Cichociemni – Żołnierze Wyklęci

Cichociemni – Żołnierze Wyklęci

 

Silent Unseen (pol. Cichociemni) were soldiers of the Home Army in special service

 

Nardowy-Dzien-Pamieci-zolnierze-wykleci-300x193 Cichociemni - Żołnierze WyklęciPod koniec oraz po formalnym zakończeniu II wojny światowej co najmniej 18 Cichociemni (eng. Silent Unseen) pozostało w konspiracji w AK lub poza strukturami wojskowymi, m.in. zajmowali się przerzucaniem ludzi na Zachód albo ze wschodu do Polski centralnej i zachodniej. M.in. Cichociemni: kpt. Mieczysław Szczepański oraz ppor. Czesław Rossiński uczestniczyli w planowaniu (zaniechanego) zamachu na przewodniczącego KRN Bolesława Bieruta oraz przewodniczącego PKWN Edwarda Osóbkę-Morawskiego. Obaj Cichociemni zostali zamordowani 12 kwietnia 1945 r. po północy, na schodach podziemi Zamku w Lublinie.

56 Cichociemni (eng. Silent Unseen) jako żołnierze wyklęci walczyło w antykomunistycznych strukturach wojskowych, w działaniach zwanych powstaniem antykomunistycznym.

M.in. Cichociemny ppłk Jan Kamieński pod ps. Klimaszewski był inspektorem Inspektoratu Południowego Narodowych Sił Zbrojnych, do 6 sierpnia 1945 pod ps. Litwin komendantem Okręgu Kraków Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. Cichociemny płk Marian Gołębiewski od czerwca 1945 był szefem sztabu oraz zastępcą komendanta Okręgu Lublin Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj; działał w opozycji antykomunistycznej aż do 1989. Cichociemny mjr Bogusław Wolniak był szefem łączności technicznej Komendy Głownej Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj w Warszawie.

 

Delegatura_SZ_1945-300x317 Cichociemni - Żołnierze Wyklęci43 Cichociemnych zaangażowało się w działalność Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj: rtm. Stefan Bałuk, płk Adam Boryczka, ppor. Przemysław Bystrzycki, por. Bronisław Czepczak-Górecki, por. Kazimierz Czerwiński, mjr. Hieronim Dekutowski, ppłk. Feliks Dzikielewski, Cpt. Adolf Gałacki, Cpt. Tadeusz Gaworski, płk Marian Gołębiewski, ppłk Antoni Iglewski, mjr Bolesław Jackiewicz, Cpt. Henryk Januszkiewicz, ppłk Jan Kamieński, mjr Eugeniusz Kaszyński, por. Tadeusz Kobyliński, por. Edward Kowalik, Cpt. Wojciech Lipiński, mjr Benon Łastowski, mjr Adam Mackus, por. Jan Matysko, ppor. Stanisław Mazur, Cpt. Jerzy Niemczycki, Cpt. Michał Nowakowski, plut. Jan Parczewski, por. Feliks Perekładowski, por. Marian Pokładecki, Cpt. Stefan Przybylik, mjr Kazimierz Raszplewicz, ppor. Edwin Scheller-Czarny, mjr Fryderyk Serafiński, ppłk Stanisław Sędziak, por. Zenon Sikorski, mjr Zdzisław Sroczyński, Cpt. Tadeusz Starzyński, mjr Piotr Szewczyk, mjr Adam Trybus, mjr Witold Uklański, Cpt. Bernard Wiechuła, Cpt. Otton Wiszniewski, mjr Bogusław Wolniak, por. Lech Zabierek, Cpt. Elżbieta Zawacka, ppor. Tadeusz Żelechowski.

Cichociemny mjr Hieronim Dekutowski ps. Zapora był dowódcą oddziału dywersyjnego DSZ, następnie WiN, przeprowadził wiele akcji bojowych w województwie lubelskim, rzeszowskim, kieleckim. Cichociemny płk Marian Gołębiewski był dowódcą oddziałow w sile ok. 4,5 tys. żołnierzy, szefem sztabu i zastępcą komendanta Okręgu Lublin DSZ, wydawał niepodległościową prasę („Wieści”, „Nowy Zew”), przeprowadzał wiele akcji bojowych, m.in. 21 lutego 1945 akcję na Komunalna Kasę Oszczędności. Cichociemny por. Zenon Sikorski był inspektorem Okręgu Górny Śląsk Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. Cichociemny mjr Adam Trybus zwerbował do współpracy kilkunastu funkcjonariuszy PRL-owskiej bezpieki, 11 czerwca 1945 r. zorganizował akcję na areszt PUBP w Pabianicach, uwalniając bez żadnych strat 10 więzionych żołnierzy antykomunistycznej konspiracji.

 

Krzyz_Zrzeszenia_WiN Cichociemni - Żołnierze Wyklęci25 Cichociemnych działało także w strukturach Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość„: rtm. Stefan Bałuk, płk Adam Boryczka, ppor. Bernard Bzdawka, mjr Antoni Chmielowski, por. Bronisław Czepczak-Górecki, mjr Hieronim Dekutowski, ppłk Feliks Dzikielewski, Cpt. Adolf Gałacki, płk Marian Gołębiewski, ppłk Antoni Iglewski,  mjr Bolesław Jackiewicz, Cpt. Henryk Januszkiewicz, por. Edward Kiwer, por. Tadeusz Kobyliński, Cpt. Stanisław Kolasiński, Cpt. Mieczysław Kwarciński, mjr Benon Łastowski, por. Jan Matysko, ppor. Stanisław Mazur, płk. Bruno Nadolczak ps. Piast – był autorem raportu WiN o sowieckim ludobójstwie i zsyłkach Polaków, kpt. Michał Nowakowski, mjr Fryderyk Serafiński, ppłk Stanisław Sędziak, mjr Witold Uklański, por. Lech Zabierek.

 

Ponadto Cichociemni działali:

 

Cichociemny płk Adam Boryczka działał w WiN od 1945 aż do 1952, kilkakrotnie przyjeżdżał do PRL jako kurier, następnie szef łączności Delegatury Zagranicznej WiN. Był rozpracowywany przez służby specjalne PRL, w ramach gry operacyjnej „Cezary”. Cichociemny mjr Benon Łastowski, działał w WiN od 1945 aż do 1952, prawdopodobnie od lat pięćdziesiątych związał się z amerykańskimi (CIA) lub brytyjskimi (SIS) służbami specjalnymi. Cichociemny mjr Zdzisław Sroczyński w 1946 został zrzucony do Polski w nieustalonych okolicznościach, prawdopodobnie w operacji amerykańskiego wywiadu, po wykonaniu zadania powrócił do Londynu. Wspieraną z Zachodu antykomunistyczną działalność WiN przerwano po ujawnieniu gry operacyjnej MBP i NKWD pod kryptonimem „Cezary”.

Cichociemny płk Marian Giołębiewski działał w Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj, potem w Zrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość”, następnie aż do 1989 w opozycji demokratycznej PRL (m.in. współzałożyciel Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela)…

 

 

CICHOCIEMNI – ŻOŁNIERZE WYKLĘCI

Uwaga: tabelę można przeszukiwać oraz sortować, klikając wybraną kolumnę.
Można wybrać dowolną ilość wierszy, bez wpływu na wynik wyszukiwania.
Klikając w imię i nazwisko można przejść do biogramu na naszym portalu

Autor wykazu – Ryszard M. Zając, wnuk por. cc. Jozef Zajac

Na urządzeniach mobilnych aby zobaczyć całość należy przewinąć w poziomie

StopieńFotoNazwisko imięPseudonimOrganizacja
gen. bryg.
BALUK-Stefan Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Bałuk StefanStarbaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
płk.
BORYCZKA-Adam Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Boryczka AdamBronaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1946-1954)
ppor.
BYSTRZYCKI-Przemyslaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Bystrzycki PrzemysławGrzbietDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
ppor. łączn.
BZDAWKA-Bernard Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Bzdawka Bernard SiekieraZrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
mjr
CHMIELOWSKI-Antoni Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Chmielowski Antoni WołkZrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945), organizacja NIE (1945)
por. łączn.
CZEPCZAK-GORECKI-Bronisław Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Czepczak Górecki BronisławZwijakDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
por. br. panc.
CZERWINSKI-Kazimierz Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Czerwiński KazimierzBryzgaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
płk.
DEKUTOWSKI-Hieronim Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Dekutowski HieronimZaporadowódca oddziału, Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945-1947)
ppłk. łącz.
DZIKIELEWSKI-Feliks Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Dzikielewski FeliksOliwDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
Capt.
GALECKI-Adolf Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Gałacki AdolfMaszopDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
Capt.
GAWORSKI-Tadeusz Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Gaworski TadeuszLawaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
płk. piech.
GOLEBIEWSKI-Marian Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Gołębiewski MarianSterdowódca oddziałów (ok. 4,5 tys. zołnierzy), szef sztabu, zastepca komendanta Okręgu Lublin DSZ, Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945-1946)
ppłk.
IGLEWSKI-Antoni Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Iglewski AntoniPonarDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945), organizacja NIE (1945)
rtm. kaw.
IGNASZAK-Stefan Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Ignaszak StefanDrozdPozostał w konspiracji
mjr pil.
ISZKOWSKI-Jerzy Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Iszkowski JerzyOrczykPozostał w konspiracji
mjr
JACKIEWICZ-Boleslaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Jackiewicz BolesławŁabędźSzef Oddziału III Sztabu Obszaru Zachodniego Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj (1945), szef Wydziału Organizacyjnego Komendy Obszaru Zachodniego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (I Zarząd, 1945)
Capt.
JANUSZKIEWICZ-Henryk Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Januszkiewicz HenrykSpokojnyDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
ppłk.
KAMIENSKI-Jan Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Kamieński JanCozaskomendant Obszaru Zachodniego organizacji NIE (1945), komendant Okręgu Kraków Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Inspektor Inspektoratu Południowego Narodowych Sił Zbrojnych (1945)
mjr piech.
KASZYNSKI-Eugeniusz Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Kaszyński EugeniuszNurtDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (krótko, 1945)
por. piech.
KIWER-Edward Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Kiwer EdwardBiegajPozostał w konspiracji, Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
por.
KOBYLINSKI-Tadeusz Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Kobyliński TadeuszHienaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
mjr
KOLASINSKI-Stanislaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Kolasiński StanisławŚmiga, UlewaZrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
por. łączn. lot.
KOWALIK-Edward Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Kowalik EdwardCiupuśDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj w Republice Federalnej Niemiec (1951-1953)
por. sap.
KOWALSKI-Jerzy Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Kowalski JerzyBabaPozostał w konspiracji, organizacja NIE (1945)
ppłk.
KRAJEWSKI-Henryk Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Krajewski HenrykTrzaskaPozostał w konspiracji
mjr
KRZYMOWSKI-Stanislaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Krzymowski StanisławKostkaPozostał w konspiracji
kpt. piech.
KWARCINSKI-Mieczyslaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Kwarciński MieczysławZiutZrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
kpt. piech.
LIPINSKI-Wojciech Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Lipiński WojciechLawinaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (krótko, 1945)
mjr
LASTOWSKI-Benon Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Łastowski BenonŁobuzDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945-1952)
mjr br. panc.
MACKUS-Adam Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Mackus Adam ProstyDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
por. łączn.
MATYSKO-Jan Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Matysko JanOskardDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
ppor. łączn.
MAZUR-Stanislaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Mazur StanisławLimbaorganizacja "NIE" (1945), Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
płk. piech.
NADOLCZAK-Bruno Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Nadolczak Bruno PiastZrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945), autor raportu o sowieckim ludobójstwie i zsyłkach Polaków
płk. piech.
NAKONIECZNIKOFF-KLUKOWSKI-Przemyslaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Nakoniecznikoff Klukowski PrzemysławKruk 2Pozostał w konspiracji
kpt. piech.
NIEMCZYCKI-Jerzy Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Niemczycki JerzyJanczarDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
ppor. łączn.
NOWAK-Piotr Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Nowak PiotrOkoDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
kpt. piech.
NOWAKOWSKI-Michal Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Nowakowski Michał HarpunDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
ppor. łączn.
OSTROWINSKI-Henryk Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Ostrowiński HenrykSmykPozostał w konspiracji
plut.
PARCZEWSKI-Jan Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Parczewski JanKraskaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
por. piech.
PEREKLADOWSKI-Feliks Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Perekładowski FeliksPrzyjaciel 2Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
por
PLUTA-Wilhelm Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Pluta WilhelmPionPozostał w konspiracji
por. lot.
POKLADECKI-Marian Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Pokładecki MarianZollDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
kpt. łączn.
PRZYBYLIK-Stefan Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Przybylik StefanGruchorganizacja "NIE" (1945), Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
mjr piech.
RASZPLEWICZ-Kazimierz Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Raszplewicz KazimierzTatar 2Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), organizacja "NIE" Okręg Śląski (1945)
ppor.
ROSSINSKI-Czeslaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Rossiński CzesławKoziołPozostał w konspiracji
ppor.
SCHELLER-CZARNY-Edwin Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Scheller Czarny EdwinFordondowódca oddziału dyspozycyjnego Delegaturu Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
mjr
SERAFINSKI-Fryderyk Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Serafiński FryderykDrabinaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
ppłk.
SEDZIAK-Stanislaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Sędziak Stanisław WartaObywatelska Armia Krajowa (1945), Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
por. piech.
SIKORSKI-Zenon Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Sikorski ZenonPożarInspektor Okręgu Górny Śląsk Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
mjr piech. sap.
SROCZYNSKI-Zdzislaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Sroczyński ZdzisławKompresororganizacja "NIE" (1945), Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), w 1946 ponownie zrzucony do Polski, prawdopodobnie w operacji CIA
kpt. piech.
STARZYNSKI-Tadeusz Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Starzyński TadeuszŚlepowronDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
kpt. art.
SZCZEPANSKI-Mieczyslaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Szczepański MieczysławDębinaPozostał w konspiracji
mjr piech.
SZEWCZYK-Piotr Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Szewczyk PiotrCzerDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
ppłk. dypl.
SCIEGIENNY-Wincenty Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Ściegienny WincentyLasRuch Oporu Armii Krajowej (1944-1945)
sierż. łączn.
SLIWA-Kazimierz-e1461497024533 Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Śliwa KazimierzStrażakPozostał w konspiracji
mjr piech.
TRYBUS-Adam Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Trybus AdamGajDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Ruch Oporu Armii Krajowej, 11 czerwca 1945 przeprowadził akcję na areszt PUBP w Pabianicach (uwolniono 10 osób)
mjr kaw.
UKLANSKI-Witold Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Uklański WitoldHeroldDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
kpt. sap.
WALTER-Jan Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Walter JanCyrkielPozostał w konspiracji
kpt. piech.
WARUSZYNSKI-Zbigniew Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Waruszyński ZbigniewDewajtis 2Pozostał w konspiracji
por. piech.
WIACEK-Jan Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Wiącek WiktorKanarekPozostał w konspiracji
kpt. sap.
WIECHULA-Bernard Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Wiechuła BernardMarudaPozostał w konspiracji, Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
Capt.
WILCZEWSKI-Michal Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Wilczewski MichałUszkaPozostał w konspiracji, organizacja "NIE" (1944-1945), popełnił samobójstwo przy próbie aresztowania przez NkWD
kpt. piech.
WISZNIEWSKI-Otton Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Wiszniewski OttonTopolaDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
por.
WISZNIOWSKI-Roman Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Wiszniowski RomanHarcerzPozostał w konspiracji, radiotelegrafista organizacji "NIE" (1945)
mjr
WOLNIAK-Boguslaw Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Wolniak BogusławMiętaSzef łączności technicznej Komendy Głównej Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj (1945)
por. piech.
ZABIEREK-Lech Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Zabierek LechWulkanDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945)
gen. bryg.
ZAWACKA-Elżbieta Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Zawacka ElżbietaZoDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945), Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (1945-1946)
ppor.
ZELECHOWSKI-Tadeusz Cichociemni - Żołnierze Wyklęci
Żelechowski TadeuszRingDelegatura Sił Zbrojnych na Kraj (1945)

Weryfikacji w/w danych nt. Cichociemnych dokonano poprzez analizę Ich biogramów, opublikowanych wspomnień oraz danych z innych źródeł. Źródła danych dotyczących każdego Cichociemnego wskazano na stronie z Jego biogramem.

 

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. I. FKM Oleśnica, ISBN 83-902499-0-1
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. II. ABRES Rzeszów, ISBN 83-902499-5-2
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. III. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, ISBN 83-910535-4-7
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. IV. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, 978-83-933857-0-6