KUCZYNSKI-Marian Cichociemni w dywersji
Kuczyński MarianZwrotnica
kpt. art.
KULAKOWSKI-Aleksander Cichociemni w dywersji
Kułakowski AleksanderRywal
kpt. piech.
KWARCINSKI-Mieczyslaw Cichociemni w dywersji
Kwarciński MieczysławZiut
mjr br. panc.
KWIATKOWSKI-Bohdan Cichociemni w dywersji
Kwiatkowski BohdanLewar
mjr
LECH-Jan Cichociemni w dywersji
Lech JanGranit
ppor. piech.
LECH-Wlodzimierz Cichociemni w dywersji
Lech WłodzimierzPowiślak
st. sierż.
LEWANDOWSKI-Aleksander Cichociemni w dywersji
Lewandowski AleksanderWiechlina
por. kaw
LINOWSKI-Artur Cichociemni w dywersji
Linowski ArturKarp
kpt. piech.
LUSZOWICZ-Zdzislaw Cichociemni w dywersji
Luszowicz ZdzisławSzakal
ppor.
LADA-Lech Cichociemni w dywersji
Łada Lech Żagiew
kpt.
LAGODA-Hieronim Cichociemni w dywersji
Łagoda HieronimLak
mjr uzbr.
LOJKIEWICZ-Adolf Cichociemni w dywersji
Łojkiewicz AdolfRyś
por.
LOS-Ezechiel Cichociemni w dywersji
Łoś EzechielIkwa
mjr br. panc.
MACKUS-Adam Cichociemni w dywersji
Mackus Adam Prosty
ppłk.
MAJORKIEWICZ-Felicjan Cichociemni w dywersji
Majorkiewicz FelicjanIron
mjr dypl. piech.
MALIK-Franciszek Cichociemni w dywersji
Malik FranciszekPiorun 2
kpt. piech.
MARECKI-Wladyslaw Cichociemni w dywersji
Marecki WładysławŻabik 2
por.
MAREK-Jan Cichociemni w dywersji
Marek JanWalka
por. piech.
MATULA-Zbigniew Cichociemni w dywersji
Matula ZbigniewRadomyśl
kpt.
MICH-Stefan Cichociemni w dywersji
Mich StefanJeż
kpt. uzbr.
MICHALCZEWSKI-Wincenty Cichociemni w dywersji
Michalczewski WincentyMir
por.
MICIEK-Wladyslaw Cichociemni w dywersji
Miciek WładysławMłot
mjr
MILEWICZ-Zygmunt Cichociemni w dywersji
Milewicz ZygmuntRóg
kpt. piech.
MOSTOWIEC-Marian Cichociemni w dywersji
Mostowiec MarianLis
por. piech.
MOTYLEWICZ-Piotr Cichociemni w dywersji
Motylewicz PiotrGrab
por.
MRAZEK-Zbigniew Cichociemni w dywersji
Mrazek ZbigniewAminius
płk. piech.
NAKONIECZNIKOFF-KLUKOWSKI-Przemyslaw Cichociemni w dywersji
Nakoniecznikoff Klukowski PrzemysławKruk 2
ppor.
NIEDZIELSKI-Rafal Cichociemni w dywersji
Niedzielski RafałMocny
kpt. piech.
NIEMCZYCKI-Jerzy Cichociemni w dywersji
Niemczycki JerzyJanczar
mjr art.
NOSEK-Antoni Cichociemni w dywersji
Nosek AntoniKajtuś
kpt. piech.
NOWAKOWSKI-Michal Cichociemni w dywersji
Nowakowski Michał Harpun
ppor. kaw.
NOWOBILSKI-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Nowobilski TadeuszDzwon
kpt. art.
NOWODWORSKI-Cezary Cichociemni w dywersji
Nowodworski CezaryGłóg
mjr
NUSZKIEWICZ-Ryszard-e1461496984302 Cichociemni w dywersji
Nuszkiewicz RyszardPowolny
ppor. art.
ODROWAZ-SZUKIEWICZ-Boleslaw-e1461496999402 Cichociemni w dywersji
Odrowąż Szukewicz BolesławBystrzec
ppłk. piech.
OLSZEWSKI-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Olszewski StanisławBar
kpt.
OSSOWSKI-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Ossowski StanisławJastrzębiec 2
por. piech.
OSUCHOWSKI-Kazimierz Cichociemni w dywersji
Osuchowski KazimierzRosomak
ppłk.
PACZKOWSKI-Alfred Cichociemni w dywersji
Paczkowski AlfredWania
por. piech.
PENTZ-Karol Cichociemni w dywersji
Pentz KarolSkała 2
por. piech.
PEREKLADOWSKI-Feliks Cichociemni w dywersji
Perekładowski FeliksPrzyjaciel 2
por.
PIASECKI-Zbigniew Cichociemni w dywersji
Piasecki ZbigniewOrlik
kpt.
PIATKOWSKI-Bohdan Cichociemni w dywersji
Piątkowski BohdanMak
ppor.
PIC-Witold Cichociemni w dywersji
Pic WitoldCholewa
kpt. art.
PIEKARSKI-Aleksander Cichociemni w dywersji
Piekarski AleksanderTurkuć
mjr
PILCH-Adolf Cichociemni w dywersji
Pilch AdolfGóra
kpt. piech.
PIOTROWSKI-Julian Cichociemni w dywersji
Piotrowski JulianRewera 2
mjr
PIOTROWSKI-Edward Cichociemni w dywersji
Piotrowski EdwardMema
ppłk.
SZYDLOWSKI-Adam Cichociemni w dywersji
Szydłowski AdamPoleszuk
płk.
PIWNIK-Jan Cichociemni w dywersji
Piwnik JanPonury
kpt. piech.
POKULTINIS-Alfred Cichociemni w dywersji
Pokultinis AlfredFon
kpt.
POLONCZYK-Boleslaw Cichociemni w dywersji
Polończyk BolesławKryształ
ppor. piech.
POZNANSKI-Jan Cichociemni w dywersji
Poznański JanPływak
ppor.
PRZETOCKI-Jacek Cichociemni w dywersji
Przetocki JacekOset
ppor. piech.
PSYKALA-Mieczyslaw Cichociemni w dywersji
Psykała Mieczysław Kalwadosik
mjr
PUKACKI-Franciszek Cichociemni w dywersji
Pukacki Franciszek Gzyms
kpt. br. panc.
RACHWAL-Bronislaw Cichociemni w dywersji
Rachwał BronisławGlin
rotm.
RACZKOWSKI-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Raczkowski StanisławBułany
mjr piech.
RASZPLEWICZ-Kazimierz Cichociemni w dywersji
Raszplewicz KazimierzTatar 2
ppor. piech.
RATAJSKI-Leszek Cichociemni w dywersji
Ratajski Leszek Żal
ppor.
RIEDL-Adam Cichociemni w dywersji
Riedl AdamRodak
por.
ROGOWSKI-Jan Cichociemni w dywersji
Rogowski JanCzarka
por.
ROMASZKAN-Roman Cichociemni w dywersji
Romaszkan RomanTatar
ppor.
ROSSINSKI-Czeslaw Cichociemni w dywersji
Rossiński CzesławKozioł
mjr kaw.
ROZYCKI-Jan Cichociemni w dywersji
Różycki JanBusik
ppłk.
RUNGE-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Runge TadeuszOsa
kpt.
RYBKA-Franciszek Cichociemni w dywersji
Rybka FranciszekKula
por. piech.
RYDZEWSKI-Lech Cichociemni w dywersji
Rydzewski LechGrom
por.
RZEPKA-Kazimierz Cichociemni w dywersji
Rzepka KazimierzOgnik
kpt. piech.
SERAFIN-Jan Cichociemni w dywersji
Serafin JanCzerchawa
mjr
SERAFINSKI-Fryderyk Cichociemni w dywersji
Serafiński FryderykDrabina
ppłk.
SEDZIAK-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Sędziak Stanisław Warta
por. piech.
SIKORSKI-Zenon Cichociemni w dywersji
Sikorski ZenonPożar
por. piech.
SKOWRON-Marian Cichociemni w dywersji
Skowron MarianOlcha 2
rotm.
SKROCHOWSKI-Jan Cichociemni w dywersji
Skrochowski JanOstroga
mjr lot.
SKWIERCZYNSKI-Leopold Cichociemni w dywersji
Skwierczyński LeopoldAktor
kpt.
SMELA-Jan Cichociemni w dywersji
Smela JanWir
kpt. art.
SMOLSKI-Kazimierz Cichociemni w dywersji
Smolski KazimierzSosna
mjr
SOKOLOWSKI-Jerzy Cichociemni w dywersji
Sokołowski JerzyMira
mjr dypl.
SOKOLOWSKI-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Sokołowski TadeuszTrop
por. piech.
SOKOL-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Sokół TadeuszBug 2
por. piech.
SOLTYS-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Sołtys StanisławSowa
kpt. art.
SPECYLAK-Zbigniew Cichociemni w dywersji
Specylak Skrzypecki Zbigniew Tur 2
mjr piech. sap.
SROCZYNSKI-Zdzislaw Cichociemni w dywersji
Sroczyński ZdzisławKompresor
mjr int.
STOCKI-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Stocki Tadeusz Ćma
ppor.
STOLYHWO-Olgierd Cichociemni w dywersji
Stołyhwo OlgierdStewa
por.
STRASZYNSKI-Zdzislaw Cichociemni w dywersji
Straszyński ZdzisławMeteor
kpt. art.
SZCZEPANSKI-Mieczyslaw Cichociemni w dywersji
Szczepański MieczysławDębina
mjr piech.
SZEWCZYK-Piotr Cichociemni w dywersji
Szewczyk PiotrCzer
por.
SZPAKOWICZ-Wieslaw Cichociemni w dywersji
Szpakowicz WiesławPak
płk.
SZTERNAL-Kazimierz Cichociemni w dywersji
Szternal KazimierzZryw
ppor.
SZWIEC-Waldemar Cichociemni w dywersji
Szwiec WaldemarRobot
ppłk. dypl.
SCIEGIENNY-Wincenty Cichociemni w dywersji
Ściegienny WincentyLas
kpt.
SWIATKOWSKI-Andrzej Cichociemni w dywersji
Świątkowski AndrzejAmurat
mjr
TARNAWSKI-Aleksander Cichociemni w dywersji
Tarnawski AleksanderUpłaz
ppor.
TOMASZEWSKI-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Tomaszewski TadeuszWąwóz
kpt. piech.
TROJANOWSKI-Czeslaw Cichociemni w dywersji
Trojanowski CzesławLitwos
mjr piech.
TRONDOWSKI-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Trondowski StanisławGrzmot 2
mjr piech.
TRYBUS-Adam Cichociemni w dywersji
Trybus AdamGaj
por. art.
TWARDY-Zbigniew Cichociemni w dywersji
Twardy ZbigniewTrzask
mjr kaw.
UKLANSKI-Witold Cichociemni w dywersji
Uklański WitoldHerold
ppłk.
ULM-Zygmunt Cichociemni w dywersji
Ulm ZygmuntSzybki
kpt. piech.
WARUSZYNSKI-Zbigniew Cichociemni w dywersji
Waruszyński ZbigniewDewajtis 2
ppor.
WATROBSKI-Jozef Cichociemni w dywersji
Wątróbski JózefJelito
por. kaw.
WHITEHEAD-Alfred Cichociemni w dywersji
Whitehead AlfredDolina 2
por. piech.
WIACEK-Jan Cichociemni w dywersji
Wiącek WiktorKanarek
kpt. sap.
WIECHULA-Bernard Cichociemni w dywersji
Wiechuła BernardMaruda
por. sap.
WIECHULA-Ludwik Cichociemni w dywersji
Wiechuła LudwikJeleń
mjr sap.
WIERZEJSKI-Tomasz Cichociemni w dywersji
Wierzejski TomaszZgoda 2
kpt.
WILCZEWSKI-Michal Cichociemni w dywersji
Wilczewski MichałUszka
ppor.
WILCZKIEWICZ-Zbigniew Cichociemni w dywersji
Wilczkiewicz ZbigniewKij
por. piech.
WINIARSKI-Zdzislaw Cichociemni w dywersji
Winiarski ZdzisławPrzemytnik
kpt.
WINTER-Stanislaw Cichociemni w dywersji
Winter StanisławStanley
ppor. piech.
WISNIEWSKI-Wladyslaw Cichociemni w dywersji
Wiśniewski WładysławWróbel
kpt. art.
WITKOWSKI-Ludwik Cichociemni w dywersji
Witkowski LudwikKosa
kpt.
WOZNIAK-Jan Cichociemni w dywersji
Woźniak JanKwaśny
por. piech.
ZABIEREK-Lech Cichociemni w dywersji
Zabierek LechWulkan
por. piech.
por-cc-Jozef-Zajac Cichociemni w dywersji
Zając JózefKolanko
kpt. art.
ZAORSKI-Waclaw Cichociemni w dywersji
Zaorski WacławRyba
mjr kaw.
ZAREMBINSKI-Wiktor Cichociemni w dywersji
Zarembiński WiktorZrąb
por.
ZAWADZKI-Alfred Cichociemni w dywersji
Zawadzki AlfredKos
ppłk.
ZUB-ZDANOWICZ-Leonard Cichociemni w dywersji
Zub Zdanowicz Leonard Ząb
ppor.
ZELECHOWSKI-Tadeusz Cichociemni w dywersji
Żelechowski TadeuszRing
mjr piech.
ZELKOWSKI-Bronislaw Cichociemni w dywersji
Żelkowski BronisławDąbrowa
ppor. art.
ZYCHIEWICZ-Antoni Cichociemni w dywersji
Żychiewicz Antoni PiotrPrzerwa

 

Koncepcje walki czynnej w okupowanej Polsce

Waldemar Grabowski – Koncepcje walki czynnej w okupowanej Polsce – KEDYW
w: Biuletyn informacyjny AK nr 5 (277)  maj 2013, s. 1 – 7

 

Teodor Gąsiorowski, Andrzej Kuler – „Nil” – organizator Kierownictwa Dywersji
w: Biuletyn informacyjny AK nr 5 (277)  maj 2013, s. 8 – 12

 

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. I. FKM Oleśnica, ISBN 83-902499-0-1
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. II. ABRES Rzeszów, ISBN 83-902499-5-2
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. III. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, ISBN 83-910535-4-7
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. IV. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, 978-83-933857-0-6
  • Agnieszka Polończyk, Cichociemni – dzieje elity polskiej dywersji na kanwie życiorysu Bolesława Polończyka ps. „Kryształ”, w: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka, nr 3/2016, s. 173 – 188, Kraków 2016, ISSN 1899-6264
  • Agnieszka Polończyk, Cichociemni – Zarys historii formacji, w: Wojska Specjalne Rzeczypospolitej Polskiej, Bieniek Mieczysław, Mazur Sławomir M. (red.), Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, 2016, s. 95-105, ISBN 978-83-65208-70-5

 

Felicjan Majorkiewicz – Cichociemny

40_Znak-Spadochronowy-AK-187x300 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemnyps.: „Iron”, „Stoem”

Felicjan Ludwik Majorkiewicz

Zwykły Znak Spadochronowy nr 2993, Bojowy Znak Spadochronowy nr 1597

po wojnie tajny współpracownik UB, TW Jaworski

 

MAJORKIEWICZ-Felicjan-ppłk-dypl-sap-300x400 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

ppłk. Felicjan Majorkiewicz
źródło: JW GROM

ur. 20 listopada 1904 w Woli (powiat lipnowski), zm. 21 lutego 1975 w Warszawie – podpułkownik dyplomowany, inżynier, oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, Komendy Głównej AK, uczestnik kampanii norweskiej, Powstania Warszawskiego, więzień niemieckich obozów jenieckich: Muhlberg, Falingbostel, Gross-Born, Sandbostel, Lubeka, Bergen-Belsen (1944-1945), cichociemny

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnySpis treści:


 

Uczył się w Siedlcach, następnie od 1920 w Państwowej Szkole Budowlanej w Warszawie. W 1924 zdał egzamin dojrzałości w Państwowym Gimnazjum im. J. Lelewela w Warszawie. Od kwietnia 1924 w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie, po jej ukończeniu od lipca 1925 na praktyce w 4 Pułku Strzelców Podhalańskich. Od 1 października 1925 do 15 sierpnia 1927 w Oficerskiej Szkole Inżynierii, ukończył ją z 2 lokatą, otrzymał złotą szablę honorową od prezydenta R.P. Ignacego Mościckiego. Awansowany na stopień podporucznika 15 sierpnia 1927, skierowany na kurs Obozu Szkolnego Saperów w Warszawie.

odz-KOP-205x300 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyOd 15 sierpnia 1928 do marca 1932 przywdzielony jako dowódca plutonu oraz kompanii w 1 Batalionie Saperów Legionów w Modlinie. Awansowany na stopień porucznika 15 sierpnia 1929. Od lutego do kwietnia 1934 uczestnik kursu wstępnego Wyższej Szkoły Wojennej w Rembertowie, następnie zastępca dowódcy saperów Korpusu Ochrony Pogranicza „Hoszcza” w Hoszczy nad Horyniem.

Od września 1934 do września 1934 słuchacz Wyższej Szkoły Wojennej (XV promocja), po jej ukończeniu mianowany oficerem dyplomowanym. Od marca 1937 przydzielony jako I oficer sztabu 18 Dywizji Piechoty w Łomży.  Awansowany na stopień kapitana ze starszeństwem od 19 marca 1937. Od 1 listopada 1938 dowódca kompanii Ośrodka Sapersko – Pionierskiego 18 Dywizji Piechoty w Łomży, od 31 sierpnia 1939 pełnomocnik szefa III Oddziału (operacyjnego) w sztabie Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”.

 

 

II wojna światowa

sgo_narew_1939-219x350 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyW kampanii wrześniowej 1939 jako pełnomocnik szefa III Oddziału (operacyjnego) w sztabie Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”, uczestniczył w walkach na szlaku Łomża – Śniadowo – Zambrów – Wysokie Mazowieckie – Osowiec – Brańsk – Siemiatycze – Brześć n. Bugiem – Kowel – Dubno- Stanisławów.

18 września przekroczył w Kutach granicę z Rumunią, do 11 października internowany. Po otrzymaniu paszportu w ambasadzie R.P. w Bukareszcie, 21 listopada 1939 dotarł do Maryslii (Francja). 22 listopada w Bessieres wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim, od grudnia 1939 przydzielony jako szef Oddziału III operacyjnego 1 Dywizji Piechoty Grenadierów. Od lutego 1940 szef Oddziału III sztabu Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich. Awansowany na stopień majora ze starszeństwem od 19 kwietnia 1940.

Odznaka_Samodzielnej_Brygady_Strzelcow_Podhalanskich-300x301 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyOd 24 kwietnia do 15 czerwca 1940 uczestnik kampanii norweskiej, następnie w rejonie Brestu (Francja). Po upadku Francji oraz rozwiązaniu SBSP, od 18 czerwca w strefie nieokupowanej we Francji, od 15 lipca w Tuluzie, do sierpnia w grupie płk. Władysława Kamionki. Od 11 sierpnia do 14 września jako zastępca dowódcy ppłk. Wacława Kobylińskiego w obozie Carpiagne w rejonie Marsylii.

Na rozkaz gen. bryg. Juliusza Kleeberga, konspiracyjnego dowódcy WP we Francji wraz z grupą żołnierzy podjął próbę przekroczenia w rejonie Pau granicy z Hiszpanią, aresztowany, przez kilka dni w obozie koncentracyjnym w Guers w Pirenejach. Po zwolnieniu w sztabie PSZ w nieokupowanej części Francji, jako instruktor do spraw szkolenia w obozach oficerskich. Od lipca 1941 do 20 marca 1942 dowódca ośrodka dla podoficerów w Bagnols les Bains. Od 29 marca w Hiszpanii, 21 kwietnia przekroczył granicę z Portugalią, aresztowany, od 26 kwietnia do 11 maja 1942 osadzony w więzieniu w Lizbonie.

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

cc-Nowodworski-04-odznaka-1BS_1-300x226 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

Odznaka 1BS

Po zwolnieniu z więzienia, od 13 maja do 5 lipca w Gibraltarze, 14 lipca dotarł do Greenock (Wielka Brytania). Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim, od 5 sierpnia 1942 do kwietnia 1943 przydzielony jako szef Oddziału III 1 Brygady Strzelców.

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, m.in. od maja do października 1943 uczestnik brytyjskiego kursu walk ulicznych w Londynie. Zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 10 lipca 1943 w Audley End, awansowany na stopień podpułkownika ze starszeństwem od 10 kwietnia 1944, przerzucony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi (Włochy).

Halifax-mk3-300x225 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

Handley Page Halifax

Skoczył na spadochronie do okupowanej Polski w nocy  9/10 kwietnia 1944 w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 1” (dowódca operacji: F/L Stanisław Daniel, ekipa skoczków nr: XXXVIII), z samolotu Halifax JP-180 „V” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/O Kazimierz Szrajer, pilot – F/S Roman Szwedowski / nawigator – F/L Stanisław Daniel / radiotelegrafista – F/S Bazyli Chmaruk / mechanik pokładowy – Sgt. Marcin Chmielewski / strzelec – Sgt. Antoni Wesołowski / despatcher – Sgt. Józef Pertyszak). Informacje (on-line) nt. personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (1940-1947) – zobacz:  Lista Krzystka

Brindisi_1-300x199 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, zrzut na placówkę odbiorczą „Koc 1”, w okolicach miejscowości Nieporęt, 9 km od Radzymina. Razem z nim skoczyli: por. mar. Zygmunt Gromnicki ps. Gula, st. sierż. Edward Kowalik ps. Ciupuś, st. sierż. Albin Łakomy ps. Twornik. Skoczkowie przerzucili 276 tys. dolarów w banknotach oraz 6 tys. dolarów w złocie na potrzeby AK. Zrzucono także dziewięć zasobników oraz sześć paczek, wraz ze skoczkami w czterech nalotach na placówkę odbiorczą w godz. 00.05 – 00.12. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy o godz. 6.15, po locie trwającym 10 godzin 55 minut.

 

Majorkiewicz-dane-nam-bylo-126x200 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyFelicjan Majorkiewicz: „Jesteśmy już nad Polską. Mijamy Tatry i schodzimy  na pułap około 100 m. Lecimy wzdłuż Wisły na północ. Teraz już nie odrywam twarzy od okienka, oczy moje śledzą zachłannie widok na ziemi. Jesteśmy już nad Dęblinem. Nagle widzę nieforemne czarne plamy, które znikają szybko, zjawisko to powtarza się kilkakrotnie. Podświadomie ogarnie mnie lęk, lecz nie umiem sobie tego wytłumaczyć. Dopiero gdy byliśmy już daleko za Dęblinem, bombardzier – dyspozytor powiedział nam, że przelatywaliśmy nad okolicą lotniska i te czarne plamy to były mysliwce,które prawdopodobnie odbywały swój pierwszy samodzielny lot. Podobno w tym wypadku pilot myśliwca nic nie widzi i nie dostrzega najbliższego otoczenia, tak jest pochłonięty prowadzeniem samolotu (…).

Minuty mijają błyskawicznie, zbliżamy się do celu. Wszyscy jesteśmy podnieceni. Szybko podchodzę do „dziury” i wsuwam nogi do środka. (…) cały zamieniam się w słuch. Czekam z biciem serca na komendę „Go!” )…) Czas wyczekiwania okropnie się dłuży, pilot robi kilka okrążeń. Wreszcie lotnicy dostrzegli krzyż świateł, lecz na radość już nie było czasu. Bo,mbardzier – dyspozytor naciska guzik zwalniający zasobniki. Równocześnie załoga wyrzuca paczki. Wodzę rozwinięte czasze spadochronów, które wolno opadają w dół. Robimy następne okrążeniew czasie którego bawigator – dyspozytor po raz ostatni sprawdza zaczepienietaśm naszych spadochronów.

W tym momencie światło koloru zielonego nad drzwiami kabiny pilota zamienia się na czerwone i słyszę upragnioną komendę „Go!”. Podnoszę kciuk do góry i natychmiast odbijam się od krawędzi „dziury” i lecę w dół. W pewnym momencie odczuwam gwałtowne szarpnięcie w ramionach – to rozwinęła się czasza mojego spadochronu. Rękoma chwytam wyprężone linki i z radością rozglądam się wokół Upojenie lotem trwa krótko. Radosne dotknięcie stopami ojczystej ziemi, wykonuję przewrotkę i już stoję na nogach.”

Felicjan Majorkiewicz – Dane nam było przeżyć. Szkice historyczne, wspomnienia, materiały, IW PAX 1972, s. 174-175

 

Jan-Jazwinski-251x350 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyW „Dzienniku czynności” mjr dypl. Jan Jaźwiński oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, komendant Głównej Bazy Przerzutowej w Latiano nieopodal Brindisi, organizator lotniczych przerzutów do Polski odnotował:

Dnia 9/10.IV.44. startowała trzecia operacja. Przebieg: – L.dz. 559/73. Dep. [depesza] 560/74, z dnia 10.IV.44. Lawina [gen. Tadeusz Komorowski, dowódca AK] KKP/S. Wczoraj z zadysponowanych osiemnaście, zefir do was czternaście i do Czech jeden. Wykonanie tylko pięć – na 2568 [placówki odbiorcze] – IMBRYK, KOC, JASKÓŁKA, KONICZYNA, TULIPAN. Cztery zawróciły – zły met. [komunikat meteorologiczny] na trasie. Cztery były na 2568 KACZKA, KONOPIE, ŚLIWA, JEMIOŁA, MAHOŃ, ale nie otrzymały ani 1482 [światła placówki odbiorczej – lampy sygnalizacyjnej nr 1] ani 1944 [sygnału świetlnego placówki odbiorczej]. Dane o 2103 [zrzut] na TOPAZ podam osobno. Uwaga: bast. [bastion – placówka odbiorcza zdolna jednej nocy do przyjęcia zrzutu z kilku samolotów] JASKÓŁKA miał 1482 czerwoną ale nadał literę G jak Gustaw – nadawać tylko białą. 2568 TULIPAN podał lit. O jak Olga i lit. B jak Bolek. (…)

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyPieniądze i poczta. 1/ na KOC – 7219 [skoczek] Iron, Gula, Twornik, Ciupuś, pięć pasów z dol. pap. Nr. 03573-74, 05337, 20465-66 – ogółem dwa, siedem, sześć tys., dwa z dol. złot. Nr. 15551-52 – ogółem sześć tys., jeden pas Nr SN -20 (nie otwierać, dostarczyć do KG). Bag. Nr. MN-10 – jedenaście paczek ze znal. 150.000 i jedna ze znak. 99.800. Poczta: Nr 3/44 cylk. I i II plus załączniki, 3/44 pakiet 1 i 2 plus dwie paczki 500-A i 500-C. (…)” (s. 284/288/306)

 

Po skoku od 12 kwietnia w Warszawie, do 27 kwietnia aklimatyzacja do realiów okupacyjnych, następnie przydzielony do Oddziału III (operacyjno – szkoleniowego) Komendy Głównej AK, wydziału walki bieżacej. Od 26 lipca w sztabie Komendy Głównej AK.

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

W Powstaniu Warszawskim jako oficer operacyjny Oddziału III (operacyjno-szkoleniowego) Komendy Głównej AK, m.in. redagował meldunki sytuacyjne przekazywane do Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Walczył na Woli, Starówce oraz w Śródmieściu.

Podczas walk ranny w nogę, od 5 października w niewoli, osadzony w polskim, następnie od 14 października w niemieckim szpitalu w Zeithain. Od 16 listopada w obozach i oflagach: Muhlberg, od 20 grudnia Bergen – Belsen, od 13 stycznia 1945  w Fallingbostel, od 23 stycznia Gross – Born, od 21 kwietnia w Sandbostel, następnie w Lubece. 2 maja 1945 uwolniony przez żołnierzy brytyjskich.

Zbigniew S. Siemaszko – Okoliczności rozpoczęcia Powstania Warszawskiego
w: Zeszyty Historyczne, Instytut Literacki Paryż 1985, zeszyt 72, s. 159-176

 

 

Po wojnie
Oddzial-VI-Londyn-300x253 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

Oddział VI SNW, Londyn

Od 10 maja 1945 w Wielkiej Brytanii, 11 maja zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Przydzielony do sztabu I Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w Szkocji, do 11 lipca 1946 szef Oddziału Operacyjnego. Od 9 września 1945 w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia. Ukończył kurs podyplomowy, do 15 stycznia 1947 słuchacz Wydziału Politechnicznego w Londynie.

1983__Lata-chmurne-Lata-dumne-273x400 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

okładka książki
Felicjana Majorkiewicza

5 sierpnia 1947 powrócił do Polski, nie został przyjęty do LWP. Od 1948 inwigilowany i rozpracowywany przez Informację Wojskową oraz WUBP w Warszawie.

Od 1 listopada 1947 inżynier i kierownik robót Towarzystwa Zakładów Przemysłowo – Budowlanych Franciszek Martens i A.D. Daab w Warszawie (budowy w Łodzi, Szczecinie, lotnisko Okęcie). Od 16 października 1948 do 31 marca 1970 kierownik Działu Technicznego, następnie kierownik Działu Produkcji, potem zastępca naczelnego inżyniera w Warszawskim Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego „Dźwigar”. Za pracę na budowie trasy W-Z odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. Od 1 kwietnia 1970 na emeryturze.

Polski_Korpus_Przysposobienia_i_Rozmieszczenia-1-300x249 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

Ulotka PKPiR

12 maja 1953 zwerbowany jako TW „Jaworski” do współpracy agenturalnej z Wydziałem I Departamentu III Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie. Wg. dokumentów MBP, przekazywał m.in. dość wartościowe materiały dotyczące byłego ppłk Szydłowskiego Adama (…), byłego płk Wacława Kobylińskiego (…) Na spotkania przychodzi punktualnie z opracowywanymi doniesieniami, spotkania odbywają się w mieszkaniu kontaktowym kryptonim „Kamiński” 3 razy w miesiącu (…).

Przekazywał również informacje dot. innych Cichociemnych, m.in. Edwarda Kowalika, Kazimierza Iranka-Osmeckiego. Aktywnie uczestniczył w rozpracowywaniu czołowych działaczy emigracji w Londynie, w tym m.in. Józefa Hartmana. Od 7 sierpnia 1953 do 28 grudnia 1961 otrzymał od bezpieki jako wynagrodzenie i zwrot kosztów 9094 zł. MSW zaakceptowało zaniechanie dalszej współpracy 25 lutego 1970. 

Filip Musiał – Trudna prawda
w: Biuletyn informacyjny AK nr 11 (295) listopad 2014, s. 54 – 59

 

Krzysztof A. Tochman – Rozpracowanie cichociemnych przez komunistyczny aparat represji
w: Biuletyn informacyjny AK nr 11 (295) listopad 2014, s. 60 – 72

 

 

Awanse

 

 
Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

dane-nam-bylo-przezyc-183x300 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnySyn Ludwika, właściciela gospodarstwa rolnego oraz Zofii z domu Szmakfefer. W 1946 zawarł w Londynie związek małżeński z Danuta z domu Starzyk, primo voto Kaczorowską (1915-1972). Mieli dwóch synów.

 

 

Twórczość

Autor książek, m.in.  Narwik, Wydawnictwo MON, Warszawa 1957,  Dane nam było przeżyć, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1972, Lata chmurne – lata dumne, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1983.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Felicjan Majorkiewicz - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilkudziesięciu Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Felicjan Majorkiewicz - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne (archiwum portalu)
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 4. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, 2011 r., s. 130–135. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Krzysztof A. Tochman – Rozpracowanie żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie przez komunistyczny aparat represji na wybranych przykładach cichociemnych  w: Politycznie obcy!, IPN Szczecin, 2016, s. 131 – 157 
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

Lech Łada – Cichociemny

40_Znak-Spadochronowy-AK-187x300 Lech Łada - Cichociemnyps.: „Żagiew”, „Zbyszek”, „Leszek”

Lech Adam Łada vel Grzegorz Szmit

Zwykły Znak Spadochronowy nr 0032, Bojowy Znak Spadochronowy nr 1973

 

ADA-Lech-ppor-art-rez-300x379 Lech Łada - Cichociemny

ppor. Lech Łada
źródło: JW GROM

ur. 1 października 1910 w Rzymie (Włochy), zm. w 1942 lub 1943 prawdopodobnie w miejscowości Wygórowa (obecnie Ukraina) – poporucznik artylerii, inżynier, oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, Armii Krajowej, II Odcinka „Wachlarza”, dowódca oddziału partyzanckiego „Gryzonie”, cichociemny

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Lech Łada - CichociemnySpis treści:


 

Od 1922 uczył się w Państwowym Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Rawiczu, następnie od 1926 w Korpusie Kadetów nr 3 (2 kompania) w Rawiczu, w 1930 zdał egzamin dojrzałości. Od 1930 studia na Wydziale Inżynierii Wodnej Politechniki Warszawskiej. Podczas studiów pracował, m.in. zdobył 5 lat praktyki budowlanej. W 1939 obronił dyplom inżyniera budownictwa wodnego.

Od września 1935 w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, po jej ukończeniu w czerwcu 1936 awansowany na stopień plutonowego podchorążego, przydzielony jako dowódca plutonu 14 Dywizjonu Artylerii Konnej w Białymstoku.

 

 

II wojna światowa

Zmobilizowany 24 sierpnia 1939, przydzielony jako dowódca 14 Dywizjonu Artylerii Konnej w Białymstoku. Od 1 do 6 września zorganizował i wyekspediował sześć kolumn amunicyjnych i taborowych dla Podlaskiej Brygady Kawalerii, wchodzącej w skład Samodzielnej grupy Operacyjnej „Narew”. Ponadto zorganizował trzy plutony marszowe dla 3, 4 i 14 Dywizjonu Artylerii Konnej, a także ewakuację koszar. 6 września wyruszył z Białegostoku, 20 września w rejonie Kowla, jako dowódca 18 ochotników wyruszył do Chełma, dołączył do zwiadu grupy „Niemen”. 22 września uczestniczył w walkach o zdobycie mostu na Wieprzu w rejonie Dorohucza, ranny w czoło. 24 września walczył pod Fajsławicami, następnie 29 – 30 września w Janowie Lubelskim. Powrócił do Warszawy 16 października.

10 grudnia wyruszył w kierunku na Węgry, przez Słowację dotarł 20 grudnia do Losonc (Węgry), internowany. 4 stycznia 1940 r. uciekł, dotarł do konsulatu polskiego w Budapeszcie. Od płk Karola Piaseckiego otrzymał zadanie wywiadowcze do realizacji w kraju, 6 stycznia wyruszył w drogę do Polski, następnego dnia przekroczył granicę w miejscowości Smolniki – Roztoki, 10 stycznia 1940 dotarł do Warszawy.

Theophile-Gautier-300x170 Lech Łada - Cichociemny

m/s Theophile Gautier

Realizował zadanie wywiadowcze w Warszawie, Siedlcach, Lublinie oraz Radomiu. 24 stycznia aresztowany w Cisnej, ciężko przesłuchiwany przez gestapo w więzieniu w Sanoku (wybito mu dwa zęby), torturowany. Po przewiezieniu do więzienia w Zagórzu, 28 stycznia uciekł po wygięciu krat. Do 21 lutego ukrywał się we wsi Tarnawa Górna, 25 lutego dotarł do Nowego Sącza, 1 marca w rejonie Szczawnicy przekroczył przez Pieniny granicę ze Słowacją. 8 marca dotarł na Węgry, aresztowany w Roznavie, osadzony w Miszkolcu, od 12 marca w obozie Sostofurdo. Uciekł, 13 marca dotarł do konsulatu polskiego w Budapeszcie.

Od 27 marca do 6 kwietnia w obozie granicznym Barcs, przekroczył granicę z Jugosławią, 12 kwietnia dotarł do Aten (Grecja). 1 maja wypłynął statkiem „Teophile Gautier”, 6 maja dotarł do Marsylii (Francja). 11 maja w Bressuire wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim, następnie w Parthenay oraz Ośrodku Wyszkolenia Oficerów Artylerii przy 4 Dywizji Piechoty w Niort. Awansowany na stopień ogniomistrza podchorążego 10 czerwca 1940.

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

1-SBS-1-152x300 Lech Łada - Cichociemny

Po upadku Francji 20 czerwca ewakuowany z La Rochelle, dotarł 22 czerwca do Plymouth (Wielka Brytania). 1 lipca wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim, przydzielony do 4 Brygady Kadrowej Strzelców, następnie 1 Samodzielnej brygady Spadochronowej. Od 8 sierpnia do 19 września uczestnik III kursu łączności dla oficerów 4 Brygady, ukończył ponadto kurs prowadzenia pojazdów. Awansowany na stopień podporucznika, ze starszeństwem od 20 października 1941.

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Lech Łada - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 28 listopada 1941.

Halifax-mk3-300x225 Lech Łada - Cichociemny

Handley Page Halifax

Skoczył na spadochronie do okupowanej Polski w nocy 27/28 marca 1942 w próbnym sezonie operacyjnym, w operacji lotniczej „Boot” (dowódca operacji: F/O Antoni Voelnagel, ekipa skoczków nr: V) z samolotu Halifax L-9613 „V” (załoga: pilot – F/O Ryszard Zygmuntowicz, pilot – F/O Krzysztof Dobromirski / nawigator – F/O Antoni Voelnagel / radiotelegrafista – Sgt. Leon Wilmański / mechanik pokładowy – Sgt. Czesław Mądracki / strzelec – Sgt. Mieczysław Wojciechowski, F/S Wacław Żuk / despatcher – Sgt. Jerzy Sołtysiak).  Informacje (on-line) nt. personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (1940-1947) – zobacz:  Lista Krzystka

Piątek 27 marca 1942 był długo wyczekiwany przez dwie polskie załogi samolotów latających w specjalnych operacjach lotniczych SOE, tj. Special Operations Executive (ang. Kierownictwo Operacji Specjalnych). Po lotach w operacjach do Austrii i Czechosłowacji zaplanowano dziewiąty lot do okupowanej Polski, od trzech lat pierwszy do Polski dla załogi pilota Ryszarda Zygmuntowicza. Były też inne powody do radości: z internowania w Szwecji powróciła trzecia polska załoga, 14 marca brytyjski 138 Dywizjon RAF przeniesiono ze Stradishall na nowe, ściśle tajne lotnisko RAF Tempsford k. Bedford pod Londynem, Polacy dostali też nowego „Halifaxa”, na którego czekano sześć tygodni.

Tempsford-300x222 Lech Łada - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Trawa” w okolicach miejscowości Przyrów, 34 km od Częstochowy. Zrzutu dokonano  o godz. 02.00, wskutek zbyt dużej prędkości samolotu skoczkowie oraz zasobniki rozrzucone na obszarze 3 km. Razem z nim skoczyli: por. Zbigniew Bąkiewicz ps. Zabawka, ppor. Rafał Niedzielski ps. Mocny, por. Jan Rostek ps. Dan, por. Tadeusz Śmigielski ps. Ślad oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj ppor. Leszek Janicki ps. Maciej. Był to drugi lot tej ekipy, poprzedni (27/28 lutego) nie mógł zostać wykonany.

Samolot miał problemy techniczne, bowiem nie działał szybkościomierz, pilot zmniejszył prędkość „na wyczucie” wypuszczając dodatkowo klapy (które obniżały prędkość). Po zrzucie okazało się, że wskutek awarii hydraulicznej klap nie można schować, więc starannie obliczono czy wystarczy paliwa na powrót.

Udało się powrócić, ale najpierw nad Kopenhagą samolot oświetliły niemieckie reflektory przeciwlotnicze i samolot musiał robić uniki przed ostrzałem, a potem, ok 20 mil od lądu napotkał siedem Messerschmitów na patrolu lini brzegowej. Na szczęście ukryli się w niewielkich chmurkach i Niemcy ich nie zauważyli. O godz. 8 rano załoga samolotu pomyślnie wylądowała – ale bez hamulców, bo te także zawiodły – na lotnisku Leconfield k. Hull (hrabstwo York).

 

Jan-Jazwinski-251x350 Lech Łada - CichociemnyW „Dzienniku czynności” mjr dypl. Jan Jaźwiński oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, organizator lotniczych przerzutów do Polski odnotował:

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Lech Łada - Cichociemny„Dnia 27.III. – doszedł do skutku 9-ty lot do Polski (…). Według relacji nawigatora kpt. Voelnagla – zrzut został dokonany wprost na plac. „Trawa”. (…).

W dniu 28.III. przybył mjr. Wilkinson [SOE] i zdał relację z przebiegu starań o samoloty typu Liberator [na potrzeby zrzutów do Polski]. Dnia 26.III. miało miejsce posiedzenie Imperialnego Gabinetu Obrony [Imperial War Cabinet] (obecnie: premier Churchill, min. lotnictwa Sinclair, marsz. Portal, gen. Brooke oraz minister blokady lord Selborne wraz z brig. Gubbins’em). Premier dał wyraz ważności operacyj lotniczych do Polski mówiąc, że „lepiej jest zrzucić 5 ton materiału w Polsce, niż 5 ton bomb w Niemczech (niezbyt to silny wyraz).

Wachlarz-AK-250x210 Lech Łada - CichociemnyJednak pozycja Air Ministry jest taka, że w tej chwili nie można uzyskać Liberatorów. Tak niewielka ilość samolotów tego typu, którą dysponuje Marynarka Wojenna jest użyta do zwalczania łodzi podwodnych. Sytuacja na Atlantyku jest b. krytyczna. Z tego względu zadecydowano, że jest niemożliwością zabrać Liberatory od Marynarki Wojennej (…) ustalono, że Air Ministry wyda rozkaz dla Bomber Command, że Halifax’y dyonu 138 [realizującego zrzuty m.in. do Polski] są najważniejszymi maszynami w Bomber Command. (…) Mjr. Wilkinson ubolewał w imieniu brig. Gubbins’a, że inicjatywa Szefa Sztabu N.W. [Naczelnego Wodza] dała tak nikłe wyniki.” (s. 57-58)

 

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych, następnie przydzielony na II odcinek organizacji dywersyjnej „Wachlarz”, obejmującej  rejon Równe – Zwiahel – Żytomierz – Kijów, jako dowódca „Bazy” i ośrodka dywersyjnego w Równem.

Bartłomiej Szyprowski – Sprawa kradzieży pieniędzy cichociemnych z placówki „Trawa”
i rozwiązanie jej przez podziemny wymiar sprawiedliwości
w: Przegląd Historyczno-Wojskowy 16 (67)/1 (251) 2015 r., s. 158-178

 

Od jesieni 1942 dowódca oddziału partyzanckiego „Gryzonie”, składającego się z ok. 35 Gruzinów zbiegłych z niewoli niemieckiej, operującego w rejonie Dubna. Zginął wskutek zatargu z dowódcą Gruzinów, kpt. „Aloszą”, według Krzysztofa  A. Tochmana wczesną wiosną 1943 w miejscowości Wygórow. Wg. Jędrzeja Tucholskiego miał zginąć między listopadem 1942 a styczniem 1943 pod Sadami Wielkimi (Wołyń), inni podają jako datę śmierci wrzesień 1942  lub 18 listopada 1943. Po Jego śmierci polski oddział miał  rozbić oddział Gruzinów.

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Zygmunta, radcy w Ministerstwie Przemysłu i Handlu oraz Janiny z domu Skibińskiej. W 1937 zawarł związek małżeński z Tatianą z domu Drozdowską. Mieli syna (ur. 1939).

 

 

Upamiętnienie

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Lech Łada - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych Cichociemnych

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Lech Łada - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych w Sali Tradycji JW GROM

 

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

 

 

 

 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Lech Łada - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Lech Łada - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Lech Łada - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Lech Łada - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Lech Łada - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Lech Łada - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilkudziesięciu Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Lech Łada - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Lech Łada - Cichociemny

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne (archiwum portalu)
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 101-102. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 356. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 56.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

1