Tag Archives: represje PRL

Cichociemni w niewoli „Polski Ludowej”

 

Cichociemni byli żołnierzami Armii Krajowej w służbie specjalnej

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"Spis treści:


 

29_wiezienie-Warszawa-Mokotow-2-250x167 Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"

Cela więzienia Warszawa Mokotów

prl Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"Organy represji „Polski Ludowej” (od 1952 PRL), głownie UB, SB, represjonowały 103 Cichociemnych, w procesach będących parodią prawa skazano 40 Cichociemnych, 15 torturowano, 9 (lub 10) zamordowano (6 w więzieniu Warszawa-Mokotów, 3 w więzieniu na Zamku w Lublinie), 77 aresztowano (w tym 13 aresztowało NKWD, 5 wspólnie NKWD i UB), 19 skazano na śmierć, co najmniej 2 na dożywotnie pozbawienie wolności, 22 na więzienie.

Czasy powojenne nie były dla Nich wcale lepsze:  32 Cichociemnych pozostało na emigracji poza Polską (głównie w Wielkiej Brytani), aż 59 zmuszonych było uciekać z PRL (po jakimś czasie 21 powróciło).

 

Wronki-300x178 Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"

Więzienie we Wronkach

prl Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"Cichociemnych pozostałych w Polsce ścigały organy represji, niejednokrotnie wraz z sowieckim NKWD.  Po wojnie w Polsce (od 1952 PRL) represjonowano aż 103 Cichociemnych, aresztowano 77 Cichociemnych, w tym 13 aresztowało NKWD i przekazało UB, 5 CC aresztowało wspólnie UB i NKWD. Niektórzy Cichociemni doświadczali represji kolejno: od Niemców, Sowietów, funkcjonariuszy „Polski Ludowej”…
W polskich więzieniach (w tym Warszawa Mokotów) pozbawiono wolności 58 Cichociemnych, w procesach będących parodią prawa skazano  40 Cichociemnych, w tym aż 20 CC skazano na śmierć, co najmniej 2 skazano na dożywocie, co najmniej  15 torturowano, 9  (lub 10) zamordowano. Nieliczni Cichociemni byli „tylko” szykanowani przez PRL-owską bezpiekę…

 

Komunistyczne represje wobec Cichociemnych

Komunistyczne władze Polski w latach 1945-1954 więziły i zamordowały w więzieniu Warszawa Mokotów (ul. Rakowiecka 37) sześciu Cichociemnych. Co najmniej trzech z Nich torturowano: Stefana Górskiego ps. Brzeg (1948, o Jego smierci powiadomiono rodzinę dopiero po ok. 11 latach!), Stanisława Wintera ps. Stanley (1945) oraz Hieronima Dekutowskiego ps. Zapora. W chwili śmierci, choć miał tylko 30 lat, wyglądał jak starzec – z siwymi włosami, wybitymi zębami, połamanymi rękami, nosem i żebrami oraz zerwanymi paznokciami. Jego ostatnie słowa brzmiały: „Przyjdzie zwycięstwo! Jeszcze Polska nie zginęła!

Także w więzieniu przy Rakowieckiej władze Polski zamordowały Cichociemnych: Andrzeja Czaykowskiego ps. Garda (1953), Bolesława Kontryma ps. Żmudzin (1953), Witolda Uklańskiego ps. Herold (1954). W więzieniu na Zamku w Lublinie oprawcy „Polski Ludowej” zamordowali Cichociemnych: Aleksandra Kułakowskiego ps. Rywal (1944), Czesława Rossińskiego ps. Kozioł (1945), Mieczysława Szczepańskiego ps. Dębina (1945). Prawdopodobnie na polecenie SB został zamordowany Cichociemny Roman Romaszkan 14 lutego 1956 śmiertelnie potrącony przez samochód ciężarowy braci Inglorów.

Warszawa-Mokotow-300x200 Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"

Warszawa – Mokotów, ul. Rakowiecka 37

Cichociemny Adam Boryczka ps. Brona spędził za kratami komunistycznych więzień 13 lat, Cichociemny Piotr Szewczyk ps. Czer był osadzony za kratami więzień 11 lat. Cichociemny Marian Gołębiewski ps. Ster był za kratami więzienia 10 lat.  Antoni Chmielowski ps. Wołk został aresztowany przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego i… zesłany do łagrów nad Kołymą oraz w Magadanie, powrócił po 10 latach. Cichociemny Antoni Iglewski ps. Ponar był osadzony w więzieniu 9 lat. Cichociemny Bolesław Jabłoński ps. Kalia był w komunistycznych więzieniach 6 lat, Jego żonę podczas wizyty w więzieniu „przypadkowo” zastrzelił funkcjonariusz NKWD.

Cichociemny Tadeusz Żelechowski ps. Ring, aresztowany przez Státní Bezpečnost (czeska bezpieka) był za kratami 6 lat…  Cichociemny Bronisław Czepczak-Górecki ps. Zwijak był dwukrotnie aresztowany, skazany i więziony, najpierw 3 lata (1945-1947), później 6 lat (1950-1956).

Zamek-Lubelski-300x192 Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"

Zamek Lubelski – więzienie

Cichociemny Jan Różycki ps. Busik został aresztowany przez UB w Krakowie oraz oskarżony m.in…. spowodowanie katastrofy samolotu, w której zginął tragicznie gen. Władysław Sikorski. Jego syn Bohdan, harcerz Szarych Szeregów, jako 13-latek uczestniczył w Powstaniu Warszawskim. W 1950 reaktywował organizację samokształceniową licealistów, aby zbrojnie odbić ojca z więzienia. Wraz z przyjacielem przeprowadził dwie akcje rozbrojenia milicjantów, w kwietniu 1950 trzecią, nieudaną w pobliżu Wawelu. Bohdan Różycki zginął w strzelaninie z MO, jego przyjaciela z liceum Marka Kubińskiego po brutalnym śledztwie skazano na śmierć…

Cichociemni: Henryk Krajewski ps. Trzaska oraz Ludwik Wiechuła ps. Jeleń zostali uwolnieni z łap oprawców przez żołnierzy Armii Krajowej…

 

 

Cichociemni torturowani:

prl Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"Adam Boryczka ps. Brona | Hieronim Dekutowski ps. Zapora | Stefan Górski ps. Brzeg | Bolesław Jabłoński ps. Kalia | Henryk Januszkiewicz ps. Spokojny | Tomasz Kostuch ps. Bryła | Henryk Krajewski ps. Trzaska | Stanisław Krzymowski ps. Kostka |  Jan Matysko ps. Oskard | Marian Pokładecki ps. Zoll | Stanisław Sędziak ps. Warta | Tadeusz Starzyński ps. Ślepowron | Piotr Szewczyk ps. Czer | Adam Trybus ps. Gaj | Stanisław Winter ps. Stanley

 

 

Cichociemni skazani na śmierć:

prl Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"Adam Boryczka ps. Brona | Antoni Chmielowski ps. Wołk | Andrzej Czaykowski ps. Garda | Hieronim Dekutowski ps. Zapora | Marian Gołębiewski ps. Ster | Stefan Górski ps. Brzeg | Stefan Ignaszak ps. Drozd | Jerzy Iszkowski ps. Orczyk | Bolesław Kontrym ps. Żmudzin | Aleksander Kułakowski ps. Rywal | Mieczysław Kwarciński ps. Ziut | Mieczysław Szczepański ps. Dębina | Czesław Rossiński ps. Kozioł | Stanisław Sędziak ps. Warta | Tadeusz Starzyński ps. Ślepowron | Piotr Szewczyk ps. Czer | Kazimierz Śliwa ps. Strażak | Witold Uklański ps. Herold | Stanisław Winter ps. Stanley

 

 

candle-300x225 Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"Cichociemni zamordowani w „Polsce Ludowej”, PRL:

prl Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"Andrzej Czaykowski ps. Garda | Hieronim Dekutowski ps. Zapora | Stefan Górski ps. Brzeg | Bolesław Kontrym ps. Żmudzin | Aleksander Kułakowski ps. Rywal | Roman Romaszkan ps. Tatar (prawdopodobnie zamordowany na polecenie SB) | Czesław Rossiński ps. Kozioł | Mieczysław Szczepański ps. Dębina | Witold Uklański ps. Herold | Stanisław Winter ps. Stanley

 

Weryfikacji w/w danych dot. Cichociemnych dokonano poprzez analizę Ich biogramów, opublikowanych wspomnień oraz danych z innych źródeł. Poniżej lista Cichociemnych – represjonowanych przez władze „Polski Ludowej” (od 1952 PRL), aresztowanych przez UB. NKWD, więzionych, torturowanych, zamordowanych…

 

Cichociemni represjonowani przez władze „Polski Ludowej”  (od 1952 PRL)
aresztowani przez UB, NKWD, więzieni, torturowani,
skazani na śmierć, zamordowani:

UWAGA! tabela ma więcej niż jedną stronę, wyświetla po 15 wierszy na stronie
(Kliknij wybraną kolumnę, aby posortować / kliknij w nazwisko, aby przejść do biogramu / wpisz, aby wyszukać)
Tabelę można przeszukiwać, wpisując dowolny ciąg znaków

Autor wykazu – Ryszard M. Zając, wnuk por. cc. Józefa Zająca

Na urządzeniach mobilnych aby zobaczyć całość należy przewinąć w poziomie

StopieńFotoNazwisko imięPseudonimDane nt. represji
gen. bryg.
BALUK-Stefan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Bałuk StefanStarbaAresztowany przez UB, więzienie: Warszawa, skazany (1945 - 1947)
ppłk.
BAZALA-Leon Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Bazała LeonStriwiążNękany przez UB (1954 - 1955)
kpt.
BENRAD-Adam Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Benrad AdamDrukarzAresztowany przez UB (1945)
płk. pil.
BIALY-Jan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Biały JanKadłubAresztowany przez UB, więzienie: Bytom, Katowice (1952 - 1953)
ppor. lot. cw
BIEZUNSKI-Jan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Bieżuński JanOrzycNękany przez UB (1946)
płk.
BORYCZKA-Adam Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Boryczka AdamBronaAresztowany przez UB, więzienie: Warszawa - Mokotów, torturowany, skazany na śmierć (1954 - 1967)
ppłk.
BORYS-Adam Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Borys AdamPługAresztowany przez UB, więzienie: Warszawa - Mokotów (1945), Nękany przez UB (1950 - 1952)
ppor.
BYSTRZYCKI-Przemyslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Bystrzycki PrzemysławGrzbietAresztowany przez UB, skazany (1945 - 1946)
ppor. łączn.
BZDAWKA-Bernard Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Bzdawka Bernard SiekieraAresztowany przez UB, więziony (1945 - 1946)
mjr
CHMIELOWSKI-Antoni Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Chmielowski Antoni WołkAresztowany przez MBP, więzienie Warszawa Mokotów, skazany na śmierć, przekazany sowieckiemu MGB (1945 - 1955)
mjr
CZAYKOWSKI-Andrzej Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Czaykowski Andrzej GardaAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, skazany na śmierć, zamordowany (1951 - 1953)
por. łączn.
CZEPCZAK-GORECKI-Bronisław Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Czepczak Górecki BronisławZwijakAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, skazany (1945 - 1947),
Aresztowany, więzienie Wronki, skazany (1950 - 1956)
płk.
DEKUTOWSKI-Hieronim Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Dekutowski HieronimZaporaAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, torturowany, skazany na śmierć, zamordowany (1947 - 1949)
kpt. piech.
DMOWSKI-Stanislaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Dmowski StanisławPodlasiakAresztowany przez UB, zwolniony (1946)
ppłk. łącz.
DZIKIELEWSKI-Feliks Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Dzikielewski FeliksOliwAresztowany przez UB, zwolniony, szykanowany (1950 - 1951)
płk. piech.
EMIR-HASSAN-Jerzy Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Emir Hassan JerzyTurek 2Aresztowany przez NKWD, więzienie WUBP Łódź, skazany, po zwolnieniu z więzienia szykanowany (1945)
kpt.
FIJALKA-Michal Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Fijałka MichałKawaAresztowany przez UB, więzienie Lublin, skazany (1944 - 1945)
ppor.
FLONT-Wladyslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Flont WładysławGrandziarzAresztowany przez NKWD, więzienie w Łodzi (1945 r.)
kpt.
GAWORSKI-Tadeusz Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Gaworski TadeuszLawaAresztowany przez UB, zwolniony (1945)
kpt. sł. zdr.
GOLARZ-Marian Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Golarz Teleszyński MarianGóral 2Aresztowany przez UB i NKWD, obóz Brześć, więzienie Warszawa Mokotów, wykupiony (1944 - 1946)
płk. piech.
GOLEBIEWSKI-Marian Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Gołębiewski MarianSterAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, skazany na śmierć, dwukrotnie na dożywocie (1946 - 1956)
Aresztowany przez SB, skazany, więziony, szykanowany (1970 - 1974)
Zatrzymany 13 grudnia 1981
ppor.
GORSKI-Stefan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Górski StefanBrzegAresztowany przez UB, torturowany, więzienie Warszawa Mokotów, skazany na śmierć, zamordowany (1947 - 1948)
kpt.
GROMNICKI-Zygmunt Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Gromnicki ZygmuntGulaAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, zwolniony (1952 -1953)
mjr łączn.
HOFFMANN-Teodor Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Hoffman TeodorBugajRozpracowywany przez UB, SB od 1945, wielokrotnie namawiany do współpracy
ppłk.
IGLEWSKI-Antoni Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Iglewski AntoniPonarAresztowany przez UB, więziony, skazany (1947 - 1956)
rtm. kaw.
IGNASZAK-Stefan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Ignaszak StefanDrozdAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, skazany na śmierć (1945 - 1951)
mjr pil.
ISZKOWSKI-Jerzy Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Iszkowski JerzyOrczykAresztowany przez NKWD, więzienie Lublin, skazany na śmierć (1945 - 1947)
Rozpracowywany przez UB (1948 - 1956)
mjr piech.
JABLONSKI-Boleslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Jabłoński BolesławKaliaAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, torturowany, skazany (1949 - 1955)
mjr
JACKIEWICZ-Boleslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Jackiewicz BolesławŁabędźAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów (1945 - 1947)
kpt.
JANUSZKIEWICZ-Henryk Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Januszkiewicz HenrykSpokojnyAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, torturowany, skazany, po zwolnieniu z więzienia szykanowany przez UB (1945 - 1950)
mjr piech.
KLINICKI-Maksymilian Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Klinicki MaksymilianWierzba 2Aresztowany przez UB, zwolniony (1945)
płk. dypl. piech.
KOBYLINSKI-Waclaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kobyliński WacławDziadAresztowany przez NKWD, więzienie Łódź, zwolniony (1945)
Szykanowany przez UB (1945 - 1954, od 1950)
Aresztowany przez UB więzienie Warszawa Mokotów (1955 - 1956)
kpt.
KOCHANSKI-Wladyslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kochański Władysław BombaRozpracowywany przez WUdsBP Kraków, Departament II ds. BP MSW, szykanowany (1956 - 1962)
mjr
KONIK-Bronislaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Konik Bronisław SikoraAresztowany przez UB i NKWD, wywieziony do łagrów (1944 - 1945)
ppor. piech.
KONSTANTY-Ignacy Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Konstanty Ignacy SzmaragdRozpracowywany przez MBP (1949 - 1954), zwerbowany jako TW
mjr
KONTRYM-Bolesław Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kontrym BolesławŻmudzinAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, skazany na śmierć, zamordowany (1948 - 1953)
mjr
KOPISTO-Waclaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kopisto WacławKraRozpracowywany przez UB
ppłk. dypl. br. panc.
KOSTUCH-Tomasz Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kostuch TomaszBryłaAresztowany przez GZI, więzienie Warszawa Mokotów, torturowany, skazany na dożywocie (1952 - 1956)
por. łączn. lot.
KOWALIK-Edward Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kowalik EdwardCiupuśAresztowany przez NKWD, więzienie Łódź, Moskwa (1945)
ppłk.
KRAJEWSKI-Henryk Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Krajewski HenrykTrzaskaAresztowany przez UB, NKWD, torturowany, skazany, uwolniony z transportu przez DSZ (1944 - 1945)
mjr
KRZYMOWSKI-Stanislaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Krzymowski StanisławKostkaAresztowany przez UB, więzienie Łódź, torturowany, skazany na śmierć (1945)
Aresztowany przez UB, więzienie Kielce, uciekł (1946).
Rozpracowywany przez MBP od lat 50-tych
por. łączn.
KUJAWINSKI-Stanislaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kujawiński StanisławWodnikAresztowany przez NKWD, więzienia: Łubianka, Butyrki (Rosja), Warszawa Mokotów, Wronki (1944 - 1945)
kpt. art.
KULAKOWSKI-Aleksander Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kułakowski AleksanderRywalAresztowany przez IW, więzienie Lublin, skazany na śmierć, zamordowany (1944)
kpt. piech.
KWARCINSKI-Mieczyslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Kwarciński MieczysławZiutList gończy, skazany na śmierć (przebywał na emigracji)
kpt. łącz.
LESKIEWICZ-Marian Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Leśkiewicz MarianWygodaRozpracowywany przez IW, SB, podjęto próbę zwerbowania (1946 - 1960)
kpt. piech.
LIPINSKI-Wojciech Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Lipiński WojciechLawinaRozpracowywany przez MBP, MSW (1945 - 1950), od 1950 zwerbowany jako TW
kpt. piech.
LUSZOWICZ-Zdzislaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Luszowicz ZdzisławSzakalAresztowany przez UB i NKWD, zesłany do lagrów (1944 - 1945)
st. sierż.
LAKOMY-Albin Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Łakomy AlbinTwornikAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, skazany (1952 - 1954)
mjr
LASTOWSKI-Benon Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Łastowski BenonŁobuzRozpracowywany przez MSW na terenie Wielkiej Brytanii
por.
LOS-Ezechiel Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Łoś EzechielIkwaRozpracowywany przez UB, SB (1951 - 1958)
mjr br. panc.
MACKUS-Adam Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Mackus Adam ProstyAresztowany przez UB, więzienie Kraków, skazany (1945 - 1946)
ppłk.
MAJORKIEWICZ-Felicjan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Majorkiewicz FelicjanIronRozpracowywany przez IW, UB (1947 - 1953), od 1953 zwerbowany do współpracy jako TW
ppor. łączn.
MAKAGONOW-Aleksander Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Makagonow Makagon AleksanderWschódRozpracowywany przez SB (1956 - 1957), od 1966 podjął współpracę jako TW
por. łączn.
MATYSKO-Jan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Matysko JanOskardAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Praga, Warszawa Mokotów, torturowany, skazany (1945 - 1948)
kpt. piech.
MOSTOWIEC-Marian Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Mostowiec MarianLisAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów (1950 - 1951)
por.
MRAZEK-Zbigniew Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Mrazek ZbigniewAminiusAresztowany przez UB, szykanowany (m.in. konfiskata mieszkania, zakaz wykonywania zawodu), (1950)
mjr art.
NOSEK-Antoni Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Nosek AntoniKajtuśAresztowany przez UB, zwolniony (1945)
ppor. łączn.
NOWAK-Piotr Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Nowak PiotrOkoAresztowany przez NKWD, więzienia Łubianka (Moskwa), Łódź (1945)
kpt. piech.
NOWAKOWSKI-Michal Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Nowakowski Michał HarpunAresztowany przez UB, więzienie Inowrocław, uciekł (1946)
Rozpracowywany przez UB (1951)
Aresztowany przez UB, więziony, skazany (Warszawa, 1952 - 1954),
Aresztowany, zmarł w więzieniu (Warszawa, Kamińsk, Barczewo, 1959 - 1961)
mjr
NUSZKIEWICZ-Ryszard-e1461496984302 Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Nuszkiewicz RyszardPowolnyAresztowany przez UB (1945),
Rozpracowywany przez UB (1951 - 1953),
Aresztowany, więzienie Kraków, naklaniany do współpracy jako TW (1955),
Rozpracowywany przez UB (1957 - 1974)
mjr sap.
PEKALA-Mieczyslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Pękała Górski MieczysławBosakAresztowany przez UB, więzienie Warszawa III, skazany, więziony w Rawiczu (1948 - 1954)
kpt. art.
PIEKARSKI-Aleksander Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Piekarski AleksanderTurkućAresztowany przez UB (1951)
por. łączn.
PIENIAK-Czeslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Pieniak Czesław BórSzykanowany przez UB (1945)
mjr
PIOTROWSKI-Edward Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Piotrowski EdwardMemaAresztowany przez UB (1946)
Rozpracowywany przez MBP (od 1949)
kpt. piech.
PIOTROWSKI-Julian Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Piotrowski JulianRewera 2Szykanowany przez UB (1947 - 1950), od 1950 zwerbowany do współpracy jako TW
por. lot.
POKLADECKI-Marian Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Pokładecki MarianZollAresztowany przez UB, więzienie Łódź, torturowany (1945)
Szykanowany przez UB 1950 - 1952)
kpt.
POLONCZYK-Boleslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Polończyk BolesławKryształRozpracowywany przez SB (1967)
rtm. kaw.
PRADZYNSKI-Janusz Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Prądzyński Janusz TrzySzantażowany przez SB, zwerbowany do współpracy jako TW (1946 - 1957)
kpt. łączn.
PRZYBYLIK-Stefan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Przybylik StefanGruchAresztowany przez UB, więzienie Łódź, uniewinniony (1945)
Rozpracowywany przez UB, GZI (1948 - 1958), SB (1961 - 1988)
ppor. piech.
PSYKALA-Mieczyslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Psykała Mieczysław KalwadosikRozpracowywany przez UB (od lat 50-tych)
por.
ROMASZKAN-Roman Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Romaszkan RomanTatarSzykanowany przez SB (1949), prawdopodobnie zamordowany na polecenie SB (1956)
ppor.
ROSSINSKI-Czeslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Rossiński CzesławKoziołAresztowany przez NKWD, więzienie Lublin, skazany na śmierć, zamordowany (1944 - 1945)
mjr kaw.
ROZYCKI-Jan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Różycki JanBusikAresztowany przez UB, skazany, uniewinniony (1949 - 1953)
płk. pil. dypl.
RUDKOWSKI-Roman Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Rudkowski RomanRudyAresztowany przez SMIERSZ, więzienie Łódź, zwolniony (1945 - 1946)
Poszukiwany przez UB (1946 - 1949)
kpt.
RYBKA-Franciszek Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Rybka FranciszekKulaPoszukiwany przez UB, wyemigrował
ppor.
SCHELLER-CZARNY-Edwin Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Scheller Czarny EdwinFordonAresztowany przez UB, więzienie Gdańsk, umiewinniony (1945 - 1946), po uniewinnieniu szykanowany przez UB
mjr
SERAFINSKI-Fryderyk Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Serafiński FryderykDrabinaAresztowany przez UB, więzienie Częstochowa, zwolniony (1945)
ppłk.
SEDZIAK-Stanislaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Sędziak Stanisław WartaAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, torturowany, skazany na śmierć, więziony Wronki, Rawicz, Strrzelce Opolskie (1947 - 1957)
por. piech.
SIKORSKI-Zenon Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Sikorski ZenonPożarAresztowany przez UB, skazany, więzienia Katowice, Mysłowice, Wronki (1945 - 1949), od 1958 zwerbowany do współpracy jako TW
por. piech.
SKOWRON-Marian Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Skowron MarianOlcha 2Aresztowany przez UB (1945)
kpt.
SKOWRONSKI-Stanislaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Skowroński StanisławWidelecPoszukiwany przez NKWD i UB, wyemigrował
mjr lot.
SKWIERCZYNSKI-Leopold Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Skwierczyński LeopoldAktorAresztowany przez NKWD, więzienie Kraków, Bytom, Toszek, Gliwice, Katowice (1945)
por. piech.
SOKOL-Tadeusz Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Sokół TadeuszBug 2Aresztowany przez UB, skazany (1945 - 1947)
kpt. art.
SPECYLAK-Zbigniew Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Specylak Skrzypecki Zbigniew Tur 2Aresztowany przez UB, więziony (1948)
kpt. piech.
STARZYNSKI-Tadeusz Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Starzyński TadeuszŚlepowronAresztowany przez UB, torturowany, skazany na śmierć, więzienie Warszawa Mokotów, Wronki (1945 - 1955)
mjr int.
STOCKI-Tadeusz Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Stocki Tadeusz ĆmaRozpracowywany przez UB, szykanowany (1949 - 1956)
kpt. art.
SZCZEPANSKI-Mieczyslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Szczepański MieczysławDębinaAresztowany przez NKWD, więzienie Lublin, skazany na śmierc, zamordowany (1945)
mjr piech.
SZEWCZYK-Piotr Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Szewczyk PiotrCzerAresztowany przez UB, więzienie Warszawa Mokotów, Wronki, torturowany, skazany na śmierć (1945 - 1956)
ppłk. dypl.
SCIEGIENNY-Wincenty Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Ściegienny WincentyLasAresztowany przez NKWD, więzienie Białystok, Warszawa Mokotów (1945)
sierż. łączn.
SLIWA-Kazimierz-e1461497024533 Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Śliwa KazimierzStrażakAresztowany przez UB, więzienie Kielce, skazany na śmierć (1945 - 1948)
mjr piech.
TRYBUS-Adam Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Trybus AdamGajAresztowany przez UB, torturowany, skazany, więzienia Łódź, Wronki (1950 - 1955)
Rozpracowywany przez SB (1956 - 1963), zatrzymany (1970), aresztowany przez SB 13 grudnia 1981
mjr kaw.
UKLANSKI-Witold Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Uklański WitoldHeroldAresztowany przez UB, więzienie Kraków, Warszawa Mokotów, Wronki, skazany na śmierć, zamordowany (1945 - 1954)
kpt. sap.
WALTER-Jan Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Walter JanCyrkielAresztowany przez UB, więzienie Lublin, zesłany do łagru (1944 - 1947)
por. sap.
WIECHULA-Ludwik Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Wiechuła LudwikJeleńAresztowany przez NKWD, więzienie Kielce, uwolniony przez oddział AK (1945)
kpt.
WINTER-Stanislaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Winter StanisławStanleyAresztowany przez GZI, torturowany, skazany na śmierć, zamordowany (1945)
kpt. piech.
WISZNIEWSKI-Otton Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Wiszniewski OttonTopolaAresztowany przez UB, szykanowany, nakłaniany do współpracy (1945)
ppor. piech.
WISNIEWSKI-Wladyslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Wiśniewski WładysławWróbelRozpracowywany przez UB (1947)
kpt. art.
WITKOWSKI-Ludwik Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Witkowski LudwikKosaSzykanowany przez UB (lata 50-te)
mjr
WOLNIAK-Boguslaw Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Wolniak BogusławMiętaAresztowany przez UB więzienie, zwolniony (1945)
por. piech.
ZABIEREK-Lech Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Zabierek LechWulkanSzykanowany przez SB, pozbawiony emerytury
gen. bryg.
ZAWACKA-Elżbieta Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Zawacka ElżbietaZoAresztowana przez UB, więzienie Fordon, Grudziądz, Bojanów, skazana (1951 - 1955)
ppor.
ZELECHOWSKI-Tadeusz Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Żelechowski TadeuszRingAresztowany przez Státní bezpečnost (czeska bezpieka), więzienie Sosnowiec, Warszawa Mokotów, Wronki, Rawicz, skazany (1948 - 1954), zwerbowany przez SB do współpracy jako TW
ppor. art.
ZYCHIEWICZ-Antoni Cichociemni w niewoli "Polski Ludowej"
Żychiewicz Antoni PiotrPrzerwaPoszukiwany, prześladowany przez UB

Weryfikacji w/w danych nt. Cichociemnych dokonano poprzez analizę Ich biogramów, opublikowanych wspomnień oraz danych z innych źródeł. Źródła danych dotyczących każdego Cichociemnego wskazano na stronie z Jego biogramem.

 

 

Rozpracowanie Cichociemnych przez komunistyczny aparat represji

 


UWAGA dane osobowe CC mających współpracować ze służbami specjalnymi „Polski Ludowej”
pochodzą z mało rzetelnej publikacji dr Krzysztofa A. Tochmana (patrz poniżej)
nie sposób ich zweryfikować (autor tylko w kilku przypadkach podał bliższe dane)
brak podanego kontekstu społecznego i osobistego ewentualnego podjęcia takiej współpracy
ponadto rzetelność tego autora może budzić uzasadnione wątpliwości:
patrz
Rocznica pełna błędówOdpowiedź na artykuł Krzysztofa Tochmana

Podane osoby mogą być bezpodstawnie wskazane jako współpracownicy służb…


Krzysztof A. Tochman – Rozpracowanie cichociemnych przez komunistyczny aparat represji
w: Biuletyn informacyjny AK nr 11 (295) listopad 2014, s. 60 – 72

 

Krzysztof A. Tochman – Rozpracowanie żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
przez komunistyczny aparat represji na wybranych przykładach cichociemnych
w: Politycznie obcy!, IPN Szczecin, 2016, s. 131 – 157

 

Filip Musiał – Trudna prawda
w: Biuletyn informacyjny AK nr 11 (295) listopad 2014, s. 54 – 59

 

 

zobacz:

 

Zobacz także:

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. I. FKM Oleśnica, ISBN 83-902499-0-1
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. II. ABRES Rzeszów, ISBN 83-902499-5-2
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. III. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, ISBN 83-910535-4-7
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. IV. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, 978-83-933857-0-6

 

Ludwik Witkowski – Cichociemny

40_Znak-Spadochronowy-AK-187x300 Ludwik Witkowski - Cichociemnyps.: „Kosa”, „Pocisk”, „Michał”

vel Ludwik Wiertek vel Jan Konstanty Kobudziński vel Michał Gładysz

Zwykły Znak Spadochronowy nr 0114, Bojowy Znak Spadochronowy nr 1573

 

37-1194-208x300 Ludwik Witkowski - Cichociemny

kpt. Ludwik Witkowski
źródło: NAC

ur. 5 czerwca 1914 w Niwce (obecnie dzielnica Sosnowca), zm. 23 lutego 2004 w Warszawie – kapitan dyplomowany artylerii, oficer dyplomowany Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, zastępca komendanta Kedywu Okręgu Warszawa AK, m.in. dowódca oddziału dyspozycyjnego tzw. Batalionu Saperów Praskich, dowódca oddziału dyspozycyjnego „Kolegium B”, uczestnik Powstania Warszawskiego, więzień niemieckich obozów jenieckich: Lamsdorf, Murnau (1944-1945), cichociemny

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Ludwik Witkowski - CichociemnySpis treści:


 

cc-Witkowski-Lidwik-1937-223x300 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Ludwik Witkowski, 1937

Od 1919 w Warszawie, w 1927 ukończył tam szkołę powszechną. W związku ze śmiercią ojca (1926), po ukończeniu szkoły wyjechał do stryja do Sosnowca, w 1934 uzyskał tam świadectwo dojrzałości.

Od września 1934 do marca 1935 na kursie unitarnym Szkoły Podchorążych Piechoty w Różanie nad Narwią, od kwietnia 1935 przydzielony do 31 Pułku Artylerii Lekkiej. Od 16 lipca w Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu. Po jej ukończeniu 11 listopada 1937 awansowany na stopień podporucznika, ze starszeństwem od 1 października 1937. Przydzielony jako dowódca plutonu, później baterii do 10 Pułku Artylerii Ciężkiej w Przemyślu.

 

 

II wojna światowa
08_camp-Coetquidian-Francja-1939-241x300 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Camp Coetquidian

camp-Coetquidian-300x198 Ludwik Witkowski - CichociemnyW kampanii wrześniowej 1939 do 21 września jako oficer zwiadowczy XXIV Dywizjonu Artylerii Ciężkiej 24 Dywizji Piechoty (Armia Karpaty). Wraz z dywizjonem dotarł do Lasów Janowskich oraz Żydaczewa pod Lwowem, następnie powrócił do Przemyśla. Dwukrotnie zatrzymywany i aresztowany przy próbach przekroczenia granicy z Węgrami.

28 października 1939 przekroczył granicę z Węgrami, następnie w koszarach wojskowych w Miszkolcu. Po otrzymaniu w połowie grudnia paszportu w ambasadzie polskiej w Budapeszcie, przez Jugosławię i Węgry dotarł do Francji 18 grudnia 1939.  W Besieres (Paryż), 5 stycznia 1940 wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim, przydzielony m.in. jako instruktor w Szkole Podoficerskiej do Camp de Coëtquidan.

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Witkowski-Crowford-1940-250x189 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Lidwik Witkowski (2 od prawej), Crowford, 1940

Po upadku Francji wraz z oddziałem ewakuowany z La Rochelle węglowcem brytyjskim, 25 czerwca 1940 dotarł do Liverpoolu (Wielka Brytania). 

1 lipca 1940 wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim, przydzielony do 1 dywizjonu 1 Pułku Artylerii Ciężkiej w Dundee.

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Ludwik Witkowski - Cichociemny Zgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 29 listopada 1942 w Audley End.  Awansowany na stopień porucznika, ze starszeństwem od 20 marca 1941.

Halifax-mk3-300x225 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Tak wspominał okres szkolenia strzeleckiego – Kogóż nie bawi strzelanie. Zużyliśmy tam amunicji – na całą wojnę by chyba starczyło. Każdy dostawał amunicji ile chciał, każdy dostawał stena, dwa magazynki i był taki wąwóz. W tym wąwozie co jakiś czas pokazywały się tarcze. Więc to było coś w rodzaju skoków – dwa, trzy kroki padnij! W międzyczasie strzelanie. Gdzieś tam w środku magazynek się wyczerpał trzeba było zmienić. Wpuszczano nas do ciemnej chatki i tylko po szmerze podnoszonych figur orientowaliśmy się gdzie jest cel, no i wtedy w ciemno, po hałasie, trzeba było strzelać. 

Skoczył na spadochronie do okupowanej Polski w nocy 20/21 lutego 1943 w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „File” (dowódca operacji: F/O Karol Gębik, ekipa skoczków nr: XXIII), z samolotu Halifax DT-726 „H” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/O Jan Miszewski, pilot – F/O Stanisław Machej / nawigator – F/O Karol Gębik / i in. ). Informacje (on-line) nt. personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (1940-1947) – zobacz:  Lista Krzystka

Tempsford-300x222 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Słoń” w okolicach miejscowości Kotlice (20 km. od Chęcin) oraz Borszowice (12 km od Pińczowa). Skakał razem z radiostacją, został mocno poturbowany podczas lądowania, ciągnięty przez spadochron. Razem z nim skoczyli: por. Walery Krokay ps. Siwy, por. Ryszard Nuszkiewicz ps. Powolny, ppor. Witold Pic ps. Cholewa. Skoczkowie przerzucili 192 tys. dolarów w banknotach na potrzeby AK (tylko tyle miał kwatermistrz VI Oddziału w kasie, a mjr Perkins nie mógł wypłacić większej gotówki z banku w sobotę). Zrzucono także sześć zasobników oraz dwa bagażniki. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy po locie trwającym 12 godzin 37 minut.

 

1973-kedywiacy-191x300 Ludwik Witkowski - CichociemnyLudwik Witkowski: „Samolot zaczął schodzić w dół. Sierżant odsunął klapę nakrywającą otwór w podłodze samolotu. Orzeźwił nas wdzierający się do wnętrza silny, zimny strumień powietrza. Siedzimy już gotowi do skoku i z naprężoną ciekawością wpatrujemy się w szybko i coraz bardziej przesuwającą się pod nami ziemię. Czy są światła sygalizacyjne?… Czy czekają na nas?… Na razie nic nie widać. Samolot zatacza koło szykując się do podejścia pod wiatr. Są, są światła! Wyraźnie widzę migające w dole światełka ustawione w trójkąt. Sierżant dotknął mojego ramienia. Spojrzałem na niego… – Niech was Bóg prowadzi i pozdrówcie od nas Polskę! – krzyknął mi do ucha.

Skinąłem ręką na podziękowanie i pożegnanie i już w następnej sekundzie spadałem w dół wyprostowany jak świeca. Rzuciło mną potężnie… – Silny wiatr – pomyślałem (…) W tej chwili poczułem szarpnięcie. Dobra jest, otworzył się! – pomyślałem z radością (…) już rzuciło mną o ziemię (…) Wleczony przez pędzony wiatrem spadochron pruję jak pług przez bruzdy. Zginam ręce na tyle, na ile pozwalają blokujące je szelki i łokaciami staram się znaleźc jakieś oparcie. (…) Rozglądam się dokoła starając się odnaleźć wzrokiem kolegów. Z dala widzę jakieś sylwetki biegnące w mym kierunku. Sięgam po „Colta” i zdrętwiałymi palcami odciągam kurek, ale jednocześnie słyszę  nawoływania „Janek, Janek!”. To było nasze hasło, więc odkrzykuję (…) po chwili podbiega do mnie trzech młodych chłopaków. Porywają mnie w ramiona i niemal duszą w uściskach. Czekali na nas już trzecią noc, dwa razy odwoływano pogotowie i gdy już niemal zwątpili w naszy przylot, właśnie tej ostatniej trzeciej nocy zjawiliśmy się na placówce.”

Ludwik Witkowski – Kedywiacy, IW PAX Warszawa 1973, s. 163-165

 

Jan-Jazwinski-251x350 Ludwik Witkowski - CichociemnyW „Dzienniku czynności” mjr dypl. Jan Jaźwiński oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, Szef Wydziału Specjalnego (S), organizator lotniczych przerzutów do Polski odnotował:

O godz. 11.oo zarządzono pogotowie do wykonania czterech naszych operacyj: RIVET, FILE, BRICK i WINDOW. O godz. 11.30 wezwano Szefa Wydziału „S” do Naczelnego Wodza – N.W. zapytał: „Jak Pan uważa – czy ja powinienem przybyć na start ekip?” Szef Wydz. „S” odpowiedział: „Jedno jest niewątpliwe, że obecność Pana generała utwierdzi ministrów brytyjskich w przekonaniu, że Pan generał żywo interesuje się operacjami do Kraju – to wpłynie b. pozytywnie na dalsze szybsze rozwiązanie zagadnienia przerzutu. (…)”.

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Ludwik Witkowski - Cichociemny20.II. doszły do skutku następujące operacje: – lot 28/39, ekipa RIVET, nawig. por. Walczak (ostatni jego lot w obecnej turze operacyjnej), plac. odb. zasadn. OKOŃ, zapas. GĘŚ, start godz. 18.40 – 4 skoczków, 2 bag. A., 6-7904 i 398000 dol., – lot 31/40, ekipa FILE, nawigator por. Gębik, plac. odb. zasadn. SŁOŃ, zapas. KALINA, start godz. 18.52 – 4 skoczków, 2 bag. A., 6-7904 i 192000 dol.

21.II. Wynik lotów, w/g meldunków nawigatorów – wprost na plac. odb. zasadn. – OKOŃ i SŁOŃ.” (s. 154)

 

Witkowski-oddzial-KolegiumB-250x175 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Żołnierze oddziału Kolegium B

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych, od marca 1943 przydzielony do Kedywu Okręgu Śląsk AK, jednak przydział nie został zrealizowany. Po wyleczeniu z obrażeń podczas skoku oraz z choroby (czerwonka) przydzielony do Kedywu Okręgu Warszawa AK, od lipca 1943 jako dowódca oddziału dyspozycyjnego tzw. Batalionu Saperów Praskich kpt. Józefa Pszennego ps. Chwacki.

cc-Witkowski-Ludwik-1943-219x300 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Ludwik Witkowski, 1943

Od 1 sierpnia 1943 dowódca oddziału dyspozycyjnego „Kosy”, od sierpnia 1943 pod nazwą „Kolegium B”. Współdziałał z oddziałem „Skryty” Cichociemnego  por. Józefa Czumy ps. Skryty. Od listopada także jako zastępca komendanta Kedywu Okręgu Warszawa AK. Jego zastępcą  oraz dowódcą patrolu w oddziale dyspozycyjnym był od lutego 1943 jego starszy brat, Henryk Witkowski ps. Boruta.

Do 31 lipca 1944 przeprowadził wraz z oddziałem kilkadziesiąt brawurowych akcji bojowych, m.in. podjął próbę opanowania stacji kolejowej Skruda (11/12 września 1943), zdobył amunicję z pociągu transportowego; opanował stację Dębe Wielkie zatrzymując pociąg towarowy (4/5 października 1943); zaatakował niemiecki samochód policyjny przeprowadzający tzw. łapankę uliczną na ul Świętokrzyskiej w Warszawie oraz 4 samochody z żandarmami, zorganizował akcję na niemieckie samochody pelengacyjne (kwiecień 1944), przeprowadzał akcje likwidacyjne. Od 26 lipca 1944  dowódca Oddziału Osłony Kwatery Głównej Komendy Okręgu Warszawa AK.

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Ludwik Witkowski - Cichociemny

W Powstaniu Warszawskim nadal jako dowódca swojego oddziału, przekształconego w Oddział Osłony Kwatery Głównej Komendy Okręgu Warszawa AK. 26 lipca 1944, wykonując rozkaz koncentracji, zgrupował dowodzone przez siebie plutony w budynkach przy ul. Jasnej 20, Szpitalnej 12 oraz narożnym budynku u zbiegu ulic Sienkiewicza i Marszałkowskiej (obecnie siedziba oddziału PKO BP).

Witkowski-Znak-Spadochr-250x176 Ludwik Witkowski - Cichociemny1 sierpnia 1944, pół godziny przed godz. 17 jeden z plutonów zaatakował hotel „Victoria” (ul. Jasna 22), który został zdobyty po ciężkiej walce. W ataku na hotel „Victoria” wzięli też udział zołnierze Cichociemnego mjr Bolesława Kontryma ps. Żmudzin. W zdobytym budynku ulokował się sztab Okręgu AK z płk. Antonim Chruścielem ps. Monter. Później sztab przeniesiono do gmachu PKO oraz kina „Palladium”.

8 i 20 sierpnia 1944 uczestnik ataku na gmach PAST-y (ul. Zielna), komendę policji oraz kościół św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu, a także ataku na Hale Mirowskie. 15 września 1944  odznaczony Krzyżem Walecznych po raz pierwszy, dwa dni później awansowany na stopień kapitana. Walczył w Śródmieściu. Po kapitulacji Powstania w niewoli niemieckiej, w obozie w Lamsdorf i Oflagu VII A Murnau (nr jeniecki 102403). 29 kwietnia 1945 uwolniony przez wojska amerykańskie.

 

 

Po wojnie

Oddzial-VI-Londyn_500px-300x253 Ludwik Witkowski - Cichociemny29 czerwca 1945  zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. W lipcu 1946  ukończył VI kurs Wyższej Szkoły Wojennej, mianowany oficerem dyplomowanym. Do września 1946 w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie; od 16 września do października 1948 w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia.

Polski_Korpus_Przysposobienia_i_Rozmieszczenia-1-300x249 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Ulotka PKPiR

Pod koniec 1948 powrócił do Polski. Od lutego 1949 do lipca 1952 kierownik referatu Departamentu Zagranicznego NBP. Od grudnia 1952 do marca 1957 naczelnik Wydziału Importu Centralnego Zarządu Zaopatrzenia Przemysłu Ciężkiego. Prześladowany przez PRL-owską bezpiekę. 

Od 1957 aż do przejścia na emeryturę w lipcu 1978 ponownie w NBP jako starszy kontroler rachunkowy w Departamencie Zagranicznym, następnie naczelnik wydziału Departamentu Informatyki. Zmarł 23 lutego (wg. K.A. Tochmana – stycznia) 2004 w Warszawie.

 

 

AwanseVirtuti-Militari-272x350 Ludwik Witkowski - Cichociemny
  • podporucznik – 11 listopada 1937, ze starszeństwem od 1 października 1937
  • porucznik – ze starszeństwem od 20 marca 1941
  • kapitan – 17 września 1944
 
Odznaczenia

 

 

Upamiętnienie

Ludwik Witkowski wraz z bratem Henrykiem napisał książkę „Kedywiacy”, wydaną przez Instytut Wydawniczy Pax w 1973.

1973-kedywiacy-191x300 Ludwik Witkowski - CichociemnyW 1989 roku wystąpił w filmie dokumentalnym „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski) wraz z cichociemnymi: Stefan Bałuk ps. Starba, Bronisław Czepczak – Górecki ps. Zwijak, Stefan Ignaszak ps. Nordyk, Stanisław Jankowski ps. Agaton, Wacław Kopisto ps. Kra, Tomasz Kostuch ps. Bryła, Józef Nowacki ps. Horyń.

Spadkobiercą tradycji Oddziału Dyspozycyjnego ,,B’’ Kedywu Okręgu Warszawa AK – zwanego również Kolegium „B” jest Służba Ochrony Państwa.

Na początku 2016  Fundacja dla Demokracji  wystąpiła (bezskutecznie) do prezydenta Sosnowca Arkadiusza Chęcińskiego o uhonorowanie Ludwika Witkowskiego poprzez nadanie imienia tego wybitnego Sosnowiczanina jednej z ulic w mieście.

14 lutego 2019, w rocznicę powołania Armii Krajowej, Fundacja dla Demokracji wystąpiła (bezskutecznie) z wnioskiem o godne uhonorowanie Ludwika Witkowskiego do Rady Miejskiej w Sosnowcu.

 

 

Życie rodzinne

Syn Ludwika, urzędnika pocztowego oraz Anny Naszydłowskiej. W 1952 zawarł związek małżeński z Krystyną z Kruszewskich (ur. 1924). urzędniczką bankową, mającą dwójkę dzieci: córkę Joannę (ur. 1954), pracownicę banku oraz syna Michała (ur. 1956), technika elektronika. Zmarł 23 stycznia 2004 w Warszawie, pochowany na cmentarzu w Marysinie Wawerskim.

Jego starszy brat Henryk Witkowski (1912 – 1982) był także żołnierzem AK, m.in. dowódcą jednego z plutonów w Jego oddziale, następnie zastępcą dowódcy kompanii Osłony Kwatery Głównej Komendy Okręgu AK Warszawa. Po upadku Powstania razem z bratem dostał się do niemieckiej niewoli; po wojnie wstąpił do oddziału komandosów Korpusu gen. Andersa.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Ludwik Witkowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Ludwik Witkowski - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Ludwik Witkowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Ludwik Witkowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Ludwik Witkowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilkudziesięciu Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Ludwik Witkowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Ludwik Witkowski - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne (archiwum portalu)
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 196–198. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 436. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 135 – 136.

 

zobacz: biogram w Wikipedii

Andrzej Czaykowski – Cichociemny

40_Znak-Spadochronowy-AK-187x300 Andrzej Czaykowski - Cichociemnyps. „Garda”

vel Aleksander Wasilewski,  vel Tomasz Sulikowski, vel Witold Andrzej Sienkiewicz

Zwykły Znak Spadochronowy nr 0323, Bojowy Znak Spadochronowy nr 1457

 

Czaykowski_Andrzej_Rudolf-221x300 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

mjr Andrzej Czaykowski

ur. 7 lutego 1912 w Urdominie (Litwa Kowieńska), zamordowany 10 października 1953 w Warszawie – major, harcerz, żołnierz Armii Krajowej, oficer Wojska Polskiego, Armii Polskiej gen. Andersa, Armii Krajowej, Komendy Głównej AK, uczestnik Powstania Warszawskiego, więzień NKWD: Berezwecz (1940), sowieckich łagrów: Kargopol, Archangielsk (1940-1941), więzień gestapo, obozów koncentracyjnych: KL Gross-Rosen, KL Mittelbau-Dora, więzień UB, skazany na śmierć, zamordowany w „Polsce Ludowej” (1951-1953), cichociemny

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Andrzej Czaykowski - CichociemnySpis treści:


 

krzyz-harcerski-zhp-300x301 Andrzej Czaykowski - CichociemnyOd wiosny 1918 po przeprowadzce rodziny do Warszawy, uczył się w Gimnazjum im. Władysława IV, następnie Gimnazjum im. J. Lelewela, później w gimnazjum w Kutnie. Działał w Związku Harcerstwa Polskiego, w gimnazjum w Kutnie założył drużynę harcerską.

Od 1929 uczył się w Korpusie Kadetów nr 1 we Lwowie, w 1932 zdał egzamin dojrzałości. Od 15 czerwa 1932 w Szkole Podchorążych Kawalerii w Grudządzu. Wydawca pisma „Tętent”, autor wierszy. Po jej ukończeniu 15 sierpnia 1934 awansowany na stopień podporucznika, przydzielony jako dowódca plutonu 3 szwadronu 1 Pułku Ułanów Krechowieckich im. płk. B. Moscickiego w Augustowie.

 

 

II wojna światowa
1_Pulk_Ulanow_Krechowieckich-250x244 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Odznaka 1PUK

Czaykowski-foto-P1080585-243x300 Andrzej Czaykowski - CichociemnyW kampanii wrześniowej 1939 dowódca plutonu łączności 1 Pułku Ułanów Krechowieckich im. Bolesława Mościckiego Suwalskiej Brygady Kawalerii. Po ciężkich walkach pod Olszewem wraz z plutonem przebił się do Wołkowyska, włączony w skład 2 szwadronu.

Po agresji sowieckiej na Polskę 17 września walczył pod Grodnem, 24 września dotarł do granicy z Litwą, internowany w Olicie, następnie w Rakiszkach. 28 grudnia uciekł, przed Kowno dotarł do Wilna. 7 lutego 1940 wstąpił do Związku Walki Zbrojnej w Wilnie, tam zaprzysiężony na rotę ZWZ.

Berezwecz-250x169 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

więzienie – Berezwecz

uklad-sikorski-majski-250x188 Andrzej Czaykowski - Cichociemny11 lutego 1940 jako kurier oficerski komendanta Okręgu Wilno ZWZ wyruszył do Warszawy, do komendanta ZWZ gen. Stefana Roweckiego ps. Kalina. Po przekroczeniu granicy w rejonie Oszmiany 13 lutego 1940 aresztowany przez Sowietów, osadzony w więzieniu  Berezwecz. Skazany na pięć lat łagrów, wywieziony do obozu w Kargopolu, w rejonie Archangielska. Po układzie Sikorski – Majski zwolniony 15 października 1941, następnie 26 listopada 1941 wstąpił w Buzułuku do Armii Polskiej gen. Andersa, przydzielony jako dowódca plutonu szwadronu przybocznego gen. Władysława Andersa.

Grzegorz Skrukwa – Armia Andersa – nadzieja dla Polaków w ZSRR
w: Zesłaniec, 2008, nr. 34, s. 29 – 40

 

Andrzej Wojtaszak – Armia Polska w ZSRR
w: Zesłaniec, 2007, nr 32, s. 89 – 106

 

 

Cichociemny
Halifax-mk3-300x225 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Handley Page Halifax

button-zrzuty_200-150x150 Andrzej Czaykowski - CichociemnyW połowie grudnia 1942 zgłosił się do służby w Kraju. Przez Bagdad, Suez, Durban (Afryka Południowa), Rio de Janeiro (Brazylia), Nowy Jork (USA) dotarł 20 maja 1943 do Glasgow (Wielka Brytania), przydzielony do dyspozycji Oddziału Personalnego Sztabu Naczelnego Wodza. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji i odbiorze zrzutów, ponownie zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 3 września 1943. Awansowany na stopień rotmistrza 10 października 1943, przerzucony do Głównej Bazy Przerzutowej w Latiano, niepodal Brindisi (Włochy).

Brindisi_1-300x199 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Instruktor podczas kursu odprawowego w STS 46 (STS – Special Training School, Specjalna Szkoła Treningowa), w Michley k. Newport, Chichely Hall (niedaleko Bletchley), hrabstwo Worcester, od 16 lutego 1944 oficer operacyjny Bazy nr 11 w Latiano nieopodal Brindisi (Włochy). Od 11 kwietnia 1944 na Stacji Wyczekiwania „A”.

Czaykowski-deklaracja-P1080626-250x205 Andrzej Czaykowski - CichociemnySkoczył na spadochronie do okupowanej Polski w nocy 16/17 kwietnia 1944 w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 10” (dowódca operacji: F/L Stanisław Daniel, ekipa skoczków nr: XLIV), z samolotu Halifax JP-222 „E” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/O Kazimierz Szrajer, pilot – F/S Roman Szwedowski / nawigator – F/L Stanisław Daniel / radiotelegrafista – F/S Bazyli Chmaruk / mechanik pokładowy – Sgt. Marcin Chmielewski / strzelec – Sgt. Antoni Wesołowski / despatcher – Sgt. Józef Petryszak). Informacje (on-line) nt. personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (1940-1947) – zobacz:  Lista Krzystka

cc-Czaykowski-Jangijul-Uzbekistan-1942-250x172 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Od lewej: Andrzej Czaykowski, Jangijul,Uzbekistan, 1942

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, zrzut na zapasową placówkę odbiorczą „Przycisk”, w okolicy miejscowości Kazimierzów,  7 km  od Sochaczewa. Planowana placówka odbiorcza „Chochla” o godz. 00.14 nie czuwała (nie odpowiedziała na nadawany sygnał).

Czaykowski-opinia--250x140 Andrzej Czaykowski - CichociemnyRazem z nim skoczyli: ppor. Tadeusz Nowobilski ps. Dzwon, kpt. Leopold Skwierczyński ps. Aktor, ppłk. dypl. Adam Szydłowski ps. Poleszuk. Był to drugi lot tej ekipy, w poprzednim (12/13 kwietnia) nie można było wykonać zadania. Skoczkowie przywieźli m.in. 216 tys. dolarów i 6 tys. dolarów w złocie na potrzeby AK. Zrzucono także dziewięć zasobników oraz sześć paczek, wraz ze skoczkami w pięciu nalotach na placówkę w godz. 00.20 – 00.40. Samolot powrócił szczęśliwie do bazy po locie trwającym  dziesięć godzin.

 

Jan-Jazwinski-251x350 Andrzej Czaykowski - CichociemnyW „Dzienniku czynności” mjr dypl. Jan Jaźwiński oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, komendant Głównej Bazy Przerzutowej w Latiano nieopodal Brindisi, organizator lotniczych przerzutów do Polski odnotował:

[Depesza] Lawina  [gen. Tadeusz Komorowski, dowódca AK] KKP/S. Wczoraj zefir cztery nasze [cztery samoloty z polskimi załogami] i osien 4429 [Anglików]. Wykonane trzy nasze na 2568 [placówki odbiorcze] OBRAZ, KANAPA, PRZYCISK i pięć 4429 na 2568 JAWOR, GRAB, SASANKA, KOSZ i PRZETAK. Jeden 4429 zrzucił tylko paczki na 2568 PIETRUSZKA. Uwaga: 2103 [zrzut] skierowany na CHOCHLA nie dostał 1944 [sygnałów świetlnych placówki odbiorczej] i wykonał na PRZYCISK. Pieniądze i mat. w cz. II i III. Sopja 605/90.

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Andrzej Czaykowski - CichociemnyCz. II. Pieniądze i poczta: 1/ Na PRZYCISK -7219 [skoczek] POLESZUK, GARDA, AKTOR, DZWON. Cztery pasy z dol. pap. Nr 05338, 03579, 20468-69, razem dwa, jeden. sześć tys. Dwa pasy z dol. złot. 15549, 15556, –  raze, sześć tys. Poczta: 19/43 cyl. I, II, III, IV. Dwa pasy z kokainą ozn. SN-1, SN-2. Bagażnik DR-4 [Delegatury Rządu] – zawartość cztery pasy pieniężne oznaczone – DR-75/18, 52/16, 62/17, 77/18.” (s. 285/289/307)

 

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych, mieszkał w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 94/6 u Marii Natanson. 20 kwietnia 1944 przydzielony do Komendy Głównej AK, Oddziału V, jako zastępca kierownika Komórki Przerzutów Powietrznych „M II-Import”. 28 lipca 1944 przeniesiony na własną prośbę do jednostki liniowej – zawiązku Warszawskiej Dywizji Pancernej „Baszta”. Przydzielony jako zastępca dowódcy 2 Batalionu „Olza”.

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Andrzej Czaykowski - CichociemnyCzaykowski-depesza-P1080588-250x198 Andrzej Czaykowski - CichociemnyUczestniczył w Postaniu Warszawskim, początkowo jako zastępca dowódcy 2 batalionu Pułku „Baszta”. Rozkazem bojowym dowódcy ośrodka walki „Mokotów” z 18 sierpnia 1944 mianowany dowodcą  oddziałów wydzielonych z „Baszty” w celu wykonania wypadu na Wilanów i umożliwienia przebicia się oddziałów z Lasów Kabackich. Po pomyślnym wykonaniu zadania przydzielony jako oficer taktyczny rejonu V-go.

23 sierpnia 1944 wyznaczony organizatorem oraz dowódcą batalionu składanego „Ryś” Pułku „Waligóra”, z zadaniem odbicia opanowanego przez npla rejonu Sielce. Wraz z batalionem uczestnik ciężkich walk na Mokotowie oraz Sielcach, 14 września ranny, ulega ciężkiej kontuzji lewej nogi podczas bombardowania bronionego odcinka. Zastępca dowódcy połączonych batalionów „Oaza-Ryś” kpt. Jacka Wyszogrodzkiego ps. Janusz. Pomimo ran w służbie do 17 września 1944, nastepnie do 23 września na leczeniu. Po zranieniu ppłk Waligóry powraca do służby, dowodzi odcinkiem wschodnim ośrodka walki Mokotów.

Czaykowski-opinia-P1080600-250x189 Andrzej Czaykowski - Cichociemny28 września o godz. 5.oo, na rozkaz komendanta obwodu V płk. Karola, wraz z grupą żołnierzy przeszedł kanałami do Śródmieścia Południowego, następnie dowódca grupy mokotowskiej oraz zastępca dowódcy odcinka taktycznego, dowodzonego przez Cichociemnego mjr. Narcyza Łopianowskiego ps. Sarna. Za niezwykłą dzielność 1 października 1944 odznaczony Virtuti Militari, awansowany na stopień majora.

Od 5 października 1944 w sztabie dowódcy Śródmieścia Południe płk Sławbora. Po upadku Powstania, 6 października wyszedł z grupą żołnierzy do Ożarowa. Tego samego dnia wieczorem, wraz z płk Sławborem uciekł, dotarł do Milanówka. Od 10 października 1944 w składzie odtworzonej Komendy Głównej AK, nadal jako zastępca szefa Komórki Przerzutów Powietrznych „Syrena”, od 24 grudnia 1944 w Oddziale III (operacyjnym) Komendy Głównej Armii Krajowej.

29 grudnia 1944 aresztowany w Częstochowie przez gestapo, osadzony w więzieniu w Tomaszowie Mazowieckim, następnie Montelupich w Krakowie. Nie został zdekonspirowany, w połowie stycznia 1945 wywieziony do obozu Gross-Rosen, następnie Mittelbau-Dora k. Nordhausen. 11 kwietnia 1945 uwolniony przez żołnierzy amerykańskich.

Aleksander Dobraczyński – Kanały warszawskie. Ich rola podczas Powstania Warszawskiego 1944 r.
w: Koło Byłych Żołnierzy AK – Oddział Londyn, polishresistance-ak.org

 

 

Po wojnie
Oddzial-VI-Londyn-300x253 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Oddział VI SNW, Londyn

Czaykowski-pismo-P1080606-241x300 Andrzej Czaykowski - CichociemnyOd maja 1945 w Wielkiej Brytanii, zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Wstąpił ponownie do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim, od czerwca 1945 przydzielony do 12 Pułku Ułanów Podolskich 3 Dywizji Strzelców Karpackich, od lutego 1946 zastępca dowódcy pułku. Z pisma mjr Kwiecińskiego z 6 kwietnia 1946 wynika, że przesłał oświadczenie dot. przebiegu służby dla kolegów – Cichociemnych, w tym por. Józefa Zająca ps. Kolanko (mojego Dziadka). Od kwietnia 1947 w Londynie, zdemobilizowany 25 lipca 1947. Działał w Stowarzyszeniu Polskich Kombatantów, m.in. jako wiceprezes.

Po rozmowach z ministrem spraw wewnętrznych rządu R.P. na uchodźstwie, gen. Romanem Odzierzyńskim, 29 lipca 1949 powrócił do kraju jako Tomasz Sulikowski. 13 sierpnia 1951 w Krakowie aresztowany przez UB w Krakowie przy ul. Łobzowskiego 43/11.  Osadzony w więzieniu w Warszawie przy ul. Rakowieckiej.

29_wiezienie-Warszawa-Mokotow-2-250x167 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Cela więzienia Warszawa Mokotów

Czaykowski-Znak-Spad-P1080618-250x209 Andrzej Czaykowski - Cichociemny30 kwietnia 1953 przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie, pod zarzutem szpiegostwa skazany na śmierć i utratę praw publicznych. 31 sierpnia 1953 Najwyższy Sąd Wojskowy utrzymał wyrok. 10 października 1953 rozstrzelany w więzieniu mokotowskim w Warszawie. W egzekucji uczestniczył członek składu sędziowskiego por. Stefan Michnik.

Miejsce pochówku nieznane, prawdopodobnie Służew, symboliczny grób na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w Kwaterze „Na Łączce”.

Krzysztof Adam Tochman – Uzupełnienia do „Cichociemnych” J. Tucholskiego
w: Zeszyty Historyczne nr 99, s. 207 – 211, Instytut Literacki, Paryż 1992 r.

 

Andrzej Bogusławski – Jeszcze o „Cichociemnych” J. Tucholskiego
w: Zeszyty Historyczne nr 101, s. 212 – 217, Instytut Literacki, Paryż 1992

 

 

Virtuti-Militari-272x350 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Witolda, ziemianina oraz Haliny z domu Przegonia-Kryńskiej. Rodziny nie założył

 

 

Upamiętnienie

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych
w Sali Tradycji JW GROM

 

W 1980 w lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

4 września 1993 w Warszawie na placu przy kościele św. Antoniego odsłonięto poświęconą Mu tablicę pamiątkową.

 
 

 

 

cc-Czaykowski-scan_050-300x214 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Z paszportu „Cichociemni”, żródło: PWPW

 

cc-Czaykowski-grob_P1240474-172x250 Andrzej Czaykowski - CichociemnyW grudniu 2016 Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych dla uczczenia pamięci 316 Cichociemnych wyprodukowała w limitowanej serii stu egzemplarzy paszport testowy „Cichociemni”.

 

 

 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Andrzej Czaykowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Andrzej Czaykowski - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Andrzej Czaykowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Andrzej Czaykowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Andrzej Czaykowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilkudziesięciu Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Andrzej Czaykowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Andrzej Czaykowski - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne (archiwum portalu)
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 32–34, ISBN 8390249901
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994, s. 142-145, 390-391, ISBN 83-86225-10-6
  • biogram uczestnika Powstania Warszawskiego 1944.pl
  • Karta 261/53 indeksu represjonowanych Instytutu Pamięci Narodowej. (pdf)
  • Tadeusz Swat: Niewinnie Straceni 1945-56. Wyd. Fundacja Ochrony Zabytków, Warszawa 1991.
  • Straceni w więzieniu mokotowskim.
  • Teczki więźniów 1953, Czaykowski Andrzej.

 

Zobacz:

 

 

12