• cichociemni@elitadywersji.org

Tag Archives: Oddział VI

Lans na kłamstwach i po trupach

 

Feministyczna pisarka Clare Mulley oraz Fundacja Generał Zawackiej mają konkretny cel – książka Mulley pod nieprawdziwym tytułem „Agent Zo” ma osiągnąć poczytność „jak Harry Potter”. Czyli potrzeba im jakieś pół miliarda Czytelników. W dążeniu do tego komercyjnego celu – jak można zauważyć – sięga się po kłamstwa oraz bezcześci groby bohaterów Powstania Warszawskiego oraz Armii Krajowej… 

 

Mulley-3-190x250 Lans na kłamstwach i po trupach

Clare Mulley

Od sierpnia 2023 trwa festiwal coraz głupszych postów, głównie w mediach społecznościowych, ale nie tylko, usilnie promujących rzekomo rewelacyjną książkę feministycznej aktywistki Clare Mulley, która zapewne z założenia uważa, że faceci mogą być tylko podnóżkiem kobiet, będących jak wiadomo mistrzami świata i okolic. Współczesna poprawność polityczna nakazuje propagowanie kłamliwej tezy, jakoby kobiety np. podczas II wojny światowej odegrały rolę jeśli nie przełomową, to przynajmniej wiodącą. To, że we wszystkich ówczesnych armiach kobiety odgrywały role pomocnicze jest jednak faktem – smutnym, ale prawdziwym. Oczywiście zdarzały się też kobiety, których rola była bardziej znacząca niż pozostałych. Warto jednak opisując ich losy trzymać się ściśle historycznych realiów.

Książki Clare Mulley nikt jeszcze nie czytał, na razie możemy sobie jedynie polizać okładkę, zawierającą nieprawdziwy tytuł. Pisałem o tym w artykule Elżbieta Zawacka – cichociemna czy agent?  Jak można mniemać, z wypowiedzi samej autorki oraz rozmaitych enuncjacji promocyjnych, żwawo nakręca ona zainteresowanie swym towarem, nie zważając zbędnie na coś takiego jak prawda historyczna. Np. świadomie kłamie w tytule książki, jakoby Elżbieta Zawacka była czyjąkolwiek „agentką”. Do tego kłamstwa autorka bez żenady przyznała się w rozmowie ze mną – patrz artykuł. Jak jest z treścią książki – nie wiadomo, ale z tego co wypisuje Mulley i jej bezmyślni akolici, może być równie „rzetelnie”. Pisałem o tym w artykule „Ogniska ignorancji”.

 
Sławni „po znajomości”

fundacja-zawackiej-300x112 Lans na kłamstwach i po trupachFundacja Generał Zawackiej istnieje od 2001, są w niej przedstawiciele lokalnej, toruńskiej elity. Rok w rok obraca setkami tysięcy złotych. Pieniądze pozyskuje z dotacji władz gminy Toruń, starostwa powiatowego, zarządu województwa kujawsko – pomorskiego oraz z innych źródeł. Z pewnością nie należy to tych organizacji pozarządowych, które mają problem z utrzymaniem się, ostatnio zatrudniała 3 osoby na umowę o pracę i 14 osób na umowę o dzieło / zlecenie. W sprawozdaniu czytamy, że sekretariat fundacji w 2022 (nowszego sprawozdania nie ma) odebrał średnio statystycznie ok. 9 maili dziennie. Dla porównania – odbieram prawie tyle samo maili, choć nikt mnie nie dotuje, a całą pracę związaną z upamiętnianiem 316 Cichociemnych wykonuję samotnie, za własne (bardzo skromne) prywatne pieniądze (obecnie już emeryta z maleńką emeryturką).

Nie zazdroszczę ani niczego nie wytykam Fundacji, tylko zwracam uwagę na bezsporny fakt, że od blisko ćwierć wieku buduje ona wielkość Elżbiety Zawackiej która z rzeczywistej roli kurierki KG AK awansowała do roli „jedynej Cichociemnej”, a być może nawet „najlepszej Cichociemnej”. Kiedyś sama Elżbieta Zawacka przyznała – „Cichociemną nie byłam, wykonałam tylko skok”, manifestując przez całe swe życie rzekomą wyższość kurierów nad Cichociemnymi – żołnierzami Armii Krajowej w służbie specjalnej. Dopiero gdy okazało się, że opinia publiczna wyżej ceni sobie Cichociemnych niż kurierów – Elżbieta Zawacka przyjęła zdecydowanie korzystniejszą dla siebie wersję co do „bycia cichociemną”.

ABW-455E_00004-266x350 Lans na kłamstwach i po trupach

Radiostacja AP-4 źródło: ABW

Podobną postawę wydaje się prezentować obecnie Fundacja imienia „jedynej Cichociemnej”, która raczej nie wykazuje minimum szacunku wobec Cichociemnych, ostatnio – w poście na Fb z 24 stycznia 2024 – kłamiąc w żywe oczy na temat radiostacji konstrukcji Tadeusza Heftmana oraz produkcji Polskich Wojskowych Warsztatów Radiotechnicznych w Stanmore pod Londynem. Za to rażące kłamstwo, przypisujące polskie zasługi Brytyjczykom, będę zmuszony wpisać fundację na listę fałszerzy historii.

To bardzo smutne, że najlepsza podczas II wojny światowej radiostacja do pracy konspiracyjnej – nazywana „polish spy radio” –  skonstruowana i wyprodukowana przez Polaków, używana przez Cichociemnych łącznościowców oraz służby specjalne: brytyjskie, amerykańskie, francuskie – od lat jest niezauważona przez IPN, a polskie zasługi przypisywane są kłamliwie Brytyjczykom…

 

cc-najlepszy-300x220 Lans na kłamstwach i po trupachW artykule Najlepszy Cichociemny pisałem, że „sława” niektórych bardzo znanych Cichociemnych czasem wynika bardziej ze splotu różnych okoliczności, nawet „układów” czy „znajomości” Ich krewnych niż – obiektywnie na to patrząc – z Ich rzeczywistych zasług. Nie chcę tu podawać nazwisk, aby nie wzniecać świętego oburzenia. Życie jest jednak rażąco niesprawiedliwe. Są Cichociemni, którzy mają „swoją” ulicę, albo „swoją” tablicę pamiątkową – bo krewni są lub byli znajomymi lokalnych władz albo byli z „właściwej” opcji politycznej. Nie twierdzę, że ta ulica czy tablica Im się nie należy. Ale przykro zauważyć, że obok Nich są też „zapomniani” Cichociemni – nawet tacy, którzy zapłacili własnym życiem za swoje bohaterstwo – a ulic, tablic, pomników nie mają, nawet są mało znani…

 

Lans na kłamstwach

FAKE_agent-zo-okladka-162x250 Lans na kłamstwach i po trupachŻycie jest rażąco niesprawiedliwe, ale każdy może lansować kogo zechce, a jeśli znajduje na to duże pieniądze, to należy mu się podziw za sprawne działanie. Jest jednak jeden fundamentalny warunek – nie wolno kłamać! W procesie natrętnego lansowania Elżbiety Zawackiej właśnie przekraczana jest ta ostatnia czerwona linia. Otóż wmawia się wszystkim,  że Elżbieta Zawacka pojechała w maju 1943 do Wielkiej Brytanii po to, aby „wstąpić do elitarnych oddziałów Cichociemnych”. To pierwsze kłamstwo.

Cichociemni nie byli oddziałem wojskowym i nie można było do nich „wstąpić”. Do elitarnego grona 316 Cichociemnych rekrutował, a później Ich w długim procesie szkolił Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza, który potem ekspediował żołnierzy do służby specjalnej w Armii Krajowej. Podczas wojny nikt Elżbiety Zawackiej nie traktował jako „cichociemnej” – bowiem była kurierką – Oddział VI (Specjalny) jej nie zrekrutował, ani nie przeszkolił na kursach specjalnych dla kandydatów na Cichociemnych, ani nie przydzielił żadnych zadań. Została tylko przeszkolona na kursie spadochronowym oraz wykonała tylko skok razem z Cichociemnymi. Dopiero po wojnie uznano ją za Cichociemną – w uznaniu Jej zasług kurierskich – ponieważ po wojnie Cichociemni przyjęli Ją do swego grona.

Clare Mulley już w tytule swej książki bezczelnie kłamie, jakoby Elżbieta Zawacka była „agentką”. Kłamstwom tym nie zaprzecza Fundacja Generał Zawackiej. Katarzyna Minczykowska z tejże fundacji, autorka książki o Zawackiej, nawet wspiera to kłamstwo Mulley, dodając własne, jakoby Zawacka rzekomo w Audley End doskonaliła się właśnie w kwestiach wywiadowczych, nie dla Brytyjczyków (bo – jak  mawiała – za Anglików nie chciała umierać), ale na potrzeby KG AK”patrz artykuł. To drugie kłamstwo.

Elżbieta Zawacka nie była niczyją „agentką”, a takie twierdzenie nawet ubliża pamięci o Niej, gdyż sugeruje że zdradziła własną Ojczyznę. Fundacja Generał Zawackiej gładko przełyka to kłamstwo i produkuje własne, wspierające je, bo przecież najważniejsze, że powstaje opowieść o gen. Zawackiej, adresowana nie tylko do polskiego czytelnika. I tym się zachwycamy.” Otóż nie – w pierwszej kolejności najważniejsza jest prawda historyczna.  Opowieści o Zawackiej jako „agentce” – to echo brytyjskiego fałszowania historii, w myśl której „Enigmę” złamali Brytyjczycy, a cały europejski ruch oporu rzekomo był wynikiem działań brytyjskiego Special Operations Executive (SOE). Tego, że SOE uczyło się od Polaków i zostało zmajstrowane w oparciu o polskie wzorce – zadufani Brytyjczycy nigdy nie przyznają. Oczywiście naturalną konsekwencją tego rażącego łgarstwa Brytyjczyków jest kłamstwo, iż Cichociemni byli „agentami SOE” oraz rzekomo działali pod brytyjskie dyktando, będąc właśnie agentami obcych  (brytyjskich) służb specjalnych.

Bezrozumnie rozpowszechniający tę brednię zwolennicy Zawackiej nie potrafią jednak zrozumieć, iż bezczelnie kłamliwe twierdzenie jakoby Cichociemni – w tym Elżbieta Zawacka, która faktycznie nawet nie była Cichociemną (była kurierką) – byli rzekomo agentami, urąga obiektywnej prawdzie historycznej, także w przykry sposób urąga pamięci o 316 Cichociemnych Spadochroniarzach Armii Krajowej.

 

Lans po trupach…
Flaga-Powstanie-Warszawskie-250x253 Lans na kłamstwach i po trupach

Oryginalna flaga z Powstania…

Spoceni w pogoni za pół miliardem potencjalnych czytelników Clare Mulley oraz różni, dla Brytyjczyków „pożyteczni idioci” (jak choćby były pupil PiS, Arkady Rzegocki, ambasador R.P. w Irlandii), wspierający feministyczno – ideologiczne opowieści o Elżbiecie Zawackiej przekroczyli już także granice absurdu. Otóż lansuje się obecnie brednię, jakoby Elżbieta Zawacka… „odegrała wiodącą rolę w Powstaniu Warszawskim i wyzwoleniu Polski”. To trzecie i czwarte kłamstwo oraz haniebny lans „po trupach” na grobach poległych Bohaterów.

Przyszywana Cichociemna, agentka brytyjskiego SOE, zwyciężczyni Powstania Warszawskiego oraz wyzwolicielka Polski – to stek bzdur, którymi uwłacza się pamięci poległych i zmarłych Bohaterów Powstania Warszawskiego oraz Armii Krajowej.

Oprócz Powstańców Warszawskich i cywilnej ludności Warszawy NIKT nie odegrał „wiodącej roli w Powstaniu Warszawskim”. Każdy, kto usiłuje się lansować na tragedii Powstania Warszawskiego, na grobach zmarłych i poległych – ubliża pamięci rzeczywistym Bohaterom.

 

Minczykowska-Cichociemna-Zawacka-167x250 Lans na kłamstwach i po trupachRzekomo „wiodącą rolę” Elżbiety Zawackiej w Powstaniu Warszawskim – na podstawie jej własnych relacji – opisuje Katarzyna Minczykowska w wydanej przez wspomnianą wcześniej fundację książce pt. „CICHOCIEMNA. Generał Elżbieta Zawacka „Zo”„Powstanie wybuchło niespodziewanie, także dla „Zo”, do której nie dotarł wyczekiwany rozkaz o zameldowaniu się w umówionym wcześniej punkcie zbornym przy ul. Senatorskiej. Trwało 63 dni. W tym czasie Elżbieta Zawacka (…) oczekiwała na konkretne zadania.  W trakcie powstania kilkakrotnie też stawała do „raportu o przydział frontowy”. Niestety, bezskutecznie (…) Początkowo załatwiała „jakieś sprawy w siedzibie KG w gmachu PKO, później przyjmowała ludzi wychodzących z kanałów, dokonywała inspekcji kuchni powstańczych , punktów sanitarnych, szpitali. Aby być jak najbliżej walki, przenosiła też powstańcze granaty (…)

Mimo czynnego udziału w powstaniu warszawskim, swój udział w nim Elżbieta Zawacka nazwała incydentalnym, co najprawdopodobniej wynikało z tego, że „Zo”, mimo jednak przyjętego przydziału do Szefostwa WSK [Wojskowej Służby Kobiet], była jednak niezadowolona z otrzymanych zadań (…)”.

 

Absurd wywodu, jakoby Elżbieta Zawacka „odegrała wiodącą rolę w wyzwoleniu Polski” jest oczywisty dla każdego Polaka. Przecież II wojna światowa nie zakończyła się zwycięstwem Polski – co gorsza, nasza Ojczyzna nie została w 1945 roku „wyzwolona”. Taka jest jednak rażąco nieprawdziwa brytyjska narracja historyczna. Już 2 sierpnia 1944 brytyjski premier Winston Churchill bredził w brytyjskim parlamencie – „Armie rosyjskie stoją obecnie u wrót Warszawy. Przynoszą one za sobą oswobodzenie Polski. Ofiarują Polakom wolność, suwerenność, niepodległość.” W takich realiach historycznych, jeśli Elżbieta Zawacka miałaby odegrać jakąkolwiek (już nawet nie wiodącą) rolę w tego rodzaju „wyzwoleniu Polski” – musiałaby być agentem NKWD… 🙁

 

Pismo do wydawcy

carmelite-house-300x169 Lans na kłamstwach i po trupachSprawdziłem, kto zamierza wydać drukiem kłamliwe rewelacje Clare Mulley, ochoczo wspierane przez Fundację Generał Zawackiej. Napisałem do wydawcy maila oraz list polecony, właśnie otrzymałem potwierdzenie, że mój list dotarł i jest analizowany. Oto jego treść:

 

Szanowni Państwo,

Jestem wnukiem jednego z 316 Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, twórcą portalu elitadywersji.org, fanpage Cichociemni Spadochroniarze Armii Krajowej oraz jednym z redaktorów polskiej Wikipedii. Piszę do Państwa w związku z przygotowywaną na maj 2024 publikacją książki: Clare Mulley pt. „Agent ZO. The Untold Story of Fearles WW2 Resistance Fighter Elżbieta Zawacka”, wyd. Weidenfeld & Nicolson.

Rzecz w tym, że tytuł tej książki jest nieprawdziwy, sądząc po tym, co podaje Clare Mulley, także treść książki może być rażąco nierzetelna i niezgodna z prawdą historyczną.

Przede wszystkim Elżbieta Zawacka nie była agentem, nie była też Cichociemną. Sformułowanie „agent” odnosi się zapewne do rażąco błędnego przekonania, iż Cichociemni rzekomo byli agentami SOE. Otóż – jako jedyni – NIE BYLI, byli żołnierzami Armii Krajowej w służbie specjalnej, byli rekrutowani, szkoleni oraz ekspediowani do okupowanej Polski przez Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza. Ani przez chwilę nie podlegali SOE.

Proponuję skontaktować się np. z dr Andrew Hann z English Heritage, który rok temu po mojej interwencji był uprzejmy sprostować nieprawdziwą informację dot. Audley End, jakoby Cichociemni byli „agentami SOE”.

Elżbieta Zawacka podczas wojny nie była jedną z Cichociemnych, była kurierką, którą dopiero po wojnie, w uznaniu jej zasług, Cichociemni grzecznościowo uznali ją, podobnie jak kuriera Jana Nowaka Jeziorańskiego, za „cichociemną”. Faktycznie nie została zrekrutowana, wyszkolona i przerzucona do Polski przez Oddział VI (Specjalny). Jedyny jej „związek” z Cichociemnymi polegał na tym, że uczestniczyła w jednym kursie spadochronowym oraz skoczyła ze spadochronem do Polski wraz z grupą Cichociemnych. Po skoku nadal pełniła służbę jako kurierka – nie była ani cichociemną, ani niczyim agentem.

Niestety, Clare Mulley, jak można sądzić, historii Cichociemnych oraz skojarzeń z wywiadem używa w celu wzbudzenia zainteresowania swą książką, choć jest to rażąco niezgodne z prawdą historyczną. Nie jest prawdą twierdzenie Mulley, jakoby Zawacka „w Wielkiej Brytanii dołączyła do elitarnych polskich sił specjalnych” (Cichociemnych). Nie „dołączyła”, w ogóle nikt nie mógł sam „dołączyć” – o tym decydował Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza.

Oprócz tego podstawowego kłamstwa, zawartego w tytule, jakoby Elżbieta Zawacka była czyimś „agentem”, rozpowszechniane są jeszcze bardziej niedorzeczne tezy, m.in. jakoby Zawacka „odegrała wiodącą rolę w Powstaniu Warszawskim i wyzwoleniu Polski”. Jest to nieprawda. Po pierwsze, Polska nie została, jak się uważa na Zachodzie, „wyzwolona” w 1945 roku. Zostaliśmy uwolnieni od Niemców, ale zniewoleni przez Rosjan, którzy na długie lata narzucili nam rządy moskiewskich marionetek.

W tym kontekście niedorzeczne twierdzenie Mulley, jakoby Zawacka „odegrała wiodącą rolę w wyzwoleniu Polski” jest nie tylko nieprawdziwe, ale nawet absurdalne. Niestety, za sprawą zachodnich „sojuszników”, w tym polityki Wielkiej Brytanii, walka polskiej Armii Krajowej zakończyła się przegraną, a Polska została oddana przez Churchilla do sowieckiej strefy wpływów.

Niezgodne z prawdą jest też niedorzeczne twierdzenie Mulley, jakoby Elżbieta Zawacka „odegrała wiodącą rolę w Powstaniu Warszawskim”. W tym Powstaniu wiodącą rolę odegrali bohaterscy żołnierze Armii Krajowej oraz innych formacji wojskowych, w tym Narodowych Sił Zbrojnych. Podczas Powstania Elżbieta Zawacka była jedną z kilku referentek w sztabie Wojskowej Służby Kobiet. Była to pomocnicza formacja, głównie dla łączniczek i sanitariuszek. Ogółem kobiety stanowiły ok. 20 proc. walczących Powstańców. Odegrały znaczącą rolę w Powstaniu, ale kłamstwem jest twierdzenie, iż ich rola była bardziej „wiodąca” od żołnierzy walczących z bronią w ręku.

Rola Elżbiety Zawackiej w Powstaniu Warszawskim jest jeszcze bardziej skromna. Jak wynika z biografii napisanej przez dr Katarzynę Minczykowską – przebywała w mieszkaniu przy ul. Gęstej, później Szczygła, gdzie „oczekiwała na konkretne zadania”. Potem „przyjmowała ludzi wychodzących z kanałów, kontrolowała kuchnie i punkty sanitarne dla powstańców, przenosiła granaty”. Kluczowa jest opinia samej Zawackiej nt. swojego udziału w Powstaniu – „swój udział w nim Elżbieta Zawacka nazywała incydentalnym” (Cichociemna generał Elżbieta Zawacka Zo, OW Rytm 2014, s. 153-155) Obecnie Clare Mulley kłamie w żywe oczy, jakoby Elżbieta Zawacka „odegrała wiodącą rolę w Powstaniu Warszawskim”.

W 1990 roku powstała Fundacja Generał Zawackiej, kierowana przez jej krewną. Od tego czasu, dzięki ogromnym publicznym środkom finansowym fundacja ta dokumentuje i upamiętnia m.in. kobiety działające w polskiej konspiracji, w tym także dba o szczególne upamiętnienie gen. Zawackiej. Jak można przypuszczać, nie jest to dbałość szczególnie rzetelna historycznie, skoro obecnie fundacja ta popiera niedorzeczne kłamstwa Clare Mulley, a nawet przypisuje polskie zasługi w skonstruowaniu „polish spy radio” Brytyjczykom.

Szacunek dla walczących o wolność Polski żołnierzy Armii Krajowej, w tym Cichociemnych – elity AK – nakazuje, aby wszelkie publikacje odnoszące się do Ich historii, były zgodne z obiektywną prawdą.

Bardzo Państwa proszę o usunięcie słowa „agent” z tytułu książki Clare Mulley oraz o zweryfikowanie treści zawartych w tej książce, m.in. w porozumieniu np. z Instytutem Polskim i Muzeum im. Sikorskiego w Londynie. Chętnie także włączę się w takie działania weryfikujące. Zasługi Elżbiety Zawackiej są zbyt duże, aby jeszcze propagandowo dopisywać jej cudze dokonania. Proszę także o zapoznanie się z moją argumentacją, zawartą w artykule – Elżbieta Zawacka – cichociemna czy agent?

z wyrazami szacunku
Ryszard M. Zając

 

Czekamy na odpowiedź. W 2024 roku przypada 80 rocznica Powstania Warszawskiego. Uczestniczył w nim także mój Dziadek – Cichociemny. Nie tylko w tę rocznicę niepotrzebne jest publikowanie niedorzecznych kłamstw, jakoby zwycięzcą Powstania Warszawskiego była rzekoma agentka brytyjskiego Special Operations Executive, rzekoma wyzwolicielka Polski Elżbieta Zawacka…

Trzeba zatrzymać haniebne lansowanie Zawackiej na kłamstwach i po trupach rzeczywistych Bohaterów…

 

PS.

Wśród udających książki popularnonaukowe śmieci pseudohistorycznych mamy już – wpisaną na listę fałszerzy historii – wydaną przez nierzetelne, krakowskie wydawnictwo „ZNAK” książkę pseudohistoryka Kacpra Śledzińskiego pt. „Cichociemni. Elita polskiej dywersji” zawierającą co najmniej 246 błędów i nieścisłości na 417 stronach.

Więcej info:

Wydawnictwo „ZNAK” wciąż zarabia pieniądze na sprzedaży kłamstw Kacpra Śledzińskiego. Niektóre wydawnictwa z chciwości są gotowe do naprawdę wielkich poświęceń, w tym także do poświęcenia prawdy

 

 

 

Główna Baza Przerzutowa

 

Cichociemni byli żołnierzami Armii Krajowej w służbie specjalnej

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Główna Baza PrzerzutowaSpis treści:


 

Główna Baza Przerzutowa „Jutrzenka”

CC-prezentacja_44-300x224 Główna Baza PrzerzutowaGłówna Baza Przerzutowa „Jutrzenka”, określana także jako Baza nr 11 (brytyjski kryptonim „Torment”) zlokalizowana była w Latiano, 20 km od Campo Casale nieopodal Brindisi (Włochy), skąd startowały m.in. samoloty 1586 Eskadry Specjalnego Przeznaczenia z polskimi załogami oraz 138 Dywizjonu Specjalnego Przeznaczenia RAF, w lotach specjalnych SOE (zrzuty cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej) do okupowanej Polski.

Komendantem G.B.P. od chwili jej powstania (od stycznia 1944) był mjr / ppłk dypl. Jan Jaźwiński, oficer wywiadu Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, od początku organizujący lotniczy przerzut Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej. O jego mianowaniu Naczelny Wódz gen. Kazimierz Sosnkowski powiadomił listem z 24 stycznia 1944 gen. Henry M. Wilson’a, dowódcę wojsk alianckich w tym obszarze. Mjr dypl. Jan Jaźwiński zrezygnował z funkcji komendanta G.B.P. 1 września 1944, po konflikcie z prosowieckim gen. Stanisławem Tatarem.

 

Baza-11-Brindisi-fin-250x140 Główna Baza Przerzutowa

Struktura organizacyjna polskich ośrodków wokół Brindisi (Włochy)
po 26 czerwca 1944

Komendantowi G.B.P. podlegało kilkuset oficerów oraz ok. tysiąca żołnierzy przygotowujących zrzuty ludzi (spadochroniarzy) oraz zaopatrzenia (zasobniki, paczki i in.) dla Armii Krajowej. Baza miała własne magazyny, kolumny transportowe, własną sieć łączności, w tym radiostację do łączności z Polską. Komendant G.B.P., w porozumieniu z brytyjskim SOE, planował loty specjalne do Polski  samolotów 1586 Eskadry Specjalnego Przeznaczenia.

Baza-mewa-172x250 Główna Baza Przerzutowa

Baza łączności „Mewa”

Organizację Głównej Bazy Przerzutowej „Jutrzenka”, określanej w terminologii brytyjskiej jako SOP-1 (Polish Operations Section of Airborn Troops),  rozpoczęto 25 października 1943. Początkowo etat GBP przewidywał 3 oficerów sztabowych, 26 oficerów starszych i młodszych, 74 podoficerów i 18 szeregowych. Cel istnienia G.B.P. zdefiniowano jako wysunięty eszelon Oddziału VI (Specjalnego) do przeprowadzania operacji przerzutowych do Kraju, a miejsce postoju jako „Włochy Południowe, a następnie zależnie od wytworzonej sytuacji politycznej i wojennej Sprzymierzonych”. W praktyce oznaczało to bezpośrednie sąsiedztwo lotniska z którego wykonywano operacje przerzutowe w lotach specjalnych SOE do Polski, organizowane przez Polaków.

Środkiem realizacji celu istnienia G.B.P. miała być polska 1586 Eskadra Specjalnego Przeznaczenia oraz „samoloty uzyskane przez Naczelnego Wodza u wojskowych władz anglo-amerykańskich” (poza przydzielonymi do 1586 ESP innych nie uzyskano). Zaopatrzenie dla Armii Krajowej, czyli „materiały wojenne i ekwipunek skoczków” także „materiał specjalny zapotrzebowany przez D-cę AK” miały być przekazywane przez Brytyjczyków, a w przypadkach pilnych lub niemożliwych do zrealizowania przez Brytyjczyków – zakupione przez Szefa Oddziału Specjalnego lub Dowódcę G.B.P. 

 

JAN-JAZWINSKI-foto-D-Jazwinska-Piotr-Hodyra-1-260x350 Główna Baza Przerzutowa

mjr dypl. Jan Jaźwiński
Źródło: archiwum rodzinne Danuty Borowiec z d. Jaźwińskiej

Rozkaz organizacyjny i Instrukcja Specjalna dla Dowódcy Głównej Bazy Przerzutowej do Kraju zawierał istotne zastrzeżenie:
„wszystkie sprawy związane z całokształtem akcji przerzutowej są zachowane do wyłącznej decyzji dowódcy G.B.P. Tylko i wyłącznie D-ca G.B.P. jest uprawniony do określenia zakresu wglądu w pracę G.B.P. dla władz polskich i Sprzymierzonych. Wgląd ten może mieć miejsce o ile D-ca G.B.P. uzna, że jest to konieczne dla ułatwienia pracy G.B.P.”

Dowódca Głównej Bazy Przerzutowej miał także uprawnienie uznania danego kandydata na Cichociemnego (przeszkolonego i zaprzysiężonego) za „nieprzydatnego do przerzutu do Kraju”. Jeśli także uznał danego kandydata za „nieprzydatnego do użycia w pracy G.B.P.” o przydziale (byłego) kandydata na cichociemnego decydował Szef Oddziału VI (Specjalnego).

(źródło: Rozkaz organizacyjny i Instrukcja Specjalna dla Dowódcy Głównej Bazy Przerzutowej do Kraju, w: Jan Jaźwiński, Dziennik czynności mjr Jana Jaźwińskiego, sygn. SK 16.9, Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW – 1769/89, s. 268/271/290 – 269/272/291, 21 stycznia 1944)

 

Jazwinski_20220728_093908-199x250 Główna Baza Przerzutowa

Pismo szefa sztabu Naczelnego Wodza do szefa Oddziału VI (Specjalnego) ws. utworzenia GBP, Londyn, 3 listopada 1943

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Główna Baza PrzerzutowaKajetan Bieniecki podkreśla – „W styczniu 1944 Główną Bazę Przerzutową (GBP) pod Brindisi objął mjr dypl. Jan Jaźwiński „Sopja”. Władał on językiem angielskim, był twardy i konsekwentny w stosunku do Anglików z SOE i pracował w Oddziale VI Sztabu N.W. już od czerwca 1940 roku jako szef Referatu „S” (*Specjalny), który został przeorganizowany później na Wydział „S”, zajmujący się przerzutem lotniczym i kompletowaniem sprzętu dla Armii Krajowej.

Był on niewątpliwie pionierem i spiritus movens przerzutu lotniczego do Kraju. Po objęciu dowództwa GBP mjr Jaźwiński podlegał wprawdzie szefowi Oddziału VI w Londynie (był nim wtedy ppłk dypl. Protasewicz), ale sam podpisywał depesze do gen. Bora – Komorowskiego i miał swobodę w organizowaniu przerzutu lotniczego do Kraju. (…) O tej nominacji mjr Jaźwińskiego gen. Sosnkowski listem z 24 stycznia 1944 powiadomił dowódcę wojsk alianckich na obszarze Morza Śródziemnego gen. Henry M. Wilsona”. (Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, s. 107-108)

W ściśle tajnym meldunku z 15 sierpnia 1943, do Szefa Sztabu Naczelnego Wodza, mjr dypl. Jaźwiński podkreślił –  „Najwyższą i najmilszą dla mnie nagrodą i zachętą są depesze Dcy Armii w Kraju. (…) Największym celem mego życia jest aby akcja przerzutu lotniczego dała Armii w Kraju niezbędne środki walki” („Dziennik czynności mjr Jaźwińskiego, s. 184 D, 184 F)

 

Brindisi_20220517_094805-237x200 Główna Baza Przerzutowa

Mapa obiektów w rejonie Brindisi

Rozkaz organizacyjny i Instrukcja Specjalna dla Dowódcy Głównej Bazy Przerzutowej do Kraju wskazywał jako zadania dowódcy G.B.P. m.in.:

> opracowanie i realizacja Planu Przerzutu z G.B.P. do Kraju, na podstawie wytycznych Dowódcy Armii Krajowej i Szefa Oddziału Specjalnego, oraz wyników współpracy z władzami brytyjskimi lub amerykańskimi,

> zapewnienie ochrony G.B.P. przed wglądem w jej pracę osób i władz nieupoważnionych

> utrzymanie żywej współpracy z władzami Sprzymierzonych

 

Brindisi-tablica-300x232 Główna Baza Przerzutowa

Pamiątkowa tablica, Campo Casale, Brindisi

Dowódca Głównej Bazy Przerzutowej był uprawniony m.in. do „otrzymywania wiadomości dotyczących sytuacji w Kraju, potrzebnych dla prowadzenia przez D-cę G.B.P. aktualnego obrazu warunków wykonywania operacyj przerzutowych (…) wiadomości wywiadowczych od Dowódcy A.K. i Oddz. Wyw. Sztabu N.W. w zakresie potrzebnym dla prowadzenia operacji”.

Miał zapewnioną stałą łączność operacyjną, radiową (co godzinę) oraz kurierską z Oddziałem VI (Specjalnym), a także stałą łączność radiową z dowództwem (komendantem) Armii Krajowej. Dowódcy G.B.P. podporządkowano także „placówki Oddz. Spec. korzystające z radiostacji lub innej pomocy Bazy”.

 

 

 

Struktura organizacyjna G.B.P.: 
  • Dowództwo, kancelaria, szef Bazy:
    Dowódca G.B.P., dwóch oficerów lotnictwa, oficer do zleceń i tłumacz, oficer bezpieczeństwa i wywiadu; kancelaria: 1 oficer, 4 podoficerów, 3 szeregowych; ponadto patrol żandarmerii  (6 podoficerów, 12 szeregowców)
    GBP-Latiano-fin-4__-300x244 Główna Baza Przerzutowa

    Plan Głównej Bazy Przerzutowej w Latiano z zaznaczonymi rejonami i obiektami (oznaczenia własne), źródło: archiwum portalu, niepublikowane

  • Wydział Operacyjny:
    szef, 5 oficerów operacyjnych i stacyjnych, 6 oficerów sekcji szyfrów
  • Wydział łączności:
    szef, 2 oficerów technicznych, 7 oficerów, 36 podoficerów, 12 szeregowych – radio, patrole specjalne, warsztat łączności
  • Kwatermistrzostwo Materiałów Wojennych dla Kraju:
    kwatermistrz, 3 oficerów, 2 podoficerów,
  • Pakowalnia (zasobników, bagażników, paczek, pasów pieniężnych):
    2 oficerów, 10 podoficerów, 40 szeregowców,
  • Warsztat mechaniczny, rusznikarski, stolarski: 
    1 oficer, 10 podoficerów, 13 szeregowych
  • Sekcja transportowa, magazyn centralny:
    1 oficer, 8 podoficerów, 6 szeregowych; magazyn
    2 oficerów, 4 podoficerów
  • Wydział Finansowo – Gospodarczy:
    szef, oficer gospodarczy, materiałowy, płatnik, podoficer żywnościowy
  • Lekarz i patrol sanitarny: 
    2 oficerów, 4 podoficerów, 4 szeregowych

 

mapa-Campo-Cassale__114841-283x250 Główna Baza Przerzutowa

Mapa Brindisi, CAW – sygn. II.52.396

Struktura organizacyjna G.B.P. została ustalona wydanym przez szefa sztabu Naczelnego Wodza gen. Stanisława Kopańskiego „Rozkazem organizacyjnym i Instrukcją Specjalną dla Dowódcy Głównej Bazy Przerzutowej do Kraju”. Rozkaz przewidywał, że „w miarę aktualnych potrzeb” dowódca G.B.P. mógł zarządzić zmiany w organizacji i obsadzie bazy. 

Jak wynika z niepublikowanego dotąd planu G.B.P. (w archiwum portalu, patrz powyżej po prawej), obiekty bazy zlokalizowane były w pięciu rejonach.

W najważniejszym rejonie I, zlokalizowanym najbliżej miejscowości Latiano, znajdowało się dowództwo bazy, adiutantura dowódcy, warsztaty, rusznikarze, izba chorych, żandarmeria, kuchnia, kasyno, oficer bezpieczeństwa,  referent oświatowy, kwatermistrzostwo, magazyn odprawowy oraz pluton wartowniczy. W tym rejonie zlokalizowane były także mieszkania oficerów SOE oraz „klub brytyjski”.

W rejonie II, zlokalizowanym w pobliżu Latiano, znajdowały się mieszkania oficerów i szefa materiałowego. W rejonie III, zlokalizowanym w pobliżu Latiano, w kierunku na Mesagne, znajdowała się kolumna transportowa i mieszkania, zapewne żołnierzy sekcji transportowej.

skan0142-300x211 Główna Baza Przerzutowa

Stacja Wyczekiwania Bazy nr 11 w Latiano
lipiec – sierpień 1944, od lewej Kazimierz Śliwa, w środku Przemysław Bystrzycki, skan: własny, w zbiorach JW GROM

W rejonie IV, zlokalizowanym pomiędzy Latiano a Mesagne (między rejonami: I i III), znajdowały się dwie stacje wyczekiwania dla kandydatów na Cichociemnych oczekujących na przerzut do Polski – STA „A” oraz STA „B”, prawdopodobnie o pojemności ok. 30 skoczków każda. W tym rejonie znajdowały się także mieszkania łącznościowców oraz baza łączności „Mewa”. W pobliżu znajdował się także dom „fanek” (nr 3 na mapie obiektów w rejonie Brindisi), czyli funkcjonariuszek brytyjskiej organizacji charytatywnej F.A.N.Y. (First Aid Nursing Yeomanry, pol. Korpus Pielęgniarek Pierwszej Pomocy), asystentek SOE wspierających szkolenie oraz przerzut Cichociemnych.

W rejonie V, zlokalizowanym pomiędzy Latiano a Mesagne (obok rejonów: I i III), znajdowała się (polska) pakowalnia (zasobników, paczek itp.) oraz magazyn centralny Bazy. Nieopodal, w rejonie III znajdowała się kolumna transportowa Bazy. Niezależnie od pakowalni G.B.P., w pobliżu – w oddalonym ok. 70 km od Bazy Monopoli –  funkcjonowała brytyjska Stacja Pakowania SOE, przygotowująca zasobniki dla operacji przerzutowych do innych krajów.

 

soe-bron-204x300 Główna Baza PrzerzutowaNa stacjach wyczekiwania przebywali skoczkowie całkowicie już przygotowani, nie przeprowadzano więc żadnych specjalnych ćwiczeń. Trochę porannej gimnastyki, trochę spacerów, czasem biegów, powtarzanie szczegółów nowej osobowości i strzelanie z pistoletów. To ostatnie zajęcie pochłaniało najwięcej czasu i uwagi. Każdy z młodych ochotników gromadził wokół siebie tyle broni, ile tylko potrafił zdobyć, nawet nielegalnymi sposobami. Był to rodzaj kolekcjonerstwa, który przerodził się w manię i współzawodnictwo. Byli tacy, którzy posiadali po kilka pistoletów rozmaitych typów i uganiali się za trudną do zdobycia amunicją.

Parabellum-250x170 Główna Baza Przerzutowa

Pistolet Parabellum

Codziennie, gdy tylko dopisywała pogoda, na zaimprowizowanej w parku i obłożonej workami z piaskiem strzelnicy, odbywały się wielogodzinne kanonady. Przestrzeliwano posiadaną broń, sprawdzano celność, próbowano najwygodniejszego uchwytu.

Któryś z pistoletów okazywał się po wielu próbach najlepszy, najbardziej niezawodny i ten zyskiwał sobie specjalną opiekę i przyjaźń właściciela. Był zawsze dokładnie oczyszczony, posiadał znaczną ilość pocisków, lśnił ciemnią oksydowanej stali. W nocy drzemał spokojnie pod poduszką obok głowy swego pana, w dzień zaczajał się tuż pod ręką, w prawej kieszeni spodni.” 
(Józef Garliński, Politycy i żołnierze, Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1968, s.71)

 

 

Rozkaz organizacyjny i instrukcja specjalna dla dowódcy G.B.P.

Rozkaz organizacyjny i instrukcja specjalna
dla dowódcy Głównej Bazy Przerzutowej do Kraju
w: Dziennik czynności mjr Jana Jaźwińskiego, SPP sygn. SK 16.9
Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW – 1769/89
s.268/272/290 – 270/274/292, niepublikowane (archiwum portalu)

 

 

Infrastruktura Oddziału VI (Specjalnego) we Włoszech

 

stempel-O-VI-250x239 Główna Baza PrzerzutowaGłówna Baza Przerzutowa „Jutrzenka” była kluczowym elementem infrastruktury Oddziału VI (Specjalnego) we Włoszech. W składzie tej infrastruktury specjalnej znajdowały się następujące bazy, ośrodki i placówki:

Baza nr 11 w Latiano (ok. 25 km od lotniska Campo Casale) – Główna Baza Przerzutowa „Jutrzenka”  (brytyjski kryptonim „Torment”), dowodzona przez komendanta z uprawnieniami dowódcy pułku, mjr dypl. Jana Jaźwińskiego – organizująca przerzut Cichociemnych i zaopatrzenia dla Armii Krajowej. Podlegała gen. Leopoldowi Okulickiemu tylko pod względem garnizonowym. Oznaczona (w przybliżeniu) jako nr 4 na „mapie obiektów w rejonie Brindisi”.

 

  • Baza nr 10 w Ostuni – Ośrodek Wyszkoleniowy Cichociemnych, od stycznia 1944 organizowano w nim dla kandydatów na Cichociemnych kursy: zaprawowy, walki konspiracyjnej, spadochronowy, odprawowy. Organizatorem oraz komendantem ośrodka od 1 października 1943 był gen. Leopold Okulicki
  • Placówka „Capri” w Bari (na schemacie „Struktura organizacyjna polskich ośrodków wokół Brindisi” błędnie opisana jako „baza”) – placówka organizująca przerzut Polaków do 2 Korpusu oraz wytyczająca trasy przerzutu z brzegów Adriatyku przez Jugosławię i Węgry do Polski.
  • Centrala łączności „Mewa” w Mesagne (ok. 5 km od Latiano, 3 km od Mesagne) – obsługiwała m.in. łączność G.B.P. związaną ze zrzutami Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej. Oznaczona jako nr 1 na „mapie obiektów w rejonie Brindisi”. 
  • 1596 Eskadra Specjalnego Przeznaczenia – polska eskadra lotnicza wykonująca loty specjalne SOE, w tym ze zrzutami do Polski, dysponująca 6 samolotami: trzema „Halifaxami” oraz trzema „Liberatorami”. W zakresie dotyczącym zrzutów do Polski podlegała polskiemu komendantowi G.B.P. Wchodziła w skład 334 Skrzydła Specjalnego Przeznaczenia (334 Wing) RAF. 
  • dowództwo „Elba” – zbędna struktura dowódcza, utworzona 26 czerwca 1944 rozkazem prosowieckiego gen. Stanisława Tatara, w celu podporządkowania infrastruktury włoskiej Oddziału VI  ppłk Dorotycz – Malewiczowi ps. Roch, Hańcza.

 

B-24-Liberator-zaladunek-zasobnikow-250x164 Główna Baza Przerzutowa

Załadunek zasobników do Liberatora

Elementami tej infrastruktury specjalnej były także ośrodki i placówki, współpracujące z G.B.P., podległe brytyjskiemu SOE:

  • Lotnisko Reggia Aeronautica w Campo Casale nieopodal Brindisi (ok. 25 km od G.B.P. w Latiano) – miejsce stacjonowania m.in. polskiej 1586 Eskadry Specjalnego Przeznaczenia, wykonującej loty specjalne SOE, w tym do Polski. Loty te wykonywały także, w porozumieniu z komendantem G.B.P., brytyjskie samoloty 138 Dywizjonu Specjalnego Przeznaczenia RAF.
  • Stacja Pakowania w Monopoli (ok. 70 km od G.B.P. w Latiano) – placówka SOE przygotowująca (pakująca) zasobniki zrzutowe z zaopatrzeniem.
  • Placówka F.A.N.Y. w pobliżu Latiano – dom „fanek”, czyli funkcjonariuszek brytyjskiej organizacji charytatywnej F.A.N.Y. (First Aid Nursing Yeomanry, pol. Korpus Pielęgniarek Pierwszej Pomocy), asystentek SOE wspierających przerzut Cichociemnych.

 

 

Operacje przerzutowe do Kraju

Operacje przerzutowe do Kraju – sprawozdania (wszystkie sezony operacyjne)
w: Sprawozdanie z działalności Wydziału „S” Oddz. Specj. N.W. 1942-1944
Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW II.52.353

 

W czerwcu 1944 pracę Głównej Bazy Przerzutowej „Jutrzenka” w Latiano pod Brindisi, w depeszy L.dz.942 (Law.066) ocenił dowódca Armii Krajowej – „Stworzenie Jutrzenki było celowe. Z naszego punktu widzenia zdała egzamin. Loty są częste, łączność radiowa sprawna, pojemność transportów dwukrotnie wzrosła, przesyłany sprzęt niemiecki bardzo przydatny. Znaczne zaopatrzenie nas w ostatnich trzech miesiącach zawdzięczamy niewyczerpanej i wszechstronnej inicjatywie Sopji [mjr dypl. Janowi Jaźwińskiemuoraz wielkiej ofiarności załóg samolotów. Kraj i Armia są im głęboko wdzięczne.” („Dziennik czynności”  mjr Jana Jaźwińskiego, Studium Polski Podziemnej sygn. SK 16.9, Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW – 1769/89, s. 298/302/320)

 

 

Konflikt z prosowieckim gen Tatarem

stanislaw-tatar-zdrajca-204x250 Główna Baza PrzerzutowaŻadna relacja o Polsce skrzywdzonej w II wojnie światowej, o zrzutach do Polski Cichociemnych i zaopatrzenia dla Armii Krajowej nie może pominąć destrukcyjnej, szkodliwej, zdradzieckiej roli gen. Stanisława Tatara. Odpowiedzialny za organizację zrzutów do Kraju oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza – mjr / ppłk dypl. Jan Jaźwiński w swych relacjach („Dziennik czynności” oraz „Pamiętnik”) wielokrotnie przytacza przykłady poczynań Tatara, których skutkiem było blokowanie ilości zrzutów oraz zwiększania ilości polskich załóg samolotów wykonujących loty specjalne SOE. To były jednak „tylko” szkody o charakterze raczej „taktycznym” – znacznie większe znaczenie miały poczynione przez Tatara szkody „strategiczne”.

Pierwsze „starcie” miało miejsce już w dniu przylotu Tatara do Wielkiej Brytanii, tj. 16 kwietnia 1944 (przyleciał w pierwszej operacji „Most”). Zadufany w sobie Tatar arogancko i bezpardonowo oświadczył zdumionemu mjr / ppłk dypl. Janowi JaźwińskiemuNie jestem zainteresowany ani Bazą Jutrzenka, ani też możliwościami przerzutu lotniczego w ogóle. Przybywam z misją. 

Niestety, Tatar został zastępcą szefa sztabu Naczelnego Wodza ds. krajowych i objął nadzór nad Oddziałem VI (Specjalnym). Po objęciu przezeń tej funkcji nastąpiło faktyczne blokowanie przerzutu lotniczego dla Armii Krajowej. Miało to istotne znaczenie dla zaopatrzenia AK także podczas Powstania Warszawskiego. Tatar podżegał do Powstania, ale zrzuty dla Armii Krajowej uważał za zbędne…

26 czerwca 1944 Tatar utworzył we Włoszech zbędne „dowództwo „Elba”, mianując jego szefem ppłk Dorotycz – Malewicza ps. Roch, Hańcza. Podporządkował mu włoskie placówki Oddziału VI (Specjalnego): ośrodek szkoleniowy Cichociemnych – bazę nr 10 w Ostuni, placówkę  „Capri” oraz Główną Bazę Przerzutową „Jutrzenka” (bazę nr 11) w Latiano nieopodal Brindisi.

Depesza-pazdziernik-1944__20220519_110839-300x246 Główna Baza Przerzutowa17 lipca 1944 dowódca Armii Krajowej, w związku z rozważaną decyzją o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego wysłał do mjr Jaźwińskiego, komendanta G.B.P. depeszę L.dz. 1333 – Sopja podajcie na jaki wysiłek Jutrzenki możemy liczyć w decydującej chwili podjęcia silnej akcji, co może nastąpić w początkach sierpnia. Zgodnie z prawdą mjr / ppłk dypl. Jan Jaźwiński odpowiedział m.in. Jutrzenka nie ma środków, aby zapewnić przerzut dla Waszej silnej akcji, ani w sierpniu, ani we wrześniu b.r. W reakcji na tę depeszę, tego samego dnia gen. Stanisław Tatar odebrał mjr dypl. Janowi Jaźwińskiemu realną możliwość kierowania przerzutem lotniczym do Polski, zabronił mu bowiem utrzymywania łączności operacyjnej z dowódcą AK oraz z Brytyjczykami z SOE, które użyczało Polakom samolotów do przerzutu… 

22 lipca 1944 Tatar zarządził, że tylko Hańcza ma prawo kontaktowania się z Brytyjczykami (SOE) i dowódcą AK. Następnego dnia zakazał mjr dypl Janowi Jaźwińskiemu wysyłania depesz do Polski (KG AK) i do Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Komendant Głównej Bazy Przerzutowej, który od początku organizował zrzuty do Polski nagle stracił realną możliwość działania. W tej sytuacji, 25 lipca 1944 mjr dypl. Jan Jaźwiński napisał do Naczelnego Wodza prośbę o zwolnienie go z funkcji dowódcy Bazy nr 11.

Więcej informacji o okolicznościach tego konfliktu – na stronie z biogramem mjr / ppłk dypl. Jana Jaźwińskiego

 

A propos funkcjonowania bazy „Jutrzenka” po odejściu mjr dypl. Jana Jaźwińskiego – fragment wymownej depeszy dowódcy Armii Krajowej: (nr 65/R2/XXX/999) – „Zaopatrywanie nas przez Jutrzenkę wygląda na sabotaż. W zapowiedzianych terminach [zrzuty] nie przychodzą, placówki zrzutowe się dekonspirują przez ciągłe i bezskuteczne czuwanie. W ostatnich dwu miesiącach były tylko cztery pojedyńcze zrzuty dzikie bez zapowiedzi w odległości do 35 km od placówek. Częściowo odebrano sprzęt od chłopów, część zrzucono na sygnały żandarmów na torach kolejowych. Interwencje w Jutrzence o przyspieszenie nakazanych przez KG zrzutów nie skutkują.”

Gasnący blask „Jutrzenki”

 

Ryszard M. Zając – Gasnący blask „Jutrzenki”
w: Biuletyn Informacyjny AK nr 2 (406) luty 2024, s. 21-31

 

 

 

Likwidacja G.B.P.

gold-250x175 Główna Baza PrzerzutowaPo odejściu mjr / ppłk dypl. Jana Jaźwińskiego  – organizatora przerzutu lotniczego dla Armii Krajowej – z funkcji komendanta G.B.P., nieudolny ppłk Dorotycz – Malewicz ps. Hańcza przeprowadził jeszcze tylko kilka operacji zrzutowych do Polski.  W styczniu 1945, w związku ze zbliżającym się zakończeniem wojny, rozpoczęto likwidację Głównej Bazy Przerzutowej.

W trakcie likwidacji G.B.P. gen. Stanisław Tatar doprowadził do przejęcia m.in. 6 mln. 451 tys. dolarów, pozostałych z dotacji prezydenta USA Roosevelta na wsparcie konspiracji w Polsce. Pieniądze te zostały w znacznej części zdefraudowane przez Tatara oraz jego podwładnych: Mariana Utnika i Stanisława Nowickiego. Uczestniczący w tym procederze ppłk Dorotycz – Malewicz ps. Hańcza, który został przyłapany na złodziejstwie – popełnił samobójstwo, zostawiając dwa listy pożegnalne.

 

W końcu maja 1947 r. gen. bryg. Stanisław Tatar i jego wspólnicy – płk dypl. Stanisław Nowicki oraz ppłk dypl. Marian Utnik – zdecydowali się jawnie na współpracę z komunistycznym wywiadem wojskowym. Pod płaszczykiem szczytnych celów, za zdefraudowane pieniądze z funduszu „Drawa” oraz złoto Funduszu Obrony Narodowej, należące do polskiego rządu na emigracji, kupowali sobie faktycznie lepszą przyszłość w Polsce Ludowej. Tak przynajmniej sądzili, gdyż nieodległa przyszłość brutalnie zweryfikowała ich przypuszczenia. (…) Działania Komitetu, noszące wszelkie znamiona defraudacji majątku należącego do Skarbu Państwa, zawsze zmierzały w jednym kierunku: powrotu do Polski i wykorzystania zawłaszczonego majątku w celu zabezpieczenia własnej przyszłości. Oczywiście dążenia te na zewnątrz starannie maskowano troską o odbudowę kraju. Daniel Koreś – U źródeł afery TUN: generał Stanisław Tatar, rozpad Komitetu Trzech i przekazanie komunistycznemu wywiadowi wojskowemu funduszu „Drawa” 1947-1949, Przegląd Historyczno – Wojskowy (1/2021), Warszawa 2021, s. 66-104.

Więcej informacji – na stronie Stanisław Tatar – generał zdrajca

 

Historię bohaterstwa Armii Krajowej kończą:

  • zdrada aliantów oddających Polskę do rosyjskiej „strefy wpływów”,
  • zaakceptowany przez świat niezgodny z prawem międzynarodowym „proces szesnastu” przywódców Polski Podziemnej,
  • morderstwo w celi moskiewskiego więzienia na Łubiance ostatniego dowódcy AK Cichociemnego gen. Leopolda Okulickiego,
  • nawet zdrada we własnych szeregach – żądnego władzy, prosowieckiego, chciwego megalomana bez zasad moralnych gen. Stanisława Tatara – który doprowadził do samobójczej „akcji Burza”, podjudzał do tragicznie zakończonego Powstania Warszawskiego oraz sparaliżował powojenną walkę o wolną Polskę m.in. organizując fałszywą „centralę konspiracyjną Hel”, defraudując państwowe pieniądze funduszu „Drawa” oraz przekazując władzom „Polski Ludowej” ok. 3 tys. teczek personalnych i dokumentów Oddziału VI (Specjalnego)…

 

 


 

 

Podsumowanie
148_Squadron_Halifax_Italy_WWII_IWM_CNA_3231-1-300x233 Główna Baza Przerzutowa

Halifax z zasobnikami zrzutowymi

Do 31 lipca 1944 – dzięki wysiłkom mjr dypl. Jana Jaźwińskiego – wystartowało z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi (Włochy) do Polski 340 samolotów (179 polskich i 161 brytyjskie), wykonało zadanie 178 załóg (104 polskie i 74 brytyjskie). Podczas Powstania Warszawskiego, od 1 do 22 sierpnia 1944 wystartowało stamtąd 146 samolotów (59 polskich, 87 brytyjskich i południowoafrykańskich), wykonało zadanie 69 (33 polskich i 36 brytyjskich oraz południowoafrykańskich).

Ogółem „Jutrzenka” zorganizowała start 486 samolotów (238 polskich oraz 248 brytyjskich i południowoafrykańskich), wykonało zadanie 247 załóg (137 polskich oraz 110 brytyjskich i południowoafrykańskich), stracono 32 samoloty (7 polskich oraz 25 brytyjskich i południowoafrykańskich).

 

Brindisi_1-300x199 Główna Baza Przerzutowa

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Niestety, w zaopatrzeniu Armii Krajowej byliśmy mocno uzależnieni od Brytyjczyków, którzy użyczali Polakom samolotów na potrzeby operacji zrzutowych oraz stale ograniczali loty ze zrzutami do Polski. Brytyjską politykę można zasadnie zdefiniować jako „kroplówka zrzutowa” dla Armii Krajowej…  Polskie załogi zdecydowaną większość lotów w operacjach specjalnych wykonywały do innych krajów. W 1944 roku na 1282 wykonane loty Polacy polecieli tylko w 339 lotach do Polski…

Brytyjczycy nie dotrzymywali własnych ustaleń z Oddziałem VI (Specjalnym) ws. lotów ze zrzutami do Polski. W sezonie operacyjnym 1941/42 zaplanowano 30 lotów do Polski, wykonano tylko 11. W sezonie 1942/43 zaplanowano 100, wykonano zaledwie 46. W sezonie 1943/44 zaplanowano 300, wykonano tylko 172. Ogółem na 430 zaplanowanych (uzgodnionych z SOE) lotów do Polski wykonano tylko 229, czyli trochę ponad połowę. Zasadne jest zatem założenie, że wielkość zrzutów do Polski mogłaby być dwukrotnie większa, gdyby Brytyjczycy dotrzymywali słowa…

 

cc-bagaznik2_ozn-145x250 Główna Baza Przerzutowa

„Bagażnik” skoczka

Według moich obliczeń cała pomoc zaopatrzeniowa SOE dla Armii Krajowej zmieściłaby się w jednym pociągu towarowym. Byliśmy zależni od użyczanych nam samolotów SOE. Brytyjczycy nie dotrzymywali swoich ustaleń z Oddziałem VI (Specjalnym), stale ograniczali loty do Polski, realizowali paskudną politykę „kroplówki zrzutowej” dla Armii Krajowej.

Do Polski zrzucono ledwo 670 ton zaopatrzenia (4802 zasobniki, 2971 paczek, 58 bagażników), z czego odebrano 443 tony. W tym samym czasie SOE zdecydowało o zrzuceniu do Jugosławii ponad sto dziesięć razy więcej, tj. 76117 ton zaopatrzenia, do Francji 10485 ton, a do Grecji 5796 ton.

Całe wsparcie finansowe Brytyjczyków dla Polski stanowiło zaledwie ok. 2/3 wydatków Wielkiej Brytanii na wojnę, poniesionych (statystycznie) JEDNEGO dnia. Po wojnie wystawili Polsce „fakturę”, m.in. zabierając część polskiego złota. Przerzucono do Polski 316 Cichociemnych, choć przeszkoliliśmy do zadań specjalnych 533 spadochroniarzy. Tak bardzo Brytyjczycy wspierali Polaków oraz pomagali Polsce…

 

 

Źródła:
  • informacje własne (archiwum portalu)
  • Zespół akt Oddziału VI Sztabu Głównego Naczelnego Wodza z lat 1940-1949 – Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. II.52
  • Jan Jaźwiński – Dziennik czynności, SPP sygn. SK 16.9, Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW – 1769/89, s. 204/222, 216/234, 233/251, 241/242/260, 245/263, 250/268, 253/271, 255/274, 266/268/286, 271/275/293, 279/283/301, 280/284/302, 281/285/303, 282/286/304, 297/301/319, 301/306/342, 307/312/330
  • Jan Jaźwiński –  Dramat dowódcy. Pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego (przygotowanie do druku: Piotr Hodyra i Kajetan Bieniecki), tom I, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, Montreal 2012, ISBN 978-0-9868851-3-6, s. 436, 442, 451, 466, 467, 487, 492-494, 503, 505, 512, 515, 519, 521, 532
  • Jan Jaźwiński –  Dramat dowódcy. Pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego (przygotowanie do druku: Piotr Hodyra i Kajetan Bieniecki), tom II, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, Montreal 2012, ISBN 978-0-9868851-3-6, s. 5, 9, 17-19, 24,  29, 37, 40, 44, 49, 58, 65, 88, 91, 95, 96, 112, 125, 136, 138, 173, 176, 180, 198, 220, 339, 349
  • Kajetan Bieniecki – Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana Kraków 1994, ISBN 83-86225-10-6
  • Tebinka Jacek, Zapalec Anna – Polska w brytyjskiej strategii wspierania ruchu oporu. Historia Sekcji Polskiej Kierownictwa Operacji Specjalnych (SOE) Neriton, Warszawa 2021, s. 346, 419, 512
  • Jędrzej Tucholski – Cichociemni, IW Pax, 1984, s. 16, 20, 261, 262
  • Jędrzej Tucholski – Spadochroniarze, IW Pax 1991, ISBN 83-211-1057-6, s. 93, 94, 103, 127, 129, 130, 132, 226, 152
  • Zbigniew S. Siemaszko – Działalność generała Tatara, Norbertinum, Lublin 2004, ISBN 83-7222-192-8, s. 4, 85, 100, 107, 109, 110, 129, 180, 182

 

Zobacz także:

 

 

 

Armia Krajowa – plusy i minusy statusu

 

Kilka czy może kilkanaście dni temu (wrzesień 2023) postawiono mi pytanie o plusy i minusy statusu prawnego – czyli w pewnym sensie, rzeczywistego położenia –  Armii Krajowej.

 

Orzel_AK-244x300 Armia Krajowa - plusy i minusy statusuZanim odpowiem na to pytanie, konieczne jest niezbędne wprowadzenie.

 

Fakty nt. statusu AK oraz PSZ

Wbrew temu, co obecnie opowiadają różni „historycy” (czytaj: propagandyści, panegirycy, hagiografowie) Armia Krajowa nie była częścią Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – była natomiast częścią Sił Zbrojnych R.P., co jest istotną różnicą. Z tego, że nie była częścią PSZ wynika, iż organizacyjnie (i pod każdym innym względem) nie była włączona w struktury PSZ i oczywiście nie była pod dowództwem brytyjskim.

Wszystkim, którzy bajdurzą, jakoby AK była rzekomo „częścią PSZ” przypomnieć należy podstawowe fakty:

 

Armia Krajowa
  • status prawny Armii Krajowej definiował dekret Prezydenta RP z 1 września 1942 ?O tymczasowej organizacji władz na ziemiach Rzeczpospolitej? (powtórzony ze zmianami 26 kwietnia 1944). Art. 12 ust. 1 tego dekretu stanowił: ?Na czas nieobecności Naczelnego Wodza dowództwo Sił Zbrojnych na ziemiach Rzeczpospolitej sprawuje wyznaczony przez Naczelnego Wodza i podległy jemu bezpośrednio Komendant Sił Zbrojnych w Kraju?.
  • z tego dekretu jasno wynika, że polscy żołnierze w okupowanej Polsce byli żołnierzami Armii Krajowej, a nie żołnierzami PSZ; podlegali dowódcy AK. Z dekretu nie wynika, aby AK była częścią PSZ, natomiast wynika, że Dowódca AK podlegał Naczelnemu Wodzowi w Londynie (nota bene, był przezeń wyznaczony).
  • Armia Krajowa była wojskową strukturą Polskiego Państwa Podziemnego, nie była natomiast wojskową strukturą Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim. Armia Krajowa nie była podporządkowana ani dowództwu brytyjskiemu, ani Naczelnemu Wodzowi w Londynie.
  • Dowódca Armii Krajowej był podporządkowany Naczelnemu Wodzowi (który go wyznaczał), ale miał bardzo dużą autonomię w dowodzeniu Armią Krajową. W praktyce dowodził AK samodzielnie, choć wykonywał rozkazy Naczelnego Wodza. Jak zauważa prof. Marek Ney-Krwawicz, na podstawie art. 13 Dekretu Prezydenta R.P. z 27 maja 1942 „O organizacji najwyższych władz wojskowych” dowódca AK dowodził Siłami Zbrojnymi w Kraju i kierował całością operacji wojskowych w Kraju.” (Armia Krajowa – podziemne Wojsko Polskie, w: Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska 1989, nr 3 s. 120-121)
  • ?Autonomia? dowódcy Armii Krajowej była głównie efektem realistycznego podejścia, tj. ówczesnej technicznej niemożliwości bezpośredniego dowodzenia z zagranicy konspiracyjnymi strukturami w okupowanym kraju. Niekiedy nawet dowodził AK wbrew woli Naczelnego Wodza, np. rozpoczynając Powstanie Warszawskie.
  • Pośrednio autonomię dowódcy Armii Krajowej podkreślał także status Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie, który był niejako ?ambasadą AK? w sztabie Naczelnego Wodza. Był on bowiem INSTYTUCJĄ ŁĄCZNIKOWĄ pomiędzy Naczelnym Wodzem a Dowódcą Armii Krajowej. Warto w tym kontekście zauważyć, że początkowo nawet nosił nazwę ?Samodzielny Wydział Krajowy?.
    Jak podkreśla jeden z jego szefów płk dypl Marian Utnik: ?W stosunku do konspiracyjnych organizacji wojskowych w Polsce gen. Sosnkowski był komendantem głównym ZWZ, a w kraju byli jego podkomendni (?) Oddział VI spełniał więc rolę sztabu operacyjnego komendanta głównego ZWZ?. Po agresji Niemiec na ZSRR zasadniczo zmieniły się ?rola i zadanie Oddziału VI, który z organu dowodzenia stał się w zasadzie organem łącznikowym komendanta głównego AK przy naczelnym wodzu w Londynie (?) Jako łącznik między konspiracją wojskową w Polsce a Sztabem NW w Londynie Oddział VI wykonywał wiele prac, z których jedne cechuje charakter stały, a inne okresowy lub tylko jednorazowy.” (Marian Utnik ? Oddział łącznikowy Komendanta Głównego AK przy Naczelnym Wodzu na emigracji (VI Oddział Sztabu Naczelnego Wodza) część I, w: Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1981, nr 3 s. 130 ? 158)

 

Armia_krajowa_struktury-256x300 Armia Krajowa - plusy i minusy statusuProf Marek Ney Krwawicz zauważa – „Armia Krajowa była podziemnym Wojskiem Polskim, była częścią Sił Zbrojnych RP podległych konstytucyjnym władzom państwowym działającym na obczyźnie. Poprzez swojego Komendanta ZWZ podlegał Naczelnemu Wodzowi Polskich Sił Zbrojnych.” (Polskie Państwo Podziemne. Aspekty wojskowe, s. 123) Owszem, Armia Krajowa była częścią Sił Zbrojnych RP – ale nie częścią PSZ na Zachodzie. Owszem, pośrednio podlegała Naczelnemu Wodzowi – w tym sensie, że podlegał mu bezpośrednio dowódca Armii Krajowej, który (zazwyczaj) wykonywał rozkazy NW, choć nie zawsze.

Prof dr hab. Józef Smoliński, całkiem trafnie mówi o „współpracy” pomiędzy Naczelnym Wodzem a Polskim Państwem Podziemnym, w tym Armią Krajową. Zauważa, że „Oddział VI (…) [Sztabu Naczelnego Wodza – RMZ] opracowywał instrukcje i rozkazy w zakresie współpracy pomiędzy Naczelnym Wodzem i ruchem oporu w walczącym kraju.” (Polskie władze wojskowe na uchodźstwie 1939-19460, Warszawa 2017, Rytm, ISBN 978-83-73-99751-6, s.79)

Naczelny Wódz dopiero 3 września 1941 (po dwóch latach okupacji) w depeszy do ZWZ oraz Delegata Rządu Na Kraj stwierdził, że UWAŻA organizację wojskową w Kraju za część dowodzonych przez siebie Polskich Sił Zbrojnych. Z formalnoprawnego punktu widzenia depesza NW nie może być uznana za źródło prawa, nawet w ówczesnej wojennej sytuacji. Z jej treści wynika, iż Naczelny Wódz wyraził tylko osobisty pogląd.

Pośrednio odrębność Armii Krajowej od Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie stwierdza sam Naczelny Wódz. W grudniu 1942 gen. Władysław Sikorski podczas oficjalnej wizyty w USA, w rozmowie z gen. Hayesem Kronerem (wiceszef Oddziału II Sztabu Generalnego USA) powiedział: „Dowodzę (…) dwiema armiami. Jedna składa się z Polskich Sił Zbrojnych w Zjednoczonym Królestwie i Afryce wraz z Polskim Lotnictwem i Marynarką Wojenną. Druga zaś, ilościowo znacznie silniejsza, jest to Polska Tajna Organizacja Wojskowa rozrzucona po całym obszarze terytorialnym Rzeczypospolitej.”

 

Dopiero przed przystąpieniem AK do realizacji Akcji Burza, dowódca AK wystąpił do Naczelnego Wodza, aby alianci uznali Armię Krajową za część składową sił sprzymierzonych. Pomimo sprzeciwu ZSRR zachodni alianci: USA oraz Wielka Brytania zareagowali przychylnie – ale nieformalnie.

W deklaracji brytyjskiej z 29 sierpnia 1944, ogłoszonej na antenie radiowej BBC, stwierdzono, że ?Polska Armia Krajowa obecnie zmobilizowana stanowi siłę kombatancką, będącą integralną częścią Polskich Sił Zbrojnych?. Polityczne deklaracje na antenie radiowej państw obcych, choć sojuszniczych, nie mogą być jednak uznane za źródło polskiego prawa, nawet w wojennej rzeczywistości. Statusu AK jako części PSZ nie uznawali: ZSRR oraz Niemcy, którzy jednak wyjątkowo respektowali go jedynie wobec części żołnierzy AK idących do niewoli po kapitulacji Powstania Warszawskiego. Częściowo respektowali – z obawy o traktowanie przez aliantów ich (niemieckich) jeńców wojennych?

 

Poland-GB-1-300x171 Armia Krajowa - plusy i minusy statusuPolskie Siły Zbrojne pod dowództwem brytyjskim
  • status prawny Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie definiowała umowa pomiędzy rządami Wielkiej Brytanii oraz R.P.,  z 5 sierpnia 1940. Art. 1 umowy stwierdzał jednoznacznie, że Polskie Siły Zbrojne (składające się z sił lądowych, morskich i powietrznych) zostaną zorganizowane pod dowództwem brytyjskim jako siły sprzymierzone. W tej umowie nie ma słowa o Armii Krajowej. Poza przywołanym wcześniej dekretem Prezydenta R.P. ? określającym rzeczywisty status prawny Armii Krajowej ? nie istnieje żaden akt prawny, który miałby sytuować Armię Krajową jako ?część PSZ?.
  • Zauważyć należy, że jeśli ktoś uznaje Armię Krajową za „część” Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – to powinien także uznawać, że Armia Krajowa znajdywała się – tak jak PSZ na Zachodzie – pod dowództwem brytyjskim. Teza o AK jako rzekomej ?części? PSZ formowana była (nadal jest) na użytek polityczny i jest oczywistym prawnym nonsensem. Owszem, Armia Krajowa była częścią Sił Zbrojnych (ale nie częścią PSZ) podległych Naczelnemu Wodzowi (podlegała NW pośrednio, poprzez podległość dowódcy AK).

 

Reasumując, konspiracyjna organizacja wojskowa w okupowanej Polsce ? Armia Krajowa ? była strukturą podległą Dowódcy AK, zaś dowódca AK miał wobec niej uprawnienia Naczelnego Wodza, choć sam jemu podlegał. Z treści dekretu Prezydenta RP z 27 maja 1942 ?O organizacji najwyższych władz wojskowych? – także statusu prawnego Oddziału VI (Specjalnego), ustanowionego przecież legalnym rozkazem Naczelnego Wodza – jasno wynika, że Armia Krajowa była strukturą wojskową odrębną od Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (choć przez Sztab Naczelnego Wodza wspieraną) oraz podlegała jedynie swojemu Dowódcy. Z art. 13 tego dekretu jednoznacznie wynika, że dowódca AK dowodził Siłami Zbrojnymi w Kraju i kierował całością operacji wojskowych w Kraju.? (Marek Ney-Krwawicz, Armia Krajowa ? podziemne Wojsko Polskie, w: Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska 1989, nr 3 s. 120-121)

Naczelny Wódz mógł wygłaszać na ten temat różne opinie, podobnie różne (polityczne) deklaracje mogli składać przedstawiciele rządów obcych państw. Jednak ani deklaracje Naczelnego Wodza, ani deklaracje przedstawicieli jakichkolwiek obcych rządów nie były i nie mogą być uznane za źródło polskiego prawa (za podstawę prawną), nawet w realiach wojennych?

Preferuję obiektywne, precyzyjne spojrzenie na fakty z historii Polski. Nie interesuje mnie hagiograficzna, panegiryczna czy „uproszczona” wersja historii Polski, lansowana przez niektórych propagandystów (niestety, niekiedy także z IPN).

 

Plusy i minusy statusu AK

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że status prawny Armii Krajowej podczas II wojny św. wynikał z obiektywnych realiów, a nie ze świadomego, nieskrępowanego wyboru ówczesnych władz R.P. przebywających na emigracji. W ówczesnych realiach nie sposób było z Wielkiej Brytanii faktycznie dowodzić – zwłaszcza na poziomie operacyjnym – konspiracyjnymi strukturami wojskowymi w okupowanej przed dwóch agresorów Polsce.

Współcześnie, w teorii dowodzenia, wyróżnia się pięć podstawowych relacji dowodzenia (zakresu uprawnień i odpowiedzialności dowódcy):

  1. dowodzenie pełne, całkowite (full commmand),
  2. dowodzenie operacyjne (OPCOM, współcześnie tylko jeden dowódca w NATO ma takie uprawnienie),
  3. kontrola operacyjna (dowodzenie OPCOM ograniczone w funkcji, czasie lub miejscu),
  4. dowodzenie taktyczne (realizacja określonych zadań, misji),
  5. kontrola taktyczna (TACON, odpowiednik władzy dowódcy jednostki rodzajów wojsk, np. dowódcy baterii rozmieszczonej na obszarze działania dywizji).

 

dowodzenie-212x250 Armia Krajowa - plusy i minusy statusuNależy zauważyć, że według współczesnej terminologii Naczelny Wódz nie wykonywał wobec AK żadnej z form dowodzenia. Dla każdego, kto ma minimalne pojęcie o funkcjonowaniu wojska jest oczywiste, iż Naczelny Wódz nie dowodził Armią Krajową na poziomie operacyjnym. Był natomiast „dowódcą” AK na poziomie strategicznym – ale bardziej w znaczeniu „przywódcy politycznego” niż „dowódcy wojskowego”.

Według słownika terminów i definicji NATO [AAP-6(2014)] także w anglojęzycznej literaturze, termin „dowodzenie” rozumiany jest jako command  oraz  control.  Termin pierwszy odpowiada polskiemu dowodzeniu, obejmuje kierowanie, koordynację i kontrolę. Termin drugi to ?władza sprawowana przez dowódcę nad częścią działań podległej organizacji lub innych organizacji normalnie nie będących pod jego dowództwem, obejmująca odpowiedzialność za realizację rozkazów lub dyrektyw”.

 

Tym drugim terminem można byłoby – z istotnymi zastrzeżeniami – określić „dowodzenie” Armią Krajową w Polsce przez Naczelnego Wodza w Londynie. Na czym polegają moje „zastrzeżenia„?

  • Po pierwsze na tym, że władza Naczelnego Wodza nad działaniami AK – które mu formalnie nie podlegało, bo podlegało dowódcy AK – była dość iluzoryczna w świetle bardzo szerokiej, ale rzeczywistej autonomii Armii Krajowej.
  • Po drugie na tym, że nie obejmowała ona odpowiedzialności „za realizację rozkazów i dyrektyw”. Czy ktoś słyszał o czyjejś odpowiedzialności z KG AK za np. rozpoczęcie Powstania Warszawskiego wbrew woli Naczelnego Wodza? Albo o realizacji „Burzy” wbrew zasadniczej dyrektywy „Instrukcji dla Kraju”? Pytania te są oczywiście retoryczne.
  • Po trzecie, dowodzenie Armią Krajową, rozumiane jako władza, tj. prawo do wydawania rozkazów – zgodnie z dekretem Prezydenta R.P. z 27 maja 1942 ?O organizacji najwyższych władz wojskowych? – miał dowódca Armii Krajowej, a nie NW.
  • Po czwarte wreszcie, dowodzenie rozumiane jako proces, obejmujący planowanie, organizowanie, kierowanie i koordynacja, także kontrola podległych sił zbrojnych – także było domeną dowódcy Armii Krajowej. Nie wyłączną, bowiem w części elementy tego procesu – zwykle dotyczące planowania – były „konsultowane” z Naczelnym Wodzem. Co charakterystyczne, dość często stanowisko KG AK było w tym procesie rozstrzygające, które NW akceptował.

 

Po tych teoretycznych rozważaniach czas przejść do – nader uproszczonego – wyspecyfikowania domniemanych „plusów” i „minusów” statusu prawnego Armii Krajowej, czyli swoistej, raczej dychotomicznej „analizy SWOT” dla AK. Wymieniłem najważniejsze w mojej ocenie czynniki przemawiające za dodatnim (plusy) lub ujemnym (minusy) aspektem rzeczywistego statusu Armii Krajowej.

 

dywersja-pociag-250x153 Armia Krajowa - plusy i minusy statusuPlusy statusu AK:
  1. Dowodzenie Armią Krajową przez Komendę Główną AK, czyli strukturę krajową, znacznie lepiej znającą realia Polski pod dwiema okupacjami niż Sztab Naczelnego Wodza w Londynie
  2. Realne dowodzenie Armią Krajową przez dowódcę AK oraz KG AK, w pełnym znaczeniu pojęcia „dowodzenie”, nieznacznie ograniczone przez instrukcje i dyrektywy Naczelnego Wodza (z reguły konsultowane, a nie narzucane).
  3. Usytuowanie AK jako wojskowej części Polskiego Państwa Podziemnego, w praktyce dominującej nad działającą w okupowanej Polsce strukturą cywilną tj. Delegaturą Rządu na Kraj
  4. Względna samodzielność działania Armii Krajowej, częściowo ograniczana przez brytyjskie żądania (operacja „Big Scheme” tj. „Wachlarz”, nakłanianie do współpracy z Armią Czerwoną itp.)

 

Minusy statusu AK:
  1. Faktycznie polityczne – a nie wojskowe „dowodzenie” Armią Krajową przez Naczelnego Wodza oraz wynikający z tego m.in. brak spójnej strategii działania na rzecz „sprawy polskiej” emigracyjnych władz R.P., łączącej cele wojskowo – polityczne do realizacji w okupowanej Polsce oraz na emigracji
  2. Faktyczna drugorzędność spraw Kraju w działaniach Naczelnego Wodza w Londynie, pomimo deklarowanej ich rzekomej nadrzędności nad wszystkimi działaniami emigracyjnego rządu R.P., rażąca nieumiejętność skoordynowania z działaniami emigracyjnego rządu oraz zdyskontowania działań AK (zwłaszcza wywiadowczych, np. V-1 i V-2) wobec aliantów (zwłaszcza Brytyjczyków
  3. Podstawowe błędy w bieżącej komunikacji (wymianie informacji, instrukcji itp.) między dowódcą AK a Naczelnym Wodzem (przykładem np. „nieporozumienia” co do nierealności: wywołania w Polsce powstania powszechnego wspartego desantami aliantów, drugiego frontu na Bałkanach itp.)
  4. Brak pełnej świadomości KG AK nt. realnej, coraz bardziej słabnącej pozycji Polski wśród „aliantów”, zwłaszcza po agresji Niemiec na ZSRR oraz podporządkowanej rządowi Wielkiej Brytanii usłużnej roli Naczelnego Wodza, w znikomym stopniu faktycznie uwzględniającego rzeczywisty interes Polski
  5. Ewidentne trwanie w nieświadomości KG AK co do rzeczywistych możliwości – w tym faktycznego braku samodzielności – Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, ich wielkości, wartości bojowej itp. wynikające m.in. z propagandowych informacji i depesz kierowanych do Kraju
  6. Nadmierna zależność od mizernej ilości i jakości zaopatrzenia, dostarczanego w ramach „kroplówki zrzutowej” za pomocą lotów specjalnych SOE organizowanych przez Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza, wynikająca z rażącej nieumiejętności Naczelnego Wodza w uzyskaniu względnej samodzielności w zaopatrzeniu AK, w tym tzw. polskiego „flightu”…
  7. Brak rozsądnej, spójnej strategii działania polskich władz wobec ZSRR, przejawiającej się z jednej strony np. narzuceniem przez SOE do realizacji przez AK operacji „Big Scheme” (w Polsce nazwanej „Wachlarzem” i prezentowanej jako rzekoma inicjatywa własna AK), z drugiej np. narzuceniem AK przez Naczelnego Wodza fundamentalnie wadliwych założeń akcji „Burza” – nakazujących ujawnianie się dowódców i oddziałów AK dowódcom oddziałów sowieckich – co skutkowało dewastacją Armii Krajowej, morderstwami i zsyłkami do łagrów
  8. Niezrozumiałe lekceważenie przez Naczelnego Wodza haniebnych działań ludowców (m.in. Kot, Mikołajczyk) przeciwko własnemu państwu (z wykorzystaniem brytyjskiego SOE, prominentnych Brytyjczyków np. ministra Daltona, syna Churchilla, kosmopolity Józefa Retingera itp.) dążących do przejęcia pełnej kontroli nad Armią Krajową w Polsce (czyli jej faktycznym unicestwieniem), zahamowaniem zrzutów dla AK oraz przekierowaniem ich dla Batalionów Chłopskich, a także w istocie częściowego „wyłączenia” struktur bojowych BCh w okupowanej Polsce z procesu scalania z Armią Krajową.
  9. Nieumiejętność osiągnięcia wewnętrznego kompromisu Naczelnego Wodza z istotną częścią emigracyjnego rządu, tj. ludowcami, którzy mieli całkowicie odmienną wizję powojennej Polski (miała być tak „ludowa” jak w planach PPR, tylko bez prześladowania Kościoła) oraz od początku nieudolnie grali na zbliżenie (czytaj: podporządkowanie) Polski z ZSRR, w tym także mianowanie ambasadorem R.P. w Moskwie nieudolnego Stanisława Kota, który zaognił już napięte relacje ze stalinowskim państwem.
  10. Niezrozumiałe lekceważenie przez KG AK roli Sztabu Naczelnego Wodza, w tym zwłaszcza Oddziału VI (Specjalnego) w utrzymaniu sprawności funkcjonowania AK. Najtragiczniejszym tego przykładem było „oddelegowanie za karę” przez KG AK do Londynu prosowieckiego gen. Stanisława Tatara, który po przerzucie do Wielkiej Brytanii i objęciu funkcji zastępcy szefa Sztabu Naczelnego Wodza ds. krajowych przejął w istocie kontrolę nad AK ze strony Naczelnego Wodza oraz zdewastował AK swoimi decyzjami (ograniczenie zrzutów, akcja „Burza” w wersji dekonspiracyjnej, podżeganie do Powstania Warszawskiego, manipulowanie decyzjami Naczelnego Wodza itd.), a w okresie powojennym dopuścił się zdrady stanu, defraudując rządowe środki finansowe i współpracując (także wywiadowczo) z komunistycznymi władzami „Polski Ludowej, pomagając zniszczyć tzw. drugą konspirację w okupowanej Polsce.

 

Rubens-900-300x166 Armia Krajowa - plusy i minusy statusu

Siedziba Naczelnego Wodza – hotel Rubens, Londyn

Dodam dla jasności, że pkt. 2 „minusów” wynika z mojej oceny faktycznie prowadzonej polityki polskich władz, a nie z działań, które pozornie podtrzymywały propagandową tezę, iż sprawy Kraju są dla emigracyjnego rządu najważniejsze.

Działania te ostatecznie nie miały faktycznego znaczenia, np. Stanisław Kopański, od sierpnia 1943 (po katastrofie gibraltarskiej) szef sztabu Naczelnego Wodza wspominał – „Oddział specjalny [Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza – RMZ] zajmował oddzielny budynek poza Sztabem [Sztab ulokowany był w hotelu „Rubens”, natomiast Oddział VI w nieodległym budynku przy 13 Upper Belgrave Street – RMZ]. Jeździłem tam codziennie wieczorem, po zakończeniu pracy w Sztabie. Gen. Sosnkowski (…) przyjmował codziennie przed południem referat szefa oddziału specjalnego w mojej obecności.” (Wspomnienia wojenne 1939-1946, Warszawa 1990, Bellona, ISBN 83-11-07819-X, s.339) Tyle, że nic z tego konkretnego nie wynikało…

Dla kontrastu opinia organizatora lotniczego przerzutu Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej mjr. dypl. Jana Jaźwińskiego, nt. rzeczywistego ?zainteresowania? głównego polityka ?polskiego Londynu? przerzutem lotniczym do Kraju – „Przeszło dwuletnia już praktyka wskazuje niezbicie, że Premier i N.W. w jednej osobie nie jest rozwiązaniem korzystnym dla SPRAWY. Przede wszystkim okazało się bardzo niekorzystnym dla naszej działalności wojskowej. W większości wypadków, dotyczących zagadnień wojskowych, a prawie zawsze jeżeli chodzi o przerzut lotniczy do Kraju, istniała przewaga zainteresowań politycznych nad zainteresowaniami Naczelnego Wodza. Nawet ?podwórkowej? wagi zagadnienia polityczne ?wypierały? na drugi plan zagadnienia wojskowe.” (Dziennik czynności mjr Jana Jaźwińskiego, sygn. SK 16.9, Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW ? 1769/89, str. 146/148)

 

Pomimo dość pobieżnego wyspecyfikowania „plusów” i „minusów” statusu Armii Krajowej nie pozwoliłem sobie na nakreślenie „historii alternatywnej, tj. stanu jak powinno być i co mogłoby z tego dla interesów Polski wyniknąć. Po pierwsze, nie wszystkie elementy (minusy) tej uproszczonej „analizy SWOT” mogłyby zostać „naprawione” – niektóre byłyby nadal takie same, ze względu na ówczesne realia, głównie polityczne, na poziomie (błędnej) strategii aliantów, którzy dali się ograć Stalinowi. Po drugie, nawet gdyby część „minusów” udało się zmienić na „plusy”, nie jest możliwe ustalenie, jaki rzeczywisty wpływ miałoby to na realną, powojenną sytuację Polski i Polaków.

Jedno jest pewne – zmarnowano za dużo szans i zbyt wiele możliwości; mając sporo atutów w ręce (choćby siła polskiego wywiadu, sukcesy „Enigmy”, V-1 i V-2 itp.) mogliśmy wygrać znacznie więcej. Staliśmy się jednak największym przegranym II wojny światowej, i to na długie powojenne lata – aż do dzisiaj (wciąż aktualna sprawa reparacji).

 

Refleksja końcowa
Oddz-VI-01-250x220 Armia Krajowa - plusy i minusy statusu

Siedziba Oddziału VI (Specjalnego)

Na zakończenie przytoczę konstatację, z którą się prawie w całości zgadzam. Otóż wybitny historyk, prof. Stanisław Salmonowicz gorzko konstatuje – „Polskie władze w kraju i na obczyźnie nie miały w toku wojny żadnych alternatywnych rozwiązań, które dawałyby szanse na sukces. Walka, którą naród podjął z obu okupantami, została generalnie przez nich wymuszona zbrodniami. Potem, gdy Stalin stał się sojusznikiem naszych aliantów, znaleźliśmy się znów w sytuacji bez wyjścia. Żądania, byśmy w toku wojny, podjętej dla obrony naszej suwerenności, zrezygnowali z 1/3 terytorium bez żadnych gwarancji dla milionów Polaków poza linią Curzona oraz problem ustosunkowania się do wkraczającej do Polski Armii Czerwonej były nie do rozwiązania.

?Burza? i Powstanie Warszawskie były próbami daremnymi zatrzymania biegu wydarzeń. PP po 5 latach walki i oczekiwania na zwycięstwo było jednak niezdolne do kapitulacji bez walki wobec żądań sowieckich. Państwo Podziemne poniosło klęskę, jego dorobek w sporej mierze został zmarnowany. Nie negując pewnych własnych błędów, trzeba powiedzieć, że przyczyny działań ryzykownych leżały w sytuacjach, które były poza zasięgiem naszych możliwości, były skutkami ubocznymi fatalnej polityki aliantów wobec Związku Radzieckiego, której największą ofiarą stała się właśnie Polska, przechodząc po 6 latach zbrodniczych okupacji pod rządy stalinowskie odrywające kraj na długie lata od ewolucji pozytywnych, których ? wraz z pokonanymi Niemcami ? doczekała się Europa Zachodnia.” (Dylematy Polskiego Państwa Podziemnego (1939?1945) w: Studia Iuridica Lublinensia vol. XXV, 3, 2016, s. 830)

 

 

 

Polska sekcja SOE – „agencja transportowa”

 

Najnowsza publikacja IPN – „Polacy i Brytyjczycy w obliczu wybuchu drugiej wojny światowej” ma nieprzesadną wartość poznawczą. Ale można w niej natrafić na interesujące, a nawet – w świetle tego co dotąd publikowano – dość odkrywcze elementy…

 

Polacy-Brytyjczycy-176x250 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"Instytut Pamięci Narodowej wydał właśnie (w formie książkowej) zbiór artykułów pt. Polacy i Brytyjczycy w obliczu wybuchu drugiej wojny światowej (Red. Waldemar Grabowski, IPN, Warszawa 2023, ISBN 978-83-8229-797-3). Publikację wydano w ramach Centralnego Projektu Badawczego: II wojna światowa i okupacje ziem polskich 1939-1944/45. Książka jest plonem międzynarodowej konferencji pod tym właśnie tytułem, która miała miejsce 27 i 28 września 2019 (sic!) – cztery lata temu – w Londynie. Publikacja ukazała się pod redakcją dr Waldemara Grabowskiego. Nie wiem, czy w IPN proces wydawniczy trwa tak długo, czy też dr Grabowski tak wnikliwie czytał jedenaście tekstów, że potrzebował czterech lat. Redaktor tej publikacji dodał do zbioru (nt. Gubbinsa), swój – jak wyjaśnił „nieznacznie zmieniony tekst przygotowany w 2013 r. na konferencję w Londynie, która jednak się nie odbyła” (czyli sprzed dziesięciu lat)…

Jeśli komuś wydawało się, że Instytut Pamięci Narodowej pod śmiałym tytułem opublikował dość stare, ale jednak fundamentalne i ponadczasowe teksty – zapewne może być  rozczarowany. Ja trochę byłem. Dostaliśmy bowiem „odgrzewane kotlety” o nieprzesadnej wartości poznawczej. Do zagadnienia „Polacy i Brytyjczycy w obliczu wybuchu II wojny” Pan Redaktor Grabowski zaliczył też artykuły zupełnie nie związane z tym tematem – np. „zdobywanie informacji przez Gestapo na ziemiach polskich”, „zwalczanie Polski podziemnej na Pomorzu” czy też „komórka legalizacji w Wilnie”. Domyślam się, że trzeba było zapewne wspomóc kolegów w potrzebie…

 

Niemniej najnowsza (z tekstami sprzed czterech lat) publikacja IPN zawiera – choć w raczej skromnym stopniu – interesujące elementy. Żałuję jednak, że o łączności lotniczej z okupowaną Polską nie napisał nic jakiś porządny fachowiec „lotniczy”. Wbrew pozorom, wciąż nie wszystko zostało na ten fundamentalny przecież temat powiedziane…

W tym zbiorze zwróciły moją uwagę cztery teksty:

  1. Waldemar Grabowski – Gubbins a Polska. SOE a Polacy
  2. Declan O’Reilly – Zarząd Operacji Specjalnych, polski rząd emigracyjny i Armia Krajowa – logistyka i finanse w polskiej tajnej wojnie 1940-1945
  3. Andrzej Chmielarz – Sprawa uruchomienia łączności lotniczej z krajem (październik 1939 – maj 1940)
  4. Waldemar Grabowski – Stracona szansa – LOT w początkowym okresie II wojny światowej

 

Kilka dni temu opublikowałem recenzję tekstu pierwszego, bowiem dla tego zbioru wydaje się być kluczowy. W tej recenzji skupię się na drugim, bo także wydaje się być niezwykle istotny, może nawet fundamentalny. Kolejne recenzje wkrótce.

 

Znikome wsparcie SOE
soe-london-baker-street-64-1-240x300 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"

w tym budynku w Londynie mieściła się w latach 1940 – 46 centrala SOE

Doktor Declan O’Reilly z King’s College London (jeden z dziesięciu najlepszych uniwersytetów brytyjskich) był łaskaw napisać artykuł pt. Zarząd Operacji Specjalnych, polski rząd emigracyjny i Armia Krajowa – logistyka i finanse w polskiej tajnej wojnie 1940-1945. Autor jest historykiem politycznym i gospodarczym specjalizującym się m.in. w historii międzynarodowej, jednak zakres jego zainteresowań jest niezwykle szeroki. Ostrzyłem sobie zęby na ten akurat artykuł i prawie się nie zawiodłem, choć niektóre zagadnienia zostały potraktowane – niestety – dość powierzchownie.

W zasadzie powinienem zacząć od razu od podziękowań, bowiem brytyjski Autor już na wstępie daje mi oręż do ręki pisząc prawdę – nieznaną różnym polskim pseudohistorykom i pseudodziennikarzom – że „polska” (tylko z nazwy), ledwo kilkuosobowa sekcja SOE niczego w Polsce nie organizowała. Autor zauważa w pierwszym akapicie – „W przeciwieństwie do działań, jakie SOE podejmowało w innych miejscach w okupowanej Europie, jego współpraca z Polską dotyczyła logistyki raczej niż wspierania ruchu oporu (…)”. Dodaje także obiektywnie – „Polacy, od samego początku wojny aktywnie walczący z Niemcami, oczekiwali większego wsparcia ze strony Wielkiej Brytanii, ta nie chciała jednak lub nie była w stanie sprostać ich oczekiwaniom.”

W tej samej publikacji, kilkanaście stronic wcześniej dr Waldemar Grabowski (IPN) twierdzi, że istniała „rozbieżność pomiędzy polskimi oczekiwaniami a możliwościami aliantów (…)” – w istocie zakłamując historię. Po pierwsze, nieprawdziwe jest twierdzenie, że polskie oczekiwania jakoby osiągnęły próg „możliwości aliantów”. Te „możliwości” w większym stopniu były ograniczane przez polityków niż przez obiektywne przeszkody. Po drugie, polskie „oczekiwania” adresowane były nie do wszystkich „aliantów”, lecz głównie do Wielkiej Brytanii (przez krótki czas także do USA). Dobrze że choć brytyjski historyk – skoro polski badacz „pamięci narodowej” nie potrafi – publicznie przyznał, że Wielka Brytania nie chciała jednak lub nie była w stanie sprostać” polskim oczekiwaniom.

 

Autor trafnie wskazuje, że „polskie interesy stanowiły tylko jeden z licznych aspektów” dla Wielkiej Brytanii, choć zapomina dodać, że tylko Polska została aż tak dramatycznie skrzywdzona, również przez angielskich polityków – spośród wielu ofiar tej wojny szukających pomocy na „wyspie ostatniej nadziei”, jak nazywano wówczas Wielką Brytanię. Declan O’Reilly, w kontekście zrzucenia do Polski przez pięć lat wojny zaledwie 600 ton zaopatrzenia (dla Armii Krajowej),  zasadnie przyznaje, że „nie był to duży tonaż”. Według moich obliczeń była to zawartość jednego (niedużego) pociągu towarowego. Ale nie ujawnia, że pod tym eufemizmem kryje się bardzo smutny dla Polaków fakt – to było ponad STO DZIESIĘĆ RAZY MNIEJ niż zrzucono np. do Jugosławii.

 

Pieniądze „brytyjskie” – czyli polskie

funty__-300x187 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"O’Reilly dopowiada zaraz ochoczo, że – „Polska otrzymała jednak znaczne fundusze – ponad 34,8 mln dolarów (w gotówce i złocie), 18 mln prawdopodobnie sfałszowanych marek (do użytku na ziemiach polskich włączonych do Rzeszy po 1939 r.) oraz 40,5 mln złotych okupacyjnych” (tzw. młynarek). Nie jest mi znany powód, dla którego Autor wskazane środki finansowe traktuje jak prezent Wielkiej Brytanii (SOE) dla Polski. Przecież po wojnie Polska musiała Wielkiej Brytanii zwrócić znaczną kwotę pieniędzy (także złota) za to, że Polacy pomagali wojskowo Anglikom. Tylko (niewielka) część pieniędzy (np. kwartalne dotacje na wywiad, łącznie ok. 3 mln dolarów) była brytyjską dotacją, większość stanowiły przecież kredyty… 

 

Do dzisiaj, kilkadziesiąt lat po wojnie (sic!!!), nie doczekaliśmy się rzetelnej publikacji o brytyjsko – polskich finansach: kredytach, dotacjach i ich spłacie, a także rachunku zysków i strat po obu stronach: Wielkiej Brytanii i Polski. Samo złamanie przez Polaków „Enigmy” czy rozszyfrowanie sekretów tajnej „broni odwetowej” Hitlera (V-1 i V-2) były zdecydowanie wielokrotnie więcej warte niż suma brytyjsko – amerykańskiej „pomocy dla Polski”, nawet gdyby nieprawdziwie założyć, że były to prezenty, a nie kredyty – za które Polska po wojnie słono zapłaciła. Przypomnę jeszcze tylko, że prawie połowa wszystkich raportów wywiadowczych, jakie dotarły do aliantów podczas wojny pochodziła od Polaków (dopiero w 2005 roku przyznał to oficjalnie brytyjski rząd).

Czy ktoś choćby próbował  policzyć, ile zarobiła (oraz nie straciła) Wielka Brytania – także alianci (również Sowieci korzystali np. ze złamania „Enigmy”) – dzięki polskiemu „wkładowi” w II wojnę światową? Nie pytam tylko o polskie lotnictwo w bitwie o Anglię czy o polskie dywizje krwawiące na prawie wszystkich frontach. Czy ktoś próbował policzyć, ile podczas wojny oraz po wojnie zarobiła Wielka Brytania dzięki np. przejętym za darmo polskim wynalazkom? Opowieści o tym, że Polska dostała mało zrzutów zaopatrzenia dla Armii Krajowej, ale za to dużo pieniędzy są po prostu wierutnym kłamstwem. Mało kto w to uwierzy, ale grubo ponad połowa środków  finansowych wydanych na konspirację w okupowanej Polsce pochodziła nie od Brytyjczyków, ale ze środków własnych rządu R.,P.  (napiszę niebawem tekst o finansach). Nie wiadomo więc dlaczego, Pan Doktor O’Reilly uważa całość środków finansowych przerzuconych do Polski za pieniądze z „brytyjskiej pomocy”. Poza tym – nie była to żadna „pomoc” tylko pożyczka, w interesie Wielkiej Brytanii…

Ponoć mamy „Instytut Pamięci Narodowej” – czy kiedykolwiek, ktokolwiek podjął się zbadania tych zagadnień, w imię choćby właśnie „pamięci narodowej”? Pytanie retoryczne, bo naukowcy z IPN wolą opowiadać bajki o tym, jak to rzekomo Anglicy organizowali Polakom zrzuty dla Armii Krajowej, jak to rzekomo szkolono Cichociemnych na jednym kursie (pewnie dwudniowym) albo jak to rzekomo Cichociemni skakali do innych krajów i realizowali jakieś „misje”….

Trochę mnie poniosło w powyższym wywodzie, oddaliłem się nieco od treści artykułu, ale ileż można słuchać (także czytać) o nadzwyczajnym dobrodziejstwie Brytyjczyków oraz polskie (sic!) kłamstwa jakoby to Polacy mieli wygórowane oczekiwania, a Brytyjczycy bardzo, ale to bardzo chcieli pomóc, ale nie mogli… W tego rodzaju kłamliwą narrację wpisuje się nie tylko dr Waldemar Grabowski (co mnie nie dziwi). Także Pan Declan O’Reilly który wywodzi np. że „przystąpienie ZSRS i Stanów Zjednoczonych do wojny skomplikowało politykę brytyjską” ale ani słówkiem nie pisnął o nadzwyczajnej miłości brytyjskiego Foreign Office do Józefa Stalina czy na temat umowy o współpracy podpisanej przez SOE z sowieckim NKWD. Kilkadziesiąt lat po wojnie warto byłoby też przestawać udawać, że na decyzje brytyjskie oraz amerykańskie rzekomo nie mieli wpływu sowieccy agenci, usytuowani w najwyższych kręgach władzy (choćby piątka z Cambridge z Kimem  Phlilbym czy sowieccy „doradcy” (czytaj: sowieccy agenci) u boku prezydenta USA. Wspomniałem o tym w artykule pt. Cichociemni w operacjach specjalnych SIS/CIA.

 

SOE – agencja transportu i niemożliwości

soe-tablica-296x300 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"Autor całkiem trafnie zauważa, że „(…) Brytyjczycy nigdy nie kontrolowali polskiej polityki wywiadowczej. Polska sekcja SOE stała się agencją transportową współpracującą z RAF, który miał jedynie ograniczoną liczbę przestarzałych samolotów do operacji specjalnych, mogących dostarczać agentów [określenie błędne, polscy Cichociemni i kurierzy nie byli niczyimi „agentami” – RMZ] i zaopatrzenie do miejsc wskazanych przez Oddział VI” (s. 123)

Autor trafnie przytacza tezy z brytyjskiej historii SOE – „Polityka ograniczonego zaangażowania SOE, nakładająca wyłączną odpowiedzialność za działania wojskowe w Polsce na rząd RP na uchodźstwie i AK, sprawiała, że zadanie jego sekcji polskiej sprowadzało się właściwie do przekazywania dalej decyzji podjętych przez inne organy. SOE skwapliwie przyznało, że Armia Krajowa była najskuteczniejsza w Europie, lecz źle wykorzystywana, trudno sobie jednak wyobrazić, by mogło być inaczej (Historia sekcji polskiej SOE, 1945, s. 70, TNA, HS 7/183)

 

Declan O’Reilly – który wcześniej, w tym samym artykule, przyznał, że Wielka Brytania mogła nie chcieć sprostać „polskim oczekiwaniom” – po kilkunastu akapitach wywodzi już inaczej – Polacy oczekiwali masowego uzbrojenia AK tysiącami ton sprzętu, co przy brytyjskich zasobach nie było możliwe. Szczupłe siły powietrzne Wielkiej Brytanii były też potrzebne gdzie indziej, przede wszystkim do bombardowań Niemiec i bitwy o Atlantyk. Biorąc pod uwagę jej uzbrojenie, akcje sabotażowe AK biły wszelkie rekordy, osiągnięcie niemożliwe bez wcześniejszej czteroletniej pomocy SOE. Polska otrzymywała tak małą w porównaniu z innymi krajami pomoc materialną z powodu położenia geograficznego i ograniczeń techniki lat czterdziestych.” (s. 146)

12_zrzut-pojemnikow-belgia-300x218 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"

Zrzut zasobników z zaopatrzeniem

Całkowicie nie zgadzam się z wywodem, jakoby Wielka Brytania nie miała możliwości przerzutu większej ilości zaopatrzenia do Polski, a wynikać to miało jakoby z „położenia geograficznego i ograniczeń techniki”. Owszem, te czynniki miały istotny wpływ na realność zwiększenia przerzutu do Polski, istotnie go ograniczając. Ale nie tylko położenie i technika były winne – głównym ogranicznikiem była naiwna (częściowo sterowana z Moskwy przez agentów wpływu) prosowiecka polityka anglo – amerykańska.

Na każdej skali, pomiędzy minimum a maksimum, istnieje przestrzeń pośrednia. Zgoda, polskie oczekiwania od pewnego pułapu były niemożliwe do zrealizowania. Ale jeśli SOE uzgadnia z Oddziałem VI (Specjalnym) określoną ilość lotów i tonaż zrzutów (nieduży), to ten realny poziom dostaw, te polsko-brytyjskie ustalenia powinny być respektowane. Niestety, Anglicy nie dotrzymywali słowa. Dwustronne ustalenia nie były respektowane NIGDY, w żadnym sezonie operacyjnym (zrzutowym); w najlepszym 1943/44 na zaplanowanych 300 lotów wykonano tylko 172. Szacunkowa liczba żołnierzy Armii Krajowej w Polsce wynosiła w szczytowym momencie ok. 390 tys. żołnierzy, tylko kilkadziesiąt tysięcy z Nich miało broń. Czy rzeczywiście nic więcej nie dało się zrobić?  Czy decydujące były obawy, formułowane wyraźnie zwłaszcza pod koniec wojny, że żołnierze AK skierują swoją broń przeciwko Sowietom? Pytanie w mojej ocenie retoryczne…

 

Polskie (czytaj: Brytyjskie) Siły Zbrojne

Poland-GB-1-300x171 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"W rozdziale „Finansowanie polskich operacji wojskowych i wywiadowczych dr Declan O’Reilly przyznaje wreszcie – choć pokrętnie i nieprecyzyjnie – że „Londyn udzielał pożyczek umożliwiających funkcjonowanie rządom emigracyjnym różnych państw, zwykle za obietnicę spłaty po wojnie.”  W przypadku Polski nie były to pieniądze tylko na „funkcjonowanie rządu”, choć polscy dygnitarze rządowi w Londynie podczas wojny nie byli – niestety – nadmiernie oszczędni (temat na osobny artykuł). Były to głownie pieniądze na Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim.

Warto w tym miejscu zauważyć, że ten istotny aspekt – pod czyim dowództwem były PSZ – jest wciąż w polskiej narracji historycznej wstydliwie (i kłamliwie) pomijany. Tworzy się nawet piramidalnie idiotyczną narrację (m.in. dr Krzysztof Tochman), jakoby istniało coś takiego jak „PSZ/AK”. W istocie Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie był czymś w rodzaju „wydzierżawionych (aliantom) wojsk”, przy czym za ową „dzierżawę” zapłacili nie ci, którzy odnieśli z tego korzyść – ale Polacy! Rodzimi historycy jakoś omijają ten temat, więc przytoczę może dr O’Reilly’ego, który bez żenady (choć tylko cząstkowo dostrzegając zagadnienie)  pisze wprost – „W lutym 1941 r. podpisano angielsko – polską umowę finansową, która zapewniła środki na opłacenie ponad 24 tys. Polaków służących w brytyjskich siłach wojskowych. Żołnierze ci zdążyli się już wyróżnić, zwłaszcza lotnicy w bitwie o Anglię.” Czyli trochę jak w starym dowcipie o powojennej „wymianie handlowej z Sowietami” – „my im dajemy węgiel i w zamian za to oni nam zabierają zboże…”  Tak na marginesie – Wielka Brytania ma długą tradycję polityki kolonialnej, także wyciągania kasztanów z ognia cudzymi rękami…

Autor artykułu, powołując się na W. Rogalskiego (Divided Loyalty, London 2017, s. 188), szacuje, że „rządowi RP na uchodźstwie pożyczono 120 mln funtów”. Polska badaczka, dr Magdalena Hułas z Instytutu Historii PAN przedstawia nieco bardziej precyzyjne rachunki –  „120,5 mln funtów, z czego 47,5 mln to koszty utrzymania armii, uposażenia itp., a 73 mln to koszty uzbrojenia i innych materiałów natury wojskowej”, wskazując publikację K. Sword, Norman Davies, Jan Ciechanowski (The Formation of the Polish Community in Great Britain. 1939-1950, London 1090, s. 30-31 i 460-461). Wbrew zapowiedzi zawartej w tytule, z artykułu niewiele dowiemy się jednak o finansowaniu działań Armii Krajowej, czy emigracyjnego rządu. Sporo jest natomiast – dość chaotycznie zaprezentowanych – informacji o finansach Akcji Kontynentalnej, która była prawie wyłączną domeną działań ludowców (prof.  Kot, Mikołajczyk, Librach i in.)

 

Oczekiwania, możliwości, kompromitacja

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"Doktor Declan O’Reilly przywołuje także, podobnie jak dr Grabowski, fatalny okres przerzutu lotniczego do Polski w ostatnim kwartale 1943 – „Stosunki między Polakami a rządem brytyjskim były bardzo napięte. W październiku 1943 r. mjr Jan Jaźwiński sporządził raport o współpracy z SOE. Podkreślił, że w poprzednich dwóch latach obiecano 430 ton sprzętu, a dostarczono tylko 60 ton. Winę ponosiło według niego SOE, które blokowało bezpośredni kontakt polskich przedstawicieli z Ministerstwem Lotnictwa [które decydowało każdorazowo o locie do Polski – RMZ]. Jaźwiński proponował zrezygnowanie z SOE jako pośrednika w kontaktach z Komitetem Szefów Sztabu (Chiefs of Staff, COS). (Notatka dot. współpracy z SOE ws. przerzutu lotniczego, SPP, A 101.24)

W odróżnieniu od dr Grabowskiego, który wskazywał rzekomą „różnicę między oczekiwaniami (polskimi) a możliwościami („aliantów”) –   O’Reilly podaje niespotykany w polskiej narracji powód ograniczenia ilości lotów przez SOE do Polski, pod koniec 1943.  W artykule czytamy – „W grudniu 1943 r. minister wojny ekonomicznej Roundell Palmer, Lord Selborne, chwaląc AK za rozległe akcje sabotażowe wymierzone w niemiecką sieć kolejową, poinformował Churchilla, że trudności „operacyjne” związane ze spóźnionym wykryciem operacji „Englandspiel” (niemiecka penetracja holenderskich sieci SOE) spowodowały odwołanie wszystkich lotów do Polski”. Jako źródło tej informacji O’Reilly wskazuje kwartalne raporty SOE dla brytyjskiego premiera, z okresu październik – grudzień 1943 (TNA, PREM 3/408/1. s. 56). Niestety nie mam możliwości wglądu w te raporty, więc nie mogę tego sprawdzić. Ale informacja wydaje się prawdopodobna. Oznaczałoby to jednak, że (uznawane dotąd za powód ograniczenia wtedy zrzutów do Polski) nasilenie aktywności niemieckiej artylerii przeciwlotniczej i związane z tym straty samolotów  – były tylko pretekstem.

 

Można zrozumieć Brytyjczyków, że nie chcieli wtedy (także później) przyznać się do gigantycznej kompromitacji SOE, eufemistycznie określanej przez dr. O’Reilly’ego jako „niemiecka penetracja”. To było znacznie więcej niż normalna szpiegowska penetracja, Otóż przez ponad półtora roku, od marca 1942 do grudnia 1943, niemiecki kontrwywiad – Abwehra – prowadził operację pod kryptonimem Der Englandspiel (Angielska Gra). W jej trakcie przejął zupełną i całkowitą (sic!) kontrolę nad siatką SOE w Holandii, w tym wszystkie radiostacje i placówki odbierające zrzuty, pół miliona holenderskich guldenów, setki ton dywersyjnego zaopatrzenia. Wskutek nieudolności SOE, Niemcy mieli całą holenderską „konspirację” w garści. Aresztowali 54 holenderskich agentów – skoczków SOE (47 zamordowali), byłego premiera Koos’a Vorrink’a oraz ok. 150 liderów tamtejszego ruchu oporu. Jakby tego było mało, niemieckie myśliwce zestrzeliły aż 12 samolotów RAF wracających po zrzutach nad Holandią. Pisałem o tym  w haśle Wikipedii, w sporej części mojego autorstwa – Special Operations Executive. Tak właśnie wyglądał w praktyce „profesjonalizm” brytyjskiego SOE oraz jego ponoć najwyższe „standardy”, o których bredził pseudohistoryk Kacper Śledziński

 

Brytyjskie rachunki…
V2-33-250x253 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"

Start rakiety V-2

W kontekście wcześniejszych uwag dotyczących finansów, warto podkreślić, jak Autor ocenił sukces polskiego wywiadu w zakresie rozpracowania rakiet V-1 i V-2 – Z brytyjskiej perspektywy operacja „Wildhorn III”, w połączeniu z polskimi działaniami wywiadowczymi dotyczącymi rakiety V-1, warta była wszystkich inwestycji SOE w sprawę polską w latach 1942-1945″ (s.138-139). Dodać jednak należy, że była to osobliwa (albo rzekoma) „inwestycja” – przecież „sprawę polską” finansowała Polska, tyle że z brytyjskich pożyczek i kredytów (które po wojnie spłaciła, raczej z nawiązką).

W odróżnieniu od polskiego „historyka”, dr Waldemara Grabowskiego (z IPN, sic!) który po prostu mija się z prawdą, iż Polacy osiągnęli rzekomo szczyt brytyjskich możliwości w zaspokajaniu zrzutowych potrzeb Armii Krajowej, oficjalny historyk SOE William Mackenzie (którego opinię przytacza O’Reilly) przyznaje – „Polska otrzymała bardzo niewiele – poza pieniędzmi – jak na swoje ówczesne potrzeby” (The Secret History of SOE, s. 314). Ale znów – nieprawdziwie – tworzy się wrażenie, jakoby te pieniądze były brytyjskim prezentem, a nie pożyczką, spłaconą po wojnie…

Jeśli ktoś sądzi, że moje poglądy mają charakter skrajny, a ocena działań SOE jest zbyt radykalna, mocno przesadzona, temu rekomenduję lekturę np. artykułu E.D.R. Harrisona z University of Salford (Manchester) pt. The British Special Operations Executive and Poland  (Brytyjskie Kierownictwo Operacji Specjalnych i Polska). Harrison  pisze wprost – „(…) poziom dostaw zrzucanych przez RAF dla polskiego ruchu oporu był rozczarowujący. Szefowie sztabu zepchnęli polski ruch oporu do drugorzędnej roli sabotażu i dywersji (…) Gubbins gorzko przewidywał, że Wielka Brytania porzuci Polskę po wojnie. Ogólnie rzecz biorąc, wkład SOE w polski ruch oporu przyniósł więcej szkody niż pożytku” (The Historical Journal, 43, 4 (2000), str. 1071-1091, wyd. 2000, Cambridge University Press). To oczywiście brytyjska perspektywa i ocena brytyjskiego naukowca. Moja ocena nie byłaby aż tak surowa, SOE ma spore zasługi dla „sprawy polskiej” – choć bardzo niewystarczające i o wiele mniejsze niż mogłaby realnie mieć. Oczywiście po konfrontacji z E.D.R. Harrisonem zupełnie inaczej odbieramy ugrzeczniono – konformistyczne wywody dr Waldemara Grabowskiego, jakoby SOE zrobiła wszystko co mogła, tylko Polacy mieli wygórowane oczekiwania…

 

„Natychmiastowa pomoc”
Halifax-mk3-300x225 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"

Handley Page Halifax

W kontekście decyzji AK o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego dr Declan O’Reilly zauważa – „Według oficjalnych danych gen. Tadeusz Komorowski „Bór” do 1 sierpnia zebrał 25 tys. żołnierzy. Trzy dni wcześniej wystąpił do Londynu z szeregiem żądań: obszarowego zbombardowania Warszawy, przylotu polskich pilotów do Warszawy i włączenia ich do walki, natychmiastowego przetransportowania do stolicy polskiej samodzielnej brygady spadochronowej i wreszcie olbrzymiego zwiększenia dostaw broni. Armia Krajowa w Warszawie dysponowała tylko 6 tys. pistoletów oraz około 2,5 tys. pistoletów maszynowych Sten i MP 40. Co gorsza, miała tez niewiele amunicji – nie więcej niż na trzy, cztery dni walki. Garnizon niemiecki pod dowództwem generała SS Ericha von dem Bacha-Zelewskiego liczył 16 tys. żołnierzy, głównie batalionów SS i policji.” (s.140)

Niestety, Autor nieco mija się z prawdą wywodząc, że „Gdy wybuchło powstanie SOE natychmiast wysłało AK wszystkie dostępne samoloty”. SOE wysłało natychmiast nie samoloty, lecz… depeszę do swej placówki we Włoszech (baza Campo Casale, nieopodal Brindisi). Nakazywała ona ?zrzucanie ładunku na czuwające placówki nawet wtedy, gdy Rosjanie przekroczą Wisłę. (?) Bądźcie przygotowani, w każdej chwili, na użycie waszych wszystkich zapasów (?) Polacy oceniają potrzebę zaopatrzenia 50 batalionów po 10 ton na każdy (?)? (Kajetan Bieniecki, Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, s.220). Owszem, 1 sierpnia 1944 wystartowało do Polski 11 samolotów – ale tylko dwa ze zrzutami dla Obszaru Warszawa AK – były to loty zaplanowane dużo wcześniej.Żaden zrzut do Powstańców nie dotarł.

 

Baza-zrzutow-1-250x250 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"W sporządzonej przeze mnie bazie wszystkich zrzutów dla Armii Krajowej podczas wojny, próżno szukać udanych zrzutów dla Warszawy w pierwszych dniach Powstania. Kajetan Bieniecki, w swej fundamentalnej pracy „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej” przytacza treść kolejnych, dramatycznych depesz dowództwa AK z wołaniem o zrzuty. Częściowo winna była fatalna pogoda, ale nie tylko. 4 sierpnia 1944 brytyjski marszałek lotnictwa John Slessor? zakazał zrzutów na Warszawę!  (Bieniecki, 227 i nast.). Pomimo tego zakazu, cztery samoloty ze zrzutami dla Powstańców (trzy Halifaxy i jeden Liberator) poleciały w tajemnicy przed Anglikami, bo wysłał je organizator zrzutów do Polski mjr dypl. Jan Jaźwiński. Opowieści o „natychmiastowym wysłaniu przez SOE wszystkich dostępnych samolotów ze zrzutami dla Powstańców” można włożyć pomiędzy kiepskiej jakości brytyjskie bajki. Niestety, te bajki wzmacnia np. kłamstwo Polskiej Agencji Prasowej o „pomocy dla Powstania”.

Pisałem o kluczowym znaczeniu pierwszych zrzutów – których NIE BYŁO – m.in. w kontekście sporu o Powstanie Warszawskie. Warto tu dodać interesującą, choć smutną informację dotyczącą – niestety ZA DŁUGO ODWLEKANEGO – masowego zrzutu w amerykańskiej operacji FRANTIC VII.  Declan O’Rally zauważa – „Lecąca z Anglii 8. Armia Powietrzna USA wysłała 108 bombowców B-17, które z 3048 metrów zrzuciły sto z planowanych 130 ton zaopatrzenia (1284 paczki z lekką bronią, żywnością i lekarstwami) – tylko po to, by 85 proc. z nich zostało zniesionych na teren okupowany przez Niemców” (J. Radziłowski, J. Szcześniak, Frantic 7: The American Effort to Aid the Warsaw Uprising and the Origins of the Col War, 1944, Philadelphia – Oxford 2017, s. 61; M.J. Conversino, Fighting With the Soviets: The Failure of Operation Frantic, 1944-45, Lawrence 1997, s. 151). Nawet przy zrzucie jednego zasobnika na sekundę z ok. 150 metrów SOE szacowało rozrzut na ok. 900 metrów (TNA, HS 4/177, AL do MP, Rozrzut zasobników, 28.05.1943).

 

Konkluzja – jednak finanse

funty__-300x187 Polska sekcja SOE - "agencja transportowa"W zakończeniu artykułu Autor znów powraca do finansowych (po)rachunków.  Przytacza opinię szefa SOE – „Mimo porażki w Warszawie [czytaj: upadku Powstania Warszawskiego – RMZ] Gubbins bardzo podkreślał osiągnięcia Armii Krajowej w stosunku do kosztów jej utrzymania, wskazując że całe wsparcie dla AK kosztowało Wielką Brytanię mniej niż jeden polski dywizjon.” W zdaniu tym zawarto jednak dwa fundamentalne kłamstwa – koszty utrzymania Armii Krajowej oraz koszty utrzymania dywizjonu w Wielkiej Brytanii poniosła Polska – a nie Wielka Brytania!!! Zagadnienie rachunków brytyjsko – polskich wciąż wymaga rzeczowego. kompleksowego i pogłębionego zbadania…

 

Autor dość enigmatycznie oraz nie do końca zgodnie z prawdą obiektywną wspomina o defraudacji przez gen. Tatara milionów dolarów, będących własnością polskiego rządu – „Pełny zakres planów polskiej armii dotyczących kontynuowania walki po zakończeniu wojny poznano dopiero w 1952 r., kiedy śledztwo ujawniło, że dowódcy wojskowi wykorzystali fundusze przyznane podczas wojny na działania „niesankcjonowane” przez żadnego z przywódców politycznych na emigracji. Latem 1945 r. ok. 6 mln dolarów zniknęło z polskiej szkoły sygnalizacyjnej w Rzymie, której komendant popełnił samobójstwo w tajemniczych okolicznościach.” W tym jednym zdaniu  mnóstwo niedomówień i nieścisłości. O defraudacji przez gen. Tatara rządowych pieniędzy na walkę o niepodległość Polski pisałem już sporo w artykule Stanisław Tatar – generał zdrajca, więc nie będę dodatkowo strzępił języka.

 

Generalnie, artykuł Declana O’Reilly’ego ma zauważalny walor poznawczy, wyzwala też wiele cennych refleksji wobec istotnych kwestii w ówczesnych relacjach polsko – brytyjskich. Szkoda jednak, że Autor, pisząc ponoć o „logistyce i finansach”, przyjął w niektórych miejscach swojej publikacji styl „opowieści przy kominku”. Zgoda, jego rozważania są o niebo bardziej uporządkowane niż chaotyczny tekst dr Grabowskiego z IPN. Ale brakuje choćby wyraźnego wyspecyfikowania istotnych elementów (po obu stronach: brytyjskiej i polskiej) zarządzania procesem planowania,  realizowania oraz kontrolowania przerzutu „wsparcia dla Armii Krajowej”.

Autor w tytule artykułu – Zarząd Operacji Specjalnych, polski rząd emigracyjny i Armia Krajowa – logistyka i finanse w polskiej tajnej wojnie 1940-1945 zawarł bardzo wiele jednak niespełnionych tym tytułem obietnic poznawczych. Temat zatem nadal czeka na historyka, który zechce go zaprezentować w sposób bardziej pogłębiony, rzetelny i uporządkowany.

Ryszard M. Zając

 

Declan O’Reilly, Zarząd Operacji Specjalnych, polski rząd emigracyjny i Armia Krajowa – logistyka i finanse w polskiej tajnej wojnie 1940-1945. w: (red. Waldemar Grabowski) Polacy i Brytyjczycy w obliczu wybuchu drugiej wojny światowej, Warszawa, IPN, s. 119-147 ISBN 978-83-8229-797-3

 

Zobacz:

 

Zobacz także:

Zasobnik pełen złota…

 

O tym nie przeczytacie w publikacjach historycznych… W styczniu 1942, po zaledwie trzeciej operacji zrzutowej do Polski, w relacjach pomiędzy Polakami z Oddziału VI (Specjalnego) a Brytyjczykami ze Special Operations Executive (Kierownictwo Operacji Specjalnych, SOE) pojawił się dość istotny temat – zasobnik zrzutowy pełen złota…

 

ZLOTO--250x160 Zasobnik pełen złota...Dodam w tym w miejscu, że średnia waga zasobnika zrzutowego (zasobnik C.L.E. Mark I) wynosiła: zasobnika pustego – ok. 103,5 funta, z maksymalnym obciążeniem 350 funtów. Czyli zawartość mogła ważyć (350-103,5) ok. 240-250 funtów, tj. ok. 108 – 113 kg. Przyjmijmy w uproszczeniu 110 kg. Wartość złota tej wagi w 1942 to ok. 125 tys. dolarów. Obecnie kg złota kosztuje ok. 258 tys. zł, czyli 110 kg złota warte byłoby współcześnie (szacunkowo) ponad 28 mln złotych.

Przy okazji – załączona fota jest oczywiście fantazją, nie wysyłano sztabek złota, lecz złote monety. Były one pakowane w parciane (brezentowe) pasy z impregnowanego gorącym woskiem płótna, o długości ok. 120 cm i szerokości ok. 18 cm, z sześcioma kieszeniami. Do tych kieszeni wkładano zwykle po trzy paczki banknotów lub rulony monet. Paczki banknotów były opieczętowane, kieszenie przeszywano grubą, mocną, jedwabną nicią, której końce plombowano. Każdy pas posiadał numer; jeśli zawierał banknoty 10-dolarowe, jego wartość wynosiła 18 tys.; jeśli 20-dolarowe ? 36 tys. USD. Jeśli w pasie były złote monety 10-dolarowe, mieścił 2,4 tys. USD; jeśli złote monety 20-dolarowe ? 3,6 tys. USD.

 

Dywersja Mikołajczyka

Oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, mjr dypl. Jan Jaźwiński, organizator zrzutów Cichociemnych i zaopatrzenia dla Armii Krajowej, w swoim „Dzienniku czynności” pod datą „2 stycznia 1942” zanotował:

JAN-JAZWINSKI-foto-D-Jazwinska-Piotr-Hodyra-1-260x350 Zasobnik pełen złota...

mjr dypl. Jan Jaźwiński
Źródło: archiwum rodzinne Danuty Borowiec z d. Jaźwińskiej

mikolajczyk-300x187 Zasobnik pełen złota...„UWAGA: Minister Spraw Wewnętrznych – Mikołajczyk wszedł w sprawy wewnętrzne Armii interweniując w sprawach personalnych – składu ekip O.VI. Szt. N.W. [Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza – przyp RMZ] wysyłanych do Kraju – L.dz. 20/VI i 21/VI.

Kier. Ref. „S” [ Kierownik Referatu „S” w Oddziale VI, mjr. dypl. Jan Jaźwiński – RMZ] nie ma żadnego wpływu na dobór kandydatów [na Cichociemnych – RMZ]. Kandydaci dobierani są na podstawie opinii dowódców, sprawdzanych w Oddz. V. Szt.N.W., Biurze Rejestracji (gen. Modelski) i na podstawie danych kontrwywiadowczych. Procedura ta ma miejsce przed powołaniem kandydatów na kurs „0” [w tym przypadku był to pierwszy kurs dywersyjno – strzelecki – RMZ]. Zastrzeżenia min. Mikołajczyka – bez podania powodów zrobiona została [pisownia oryginału] w stosunku do dwóch kandydatów O.VI.Szt.N.W., którzy ukończyli kurs „0” z wynikiem „bdb” i zgłosili chęć do pracy w Kraju bez zastrzeżeń.

soe-brickendonbury-manor-300x210 Zasobnik pełen złota...

SOE, STA XVII – stacja wyczekiwania skoczków, Brickendonbury Manor, Brickendon, Hertford, Hertfordshire, Wielka Brytania

Interwencja Min. Mikołajczyka ujawniona została na st. XVII [stacji wyczekiwania przed odlotem do Polski – RMZ] tak ze strony zainteresowanych – zatrzymanych [Cichociemnych – RMZ] jak i ze strony emisariuszy min. Mikołajczyka [kurierów politycznych – RMZ]. Wywołało to oburzenie wśród pozostałych oficerów – kandydatów do Kraju.

Interwencja min. Mikołajczyka została wycofana w stosunku do jednego z zatrzymanych i ten poleciał do Kraju w dniu 27.XII. [1941 – RMZ] Drugi oficer – zatrzymany został w dn. 3.I. [1942 – RMZ] wycofany został do Londynu. Naprężenie trwające na st. XVII rozgorzało na nowo.

Poza nastrojami ekip, wypadek interwencji politycznej w wewnętrzne sprawy wojska postawił nas w przykrej sytuacji wobec władz angielskich. Brig. Gubbins [Colin Gubbins, wówczas dyrektor ds. operacyjnych i szkoleniowych, później szef SOE] zaprotestował przeciw zmianie kmdta ekipy „w ostatniej minucie” – L.dz. 22/VI. Taki wypadek odbija się szkodliwie na i tak bardzo trudnej pracy”. (Jan Jaźwiński, „Dziennik czynności”, niepublikowany, Studium Polski Podziemnej, sygn. SK 16.9, Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW ? 1769/89, s.32)

 

Zrzuty-sprawozdanie-Podoski__Strona_04__JAZ-300x165 Zasobnik pełen złota...

Fragment sprawozdania kpt. Podoskiego, CAW II-52.356

W tym miejscu niezbędne są trzy istotne wyjaśnienia:

  1. Nie wszyscy mają świadomość, że polityczne afiliacje rozmaitych organizacji i środowisk miały bardzo silny wpływ na funkcjonowanie ?polskiego Londynu? oraz krajowej konspiracji. Najostrzejsze spory stale wywoływali ludowcy ? w tym Kot i Mikołajczyk, którzy mieli zasadniczy wpływ na cywilne struktury łączności z Krajem. Podczas wojny podejmowano nie tylko walkę z okupantem ? toczyła się również ostra wewnętrzna walka ? głównie ludowców ? o polityczne wpływy. Wplątano w nią Oddział VI (Specjalny) oraz lotnicze wsparcie AK, okradano Armię Krajową? Pisałem o tym m.in. w artykule pt. „Chytre chłopy z partii ludowej”.
  2. „Zastrzeżenia” Mikołajczyka, czyli odwołanie z lotu do Polski już wyszkolonych oficerów, dotyczyło kpt. Tadeusza Runge oraz… współtwórcy Cichociemnych, mjr Macieja Kalenkiewicza. Obaj dosłużyli się później stopnia podpułkownika, co dobrze świadczy o Ich bojowych umiejętnościach.
  3. Współpraca polsko – brytyjska, jak to zwykle bywa wśród oficerów wywiadu, miała charakter wzajemnego świadczenia sobie usług. Wszelkie uzgodnienia pomiędzy polskim Oddziałem VI (Specjalnym) a brytyjskim SOE dokonywane były na dwustronnych konferencjach lub w rozmowach pomiędzy oficerami (Brytyjczykami i Polakami), co potem potwierdzano w formie pisemnej. W toku dwustronnych ustaleń, już na samym początku współpracy ustalono, że to Polacy z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza – a nie Anglicy z SOE – są odpowiedzialni za organizowanie zrzutów Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej.
    Podoski-SOE_20220727_093829-300x130 Zasobnik pełen złota...

    Fragment sprawozdania kpt. Podoskiego, CAW II-52.356


    Po stronie polskiej były wszystkie związane z tym kwestie, w tym selekcja i wyszkolenie kandydatów na Cichociemnych, a także planowanie lotów oraz organizowanie odbioru zrzutów w okupowanej Polsce.
    Po stronie angielskiej były kwestie związane z udostępnieniem samolotów – bowiem Polacy przez całą wojnę nie dysponowali samolotami o takim zasięgu. Nawet te samoloty w późniejszej „polskiej” 1586 Eskadrze Specjalnego Przeznaczenia – to były samoloty brytyjskie, użyczone Polakom przez SOE.

 

„Agenci antyrządowi”
Kalenkiewicz-Maciej-206x300 Zasobnik pełen złota...

Maciej Kalenkiewicz

W swoim pamiętniku (Dramat dowódcy: pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego. Tom I i II, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, ISBN 978-09-868-8513-6), organizator zrzutów do Polski, mjr dypl. Jan Jaźwiński podaje więcej szczegółów politycznej akcji Mikołajczyka:

2 stycznia 1942 roku ppłk Rudnicki [ppłk dypl. Tadeusz Rudnicki, od 15 grudnia 1941 do 27 marca 1942 szef Oddziału VI (Specjalnego) – RMZ] wręczył mnie swoją notatkę z rozmowy z ppłk. Wilkinsonem [z SOE – RMZ]:

(…) 4. Wilkinson zakomunikował, że bryg. Gubbins jest zaniepokojony odwołaniem kpt. Runge z ekipy do Polski, gdyż nie jest dopuszczalne, aby dowódca ekipy był zmieniany w przeddzień lotu. Wyjaśniłem, że tą sprawą zajmuję się osobiście i przesunąłem kpt. Runge do innej ekipy, aby wyjaśnić i zlikwidować tę sprawę. (…)

6. Wspomniałem Wilkinsonowi, że skoro broń dywersyjna nie może być dostarczona przerzutem, potrzebne jest pół miliona funtów, zmienione na dolary, aby tę broń zakupić u Niemców, co jest możliwe. Również powiedziałem, że Kraj żąda złotych monet i mam możność zakupienia tej ilości złota w Portugalii. Podkreśliłem, że chcę wysłać jak najszybciej container złota.” (s. 329-330)

 

49-Runge-Tadeus-204x250 Zasobnik pełen złota...

Tadeusz Runge

Na szczęście mjr dypl. Jan Jaźwiński nie był naiwniakiem i posiadał notatkę SOE z tej samej rozmowy – po porównaniu treści obu notatek wydało się, że ppłk Rudnicki go okłamał! W notatce SOE tak zapisano bowiem wyjaśnienia Rudnickiego dot. odwołania z lotu Cichociemnych:

„Ad. 4 i 5. Rudnicki oświadczył: Odwołanie kpt. Runge i Kalenkiewicza zarządziłem sam, na żądanie ministra Mikołajczyka, aby nie dopuścić do Kraju ,,agentów antyrządowych?. Wilkinson podkreślił, że bryg. Gubbins zastrzega się na przyszłość zmianie dowódcy ekipy w zbyt krótkim czasie przed odlotem.” (s. 330)

 

Mjr dypl. Jan Jaźwiński zauważył, „Z porównania tych dwóch notatek wynika: (…)
b/ propozycja Rudnickiego odnośnie container-a złota, budzi poważne znaki zapytania. Słyszałem już parę niedomówień odnośnie czarnego rynku w Lizbonie.
c/ notatka Rudnickiego dla szefa Sztabu jest wyraźnie sfałszowana. Rudnicki nie miał kompetencji, ani uprawnień do zmiany decyzji NW, aby decydować o bezwarunkowym oddaniu polskiej eskadry na cele obce. Czy container złota jest zapłatą na którą liczy. Wiadomo dla najgłupszego, że zrzut container-a nie może być kontrolowany, praktycznie przez nikogo.” (s. 331)

 

Złoto dla zuchwałego?

Bardzo interesująca jest treść następnych wpisów mjr dypl. Jana Jaźwińskiego w jego pamiętniku:

Harold-Perkins-242x350 Zasobnik pełen złota...

kpt. Harold Perkins, SOE

„4 stycznia przyjechał do mnie mjr Perkins [kpt. Harold Perkins, szef sekcji „polskiej” SOE – RMZ]: Jaz, niech mi pan wyjaśni sprawę złota i jak pan myśli przesłać to złoto do Kraju. Mam wątpliwości co do tranzakcji złotem w Portugalii?  Popatrzyłem na niego i zapytałem: Harold, jakie złoto, dla kogo i co ma to wspólnego z Portugalią?

Perkins: Rudnicki sugeruje, że dowódca ZWZ potrzebuje złota na zakup materiałów dywersyjnych, że chce wysłać jak najprędzej to złoto container-em. Chce wymienić funty brytyjskie na monety złote na czarnym rynku w Portugalii w Lizbonie.

Powiedziałem: Dotąd nie miałem zapotrzebowania dowódcy ZWZ na monety złote. Trzeba go o to zapytać. Jeśli tak to przerzut złota nie może mieć miejsca containerem. Myślę, że taka wymiana powinna być dokonana przez Bank of England, chyba, że SOE ma w tym jakiś cel. Myślę, że taka rola dla O.VI jest nie właściwa i bardzo ryzykowna. Dodałem: Jeśli dowódca ZWZ zapotrzebuje złoto jako niezbędne dla skutecznej wymiany z personelem niemieckim broń za złoto, to obmyślimy sposób zapakowania. W każdym razie nie będzie to container. Kto może kontrolować taką pocztę?

Perkins: Ja też tak myślę. Powiem panu otwarcie. Rudnicki jest bardzo zainteresowany tranzakcją w Lizbonie, rzadko jest w O.VI, ma jakieś kontakty, prowadzi bardzo kosztowne życie w najdroższych lokalach Londynu w towarzystwie kosztownych kobiet. Wątpię, aby gaża nawet brytyjskiego generała pozwoliła na takie wydatki. Moja gaża jest większa, ale stać mnie tylko na jeden, dwa drinki w pubie lub w klubie, gdzie jest stosunkowo tanio. (…)

Żegnając się dodałem:Trzeba mieć otwarte oczy na Rudnickiego i jego protektora. Perkins: Tak, już nad tym pracuję.” (s. 331)

Nota bene, ta ostatnia wypowiedź Perkinsa świadczy o tym, że brytyjski kontrwywiad dobrze wykonywał swoją robotę, prowadząc dyskretną obserwację szefa Oddziału VI (Specjalnego)…

Dalej czytamy w pamiętniku mjr Jaźwińskiego – „W ciągu najbliższych dwóch tygodni Rudnicki nadal przychodzi do O.VI w różnych porach dnia na 1-2 godziny tygodniowo. O ruchach Rudnickiego wiem dość dużo. Często siedzi w MSWewn. z Siudakiem [sekretarz Mikołajczyka – RMZ], Librachem [m.in. inicjator „Akcji Kontynentalnej” – RMZ], Ulmanem [wszyscy ludowcy z partii Mikołajczyka – przyp. RMZ] ? to znaczy w Biurze Krajowym i wywiadu Mikołajczyka. (…)

gen-Tadeusz-Klimecki-186x250 Zasobnik pełen złota...

gen. Tadeusz Klimecki

W połowie stycznia Rudnicki sprowadził do O.VI sekretarkę – maszynistkę. Przedstawił ją jako bardzo dobrą siłę fachową dodając: Udało mi się uzyskać tą panią od mego przyjaciela Libracha. Zaostrzyłem uwagę mego personelu i kwatermistrza O.VI, człowieka pewnego. W zakresie Ref. ,,S? wszelki dostęp do korespondencji i depesz jest ograniczony do trzech pewnych oficerów. Każdy z nich używa sam maszyny do pisania. (s. 332)

Dzięki czujności mjr Jaźwińskiego nie powiodła się infiltracja działań dotyczących zrzutów przez podstawioną sekretarkę – wtyczkę Mikołajczyka. Wkrótce nastąpił frontalny atak – Jaźwiński rzekomo był pilnie potrzebny ambasadorowi Kotowi w Moskwie. Gdyby miał tam wyjechać, oznaczałoby to, że przestałby organizować zrzuty do Polski. Sprzeciwił się gen. Tadeusz Klimecki, który stwierdził wprost – „Ta machlojka się im nie uda.”

 
Zatrzymać zrzuty dla Armii Krajowej!
12_zrzut-pojemnikow-belgia-300x218 Zasobnik pełen złota...

Zrzut zasobników z zaopatrzeniem

Potem były kolejne działania. Mjr Jaźwiński wspomina:

„Wieczorem, kiedy wracałem z biura do domu, dołączył do mnie ppłk dypl. Iranek-Osmecki, obecnie w O.IV Sztabu NW. Zagaił: Modelski zdecydował, że pan jest niezbędnie potrzebny gen. Andersowi, który zaproponował pana drogą przez ambasadora Kota?
Powiedziałem: Jedno jest tylko pewne, że tzw. ambasador Polski w Moskwie szuka wszelkich pozorów, aby ułatwić Mikołajczykowi robotę przeciw ZWZ.
Iranek: Tak, łobuzy chcą zniszczyć przerzut dla ZWZ.” (s.333)

 

Jazwinski-Jan-199x250 Zasobnik pełen złota...

Jan Jaźwiński

W pamiętniku mjr Jaźwiński odnotował:

„W związku z pogarszaniem stosunku Air Ministry do przerzutu do Kraju zachodzi konieczność wprowadzenia gen. Klimeckiego do aktualnych, faktycznych warunków mojej pracy. Przygotowałem teczkę dokumentów: (…)
2. Przebieg dywersji Mikołajczyka w SOE. Stwierdzone fakty fabrykacji depesz Mikołajczyk – jego agent w Kraju, i definitywna likwidacja dywersji Mikołajczyka przez bryg. Gubbinsa. [Mikołajczyk zlecał wysyłanie depesz z przygotowaną przez siebie treścią, które potem przedstawiał jako rzekome „żądania Kraju” – RMZ]
3. Dalsze usiłowania Mikołajczyka celem likwidacji O.VI Sztabu NW, celem objęcia przerzutu do kraju przez Biuro Krajowe Mikołajczyka. Rola i poczynania Rudnickiego. Dokumenty: fałszywy meldunek Rudnickiego dla szefa Sztabu, oddanie bezprawne i bezwarunkowe polskiej eskadry do dyspozycji SOE oraz kryminalna sprawa poczynań Rudnickiego w użyciu pieniędzy ZWZ dla malwersacji na czarnej giełdzie.

Podkreśliłem, że SOE wszczęła już obserwacje kontrwywiadu brytyjskiego, odnośnie pieniędzy, przeznaczonych dla ZWZ na drogach ich przerzutu oraz podejrzanych kontaktów Rudnickiego i jego życia nocnego. Liczyć się trzeba z interwencją brytyjską w stosunku do oficera Sztabu NW.” (s. 334)

 

Jaźwiński spotkał się z gen. Klimeckim prywatnie w jego mieszkaniu, tam wręczył mu teczkę z dokumentami. Zanotował w pamiętniku – „Dodałem: Nie użyję telefonu, gdyż mogę być podsłuchiwany.  Generał: Tak i ja muszę na to zwrócić uwagę. Skończyliśmy kieliszkiem wina. Rozmowa trwała około trzy godziny.” (s.334).

Z przykrością trzeba podkreślić, że polityczne intrygi Mikołajczyka miały miejsce akurat wtedy, gdy Anglicy coraz bardziej „zaprzyjaźniali się” ze Stalinem. Jaźwiński odnotowuje w pamiętniku – „W okresie od drugiego lotu do Polski w nocy z 7/8 listopada przejawia się coraz bardziej niechęć Air Ministry, aby wykonać program lotów do Kraju. (…) 20 grudnia Perkins powiedział: Bryg. Gubbins uważa dalsze interwencje za nie celowe. Sprawa lotów do Polski jest bardzo delikatna w okresie rozmowy Sikorski-Stalin. Dalsze loty ruszą jeśli Foreign Office zmieni stanowisko.” (s. 334)

 

Colin-Gubbins-257x350 Zasobnik pełen złota...

Colin Gubbins

Szef Oddziału VI – „kompletny dureń”…

Choć to jednak bardzo przykre, pamiętnik mjr Jaźwińskiego czyta się jak scenariusz sensacyjnego filmu:

„26 stycznia Air Ministry zapowiedziało jeden lot do Polski. Udałem się z Perkinsem z pocztą, pieniędzmi na stację wyczekiwania. Tuż po naszym przybyciu Rudnicki zadzwonił: Niech pan poda mjr Perkinsowi mój rozkaz: Odwołuję loty do Polski. List do bryg. Gubbinsa jest w opracowaniu.
Perkins zadzwonił do bryg. Gubbinsa. Gubbins powiedział spokojnie: kontynuować odprawę skoczków. Wilkinson jedzie do Rudnickiego.
O godz. 13.00 Rudnicki dzwoni: Odwołuję moją decyzję wstrzymania lotów. Niech pan pozostanie na stacji wyczekiwania aż do odwołania. Odparłem: Wrócę kiedy tu zrobię wszystko co do mnie należy. Położyłem słuchawkę, wyłączając telefon. Kompletny dureń. Dotychczas nic nie wie co trzeba zrobić dalej aż do odlotu samolotu.

O godz. 16.00 mój oficer dyżurny Ref. ,,S? dzwoni i melduje: Dzwonię z innej linii, gdyż telefon Ref. ,,S? jest włączony na podsłuch. Rudnicki jest u Mikołajczyka. (…)  O godz. 17.00 zadzwonił do Perkinsa dowódca lotniska, że Air Ministry odwołało dzisiejszy lot. O godz. 17.30 zadzwonił ppłk Rudnicki: Lot został odwołany bez podania powodów.” (s. 337)

Potem była wykwintna kolacja, wydana przez Rudnickiego dla oficerów SOE: Gubbinsa i Wilkinsona, w której uczestniczyli oficerowie Oddziału VI: Jaźwiński, Rudkowski i Zubrzycki. Oficerowie SOE potraktowali Rudnickiego chłodno i szybko wyszli, zaraz potem wyszli oficerowie O.VI.

Jaźwiński odnotował w swym pamiętniku –Rudnicki został z nie dokończoną kolacją. Wyszedłem z Rudkowskim, tuż po wyjściu Anglików. Zapytałem Rudkowskiego: Co pan myśli?
Rudkowski: Rudnicki jest zbyt głupi, aby zrozumieć, że Gubbins uważa go durnia!
Dodałem: Jak pan ocenia, czy wstrzymanie lotu 26 stycznia było ukartowane przez Air Ministry przy pomocy Rudnickiego?
Rudkowski: Tak, na pewno inaczej Air Ministry miałoby argument, że my nie wykorzystujemy naszych lotów. Tu chodzi o nacisk Mikołajczyka, aby loty dla ZWZ wstrzymać lub ograniczyć do kilku lotów, potrzebnych dla Mikołajczyka.” (s.338)

 

Retinger-Jozef-300x302 Zasobnik pełen złota...

Józef Retinger

stanislaw-mikolajczyk-203x250 Zasobnik pełen złota...

Stanisław Mikołajczyk

W partyjnej grze ludowców o kontrolę nad łącznością z okupowaną Polską, w tym szczególnie nad zrzutami do Kraju, ludowcy bez żenady wykorzystywali swoje kontakty z Anglikami. Major Jaźwiński odnotował – „30 stycznia wieczorem przyszedł Rudnicki do mego biura mówiąc: Retinger [Józef Retinger, działający w interesie Anglików doradca gen. Sikorskiego, zwany „kuzynkiem diabła” – RMZ] rozmawiał w sprawie przerzutu do Kraju z synem Churchilla i uzyskał jego zainteresowanie się tą sprawą.” (.s 339)

Tak właśnie, przy pomocy intryg, również z wykorzystaniem Brytyjczyków, prowadzona była antypolska partyjna gra ludowców Mikołajczyka przeciwko zrzutom dla Armii Krajowej. Mikołajczyk i Kot chcieli zrzutów dla swoich „Batalionów Chłopskich”. Nie obchodził ich interes Polski – dbali o interes swojej partii.

 
Złoto nadal w grze…
stanislaw-kot-176x250 Zasobnik pełen złota...

Stanisław Kot

Z pamiętnika mjr Jaźwińskiego – „7 lutego [1942 – RMZ] Rudnicki przyszedł do mnie: Niech pan przeprowadzi lot bez księżyca na rejon na ,,dziko?. Jak pan ustali rejon, dam ekipie hasło i adresy kontaktowe. Samolot uzyskam sam od Air Ministry.  Pomyślałem: Czyje to będą adresy kontaktowe?” (s. 339)

 

Oddz-VI-01-250x220 Zasobnik pełen złota...

Siedziba Oddziału VI

Wskutek kreciej roboty ppłk Tadeusza Rudnickiego – będącego na usługach ministra Stanisława Mikołajczyka – ograniczano loty do Polski w okresie jego szefowania Oddziałowi VI (Specjalnemu). Realizowano zaledwie ok. 5-10 proc. potrzeb zgłaszanych przez dowódcę Armii Krajowej. Oddział VI nie tylko nie starał się o przydzielenie dodatkowych samolotów – do Polski latały tylko trzy Halifaxy – al;e nawet zgodził się, aby te trzy samoloty latały ze zrzutami także do innych krajów!

Mjr dypl. Jan Jaźwiński w tym czasie zgłaszał, że plan przerzutu może być zrealizowany polskim dywizjonem w składzie 12+4 Liberatorów… (s. 344). Jak to ujął w swoim „Dzienniku czynności” – ppłk. dypl. Tadeusz Rudnicki ?był przykro posłuszny Anglikom i interesował się głównie spelunkami Londynu. W wyniku tego utraciliśmy wyłączność na używanie przydzielonych nam trzech samolotów? („Dziennik czynności”, s. 126/128-136/138)

 

W marcu 1942, po fatalnym dla Polski przebiegu konferencji przedstawicieli O.VI z SOE, zdenerwowany sytuacją ppłk Roman Rudkowski (późniejszy Cichociemny) zdecydował się złożyć meldunek wprost do szefa sztabu Naczelnego Wodza. Wcześniej uzgodnił jego treść z mjr. dypl. Janem Jaźwińskim. Raporty obu oficerów przeczytał gen. Tadeusz Klimecki.

Jaźwiński odnotował: Generał przestudiował i powiedział: Niech pan utrzyma w tajemnicy ten raport i fakt złożenia mnie obu raportów. Wielki czas, aby zlikwidować tę dywersję. (…)
Wieczorem jadłem kolację z płk. Spychalskim. Powiedział mnie: Rozmawiałem dziś po południu z płk. Mitkiewiczem. Ma już raport kontrwywiadu o życiu nocnym Rudnickiego. Rozmawiałem też z Mikołajczykiem. Jest on przeciwny rozbudowie AK i wysyłaniu z Londynu wszelkiej pomocy dla AK. [podkreślenie RMZ]  Dodał: Pana ocena afery Mikołajczyk – Rudnicki jest całkowicie uzasadniona. Hańbą jest, aby minister rządu RP używał pomocy obcego państwa przeciw własnej Ojczyźnie. [podkreślenie RMZ]

Żegnając się powiedział: Jutro rano przyjdę do pana, aby opracować mój raport dla gen. Sikorskiego. (…) O godz. 11.30 raport był gotowy ? bez osłonek. W raporcie tym znalazł też wyraz meldunek kwatermistrza O.VI dotyczący tzw. funduszu reprezentacyjnego szefa O.VI oraz ciągłych nacisków, aby Rudnicki mógł użyć monety złote, przeznaczone do Kraju, dla manipulacji na czarnym rynku. Płk Spychalski doręczył ten raport szefowi Sztabu.” (s. 345-346)

 

gen-Wladyslaw-Sikorski-185x250 Zasobnik pełen złota...

gen. Władysław Sikorski

Zanim Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski podjął konieczną decyzję, „kompletny dureń”, czyli ppłk Tadeusz Rudnicki (wciąż jeszcze szef Oddziału VI) wydał 17 marca 1942 „rozkaz reorganizacyjny” który odbierał mjr. Jaźwińskiemu prawo kontaktów z dowódcą AK oraz SOE, oraz dzielił jego referat na trzy części.

W reakcji na ten rozkaz, Jaźwiński złożył meldunek do szefa sztabu Naczelnego Wodza, podkreślając m.in.

„Melduję, że nie wezmę udziału w dalszym niszczeniu akcji przerzutowej do Kraju. Kontynuowanie tej akcji wymaga ściśle określonego mego zakresu pracy w formie czy Wydziału ,,S? czy też Samodzielnego Referatu ,,S?. Droga służbowa do Pana Generała musi być skrócona, gdyż w operacjach tych decydującym jest czynnik czasu.” (Pamiętnik, s. 346)

W bezpośredniej rozmowie z Rudnickim Jaźwiński dodał, że „opóźnianie decyzji i depesz jest po prostu zbrodnią!”.

 

dolary-250x140 Zasobnik pełen złota...18 marca 1942 o godz. 10 brytyjskie SOE powiadomiło kwatermistrza Oddziału VI, że przekazywanie pieniędzy dla Oddziału VI zostało wstrzymane. Zaraz potem kpt. Harold Perkins w osobistej rozmowie zapytał Jaźwińskiego„Czy pan może dać osobistą gwarancję, że pieniądze te dojdą do dowódcy AK w Polsce?” Mjr Jaźwiński odparł – „Moją osobistą gwarancję dam, jeśli pieniądze dla AK wyślę drogą lotniczą na placówki odbiorcze AK. Nie gwarantuję, jeśli przerzut będzie wykonany na dziko (…) Perkins: Myślę, że taka gwarancja będzie przyjęta przez SOE.” (Pamiętnik, s. 347)

Tego samego dnia wieczorem Roman Rudkowski przekazał Jaźwińskiemu, że na kolacji z Perkinsem dowiedział się, że „bryg. Gubbins uznał, że dalsza współpraca z Rudnickim nie jest możliwa. Gubbins czeka na powrót szefa Sztabu ze Szkocji.” (Pamiętnik, s. 347)

Następnego dnia brytyjski kwatermistrz SOE oraz polski kwatermistrz Oddziału VI (Specjalnego) dokonali analizy pieniędzy przekazywanych przez SOE i wysyłanych do okupowanej Polski. Znaleźli wątpliwą transakcję – przerzut pieniędzy na placówkę O.VI w Sztokholmie, w koronach szwedzkich, na osobiste polecenie ppłk. Rudnickiego – ponoć dla dowódcy AK.

 

Także w marcu pojawiły się kontrowersje w związku z akcją dywersyjną „Wachlarza” – według Mikołajczyka oraz… ambasady sowieckiej, zadania „Wachlarza” sprawniej od Armii Krajowej miałaby przeprowadzić „inna organizacja zbrojna w okupowanej Polsce” (czytaj: Bataliony Chłopskie).

 

Mjr dypl. Jan Jaźwiński zanotował w pamiętniku – „26 marca o godz. 08.30 doręczyłem Spychalskiemu notatkę dla szefa Sztabu. Podałem dane o ostatniej interwencji SOE w sprawie pieniędzy do Kraju o manipulacji dolarami w Sztokholmie oraz sugestie Mikołajczyka przez Foreign Office podważające możliwość wykonanie Wachlarza przez AK.” (s. 350)

 

Oddz-VI-03-250x220 Zasobnik pełen złota...Nazajutrz ppłk Tadeusz Rudnicki został wreszcie odwołany z funkcji szefa Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Szef sztabu N.W. polecił mjr Jaźwińskiemu, aby przygotował reorganizację swojego referatu zgodnie z potrzebami przerzutu do Polski oraz wytyczne „dla reszty O.VI w zakresie współpracy z Sam. Ref. „S””. (s.351).

 

churchill-287x350 Zasobnik pełen złota...Dzień wcześniej obradował brytyjski Gabinet Wojenny pod przewodnictwem premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla. Tym razem zachował się wobec Polaków w miarę przyzwoicie. Zapewne pod wpływem treści nieznanego nam raportu SOE o zrzutach do Polski, Churchill powiedział podczas posiedzenia – „lepiej jest zrzucić 5 ton materiału dywersyjnego w Polsce, aniżeli 10 ton bomb w Reich-u”.

Brytyjczycy zdecydowali o zwiększeniu z trzech do pięciu Halifaxów wykonujących loty do Polski oraz o przesunięciu ich na lotnisko położone bliżej Polski. SOE zmieniło też swój limit finansowy dla Oddziału VI – kwotę 200 tys. dolarów do przerzucenia w jednej operacji przerzutowej do Polski zwiększono do pół miliona USD. Wbrew pozorom, nie skończyły się jednak problemy ze zrzutami do Polski. Do końca wojny nadal torpedowali je zgodnie zwłaszcza Brytyjczycy z Foreign Office oraz Air Ministry oraz… Polacy z „ekipy antypolskiej”: Modelski, Kot, Mikołajczyk. Później zyskali nowego sojusznika – zdrajcę polskiej racji stanu, generała Stanisława Tatara

A zasobnik ze złotem? W mojej ocenie była to nieudolna próba „skoku ludowców na kasę”, której próbowała dokonać ekipa dowodzona przez Kota i Mikołajczyka. Nie udała się, bo nie mieli pojęcia o organizacji zrzutów. Ich człowiek, ppłk Rudnicki chętnie uczestniczył w tej intrydze, licząc zapewne na możliwość „uszczknięcia” jakiejś części złota na własne potrzeby. Życie nocne w Londynie, także podczas wojny, bywa nader kosztowne…

Ryszard M. Zając

 

FALSZERZE-HISTORII_-266x250 Zasobnik pełen złota...PS.
Niezupełnie na marginesie – kłamliwe historycznie wywody dr Krzysztofa Tochmana oraz dr Waldemara Grabowskiego, jakoby „cichociemnymi” (cudzysłów użyty świadomie) byli także… spadochroniarze do innych krajów – zwłaszcza wysyłani z inicjatywy prof. Kota (w rządach: Sikorskiego i Mikołajczyka) do Europy spadochroniarze „Akcji Kontynentalnej” – należy uznać za współczesny „ciąg dalszy” antypolskiej dywersji partyjnej Kot – Mikołajczyk.

Nie jest w najmniejszym stopniu uzasadnione utożsamianie partyjnej gry ludowców z działaniami w interesie Polski. Nie ma i nie może być żadnego uzasadnienia dla fałszywego historycznie utożsamiania Cichociemnych – żołnierzy Armii Krajowej w służbie specjalnej – z polskimi spadochroniarzami oddanymi (jako ich agenci) do dyspozycji brytyjskiego SOE (Akcja Kontynentalna) oraz amerykańskiego OSS (Project Eagle). Dlatego Krzysztof Tochman i Waldemar Grabowski są na niechlubnej”czarnej liście” FAŁSZERZY HISTORII.

 

Zobacz także – Chytre chłopy z partii ludowej

 

Źródła:

  • Jan Jaźwiński – Dziennik czynności mjr Jana Jaźwińskiego, niepublikowany, Studium Polski Podziemnej, sygn. SK 16.9, Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW ? 1769/89, kopia cyfrowa w zbiorach portalu
  • Jan Jaźwiński – Dramat dowódcy: pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego. Tom I i II, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, ISBN 978-09-868-8513-6
  • Jan Jaźwiński – notatka dla Naczelnego Wodza na rozmowę z W. Churchillem z 19 stycznia 1943 dotycząca przerzutu lotniczego do Polski w sezonie 1942/43
    w: Dziennik czynności mjr Jana Jaźwińskiego, Studium Polski Podziemnej, sygn. SK 16.9,Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW ? 1769/89, s. 126/128 ? 136/138
  • Jan Podoski ? ?Sprawozdanie z działalności Wydziału ?S? Oddziału Spec. Sztabu N.W. za okres 1941 r. ? 1945 r.?, Londyn 28 lutego 1946, Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW II-52.356
  • Operacje przerzutowe do Kraju ? sprawozdania (wszystkie sezony operacyjne), w: Sprawozdanie z działalności Wydziału ?S? Oddz. Specj. N.W. 1942-1944
    Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW II.52.353
  • Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza ? Plan czuwania w: Sprawozdanie z działalności Wydziału ?S? Oddz. Specj. N.W. 1942-1944 Wojskowe Biuro Historyczne ? Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW II.52.353
  • Marian Utnik ? Oddział łącznikowy Komendanta Głównego AK przy Naczelnym Wodzu na emigracji (VI Oddział Sztabu Naczelnego Wodza) część III,
    w: Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1982, nr 1 s. 188 ? 210

 

BAZA ZRZUTÓW

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 BAZA ZRZUTÓWSpis treści:


 

 

ELEKTRONICZNA BAZA ZRZUTÓW
DLA ARMII KRAJOWEJ

PLACÓWEK ODBIORCZYCH (ZRZUTOWISK)
SKOKÓW  CICHOCIEMNYCH, ZRZUTÓW
ORAZ LOTÓW SPECJALNYCH SOE DO POLSKI

(baza danych zaktualizowana, wersja 4.5 finalna – 14 grudnia 2023)

 

81 operacji przerzutowych 316 Cichociemnych (alfabetycznie):
ADOLPHUS (2 CC) | ATTIC (2 CC) | BEAM (3 CC) | BELT (5 CC) | BOOT (5 CC) | BRACE (3 CC) | BRICK (4 CC) | CHICKENPOX (5 CC) | CHISEL (4 CC) | CELLAR (2 CC) | COLLAR (6 CC) | CRAVAT (6 CC) | DOOR (3 CC) | FILE (4 CC) | FLOOR (4 CC) | FRESTON (1 CC) | GAUGE (4 CC) | GIMLET (6 CC) | HAMMER (3 CC) | JACEK 1 (6 CC) | JACKET  (4 CC) | KAZIK 1 (6 CC) | KAZIK 2 (1 CC) | LATHE (3 CC) | LEGGING (5 CC) | MEASLES (6 CC) | MOST 1 (Wildhorn I) (2 CC) | MOST 2 (Wildhorn II) (2 CC) | MOST 3 (Wildhorn III) (4 CC) | NEON 1 (2 CC) | NEON 2 (3 CC) | NEON 3 (2 CC) | NEON 4 (3 CC) | NEON 5 (3 CC) | NEON 6 (3 CC) | NEON 7 (3 CC) | NEON 8 (3 CC) | NEON 9 (poległo 3 CC) NEON 10 (3 CC) | OXYGEN 8 (2 CC) | PLIERS (poległo 3 CC) | POLDEK 1 (6 CC, poległ 1) | PRZEMEK 1 (6 CC) | RASP (3 CC) | RHEUMATISM (4 CC) | RIVET (4 CC) | RUCTION (2 CC) | SAW (4 CC, poległ 1) | SCREWDRIVER (3 CC) | SHIRT (5 CC) | SMALLPOX (6 CC) | SPOKESHAVE (3 CC) | STASZEK 2 (6 CC) | STEP (3 CC) | STOCK (4 CC) | TILE (4 CC) | WACEK 1 (6 CC) | WALL (4 CC) | WELLER 1 (4 CC) | WELLER 2 (3 CC) | WELLER 3 (4 CC) | WELLER 4 (4 CC) | WELLER 5 (4 CC) | WELLER 6 (4 CC) | WELLER 7 (3 CC) | WELLER 10 (4 CC) | WELLER 11 (4 CC) | WELLER 12 (4 CC) | WELLER 14 (3 CC) | WELLER 15 (4 CC) | WELLER 16 (4 CC) | WELLER 17 (6 CC) | WELLER 18 (5 CC, poległ 1) | WELLER 21 (4 CC) | WELLER 23 (5 CC) | WELLER 26 (6 CC) | WELLER 27 (5 CC) | WELLER 29 (6 CC) | WELLER 30 (6 CC) | WILDHORN I (Most 1) (2 CC) | WILDHORN II (Most 2) (2 CC) | WILDHORN III (Most 3) (4 CC) | WINDOW (4 CC) | VICE (4 CC) |  (6 CC poległo w drodze do Polski, 3 CC podczas skoku, 1 CC skakał dwukrotnie)
Przeprowadzono także operacje zrzutowe materiałowe (z zaopatrzeniem dla AK) oraz operację zrzutu Retingera „Salamander”

1941 – 3 operacje8 CCluty – 1 (2 CC), listopad – 1 (2 CC), grudzień – 1 (4 CC)  |  1942 – 15 operacji / 72 CCstyczeń – 1 (5 CC), marzec – 4 (21 CC), kwiecień – 1 (6 CC), wrzesień – 4 (21 CC), październik – 5 (19 CC)  |  1943 – 31 operacji / 99 CCstyczeń – 3 (10 CC), luty – 8 (30 CC), marzec – 9 (29 CC), wrzesień – 10 (28 CC), październik – 1 (2 CC)  |  1944 33 operacje / 138 CC: kwiecień – 16 (55 CC), maj – 8 (41 CC), lipiec – 2 (10 CC), wrzesień – 1 (6 CC), październik – 2 (12 CC), listopad – 2 (7 CC), grudzień – 2 (7 CC) |  (uwaga: po odejściu mjr / ppłk dypl. Jana Jaźwińskiego przeprowadzono tylko 7 operacji)

 


 

37-550-1-1-232x300 BAZA ZRZUTÓW

plik NAC

Baza-zrzutow-1-250x250 BAZA ZRZUTÓWPonad jedenaście tysięcy (11440 rekordów w finalnej wersji bazy 4.5 z 14 grudnia 2023) – oto baza danych nt. kilkuset placówek odbiorczych, skoków i przerzutu Cichociemnych, zrzutach dla Armii Krajowej (w tym podczas Powstania Warszawskiego), samolotach oraz ponad tysiąca stu lotach specjalnych SOE do Polski.

12 sierpnia 2023 utworzyłem 35 unikalną bazę danych, która została zaktualizowana oraz zweryfikowana 14 grudnia 2023. Są w niej informacje nt. skoków Cichociemnych, zrzutów zaopatrzenia dla AK, placówek odbiorczych (zrzutowisk) Armii Krajowej także lotów specjalnych SOE do Polski ze zrzutami Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla AK – organizowanych przez Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza. W tej bazie są także dane nt. nieudanych lotów do Polski, które z różnych przyczyn nie zakończyły się pomyślnym skokiem i/lub zrzutem materiałowym.

 

Od początku, tj. od końca sierpnia 1940 do 30 sierpnia 1944 zrzuty organizował oficer wywiadu mjr / ppłk. dypl. Jan Jaźwiński, najpierw jako szef Samodzielnego Referatu „S”, od 4 maja 1942 do stycznia 1944 jako szef Wydziału Specjalnego (S) w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie, od stycznia do 30 sierpnia 1944 jako komendant Głównej Bazy Przerzutowej „Jutrzenka” w Latiano nieopodal Brindisi (Włochy). Po jego odejściu przeprowadzono tylko 7 operacji zrzutowych, w większości fatalnie.

Zrzuty były możliwe dzięki zaangażowaniu w Kraju przy organizacji odbioru zrzutów komórki Oddziału V Komendy Głównej AK (ZWZ), działającej pod kryptonimami: SyrenaImportMII – Grad, oficerów zrzutowych w obszarach, okręgach i podokręgach Armii Krajowej oraz ok. 5 – 19 tys. żołnierzy obsługujących i zabezpieczających ok. 640 placówek odbiorczych (zrzutowisk).

Niestety, w tych operacjach byliśmy uzależnieni od brytyjskiego SOE, które użyczało nam samolotów oraz stale ograniczało loty ze zrzutami do Polski. Brytyjską politykę można zasadnie zdefiniować jako „kroplówka zrzutowa” dla Armii Krajowej… Należy zauważyć, że Brytyjczycy nie dotrzymywali własnych ustaleń z Oddziałem VI (Specjalnym) ws. lotów ze zrzutami do Polski. W sezonie operacyjnym 1941/42 zaplanowano 30 lotów do Polski, wykonano tylko 11. W sezonie 1942/43 zaplanowano 100, wykonano zaledwie 46. W sezonie 1943/44 zaplanowano 300, wykonano tylko 172. Ogółem na 430 zaplanowanych (uzgodnionych z SOE) lotów do Polski wykonano tylko 229, czyli trochę ponad połowę. Zasadne jest zatem założenie, że wielkość zrzutów do Polski mogłaby być dwukrotnie większa, gdyby Brytyjczycy dotrzymywali słowa…

Ponadto polskie załogi zdecydowaną większość lotów w operacjach specjalnych wykonywały do innych krajów. W 1944 roku na 1282 wykonane loty Polacy polecieli tylko w 339 lotach do Polski…

 

Uff… Aby utworzyć tą unikalną – jedyną istniejącą, najbardziej kompleksową bazę informacji o zrzutach dla Armii Krajowej – wziąłem sobie „wolne” i pracując (z przerwami na sen i posiłki) przez dwadzieścia dni zagrzebałem się „po uszy” we wszelkiej dostępnej „literaturze zrzutowej”. Było mi trochę łatwiej dzięki temu, że skorzystałem z wcześniej już opracowanych przez siebie baz danych (kolejność chronologiczna):

Aktualizacja i weryfikacja danych zawartych w bazie trwała od sierpnia aż do 14 grudnia 2023…

 


Rafal_Wnuk-210x250 BAZA ZRZUTÓWTajne zrzutowiska, alianckie samoloty, partyzanci, cichociemni – czy może być lepszy punkt wyjścia do opowieści o Polskim Państwie Podziemnym i jego Armii Krajowej?

Prof. dr hab. Rafał Wnuk


 

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 BAZA ZRZUTÓWPrzez kilkadziesiąt powojennych lat nikt nie sporządził dotąd takiej bazy danych, do tego dostępnej publicznie! To może wydawać się niewiarygodne, ale właśnie opracowana przeze mnie elektroniczna baza zrzutów dla AK jest rzeczywiście unikalną, najbardziej kompleksową bazą danych o lotniczym wsparciu Armii Krajowej. Można ją przeszukiwać, sortować itp. Jeśli ktoś chce zgłosić jakieś uzupełnienie lub poprawkę, bardzo proszę o kontakt.

Od teraz baza zrzutów dla AK jest dostępna publicznie – dla wszystkich 🙂

 

zasobnik-37-578-16-300x192 BAZA ZRZUTÓWBaza powstała w ramach społecznego projektu badawczo – edukacyjnego „NA TROPIE ZRZUTOWISK ARMII KRAJOWEJ”. Bez żadnego wsparcia jakiejkolwiek instytucji zajmującej się badaniem historii AK czy w ogóle jakiegoś wsparcia kogokolwiek (niestety). To smutny fakt, ilustrujący sposób podejścia do badania i popularyzowania naszej historii przez podmioty, które mają takie właśnie zadania (nawet ustawowe).

 

Dotychczasowa „wiedza zrzutowa”

1994-lotnicze-wsparcie-AK-209x300 BAZA ZRZUTÓWPlacówki odbiorcze (zrzutowiska) były konspiracyjnymi miejscami na terenie okupowanej Polski, na których żołnierze Armii Krajowej przyjmowali zrzuty z samolotów w lotach specjalnych SOE. Do Polski skakali na spadochronach Cichociemni – żołnierze AK w służbie specjalnej oraz cywilni kurierzy – łącznicy Delegatury Rządu na Kraj. Zrzucano także na spadochronach zaopatrzenie dla AK.

Zrzuty te organizował Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie (szczególnie mjr / płk dypl. Jan Jaźwiński), w ścisłej współpracy z Komendą Główną Armii Krajowej oraz brytyjską organizacją rządową Special Operations Executive (SOE, Kierownictwo Operacji Specjalnych) – która użyczała samolotów.

 

cc-bagaznik2_ozn-145x250 BAZA ZRZUTÓW

„Bagażnik” skoczka

Całkiem spora – choć wciąż niekompletna – wiedza na temat zrzutów została zgromadzona w kilkudziesięciu publikacjach (patrz źródła na dole strony). Najbardziej fundamentalna jest praca Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej”. Lokalizację placówek (oraz inne dane nt. zrzutów) Autor podawał w niej w oparciu o dokumenty do których dotarł w archiwach brytyjskich, amerykańskich, południowo afrykańskich (ci piloci też latali niekiedy do Polski) oraz polskich.

Wśród źródeł polskich Kajetan Bieniecki wymienia m.in. dziennik polskiej 1586 Eskadry Specjalnego Przeznaczenia, Log Booki oraz relacje polskich pilotów, także „Dziennik czynności” mjr dypl. Jana Jaźwińskiego – organizatora zrzutów do Polski.

Wśród innych polskich źródeł K. Bieniecki nie wymienia dokumentów najbardziej źródłowych, czyli akt Oddziału VI (Specjalnego). Pan Piotr Hodyra – m.in. redaktor cennej „Listy Krzystka” (bazy danych o polskim personelu lotniczym PSP w Wielkiej Brytanii) – wspólnie z Kajetanem Bienieckim przygotował bardzo istotną dla „wiedzy zrzutowej” publikację: Jan Jaźwiński, Dramat dowódcy. Pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego (przygotowanie do druku: Piotr Hodyra i Kajetan Bieniecki, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, Montreal 2012, ISBN 978-0-9868851-3-6).

W kontekście odnalezionego przeze mnie w aktach Oddziału VI (Specjalnego) „Wykazu placówek”, Pan Piotr Hodyra trafnie podkreśla:

„Bieniecki nie mógł mieć dostępu do dokumentów, których jedyna kopia została wywieziona przez Tatara  [gen. Stanisław Tatar – przyp. RMZ]  do Polski (paradoksalnie więcej papierów Oddz. VI Sztabu N.W. jest w Rembertowie niż w Londynie. Na palcach jednej ręki można policzyć historyków, którzy w ciągu ostatnich 25 lat się nimi zainteresowali). Archiwa Oddz. VI Sztabu N.W. trafiły do CAW dopiero w latach 90 ubiegłego wieku, gdy Bieniecki już napisał swoje książki.”

12_zrzut-pojemnikow-belgia-300x218 BAZA ZRZUTÓW

Zrzut zasobników z zaopatrzeniem

Dodać też należy, że wprawdzie Kajetan Bieniecki podaje (s. 8) że „Oprócz tego dziennika [mjr dypl. Jana Jaźwińskiego – RMZ] ze Studium Polski Podziemnej wykorzystałem dokumenty, odnoszące się do operacji przerzutowych (…)” – ale nie jest jasne, czy pisząc o „dokumentach” miał na myśli „karty placówek” z SPP, bo ich wyraźnie jako źródła nie wskazał. Tymczasem „Karty placówek” są kolejnym, bardzo istotnym źródłem wiedzy o placówkach odbiorczych (zrzutowiskach).

W wielu przypadkach, dzięki archiwalnym dokumentom i relacjom świadków udało się ustalić dość dobrze miejsce danej placówki odbiorczej oraz wszelkie okoliczności związane ze zrzutem (zwłaszcza dotyczących skoków Cichociemnych). Ale wciąż można istotnie doprecyzować dotychczasowe lokalizacje konspiracyjnych zrzutowisk, szczególnie tych, na których odbierano zrzuty materiałowe.

 

Tak naprawdę do dzisiaj nie ma jednak pełnej wiedzy nt. placówek odbiorczych, w tym ich lokalizacji.

placowka-swiatla-DSC08813-300x197 BAZA ZRZUTÓWW niemałym stopniu wynika to także z faktu, że opublikowana fundamentalna praca Kajetana Bienieckiego – oraz inne publikacje „zrzutowe” – nie uwzględniają danych z „Wykazu placówek” Oddziału VI (Specjalnego). Znaczna część z nich nie została także skonfrontowana z danymi zawartymi w „Kartach placówek”, znajdujących się w Studium Polski Podziemnej w Londynie. Wciąż także wiele danych o zrzutach, w tym lokalizacje placówek, nie zostało krytycznie skonfrontowanych z relacjami bezpośrednich uczestników tamtych wydarzeń – co pozwala na weryfikację danych, m.in. z publikacji K. Bienieckiego..

W tym kontekście prof. dr hab. Grzegorz Ostasz trafnie wyraża przekonanie – „projekt „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej” przyniesie nie tylko nowe spojrzenie i szczegóły związane z akcjami zrzutowymi, ale również pozwoli w praktyczny sposób zweryfikować dotychczasowe ustalenia, a w rezultacie odtworzyć kompletną listę oraz lokalizację akowskich placówek odbiorczych i bastionów”. To właśnie robimy 🙂

Wydawać by się mogło, że akurat o zrzutach lotniczych dla AK nic nowego nie sposób powiedzieć – a jednak wciąż jest wiele do odkrycia. Ledwo Projekt został rozpoczęty, a już odkryto faktyczne miejsce zrzutowiska „Paszkot” – poprawiając błąd w publikacji jedynego naukowca (dr Krzysztofa Mroczkowskiego), który początkowo był niechętny Projektowi ;P Taka ironia losu…

Nadal działamy, wraz z grupą entuzjastów ustaliśmy już dane lokalizacyjne kilku innych zrzutowisk. W ramach projektu ukazało się kilka publikacji. Opracowana przeze mnie baza zrzutów dla AK będzie pomocna w dalszych działaniach projektowych oraz ma szansę stać się kopalnią wiedzy o zrzutach dla wszystkich 🙂  Wkrótce kolejne bazy danych oraz – zapewne – nowe odkrycia 🙂


Norman_Davies-185x250 BAZA ZRZUTÓW    

 

Gorąco i chętnie popieram inicjatywę „Na tropie zrzutowisk AK”.

Prof. Norman Davies

zobacz – oficjalna strona

 


grzegorz-mazur-184x250 BAZA ZRZUTÓW    

Popieram realizację projektu „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej”, jako ważnego projektu, który zainteresowanej społeczności zaprezentuje obraz zrzutów sprzętu wojskowego dla podziemia wojskowego w kraju. Jest to wbrew pozorom sprawa do tej pory mało znana, z której najlepiej znane są zrzuty cichociemnych, a która powinna zostać ukazana w pełni dla wszystkich zainteresowanych dziejami Polskiego Państwa Podziemnego.

Prof. dr hab. Grzegorz Mazur


 

Społeczny projekt badawczo-edukacyjny „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej”, to bardzo wartościowa, w zasadzie bezprecedensowa inicjatywa dla najnowszej historii Polski.

grzegorz-ostasz-184x250 BAZA ZRZUTÓW     Pomysłodawcy projektu – dr Andrzej Borcz oraz Ryszard M. Zając – mają spore, udokumentowane doświadczenie w badaniach nad dziejami Polskiego Państwa Podziemnego.

Jestem przekonany, że projekt „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej” przyniesie nie tylko nowe spojrzenie i szczegóły związane z akcjami zrzutowymi, ale również pozwoli w praktyczny sposób zweryfikować dotychczasowe ustalenia, a w rezultacie odtworzyć kompletną listę oraz lokalizację akowskich placówek odbiorczych i bastionów.

Prof. dr hab. Grzegrz Ostasz


 

Oddział VI (Specjalny) – Plan czuwania

Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza – Plan czuwania
w: Sprawozdanie z działalności Wydziału „S” Oddz. Specj. N.W. 1942-1944
Wojskowe Biuro Historyczne – Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW II.52.353

 

Społeczny projekt badawczo – edukacyjny „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej”

zasobniki-pakowalnia-02-250x191 BAZA ZRZUTÓWOd lutego 2023 realizujemy społeczny projekt badawczo – edukacyjny Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej. Wciąż można się zgłaszać do uczestnictwa w Projekcie – ZAPRASZAMY 🙂👍

Projekt pozytywnie zaopiniowali wybitni historycy (alfabetycznie): prof. Norman Davies, prof. dr hab. Maciej Franz, Wojciech Königsberg, prof. dr hab. Wojciech Krawczuk, prof. dr hab. Grzegorz Mazur, ks. dr Marcin Nabożny, prof. dr hab. Grzegorz Ostasz, prof. dr hab. Rafał Wnuk.

Projekt został objęty patronatem medialnym Biuletynu Informacyjnego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej 🙂

Informacje nt. Projektu, opinie wybitnych historyków, podstawowe informacje – są dostępne na stronie Projektu

Uzasadnienie działań w Projekcie można przeczytać w moim artykule: Dlaczego tropimy?

 

placowka-sygnaly-DSC08814-300x193 BAZA ZRZUTÓWIstotą Projektu jest aktualizacja wiedzy o zrzutach oraz ustalenie precyzyjnych lokalizacji (współrzędnych GPS) kilkuset zrzutowisk Armii Krajowej, na których żołnierze podczas II wojny św. odbierali lotnicze zrzuty Cichociemnych, broni i zaopatrzenia dla AK. „Przy okazji” zbieramy i weryfikujemy wszelkie dane dotyczące lotniczego wsparcia Armii Krajowej.

Zanim uruchomiłem Projekt, podczas moich prywatnych „wakacji w archiwum” w Centralnym Archiwum Wojskowym (Wojskowe Biuro Historyczne) wyszperałem unikalny dokument (sygn. CAW II.52.242) z akt Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza – sporządzony w 1945 roku „Wykaz placówek” odbiorczych (zrzutowych).

Natrafiłem na niego niespodziewanie, bo jest ukryty w zespole akt o objętości 21,3 m.b. akt, tj. wśród 502 teczek, zawierających po kilkadziesiąt (niekiedy kilkaset) dokumentów w każdej z tych teczek. Na dodatek teczka jest opisana tak, że trudno się domyśleć iż może zawierać wykaz placówek odbiorczych („Raport Komisji z załącznikami dot. dochodzenia w sprawie zaginionych pasów D.R. [Delegatury Rządu – RMZ] z I połowy 1944 r. itd. 1944-1945″).  „Wykaz placówek” nie był dotąd nigdzie publikowany, nikt też w dotychczasowej literaturze zrzutowej (także Kajetan Bieniecki) na ten dokument nie wskazywał. 🙂👍😎

 


Wyjaśnienie w związku z nieścisłościami w kilku publikacjach – Autorem bazy zrzutów jest autor portalu, baza powstała w ramach projektu „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej”.  Projekt został zainicjowany przez autora portalu 7 lutego 2023, postem na Facebooku. Samodzielnym autorem koncepcji oraz założeń Projektu „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej” (tzw. manifestu programowego, w  tym: informacje o projekcie, szczegóły projektu, prezentacja itp.) oraz treści na stronach Projektu także jest  Ryszard M. Zając, który zaprosił do grona inicjatorów Projektu Andrzeja Borcza oraz Waldemara Natońskiego.


 

WYKAZ-ZRZUTOWISKA_ozn-300x190 BAZA ZRZUTÓWPublikując „Wykaz” 7 lutego 2023 zaprosiłem wszystkich do wspólnego poszukiwania informacji nt. placówek odbiorczych AK oraz „odkodowywania” ich lokalizacji, „zaszyfrowanej” w „Wykazie” Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. 

„Wykaz placówek” Oddziału VI SNW nie jest kompletny, bo odzwierciedla stan z 1945 roku, zawiera więc tylko 546 placówek. Ale właśnie dzięki informacji z tego „Wykazu” oraz pracy w terenie, analizie relacji świadków tamtych wydarzeń, Andrzej Borcz i Waldemar Natoński „odkryli” prawidłową lokalizację zrzutowiska PASZKOT-2 (brytyjskie oznaczenie 239).

II-RP-225x250 BAZA ZRZUTÓWDotąd sądzono, że całkowicie pomijane w literaturze przedmiotu zrzutowisko „Paszkot 2” było nieczynne, a wszystkie zrzuty przyjęło zrzutowisko „Paszkot-1” (brytyjskie oznaczenie 106). Tak twierdził w swoich publikacjach m.in. dr Krzysztof Mroczkowski (który początkowo krytykował Projekt). Dzięki Projektowi wiadomo obecnie, że placówka „Paszkot 1” była początkowo placówką czuwającą – ale zrzuty zostały ostatecznie przyjęte na placówkę odbiorczą „Paszkot 2”.

 

BAZA ZRZUTÓW DLA ARMII KRAJOWEJ

B-24-Liberator-zaladunek-zasobnikow-250x164 BAZA ZRZUTÓW

Załadunek zasobników do Liberatora

Opracowana przez mnie unikalna, najbardziej kompleksowa baza danych o zrzutach dla Armii Krajowej jest istotnym krokiem na drodze do pełnego zweryfikowania wszelkich informacji dotyczących lotniczego wsparcia AK oraz ustalenia lokalizacji GPS placówek – co jest głównym celem Projektu  NA TROPIE ZRZUTOWISK ARMII KRAJOWEJ.

Pomimo ogromu wykonanej pracy – jest bazą wstępną, której dane wymagają skrupulatnej weryfikacji – zwłaszcza w terenie oraz w konfrontacji z relacjami świadków tamtych wydarzeń, a także konfrontacji z danymi pochodzącymi z wszelkich innych źródeł. Stąpanie po śladach tajnych operacji specjalnych w Polsce może być nie tylko emocjonujące, ale także wartościowe poznawczo.

 

148_Squadron_Halifax_Italy_WWII_IWM_CNA_3231-1-300x233 BAZA ZRZUTÓW

Halifax z zasobnikami zrzutowymi

Wartość bazy już jest tego rodzaju, że dzięki jej informacjom odkryłem kilka (drobnych) pomyłek w fundamentalnej pracy Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej” (sic!). Udało mi się ustalić również bardzo prawdopodobne położenie placówki dwukrotnie odbierającej zrzuty podczas Powstania Warszawskiego.

wykaz-placowek-GB-266x250 BAZA ZRZUTÓW

Fragment brytyjskiego wykazu polskich placówek odbiorczych (zrzutowisk)

Ze zdziwieniem odkryłem także nieznany fakt historyczny, iż w pobliżu mojej miejscowości (Sosnowiec) miał miejsce zrzut zasobników z zaopatrzeniem. Był to zrzut „na dziko”, nie wiadomo czy ktoś go odebrał i co się stało z zasobnikami; wkrótce po zrzucie teren był już zajęty przez nacierającą Armię Czerwoną. Kolejna zagadka do rozwiązania 🙂

Zachęcam do przyłączenia się do Projektu i samodzielnego „dekodowania” danych z zaszyfrowanego „Wykazu”, wykorzystania informacji z najnowszej bazy oraz do ustalania wszelkich istotnych danych na temat zrzutów, w tym lokalizacji GPS placówek odbiorczych (zrzutowisk) Armii Krajowej 👍👍👍😎

Przed nami kolejne działania, zmierzające do zaktualizowania naszej wiedzy o zrzutach oraz kompleksowego ustalenia wszystkich zrzutowisk Armii Krajowej na terenie Polski 🙂👍  Trochę to potrwa, bo pracy jest bardzo dużo.

 

 

Baza zrzutów
dla Armii Krajowej

Uwaga: tabelę można przeszukiwać oraz sortować, klikając wybraną kolumnę
Tabelę można przeszukiwać, wpisując dowolny ciąg znaków

Autor wykazu – Ryszard M. Zając, wnuk por. cc  Józefa Zająca

Na urządzeniach mobilnych aby zobaczyć całość należy przewinąć w poziomie

KryptonimMapa WIGWspółrzędneLokalizacjaMiejscowośćMiejsceData operacjiOperacjaSamolot / ZałogaUwagi
AGATKowellew. 134, dół 1424 km płd-wschKowelII
AgawaRadomlew. 75, gór. 3612 km płd-wschMszczonów
AgrestRadomlew. 95, gór. 56 km zachTarczyn
AkacjaRadomlew. 53, gór 646 km pnc-wschBiała
AMETYSTŁucklew. 189, gór 9814 km zachŁuckII
AnanasRadomlew. 40, gór. 1237 km pnc-zachNowe Miasto
ArnikaRadomlew. 145, gór. 59 km wschTarczyn
AsterRadomlew. 84, gór. 8910 km pnc-zachGoszczyn
BAGNET 229Lwówlew. 183, gór 11113 km płd-zachst. MościskaPnikut UKR1944-05-04/05Halifax JD-362 "L" / PL NIEUDANY zrzut, nie wystartował, defekt
BAGNET 106Lwówlew. 183, gór 11113 km płd-zachst. MościskaPnikut UKR1944-07-03/04Halifax JP-254 "D" / GB zrzut 12/z, 12/p
BAGNET 106Lwówlew. 183, gór 11113 km płd-zachst. MościskaPnikut UKR1944-07-03/04Halifax JP-248 "H" / GBzrzut 12/z, 12/p
BAGNET 106Lwówlew. 183, gór 11113 km płd-zachst. MościskaPnikut UKR1944-07-03/04Halifax JP-247 "E" / GBNIEUDANY zrzut, zestrzelony
BAGNET 106Lwówlew. 183, gór 11113 km płd-zachst. MościskaPnikut UKR 1944-07-09/10Halifax JP-248 "H" / GB zrzut 12/z, 12/p
BAGNET 106Lwówlew. 183, gór 11113 km płd-zachst. MościskaPnikut UKR 1944-07-09/10Halifax JP-239 "C" / GBzrzut 12/z, 12/p
BAGNET 106Lwówlew. 183, gór 11113 km płd-zachst. MościskaPnikut UKR 1944-07-09/10Liberator KG-890 „S” / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Colt"
BAGNET 106Lwówlew. 183, gór 11113 km płd-zachst. MościskaPnikut UKR 1944-07-09/10Liberator KG-827 „U” / PLplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
BALDÓWKAŁódźpr. 183, gór 953 km płdWidzew
Balia 122Brześćlew. 129, dół 8028 km wschst. Mordy1944-04-03/04Liberator BZ-860 "U" / PLzrzut 12/z, 12/p
Bambus 30124 km płncst. KoniecpolHuta Drewniana1944-12-28/29Liberator KG-994 "R" / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Wilga"
Bambus 30124 km płncst. KoniecpolHuta Drewniana1944-12-28/29Liberator KH-151 "S" / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Wilga"
Bambus 30124 km płncst. KoniecpolHuta Drewniana1944-12-28/29Halifax JP-252 "L" / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Wilga"
BambusKrakówgór. 4, pr. 15712 kmKrzelówwypada 14 km
Banan 213Łódźlew. 324, dół 2020 km wschRadomsko9 km od "Brzozy"1944-05-12/13Halifax JP-180 „V” / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Brzoza"
BaobabŁódźlew. 200, dół 518 km płd-zachRadomsko
BARAN 511Radompr. 27, dół 2728 km płdNałęczówRadlin 1943-10-09/10 Cottage 7Liberator BZ-858 "F" / PLII, zrzut 6/z, po zrzucie ostrzelany
BARAN 147Radompr. 27, dół 2728 km płdNałęczówRadlin 1944-04-03/04Halifax BB-438 "S" / GB II, zrzut 9/z, 12/p
BARAN 147Radompr. 27, dół 2728 km płdNałęczówRadlin 1944-04-03/04Halifax JP-223 "W" / CAII, zrzut 9/z, 12/p
BarwinekKrakówgór. 16, pr. 1765 km płd-zachŻytno
Bat 6107 kmGrodzisk MazowieckiKsiążenice1943-03-14/15StepHalifax DT-543 "G" / PLskok 3 CC, zrzut 6/z, 2/p, po zrzucie ostrzelany
BażantNowy Sączpr. 5, gór 8227 km pnc-wschKrosno
BĄK (lądowisko)35 kmLublinMatczyn1944-04-15/16MOST 1, WILDHORN IDakota FD-919 "I" / GB-PLprzerzut 2 CC, materiałowy
BĄK 20325 km płn-wschst. MiechówPrzezwady1944-09-18/19Halifax JP-245 „C” / CA-GBNIEUDANY zrzut materiałowy
BĄK 20325 km płn-wschst. MiechówPrzezwady1944-09-18/19Halifax JP-223 „W” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
BekasNowy Sączpr. 92, gór. 5126 km pnc-wschKrosno
BIAŁAŁódźpr. 11, gór. 114płd-wschst. Koluszki
Błoto (poza)3,4 kmTłuszczPodstoliska1942-03-30/31BeltHalifax L-9618 "W" / PLskok 5 CC, 1 kurier, po zrzucie ostrzelany
BOBRZYNKAŁódźpr. 185, gór. 15316 km płd-wschst. Pabianice
BOCIAN 104Nowy Sączpr. 75, gór 10020 km pnc-wschKrosno1944-05-30/31Halifax JD-172 „V” / GBII, NIEUDANY zrzut , zestrzelony
BOCIAN 104Nowy Sączpr. 75, gór 10020 km pnc-wschKrosnoStara Wieś1944-05-30/31Halifax JP-237 „F” / GBII, zrzut 12/z, 12/p
BOGUSŁAW-1 232Brześćpr. 204, dół 7020 km pnc-zachBrześć nad Bugiem1944-04-12/13Halifax BB-381 „Y” / CAIII, NIEUDANY zrzut, poleciał na "Goździk"
BOGUSŁAW-1 232Brześćpr. 204, dół 7020 km pnc-zachBrześć nad Bugiem1944-04-13/14III, lot odwołany
BOGUSŁAW-1 232Brześćpr. 204, dół 7020 km pnc-zachBrześć nad Bugiem1944-04-14/15Halifax BB-422 „O” / GBIII, NIEUDANY zrzut, poleciał na "Tur"
BOGUSŁAW 2Brześćpr. 113, dół 8818 km pnc-wschBrześć nad BugiemIII
Boj 11brak informacji 1943-03-29/30FurzeHalifax DT-726 „H” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
BombaTarnopollew. 227, gór. 7428 km wschZłoczów
BORÓWKA 110Krakówpr. 163, gór. 1430 km płnc-zachWłoszczowaRędziny1944-04-08/09Halifax JP-226 „U” / AUSNIEUDANY zrzut, poleciał na "Buk"
BORÓWKA 208Krakówpr. 163, gór. 144 km płdZytoRędziny1944-09-18/19Halifax EB-196 „E” / CA-GBzrzut 9/z
BORÓWKA 208Krakówpr. 163, gór. 144 km płdZytoRędziny1944-09-18/19Halifax JP-277 „C” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
BORÓWKA 208Krakówpr. 163, gór. 144 km płdZytoRędziny1944-09-21/22 Halifax JP-222 „E” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
BORÓWKA 403Krakówpr. 163, gór. 144 km płdZytoRędziny1944-09-16/17Liberator EW-192 „G” / GBplac. zapas, zrzut 12/z
BORSUK 241Lublinlew. 57, gór. 4215 km płd-zachŁukówLipniaki1944-04-14/15Halifax BB-441 „Q” / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
BóbrZamośćlew. 123, gór 6928 płd-zachKrasny Staw
Bór 2056,5 km pnc-wschGarwolinGościewicz, Głosków1942-10-01/02HammerHalifax W-1229 "A" / PLskok 3 CC, 1 kurier, zrzut materiałowy
Bratek 4157 km wschRadzyminPieczyska1942-10-29/30BraceHalifax W-1229 "A" / PLNIEUDANY skok CC, zrzut materiałowy
Bratek 6071943-03-14/15SlateHalifax DT-620 "T" / GBplac. zapas., NIEUDANY zrzut mater,, zestrzelony
Bratek IIKrakówgór. 9, pr. 1859 km pnc-zachŻytno
BRDAŁódźpr. 102, gór 6012 km pncst. KoluszkiIII
BRENLwówpr. 167, gór 15723 km pldGródek JagiellońskiII
BROWNING 104Lwówpr. 97, gór. 12721 km płd.LwówRudki, Gródek Jagielloński1944-05-04/05Liberator EV-978 "R" / PLzrzut 12/z, 12/p, przes. 30 km zach
BROWNING 104Lwówpr. 97, gór. 12721 km płd.LwówRudki, Gródek Jagielloński1944-07-03/04Halifax JP-222 „E” / PLzrzut 12/z, 12/p, przes. 30 km zach
BROWNING 104Lwówpr. 97, gór. 12721 km płd.LwówRudki, Gródek Jagielloński1944-07-03/04Halifax JP-283 "G" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy, ostrzelany
BROWNING 228Lwówpr. 97, gór. 12721 km płd.LwówRudki, Gródek Jagielloński1944-07-09/10Halifax JP-281 "L" / PLzrzut 12/z, 12/p, przes. 30 km zach
BRYNICAŁódźpr. 114, gór. 2913 km pncst. ROGÓW
Brzoza 217Łódźlew. 308, dół 4616 km pnc-wschRadomskoLipowczyce1944-05-12/13Halifax JP-180 „V” / PLzrzut 9/z, 12/p
Brzoza 217Łódźlew. 308, dół 4616 km pnc-wschRadomskoLipowczyce1944-05-12/13Halifax JP-177 „P” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
BUGŁódźpr. 87, gór 849 km pnc-wschKoluszki
BUK 109Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-04-08/09Halifax JP-226 "U" / AUSplac. zapas., zrzut 9/z, 12/p
BUK 109Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-04-08/09Halifax JP-161 "G" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
BUK 109Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-04-08/09Halifax BB-381 "Y" / CANIEUDANY zrzut materiałowy
BUK 109Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-04-09/10Halifax LW-272 "D" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
BUK 107Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-05-10/11Halifax JP-249 „M” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
BUK 201Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-09-16/17Liberator EW-192 „G” / GBNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Borówka"
BUK 201Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-09-16/17Liberator KH-152 „F” / Afr. - GBNIEUDANY zrzut materiałowy
BUK 201Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-09-16/17Liberator EW-204 „J” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
BUK 201Łódźlew. 281, dół 4810 km pnc-wschRadomskoOrzechów1944-09-16/17Liberator EW-194 „N” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
BurakŁódźgór. 96, pr. 1965 km pnc-wschJanówpopr.
Byk 142Lublinlew. 104, dół 13415 km płnc-wschLubartówZawieprzyce1944-04-03/04Halifax BB-338 "M" / GBpopr., zrzut 9/z, 12/p
BzuraŁódźpr. 92, gór 749 km pnc-wschKoluszki
BZURAŁódźpr. 185, gór 696 km pnc-wschŁódź Fabryczna
CeberLublinlew. 77, dół 11618 km pnc-wschMordy
Cebula 1Radomlew. 63, dół 10916 km pnc-wschKońskie
Cebula 2Radomlew. 98, dół 10425 km pnc-wschKońskie
CEKINIA 219Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-08-04/05Halifax JP-220 „C” / PLNIEUDANY, defekt silnika, zawrócił
CEKINIA 202Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-09-16/17Liberator EW-145 „W” / AUS-GB II, NIEUDANY zrzut materiałowy
CEKINIA 202Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-09-16/17Liberator EW-250 „L” / GBII, NIEUDANY zrzut, zestrzelony
CEKINIA 202Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-09-16/17Liberator EW-194 „N” / GBII, NIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Buk"
CEKINIA 124Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-12-27/28Liberator KG-994 „R” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
CEKINIA 124Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-12-28/29Liberator KG-834 „U” / PLNIEUDANY zrzut, poleciał na Wilga 311
CEKINIA 124Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-12-27/28Liberator KG-834 „U” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
CEKINIA 124Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-12-28/29Halifax JP-136 „D” / PLNIEUDANY zrzut. poleciał na Wilga 311
CEKINIA 124Radomlew. 2, dół 867 km pnc-wschKońskieGracuch1944-12-27/28Halifax JP-136 „D” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
CENTURIARadomlew. 65, dół 10519 km pnc-zachSzydłowiecII
Chmiel 10313 km wschBiałobrzegiobok szosy W-wa-Radom1943-01-25/26BraceHalifax DT-727 "K" / PLskok 3 CC, 1 kurier, zrzut ?/b
CHOCHLA 507Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁubiec (Puszcza Kampinoska)1943-10-18/19Oxygen 1Halifax JD-319 "A" / PLNIEUDANY skok CC, zrzut materiałowy
CHOCHLA 507Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁubiec (Puszcza Kampinoska)1943-10-20/21 Cottage 10Liberator BZ-860 "U" / PLplac. zapas, zrzut 6/z
CHOCHLA 301Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁubiec (Puszcza Kampinoska)1944-04-16/17 Weller 10Halifax JP-222 "E" / PLNIEUDANY skok CC, zrzut, poleciał na "Przycisk"
CHOCHLA 507Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁubiec (Puszcza Kampinoska)1944-08-01/02Liberator KG-890 „S” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
CHOCHLA 207Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁubiec (Puszcza Kampinoska)1944-08-01/02Jurek 1Liberator KG-890 „S” / PLNIEUDANY skok CC, zrzut materiałowy
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-15/16Halifax JP-295 „P” / GBzrzut 9/z, 6/p
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-15/16Halifax JP-254 „D” / CA-GBNIEUDANY zrzut mater. defekt silnika, zawrócił
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-15/16Halifax JD-319 „G” / GBNIEUDANY zrzut mater. brak paliwa, zawrócił
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Liberator KG-874 „J” / GBzrzut 12/z
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Liberator EV-941„Q” / GBzrzut 12/z, po zrzucie zestrzelony ok. Luborzyca, Kocmyrzów
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Liberator EV-958 „R” / GBzrzut 12/z, "dziki" - Borzęcin, "Hamak" - "Chochla"
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-20/21 Halifax ? „G” / PLplac. zapas. zrzut 9/z, 12/p
CHOCHLA 703 Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-20/21 Halifax JD-171 „B” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-23/24 Halifax JP-254 „D” / PLzrzut 6/z, 12/p
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-08-24/25 Halifax JP-254 „D” / PLzrzut 9/z, 11/p
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁubiec (Puszcza Kampinoska)1944-08-25/26Halifax JP-295 „P” / PLzrzut 6/z, 12/p
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁubiec (Puszcza Kampinoska)1944-08-25/26Halifax JP-362 „E” / PLzrzut 9/z, 12/p
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁubiec (Puszcza Kampinoska)1944-08-25/26Halifax JP-251 „P” / PLzrzut 9/z, 12/p
CHOCHLA 703Warszawalew. 67, dół 107,514 kmBłonieŁawy (Puszcza Kampinoska)1944-09-10/11Liberator KH-101 „R” / PLzrzut 12/z, 2/p, odebrał "Hamak-2 705"
CHOCHLA 2 702 ZWarszawalew. 82, dół 120Truskaw (Puszcza Kampin.)1944-09-01/02Liberator KH-101 „R” / PLzrzut 12/z, 2/p,
CHRZĄSTÓWKAKalisz - Wrocławpr. 42, gór. 2021 km pncKalisz
Colt 230Lwówlew. 171, gór 16713 km pnc-zachst. SamborNadyby1944-05-04/05Halifax JP-236 „A” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Colt 101Lwówlew. 171, gór 16713 km pnc-zachst. SamborNadyby1944-07-03/04Halifax JP-179 "P" / AUSzrzut 12/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony
Colt 101Lwówlew. 171, gór 16713 km pnc-zachst. SamborNadyby1944-07-09/10Liberator KG-827 „U” / PLNIEUDANY zrzut mater. poleciał na "Bagnet 106"
Colt 101Lwówlew. 171, gór 16713 km pnc-zachst. SamborNadyby1944-07-09/10Liberator KG-890 „S” / PLplac. zapas. NIEUDANY zrzut materiałowy
CYKORIA 407Radomlew. 48, dół 8010 km pnc-wschst. KońskieStara Kuźnica 1944-10-16/17Halifax LL-534 "M" / PLII, jak Cynamon, NIEUDANY zrzut mater., ostrzelany
CYNAMON 10620 km płdst. Opoczno1944-11-18/19Halifax BB-440 "G" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
CYNAMON 10620 km płdst. Opoczno1944-11-18/19Halifax LL-187 "H" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
CynamonŁódźpr. 17, dół 7310 km zachKońskiepopr.
CYPRYS-1 207Radomlew. 100, dół 10414 km zachst. JastrząbRzuców1944-04-12/13Weller 10Halifax JP-177 "P" / PLIII, pr., spalona, plac. zapas. NIEUDANY skok, zrzut
CYPRYS-1 207Radomlew. 100, dół 10414 km zachst. JastrząbRzuców1944-05-12/13Halifax HR-671 "R" / GBIII, pr., spalona, NIEUDANY zrzut materiałowy
CYPRYS 2Radomlew. 64, dół 8515 km pnc-wschKońskieIII, popr.
CYPRYS 2ARadomdół 89, lew. 52
CYPRYS 3Radomlew. 53, dół 689 km wschKońskieIII
CyrankaKielcelew. 44, dół 695 km pnc-zachKoszyce
Czajnik 204Warszawapr. 185, gór.1928 km pnc-wschTłuszczMokra Wieś1943-09-14/15Neon 8Halifax JD-156 "W" / PLskok 3 CC, zrzut 6/z, 1/p
CZARNAŁódźpr. 105, gór 993 km pnc-wschst. Koluszki
CZYŻYK 302Rzeszówpr. 102, dół 5213 km płd-zachst. RzeszówBudy1944-07-07/08Halifax JP-230 „N” / PLII, zrzut 12/z, 12/p
CZYŻYK 302Rzeszówpr. 102, dół 5213 km płd-zachst. RzeszówBudy1944-07-07/08Halifax JP-251 „P” / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy
Ćma9 kmPuławy1943-03-08/09DaisyHalifax DT-725 "J" / PLzrzut 5/z, 4/p
DALIARadompr. 221, dół 10418 km płd-zachZwoleńII
DąbRadomlew. 208, dół 837 km pncIłta
DĄBRÓWKARadomlew. 142, dół 138 km płd-wschSuchedniówII
Dębik 302Radompr. 147, dół 387 km płd-wschLipskoSłuszczyn1944-07-25/26Liberator KG-827 "L" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Derkacz 103Nowy Sączpr. 146, gór. 496 km zachStrzyżówMarkuszowa1944-07-21/22Halifax JP-294 "B" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
DIAMENTLublinpr. 103, dół 8930 km pnc-wschChełmII
DokrzynekRadompr. 167, dół 1710 km płd-wschSienno
DRACENA 217Radompr. 218, dół 233 km płd-wschGrabowiec1944-08-01/02Halifax EB-196 „E” / GBII, zrzut 9/z, 6/p
DRZAZGARadompr. 295, dół 4610 km pncStarachowiceIII
DUNAJŁódźlew. 50, dół 12310 km pncWieluńII, jak Wołga, dep. 8006/44, popr.
DYMITR 1Brześćpr. 133, dół 112 km płd-wschBrześć nad BugiemII
DYMITR 2Brześćpr. 93, dół 2417 km płd-wschBrześć nad BugiemII
Dynamit 522T-pollew. 14, dół 1495 km wschst. Chodorów
DYNIA 401Radompr. 306, dół 669 km płd-zachWierzbiceZbijów1944-10-21/22Liberator KG-834 "U" / PLIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
Dywan 200Łódźpr. 107, gór. 314 km płd-zachŁowicz1943-09-14/15Neon 10Halifax JD-319 "A" / PLpl. zapas., skok 3 CC, zrzut 6/z, 1/p
DZBANWarszawapr. 21, dół 2410 km płdSiedlceIII
DzidaLwówpr. 160, dół 10511 km płd-wschDrohobycz
Dziewanna 301Radompr. 154, dół 683 km płn-zachLipskoDąbrówka1944-07-25/26Liberator KG-890 "S" / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
DzikZamośćlew. 97, gór. 835 km płnc-zachZamość
Dziurawiec 205Radompe. 223, dół 659 km pnc-wschIłżaCiecierówka1944-04-12/13Halifax JP-220 "K" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Fasola 802Poznańpr. 140, dół 1517 km pnc-wschst. Jarocinnad Prosą1943-10-15/16Cottage 56Halifax LW-281 "W" / PLzrzut 6/p
FirankaPłockpr. 121, dół 26jezioroRydwan
FOKA 243Brześćlew. 170, dół 5313 km pncBiała PodlaskaMarianpol1944-04-12/13Halifax JP-224 "A" / CAII, NIEUDANY zrzut materiałowy
FOKA 243Brześćlew. 170, dół 5313 km pncBiała PodlaskaMarianpol1944-04-14/15Halifax JP-220 "K" / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
FOKA 243Brześćlew. 170, dół 5313 km pncBiała PodlaskaMarianpol1944-04-14/15Halifax BB-441 "Q" / GBII, zrzut 9/z, 12/p
Froterka 222Warszawapr. 50, dół 1618 km zachst. SokołówJartypory1944-04-12/13Liberator BZ-965 "S" / PLplac. zapas., NIEUDANY zrzut mater, ostrzelany
Galasówka 211Krakówpr. 110, gór. 12416 km płd-wschst. Koniecpol(18 km od Gałąź)1944-04-15/16Halifax BB-422 "O" / GBplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
Gałąź 210Krakówpr. 170, gór. 1039 km płd-zachst. Koniecpol1944-04-15/16Halifax BB-422 "O" / GBNIEUDANY zrzut, poleciał na "Galasówka"
Garnek 103Warszawapr. 223, góra 1398 km płnc-zachst. Wyszkówwidły Narwi i Bugu1943-09-09/10Neon 1Halifax HX-161 "M" / PLNIEUDANY skok CC, zrzut materiałowy
Garnek 103Warszawapr. 223, góra 1398 km płnc-zachst. Wyszkówwidły Narwi i Bugu1943-09-16/17Neon 1Halifax BB-378 "D" / PLskok 2 CC, 1 kurier, zrzut 8/z, 1/p
Garnek 307Warszawapr. 223, góra 1398 km płnc-zachst. Wyszkówwidły Narwi i Bugu1944-02-24/25Liberator BZ-860 "U" / PLNIEUDANY zrzut mater., nie wystartował
Garnek 304Warszawapr. 223, góra 1398 km płnc-zachst. Wyszkówwidły Narwi i Bugu1944-04-16/17Halifax JP-177 "P" / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Przetak"
GAWEŁ 108Warszawapr. 49, góra 69 km zachZambrówCzerwony Bór1944-01-05/06Liberator BZ-860 "U" / PLIII, plac. zapas., NIEUDANY zrzut, zawrócił
GawronLwówlew. 25, gór. 3132 km pnc-zachPrzemyśl
Georginia 214Kielcepr. 141, gór. 669 km zachZawichostChrapanów1944-04-12/13Halifax BB-431 "T" / GBplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
Georginia 214Kielcepr. 141, gór. 669 km zachZawichostChrapanów1944-04-15/16Halifax JP-223 "W" / CAplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
Georginia 114Kielcepr. 141, gór. 669 km zachZawichostChrapanów1944-05-10/11Halifax JD-362 "L" / PLNIEUDANY zrzut, nie wystartował
Georginia 410Kielcepr. 141, gór. 669 km zachZawichostChrapanów1944-05-21/22Halifax JP-220 "K" / GBzrzut 9/z, 12/p
Gęś Lwówlew. 73, gór 5115 km pnc-zachPrzemyśl
Gęś 95311 km pncst. ŁowiczChąśno1943-03-20/21Halifax BB-340 "D" / PLpl.. zapas., brak zrzutu
Gęś 95311 km pncst. ŁowiczChąśno1943-03-24/25DoricHalifax DT-554 "G" / PLzrzut 6/z, 6/p
GilLwówlew. 5, gór. 3038 km pnc-zachPrzemyśl
Gladiolus-1 213Kielcepr. 192, gór. 626 km płdst. ĆmielówRosochy1944-04-15/16Halifax JN-925 "X" / CANIEUDANY zrzut materiałowy
Gladiolus 2Kielcepr. 183, gór. 525 km płd-wschst. ĆmielówRosochy
GŁÓGKrakówpr. 108, gór. 3313 km pnc-zachWłoszczowaIII
GŁUSZEC 301Rzeszówpr. 99, dół 8621 km płd-zachRzeszówZembrza1944-07-07/08Halifax JP-229 „C” / PLII, zrzut 12/z, 12/p
GŁUSZEC 301Rzeszówpr. 99, dół 8621 km płd-zachRzeszówZembrza1944-07-07/08Halifax JP-283 "G" / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy
GNIDA 306Płockpr. 220, dół 629 km pncst. Łódź1944-09-18/19Halifax JP-252 "L" / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy
GOŁĄBKrakówpr. 6, dół 9817 km pln-wschSłomnikiII
GorczycaKielcepr. 179, gór. 354 km pnc-wschCmielów
GORYLRadompr. 157, gór 1094 km płd-zachSobolewII
GOŹDZIK 212Kielcepr. 170, gór.1710 km pnc-wschst. ĆmielówTeofilów1944-04-12/13Halifax BB-381 "Y" / CAplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
GOŹDZIK 212Kielcepr. 170, gór.1710 km pnc-wschst. ĆmielówTeofilów1944-04-14/15Halifax JP-177 „P” / PLplac. zapas., brak zrzutu
GOŹDZIK 212Kielcepr. 170, gór.1710 km pnc-wschst. ĆmielówTeofilów1944-04-15/16Halifax JP-223 „W” / CANIEUDANY zrzut materiałowy
GOŹDZIK-2 405Kielcepr. 170, gór.1710 km pnc-wschst. ĆmielówTeofilów1944-05-21/22Halifax JP-252 „D” / PLzrzut 9/z, 12/p
GOŹDZIK-2 405Kielcepr. 170, gór.1710 km pnc-wschst. ĆmielówTeofilów1944-05-21/22Halifax JP-180 "V" / PLzrzut 9/z, 12/p
GOŹDZIK-1 108Kielcepr. 177, góra 611 km pnc-wschst. ĆmielówTeofilów1944-07-21/22Liberator KG-890 „S” / PLzrzut 12/z, 12/p
GOŹDZIK-1 108Kielcepr. 177, góra 611 km pnc-wschst. ĆmielówTeofilów1944-07-21/22Liberator KG-827 „U” / PLzrzut 12/z, 12/p
GOŹDZIK-1 108Kielcepr. 177, góra 611 km pnc-wschst. ĆmielówTeofilów1944-07-21/22Halifax JP-222 „E” / PLNIEUDANY zrzut mater., defekt, zawrócił
GRAB 306Kielcepr. 136, gór. 2026 km wschst. OstrowiecMieczysławów1944-02-24/25 Halifax BB-421 „C” / GBzrzut 9/z, 12/p, na "dziko" k/Lublina
GRAB 312Kielcepr. 136, gór. 2026 km wschst. OstrowiecMieczysławów1944-04-16/17Halifax JP-226 "U" / CAzrzut 9/z, 12/p
GRAB 113Kielcepr. 136, gór. 2026 km wschst. OstrowiecMieczysławów1944-05-10/11Halifax BB-441 "Q" / GBNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
GRAB 409Kielcepr. 136, gór. 2026 km wschst. OstrowiecMieczysławów1944-05-21/22Halifax JP-161 "G" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
GRAB 409Kielcepr. 136, gór. 2026 km wschst. OstrowiecMieczysławów1944-05-21/22Halifax JP-226 "U" / AUS-GBNIEUDANY zrzut materiałowy
GRAB 409Kielcepr. 136, gór. 2026 km wschst. OstrowiecMieczysławów1944-05-28/29Halifax JP-236 „A” / PLzrzut 9/z, 12/p
GRAB 409Kielcepr. 136, gór. 2026 km wschst. OstrowiecMieczysławów1944-05-28/29Halifax JP-281 "L" / PLzrzut 9/z, 12/p
GRABŁódźlew. 199, dół 11653 km płd-zachŁódźII, wg. depeszy 45 km
GRABIAŁódźlew. 199, dół 11637 km płd-zachZduńska WolaII, wg. depeszy 45 km, jak GRAB, popr.
GRABIA (2)Łódźlew. 127, gór 1415 km zachZduńska Wola
Grafit12 km płdst. KowelZasmyki
Granatnik-1 312Lwówpr. 152, gór. 4821 km zachst. Lwów Gł.Zatoka1944-03-17/18Halifax JP-180 "V" / PLNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
Granatnik 2Lwówpr. 146, gór. 6820 km zachst. Lwów Gł.Zatoka
Groch-1 401Kaliszpr. 87, gór. 4119 km pnc-zachKalisz1943-09-14/15Flat 24Halifax JN-911 "Z" / PLzrzut 6/z, 6/p
Groch 2Poznańpr. 137, dół 1234 km płd-wschWrześnia
GRODKAŁódźpr. 243, gór 1273 km zachPabianice
GRONOSTAJLublinlew.18, gór. 6914 km płd-wschŁukówII
Grot 205Lwówpr. 34, gór. 9318 km płd-wschst. LwówGańczary1944-07-07/08Liberator EV-978 "R" / PLzrzut 12/z, 12/p
Grot 205Lwówpr. 34, gór. 9318 km płd-wschst. LwówGańczary1944-07-08/09Halifax JP-222 "E" / PLplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
Grusza 1Krakówpr. 137, gór. 12012 km płdKoniecpol
Grusza 2Krakówpr. 140, gór. 11711 km płdKoniecpol
GRUSZKA 307Kielcelew. 198, gór. 916 km płd-wschŁagówWszachów1944-07-27/28 Halifax JP-230 „N” / PLzrzut 12/z, 12/p
GRUSZKA 120Kielcelew. 198, gór. 916 km płd-wschŁagówWszachów1944-07-30/31Halifax JP-254 „D” / GBII, zrzut 9/z, 6/p
GRUSZKA 120Kielcelew. 198, gór. 916 km płd-wschŁagówWszachów1944-07-30/31Halifax JP 181 „X” / GBII, zrzut 9/z, 6/p
Grzyb 331943-03-29/30Halifax BB 340 „D” / PLNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
Grzyb 331943-04-02/03NettleHalifax BB 340 „D” / PLNIEUDANY skok 3 CC, zrzut mater., zawrócił
Gryka 1Kaliszpr. 31, dół 15318 km pnc-wschKępno
Gryka 2Kaliszpr. 40, dół 13716 km pnc-wschKępno
Guzik 129Lwówpr. 193, gór. 5710 km pnc-zachGródek Jag.Sądowa Wisznia, Mużyłowice1944-04-03/04Halifax LW 272 „D” / PLpopr. NIEUDANY, brak zrzutu, poleciał na "Ścigacz"
Guzik 129Lwówpr. 193, gór. 5710 km pnc-zachGródek Jag.Sądowa Wisznia, Mużyłowice1944-07-07/08Liberator KG-890 "S" / PLNIEUDANY zrzut mater., błędne sygnały, odzew
Guzik 202Lwówpr. 193, gór. 5710 km pnc-zachGródek Jag.Sądowa Wisznia, Mużyłowice1944-07-08/09Liberator KG-890 "S" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
GZYMSWarszawapr. 105, dół 2025 km płd-wschMińsk MazowieckiII
HALINAKielcelew. 153, gór. 1057 km pncRakówIII
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-09/10Halifax JP-251 „P” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-09/10Halifax JP-252 „L” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-09/10Halifax JP-230 „N” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-09/10Liberator KG-890 „S” / PLII, popr., zrzut 12/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-09/10Liberator EV-978 „R” / PLII, popr., NIEUDANY, nie wystartował, defekt
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-15/16Liberator KG-938 „A” / GBII, popr., zrzut 12/z
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-15/16Liberator KG-933 „P” / GBII, popr., zrzut 12/z
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-15/16Liberator EW-233 „H” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Liberator EW-278 „U” / PLII, popr., zrzut 12/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Halifax JP-180 „A” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Liberator EV-838 „H” / GBII, popr., zrzut 12/z
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Liberator EW-248 „P” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy, zestrzelony
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Liberator EW-275 „R” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy, zestrzelony, spadł ok. Olszyny, Banica
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Liberator EW-161 „M” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy, zestrzelony ok. Łysa Góra
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Halifax JP-220 „C” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Halifax JP-252 „L” / PLII, popr., zrzut 9/z, 6/p "dziki" na Piotrków
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Halifax JP-220 „C” / PLII, popr., rzut 9/z, 6/p "dziki", lądował awaryjnie ok. Dębina k/Okulic
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-23/24Halifax JD-171 „B” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-24/25Halifax JD-171 „B” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-24/25Halifax BB-412 „C” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-24/25Halifax JD-362 „E” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-24/25Halifax JP-251 „P” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-08-25/26Halifax JP-161 „N” / PLII, popr., zrzut 9/z, 8/p, także na "Wiersze"
HAMAK-1 702Warszawalew. 102, dół 11515 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-09-01/02Liberator EW-278 „U” / PLII, popr., zrzut 12/z, 12/p
HAMAK-2 705Warszawalew. 70, dół 12115 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-09-10/11Liberator KH-101 „R” / PLodebrał zrzut 12/z, 2/p na "Chochla 703"
HAMAK-2 705Warszawalew. 70, dół 12115 km pnc-zachWarszawa ZachodniaTruskaw (Puszcza Kampinoska)1944-09-21/22Liberator KG-874 „J” / Pd. Afr.II, popr., zrzut 12/z
HełmLwówpr.. 53, gór. 9814 km płd-wschLwów
Herb 95125 km wschGarwolin(obok Jawor 952)1943-03-19/20Key Halifax DT-627 "P" / PLplac. zapas., 6/z, 6/p
Hiena 603 (Hijena)Lublinpr. 181, dół 8611 km pnc-wschChełm1943-03-14/15YardHalifax HR-666 "E" / PLIII, popr., zrzut 6/z, 6/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-04-23/24Liberator EV-978 "R" / PLIII, popr., zrzut 12/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-04-23/24Halifax BB-431 "T" / GBIII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-04-23/24Halifax BB-438 "S" / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p, Welbike
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-04-23/24Halifax BB-381"Y" / GBIII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-04-23/24Halifax BB-441 "Q" / GBIII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-04-23/24Halifax JP-223 "W" / GBIII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-04-23/24Halifax JP-226 "U" / GBIII, popr., zrzut 6/z, 6/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-04/05 Halifax JP-161 "G" / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-04/05 Halifax JP-162 "N" / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-04/05 Halifax JP-226 "U" / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-04/05 Halifax BB-438 "S" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-04/05 Halifax BB-338 "M" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-04/05 Halifax JN-925 "X" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-12/13 Halifax JP-249 „M” / PLIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-12/13 Liberator BZ-860 "U" / PLIII, popr., zrzut 12/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-12/13 Halifax JP-229 „C” / PLIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-12/13 Halifax JP-362 „L” / PLIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-12/13 Halifax JN-925 "X" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-12/13 Halifax BB-338 "M" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-12/13 Halifax JP-161 "G" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-12/13 Halifax JD-172 „V” / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-19/20 Liberator BZ-860 "U" / PLIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-19/20 Halifax JP-180 "V" / PLIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-19/20 Halifax JP-226 "U" / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-19/20 Halifax JP-162 "N" / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-19/20 Halifax JP-161 "G" / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-24/25Halifax HR-680 "D" / CA-GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-24/25Halifax JN-925 „X” / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-24/25Halifax JP-237 „F” / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-24/25Halifax JP-220 "K" / GBIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HIPOPOTAM 319Zamośćlew. 100, gór 9134 km zachZamośćZwierzyniec1944-05-24/25Halifax JP-249 "M" / PLIII, popr., zrzut 9/z, 12/p
HolownikTr-pollew. 139, gór. 3665 km wschLwów
Igła13 kmOżarów MazowieckiMariew, Stanisławów 1942-09-01/02ChickenpoxHalifax W-7775 "R" / PL- GBskok 5 CC, ostrzelany
Igła13 kmOżarów MazowieckiMariew, Stanisławów 1943-03-19/20CellarHalifax JB-802 "S" / PLplac. zapas., NIEUDANY skok, zrzut
Igła13 kmOżarów MazowieckiMariew, Stanisławów 1943-03-24/25BathHalifax DT-725 "J" / PLplac. zapas. NIEUDANY zrzut, defekt silnika
Imbryk 118Warszawalew. 207, gór. 18915 km pnc-zachst. TłuszczDąbrówka1944-04-03/04Weller 3Liberator BZ-965 "S" / PLplac. zapas., NIEUDANY skok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
Imbryk 118Warszawalew. 207, gór. 18915 km pnc-zachst. TłuszczDąbrówka, Kołaków1944-04-09/10Weller 2Liberator BZ-965 "S" / PLskok 3 CC, 1 kurier, zrzut 12/z, 6/p
IndykCieszyngór. 72, pr. 16415 km płn-wschWadowice
IOTENAŁódźlew,. 96, gór 1355 km pnc-wschSieradz
IrkaWarszawalew. 26, gór. 20018 km zachModlin
IWARZAŁódźlew. 75, gór. 1545 km płd-zachSieradz
IzbaRadompr. 92, dół 10316 km płdPuławy
Jabłoń 116Radomlew. 225, gór. 16011 km płd-wschDobieszyn1944-03-17/18 Halifax JP-161 "G" / AUSNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
Jabłoń 111Radomlew. 225, gór. 16011 km płd-wschDobieszyn1944-05-10/11 Weller 18Liberator BZ-965 "S" / AUSNIEUDANY skok 6 CC, zrzut 12/z, 6/p, awaria, zawrócił
Jabłoń 105Radomlew. 225, gór. 16011 km płd-wschDobieszyn1944-04-08/09 Halifax BB-381 "Y" / CAplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
JaguarLublinpr. 152, dół 4013 km płd-wschChełm
Jajo 9578 km płncRawa Mazowiecka1943-03-19/20 BeamHalifax BB-340 "D" / PLplac. zapas., brak zrzutu
Jajo 9578 km płncRawa Mazowiecka1943-03-24/25 StoneHalifax DT-627 "P" / GB-PLzrzut 6/z, 6/p
Jarząb 305Radompr. 155, dół 1247 km płd-wschZwoleńMierzączka1944-03-17/18 Halifax JN-888 "E" / GBNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
Jarząb 106Radompr. 155, dół 1247 km płd-wschZwoleńMierzączka1944-04-09/10 Halifax BB-338 "M" / GBNIEUDANY zrzut mater., nie wystartował
Jarząb 112Radompr. 155, dół 1247 km płd-wschZwoleńMierzączka1944-05-10/11 Halifax BB-338 "M" / GBzrzut 9/z, 12/p
Jarząb 404Radompr. 155, dół 1247 km płd-wschZwoleńMierzączka1944-05-21/22Liberator BZ-965 „S” / PLzrzut 12/z, 12/p
JASKÓŁKA-1 140Nowy Sączpr. 200, gór. 797 km pncJasłoBieździadka1944-04-08/09Halifax JP-223 "W" / CAII, NIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Śliwa"
JASKÓŁKA-1 140Nowy Sączpr. 200, gór. 797 km pncJasłoBieździadka1944-04-08/09Halifax JP-224 "A" / GBII, NIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Palma 112"
JASKÓŁKA-1 140Nowy Sączpr. 200, gór. 797 km pncJasłoBieździadka1944-04-09/10Halifax JP-223 „W” / CAIII, zrzut 12/z, 12/p, pomimo zagrożenia placówki
JASKÓŁKA 2Nowy Sączpr. 206, gór. 6212 km pncJasłoIII
JASTRZĄB 105Nowy Sączpr. 199, gór. 1217 km płdJasłoZarzecze1944-05-30/31Halifax JP-251 „P” / PLzrzut 12/z, 12/p
JASTRZĄB 105Nowy Sączpr. 199, gór. 1217 km płdJasłoZarzecze1944-05-30/31Halifax JP-236 „A” / PLzrzut 12/z, 12/p
JASTRZĄB 401Nowy Sączpr. 199, gór. 1217 km płdJasłoZarzecze1944-08-18/19Halifax JP-226 „A” / CA-GBNIEUDANY zrzut materiałowy
JASTRZĄB 401Nowy Sączpr. 199, gór. 1217 km płdJasłoZarzecze1944-08-18/19Halifax JP-295 „P” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
JASTRZĄB 401Krakówpr. 121, dół 29710,5 km płdSzczekocinyMałoszyce1944-08-18/19Halifax JP-226 „A” / GBII, prawd. dół 197, NIEUDANY zrzut materiałowy
Jaszczurka 1Wilnolew. 117, dół 9315 km płd-wschSt. Olkienniki
Jaszczurka 2Wilnolew. 106, dół 9512 km płd-wschSt. Olkienniki
Jaśmin 415Radompr. 103, gór. 2109 km pnc-zachPuławyBronowice, Opatkowice1944-04-27/28Halifax BB-318 "F" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Jaśmin 302Radompr. 103, gór. 2109 km pnc-zachPuławyBronowice, Opatkowice1944-05-19/20Weller 18Liberator BZ-965 „S” / PLskok 5 CC, 1 kurier, zrzut 12/z, 6/p
Jawor 952Radompr. 142, gór. 16619 km pnc-wschPionkiŁoje1943-03-19/20Key Halifax DT-627 "P" / GBNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Herb"
Jawor 952Radompr. 142, gór. 16619 km pnc-wschPionkiŁoje1943-03-24/25 BasinHalifax BB-340 "D" / PLzrzut 6/z, 6/p
Jawor 314Radompr. 142, gór. 16619 km pnc-wschPionkiŁoje1944-04-16/17Halifax JP-220 "K" / GBzrzut 6/z, 12/p
JEMIOŁA 135Radompr. 192, dół 1528 km pnc-zachZwoleńMęciszów1944-04-09/10Halifax BB-381 „Y” / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
JEMIOŁA 135Radompr. 192, dół 1528 km pnc-zachZwoleńMęciszów1944-04-09/10Halifax BB-381 „Y” / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
JEMIOŁA 116Radompr. 192, dół 1528 km pnc-zachZwoleńMęciszów1944-05-10/11Halifax JP-226 "U" / GBII, zrzut 9/z, 12/p
JEMIOŁA 116Radompr. 192, dół 1528 km pnc-zachZwoleńMęciszów1944-05-10/11Halifax JP-162 "N" / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
JERZYŁomżapr. 22, dół 5511 km wschŁomżaIV
JERZYK 303Nowy Sączpr. 184, gór. 7011 km płd-wschJasłoSieklówka, Lubla1944-07-07/08Halifax EB-179 "Q" / GBIII, zrzut 12/z, 12/p
JERZYK 303Nowy Sączpr. 184, gór. 7011 km płd-wschJasłoSieklówka, Lubla1944-07-07/08Halifax JP-248 "H" / GBIII, zrzut 12/z, 12/p
JERZYK 303Nowy Sączpr. 184, gór. 7011 km płd-wschJasłoSieklówka, Lubla1944-07-07/08Halifax JN-897 "T" / GBIII, zrzut 12/z, 12/p
Jeżyna 110 (Jerzyna)Radompr. 203, gór. 12013 km pnc-zachKozieniceWilczkowice1944-02-24/25Halifax ? /GB NIEUDANY zrzut, nie wystartował, defekt
Jesion 1Radompr. 205, dół 1558 km płdPionkiCzarna
Jesion-2 204Radompr. 218, dół 1627 km płd-zachPionkiCzarna1944-04-14/15Halifax JP-224 "A" / CAplac. zapas., NIEUDANY zrzut mater.
Jesion-2 204Radompr. 218, dół 1627 km płd-zachPionkiCzarna1944-05-12/13Liberator BZ-965 „S” / PLzrzut 12/z, 12/p
Jodła-1 134Radomlew. 223, gór. 11012 km pnc-wschDobieszynPaprotnia, Łękawica1944-04-08/09Weller 7Liberator BZ-965 "S" / PLskok 3 CC, zrzut 12/z, 6/p
Jodła 2Radomlew. 235, gór. 10014 km płd-wschWarka
Kabłąk 903T-pollew. 19, gór. 583o km wschLwówPołonice1944-04-23/24 Halifax JP-222 „E” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
KABŁĄK-2 103Lwówpr. 15, gór 6720 km wschLwówBiłka Szlachecka1944-07-03/04Liberator EV-978 "R" / PLII, zrzut 12/z, 12/p
KABŁĄK-2 103Lwówpr. 15, gór 6720 km wschLwówBiłka Szlachecka1944-07-03/04Halifax JP-251 „P” / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy
KABŁĄK-2 103Lwówpr. 15, gór 6720 km wschLwówBiłka Szlachecka1944-07-09/10Liberator EV-978 "R" / PLII, zrzut 12/z, 12/p
KABŁĄK-2 103Lwówpr. 15, gór 6720 km wschLwówBiłka Szlachecka1944-07-09/10Halifax JP-222 „E” / PLII, zrzut 12/z, 12/p
Kaczka-1 612Krakówpr. 29, dół 17418 km pnc-wschMiechówKsiąż Mały1943-03-13/14SlateHalifax ? / GBNIEUDANY zrzut mater., zawrócił, defekt
Kaczka-1 612Krakówpr. 29, dół 17418 km pnc-wschMiechówKsiąż Mały1943-03-14/15PipeHalifax DT-726 "H" / PL-GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Kaczka-1 612Krakówpr. 29, dół 17418 km pnc-wschMiechówKsiąż Mały1943-03-16/17LockHalifax ? / PLzrzut 6/z, 6/p
Kaczka-2 127Krakówpr. 31, dół 16116 km pncMiechówKsiąż Mały1944-04-03/04Halifax JP-220 "K" / CAplac. zapas. zrzut 9/z, 12/p
Kaczka-2 127Krakówpr. 31, dół 16116 km pncMiechówKsiąż Mały1944-04-09/10Weller 3Halifax JP-177 "P" / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy, poleciał na "Śliwa"
Kaczka-2 127Krakówpr. 31, dół 16116 km pncMiechówKsiąż Mały1944-04-09/10Halifax JP-177 "P" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
KaktusRadomlew. 218, dół 97
KAMIEŃŁuckpr. 170, gór 4723 km pnc-wschŁuckII
KANAPA 302Warszawalew. 189, dół 926 km płd-wschWarszawaBaniocha, Góra Kalwaria1944-02-24/25Weller 3Halifax JN-896 „L” / PLII, NIEUDANY skok, zrzut, nie wystartował, defekt
KANAPA 303Warszawalew. 189, dół 926 km płd-wschWarszawaBaniocha, Góra Kalwaria1944-04-16/17Weller 12Halifax JP-181 „C” / PLII, skok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
KANAREK-1 122Krakówpr. 88, gór. 19814 km pnc-zachMiechówPrzysieka1944-05-10/11 Halifax JP-229 „C” / PLIII, zrzut 12/z, 12/p
KANAREK-1 122Krakówpr. 88, gór. 19814 km pnc-zachMiechówPrzysieka1944-08-01/02 Halifax JP-230 „N” / GBIII, plac. zapas., NIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Sekwana"
KANAREK-1 122Krakówpr. 88, gór. 19814 km pnc-zachMiechówPrzysieka1944-05-10/11 Weller 28Halifax JP-177 „P” / PLIII, NIEUDANY skok, zrzut materiałowy
KANAREK-2 211Krakówpr. 75, gór. 18317 km pnc.MiechówPrzysieka1944-08-04/05Halifax JP-162 „S” / GBIII, zrzut 9/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony
KANGUR 220Radompr. 51, dół 4810 km płdOpoleWólka Koniaszycka1944-05-12/13Halifax JP-162 "N" / GBII, wypada wsch., popr., NIEUDANY zrzut mater.
KANGUR 220Radompr. 51, dół 4810 km płdOpoleWólka Koniaszycka1944-05-12/13Halifax JP-220 "K" / GBII, wypada wsch., popr., NIEUDANY zrzut mater.
KANGUR 220Radompr. 51, dół 4810 km płdOpoleWólka Koniaszycka1944-05-28/29Halifax JP-180 „V' / PLII, wypada wsch., popr., zrzut 9/z, 12/p
KANGUR 220Radompr. 51, dół 4810 km płdOpoleWólka Koniaszycka1944-05-28/29Halifax JP-222 „E” / PLII, wypada wsch., popr., NIEUDANY zrzut mater.
KanonierkaTr-pollew. 56, gór. 10543 km płd wschLwów
KARABELA 310Lwówpr. 34, dół 8918 km płd-wschStryjDaszawa1944-05-19/20 Halifax JP-222 „E” / PLII,popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
KARABELA 310Lwówpr. 34, dół 8918 km płd-wschStryjDaszawa1944-05-19/20 Liberator EV-978 "R" / PLII, popr., zrzut 12/z, 12/p
KARABELA 310Lwówpr. 34, dół 8918 km płd-wschStryjDaszawa1944-05-24/25 Halifax JP-222 „E” / PLII, popr., zrzut 9/z, 12/p
KARABELA 310Lwówpr. 34, dół 8918 km płd-wschStryjDaszawa1944-05-24/25 Liberator EV-978 "R" / PLII,popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
KARABELA 310Lwówpr. 34, dół 8918 km płd-wschStryjDaszawa1944-05-28/29Liberator BZ-965 „S” / PLII,popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
KARABELA 310Lwówpr. 34, dół 8918 km płd-wschStryjDaszawa1944-05-28/29Halifax JP-251 „P” / PLII,popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
KARABELA 310Lwówpr. 34, dół 8918 km płd-wschStryjDaszawa1944-05-29/30Liberator EV-978 "R" / PLII, popr., zrzut 12/z, 12/p
KARABELA 310Lwówpr. 34, dół 8918 km płd-wschStryjDaszawa1944-05-29/30Liberator BZ-965 „S” / PLII, popr., zrzut 12/z, 12/p
KarafkaRadompraw. 128, gór.4915 km płd-wschGarwolin
KARP 706Warszawapnc skraj lasu Kabaty12 km płdWarszawaLas Kabacki1944-08-17/18brak zrzutu
KawaKrakówlew. 148, gór 5313 km pnc-zachCzęstochowa
Kawka 308Cieszynpr. 90, góra 5316 km płd-zachWieliczkaWiśniowa1944-04-23/24Halifax LW-284 „T” / PLdawniej bastion, NIEUDANY, zrzut 12/z, 12/p
KAZIMIERZBiałystoklew. 138, dół 16015 km płd-wschGoniądzIII
KiejstutNowogródeklew. 161, gór. 4215 km zachLida
KieliszekRadomlew. 70, gór. 1621 km pnc-zachGrójecpopr.
KIERBASKAPłocklew. 34, dół 13514 km pncst. Kramsk
Kilim 110Płockpr. 98, dół 608 km pncŁowicz1943-09-09/10Flat 1Halifax BB-309 "T" / PLzrzut 6/z, 6/p
Kilim 102Płockpr. 98, dół 608 km pncŁowicz1944-12-26/27Liberator KG-834 „U” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
KlaczRadompr. 101, dół 8623 km płdPuławypopr.
KLACZ 9017 km płdOpoleFranciszków1944-04-23/24Halifax JP-220 "K" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
KLACZ 9017 km płdOpoleFranciszków1944-04-23/24Halifax JP-224 "A" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
KLACZ 9017 km płdOpoleFranciszków1944-04-27/28Liberator BZ-860 "U" / PLzrzut 12/z, 12/p
KLAMKA 610Łódźpr. 59, góra 288 km zachSkierniewicest. Skierniewice1943-10-14/15Cottage 28Liberator BZ-860 "U" / PLII, zrzut 6/z, 6/p
KlonRadompr. 114, dół 12614 km płd-zachPuławy
Klon 311Radomdół 111, lew. 1878 km płd-zachRożkiMała Ruda1944-04-23/24Halifax BB-422 "O" / GBpopr., zrzut 9/z, 12/p
Klosz 102Radomlew. 128, gór. 11823 km płdGrójecPrzybyszew, Helenów1944-04-30/05-01Weller 16Liberator BZ-965 "S" / PLskok 4 CC, zrzut 12/z, 6/p
Klosz 108Radomlew. 128, gór. 11823 km płdGrójecPrzybyszew, Helenów1944-07-30/31Staszek 1Liberator KG-827 „U” / PLNIEUDANY skok 6 CC, zrzut 12/z, 7/p
KluczPłockpr. 76, dół 0012 km płdŁowicz
KluczŁódźgór. 37, pr. 368 km płd-wschSkierniewice
Kobuz 21215 km pnc-wschMiechówJanowice1944-08-04/05Halifax JP-181„X” / GBzrzut 9/z,6/p, po zrzucie zestrzelony
Kobuz 20415 km pnc-wschMiechówJanowice1944-09-21/22Halifax JP-223 „W” / GBzrzut 9/z, 2/p
Kobuz 31215 km pnc-wschMiechówJanowice1944-12-28/29Halifax LL-534 „M” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Kobuz 31215 km pnc-wschMiechówJanowice1944-12-28/29Halifax LL-187 „H” / PLzrzut 9/z, 12/p
Koc-1 202Warszawalew. 165, dół 1519 km zachRadzyminNieporęt1943-09-14/15Neon 6Halifax BB-309 "T" / PLskok 3 CC, zrzut 6/z, 1/p
Koc-1 117Warszawalew. 165, dół 1519 km zachRadzyminNieporęt1944-04-03/04Weller 3Liberator BZ-965 "S" / PLpopr. 911/44, NIEUDANY skok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
Koc-1 117Warszawalew. 165, dół 1519 km zachRadzyminNieporęt1944-04-09/10Weller 1Halifax JP-180 „V” / PLskok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
Koc 2Warszawalew. 167, gór 2238 km płd-zachRadzymin
Kocioł7 km płd-wschMińsk MazowieckiCegłów, Stefanówka1942-01-06/07ShirtHalifax L-9618 "W" / PLskok 5 CC, 1 kurier, zrzut 3/z, na "dziko"
Kogut 412Kielcelew. 62, dół 723 km pnc-wschKoszyce1944-05-21/22Halifax JP-281 "L" / PLpopr., zrzut 12/z, 12/p
Kogut 412Kielcelew. 62, dół 723 km pnc-wschKoszyce1944-05-21/22Halifax HR-671 "R" / GBpopr., zrzut 12/z, 12/p
KolanoKielcepr. 176, gór. 18710 km płd-zachTarnobrzegrejon zapasowy, także tu bast. NIETOPERZ
KOLBAZamośćpr. 148, dół 1530 km pnc-zachLwówII
KOLIBER-1 306Krakówpr. 10, dół 2915 km pnc-zachBochniaZabierzów Bocheński1944-05-19/20Halifax JP-229 „C” / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy
KOLIBER-1 306Krakówpr. 10, dół 2915 km pnc-zachBochniaZabierzów Bocheński1944-05-19/20Weller 28Halifax JP-177 „P” / PLIII, NIEUDANY skok, zrzut materiałowy
KOLIBER-2 305Kielcelew.13, dół 2611 km pncBochniaZabierzów Bocheński1944-05-24/25Weller 23Halifax JP-180 „V' / PLIII, skok 5 CC, 1 kurier, zrzut 12/z, 4/p
KOLIBER-2 305Kielcelew.13, dół 2611 km pncBochniaZabierzów Bocheński1944-05-24/25Halifax JP-229 „C” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Kołczan 203Lwówpr. 64, dół 11418 km pnc-wschStryjPokrowce1944-07-07/08Halifax BB-429 "V" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Kołczan 203Lwówpr. 64, dół 11418 km pnc-wschStryjPokrowce1944-07-08/09Halifax JP-222 "E" / PLNIEUDANY zrzut 12/z, 12/p
KołdraWarszawalew. 234, doł 5622 km płd-wschWwa Wschodnia
Komin 402Radomlew. 178, gór. 886 km płd-zachWarkaGrzegorzewiceHalifax LW-284 "T" / PLNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
KomoraLwówpr. 73, gór. 10213 km płdLwów
KonewkaLublinlew. 42, dół 4517 km wschSiedlce
Koniczyna 107Radomlew. 196, dół 907 km wschWierzbicaPodgórki1944-04-09/10Halifax BB-318 „F” / GBzrzut 9/z, 12/p
Konopie 104Radomlew. 165, gór 1835 km zachJedlińskBród1944-04-09/10Halifax BB-431 „T” / CApopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
Konopie 104Radomlew. 165, gór 1835 km zachJedlińskBród1944-05-10/11Liberator BZ-860 "U" / PLpopr., zrzut 12/z, 12/p
Konwalia 406 (poza)Radomlew. 200, dół 11410 km płd-wschst. RadomGębarzew1944-10-17/18Liberator KG-994 „R” / PLzrzut 12/z, 6/p, na "dziko" k. Koszyc
Konwalia 126Radomlew. 200, dół 11410 km płd-wschst. RadomGębarzew1944-12-27/28Halifax LL-118 „C” / PLzrzut 9/z, 12/p
Koń 10213 km płd-wschst. PiotrkówWłodzimierzów1943-01-25/26SpokeshaveHalifax DT-725 "K" / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Koń 13 km płd-wschst. PiotrkówWłodzimierzów1943-02-16/17SawHalifax DT-725 "J" / PLskok 4 CC, zrzut 6/z, 2/b
KoperRadomlew.33, dół 1179 km płd-zachWolanówpopr
Koper 206Radom20 km płd-zachZaborowie1944-04-14/15Halifax JP-177 "P" / PLNIEUDANY, zrzut 9/z, 12/p., zawrócił
Koper 206Radom20 km płd-zachZaborowie1944-05-12/13Halifax JP-252 "D" / PLNIEUDANY, zrzut 9/z, 12/p
Kopyto8 km płn-wschKońskie1942-02-27/28CollarHalifax L-9618 "W" / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Kopyto (poza)Barycze1942-03-30/31LeggingHalifax L-9613 "V" / PLskok 5 CC, 1 kurier, poza placówkę
Kord 108Lwówpr. 175, gór. 935 km płd-zachst. Gródek JagiellońskiDoliniany1944-05-30/31Liberator BZ-965 „S” / PLzrzut 12/z, 12/p
KorzeńKrakówpr. 114, gór. 8912 km wschKoniecpol
KOS 309Krakówpr. 19, dół 5524 km pnc-wschKrakówWierzbno1944-04-23/24Halifax JP-162 "N" / GBpopr. NIEUDANY zrzut materiałowy
KOS 309Krakówpr. 19, dół 5524 km pnc-wschKrakówWierzbno1944-04-23/24Halifax HR-680 "D" / GBpopr. NIEUDANY zrzut materiałowy
KOS 407Krakówpr. 19, dół 5524 km pnc-wschKrakówWierzbno, Proszowice1944-05-21/22Halifax JP-236 „A” / PLII, zm. na bastion, zrzut 12/z, 12/p
KOS 407Krakówpr. 19, dół 5524 km pnc-wschKrakówWierzbno, Proszowice1944-05-21/22Weller 29Halifax JP-222 „E” / PLII, zm. na bastion, skok 6 CC, zrzut 12/z, 4/p
Kosz 305Warszawapr. 130, gór.15620 km wschWyszków1944-04-16/17Halifax BB-338 "M" / GBII, zrzut 6/z, 12/p
KOT 61111 km pnc-zachMogielnicaCelinów1943-03-13/14AreaHalifax DT-727 "K" / PLzrzut 6/z, 2/p
KOT 320Lublinlew. 107, dół 13924 km pnc-wschLublinWólka Kijańska1944-03-17/18Halifax BB-338 "M" / CAIII, błędnie KIJ, NIEUDANY zrzut mater.
KOZA 608 (poza)Karpiska, Celestynów, Pilawa1943-03-13/14StockHalifax DT-726 "H" / PL-GBIII, skok 4 CC, zrzut 6/z, 2/p
KOZA 420Lublinlew. 40, dół 2518,5 km płdLublinBychawka, Bystrzyca1944-04-27/28Halifax JP-177 "P" / PLIII, zrzut 9/z, 12/p
KOZA 420Lublinlew. 40, dół 2518,5 km płdLublinBychawka, Bystrzyca1944-04-27/28Weller 21Liberator EV-978 "R" / PLIII, skok 4 CC, zrzut 12/z, 6/p
Kra 6029 km pn-zachZwoleńPuszcza Kozienicka1943-03-13/14DoorHalifax BB-281 "O" / GBskok 3 CC, 1 Węgier, zrzut 6/z, 2/p
KRAKOWAŁódźlew. 100, dół. 13721 km pnc-wschWieluń
Krata 401Łódźpr. 25, góra 764 km płd-wschSkierniewiceRawiczów1944-04-27/28Liberator BZ-965 "S" / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
Krata 206Łódźpr. 25, góra 764 km płd-wschSkierniewiceRawiczów1944-08-01/02Staszek 1Liberator KG-827 „U” / PLpopr., NIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Krata 101Łódźpr. 25, góra 764 km płd-wschSkierniewiceRawiczów1944-12-25/26Liberator KH-151 „S” / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
Krata 101Łódźpr. 25, góra 764 km płd-wschSkierniewiceRawiczów1944-12-26/27Liberator KH-151 „S” / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
Krata 101Łódźpr. 25, góra 764 km płd-wschSkierniewiceRawiczów1944-12-27/28Liberator KG-834 „U” / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
KrawatLwówlew. 230, gór. 38 km pncJaworów
KretZamośćlew. 95, gór. 3932 km płd-zachKrasnystaw
KROWALublinlew. 10, dół 7313 km płd-zachLublinIII
KrukKielcelew. 23, dół 3315 km pnc-wschBochniaDrwinia1943-03-08/09AsterHalifax HR-666 "E" / PLpopr., zrzut 6/z, 4/p
KrukCieszynpr. 55, gór. 7914 km płd-wschMyślenice
Krzak 10616 km płd-wschŁowicz1943-01-25/26ScrewdriverHalifax DT-726 "H" / GBskok 3 CC, 1 kurier, ?/b
KRZEMLublinpr. 95, dół 6830 km wschChełmII
KubekRadompr. 224, gór 1713 km zachPilawa
Kufel 322Warszawapr. 65, dół 1021 km płd-zachSiedlceHelenów1944-03-17/18Halifax JN-896 "L" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Kufel 138Warszawapr. 65, dół 1021 km płd-zachSiedlceHelenów1944-04-03/04Halifax HR-671 "R" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Kufel 138Warszawapr. 65, dół 1021 km płd-zachSiedlceHelenów1944-04-03/04Halifax JP-162 "N" / GBzrzut 9/z, 12/p
KUFER 208Warszawapr. 134, gór 7511 płd-zachOstrów MazowieckaRuda1943-09-14/15Flat 12AHalifax JN-910 "K" / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy, zestrzelony
KUFER 208Warszawapr. 134, gór 7511 płd-zachOstrów MazowieckaRuda1943-09-14/15Flat 12Halifax HR-666 "R" / GBII, zrzut 6/z, 6/p, po zrzucie zestrzelony
KUFER 513Warszawapr. 134, gór 7511 płd-zachOstrów MazowieckaRuda1943-10-20/21Cottage 10Liberator BZ-860 „U” / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Chochla 507"
KUNARadompr. 38, dół 1419 km płd-wschOpoleII
Kura-1 301Krakówpr. 10, dół 8030 km pnc-wschKrakówProszowice1944-03-17/18Halifax JN-888 "E" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Kura-1 301Krakówpr. 10, dół 8030 km pnc-wschKrakówProszowice1944-03-17/18Weller 6Halifax JP-207 "E" / PLNIEUDANY, skok 4 CC, zrzut materiałowy 9/z, 6/p
Kura-2 230Krakówpr. 5, dół 6827 km pnc-wschKraków1944-04-14/15Weller 11Halifax JP-180 „V” / PLskok 4 CC, zrzut 12/z, 6/p
KwasKrakówlew. 186, dół 15010 km płd-zachDąbrowa Górnicza
LAMARadompr. 61, dół 710 km płdPuławyII, popr.
LampaRadomlew. 135, gór.813 km pnc.Grójec
LampartRadompr. 51, dół 7823 km płdPuławypopr.
LarwaRadomlew. 103, gór 2
LASEKLublinpr. 54, dół 1321 km płd-wschLubomlIV, popr.
LASKARadompr. 51, dół 240 km płd. zachLublinIII
Latarnia 1Radomlew. 152, gór. 10916 km płd-zachWarka
Latarnia-2 102Radomlew. 124, gór. 10523 km płd-zachst. Warka1943-09-18/19Flat 20Halifax BB-378 „D” / PLzrzut 6/z, 6/p
LAWAKrakówpr. 158, dół 14314 km pnc-wschOlkuszIII
LelekNowy Sączpr. 76, gór. 4231 km pnc-wschKrosno
LENKrakówgór. 124, pr. 1116 km pnc-wschSzczekocinyII ?
LENAŁódźlew. 163, dół 157II, jak WISŁOKA, dep. 8006/44
LEPNICAKrakówpr. 176, gór. 1325 km pnc-wschNelow
LEWRadompr. 122, gór. 1342 km wschŻyczynII
LEWKONIA 60311 km płd-wschKoniecpolPrzyłęk1944-10-21/22Halifax JP-231 „A” / PLII, zrzut 6/z, 12/p
LEWKONIA 302Krakówgór. 118, pr. 1379 km pnc-zachSzczekocinyPrzyłęk1944-12-28/29Halifax LL-465 „J” / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy
Lichtarz 101Radomlew. 81, gór.5414 km zachGrójecDuża Machnatka1943-09-09/10Flat 2Halifax JD-319 "A" / PLzrzut 6/z, 6/p
Lichtarz 223Radomlew. 81, gór.5414 km zachGrójecDuża Machnatka1944-04-12/13Weller 10Halifax JP-177 "P" / PLzrzut 6/z, NIEUDANY skok 4 CC, poleciał na "Cyprys"
Lilia 70712 km płn-zachst. Mińsk Mazowiecki1943-02-16/17ViceHalifax DT-727 "K" / PLskok 4 CC, zrzut 6/z, 2/b
Lilia IIKrakówgór. 131, pr. 1523 km płd-zachNakło
LIMBAKrakówpr. 115, gór. 334 km pnc-zachKurzelówII
LIN 708Warszawawsch skraj lasu Kabaty12 km płdWarszawa
LiniowiecŁucklew. 50, dół 4014 km wschKamionka Strumiłowa
LinjaWarszawalew. 26, dół 1025 km pnc-zachBłonie
LipaKielcepr. 133, gór. 3427,5 km wschOstrowiec
Lis14 km płd-wschst. Mińsk Mazowiecki1943-02-16/17SpokeshaveHalifax DT-543 "G" / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Lis14 km płn-wachst. Mińsk MazowieckiCegłów, Zgiechów1943-02-17/18WallHalifax DT-725 "J" / PLskok 4 CC, zrzut 6/z, 2/b
LisLublinlew. 128, dół 727 km płd-zachRejowiec
LISWARTAŁódźlew. 105, dól 449 km zachDziałoszyn
LiśćKrakówpr. 67, gór. 124 km płdOleszno
LolaŁomżalew. 178, dół 4721 km pnc-wschPrzasnysz
LosWarszawalew. 155, gór. 368
Lotniskowiec 521Lwówpraw. 10, dół 1219 km płdst. Chodorów
LUBCZYKKrakówgór. 108, pr. 17010 km płd-zachKoniecpolII
LUBIENIECPłockpr. 228, dół 975 km pncKutno
LUBIENKAPłockpr. 195, dół 1425 km płdGostynin
LucernaKrakówgór. 97, pr. 1153 km pnc-zachSecemin
LUCIAZAŁódźlew. 112, dół 11620 km pnc-wschWieluń
Lustro 201Warszawapr.161, dół 889 km pnc-wschMińsk MazowieckiMistów1943-09-21/22Neon 5Halifax LW-276 "E" / PLskok 3 CC, zrzut 6/z, 1/p
Ładownica 132Lwówlew. 164, gór. 8217 km wschPrzemyślBalice1944-05-10/11Halifax JP-171 „B” / PLzrzut 9/z, 12/p
ŁawaBrześćlew. 53, gór. 23824 km. wschSokołów
Łąka10 kmŁowiczDrzewicz, Guźnia1942-04-08/09CravatHalifax L-9618 "W" / PLskok 6 CC, zrzut 1/p, nad jez. Okręt
ŁuczywoRadomlew. 105, gór. 2610 km pnc-zachGrójec
Łuk 309Lwówpr. 81, dół 10511 km płc-wschStryjChodowice1942-05-19/20Halifax JP-252 "D" / PLpopr., NIEUDANY zrzut 9/z, 12/p
ŁUŻYCAKalisz - Wrocławpr. 25, dół 11710 km pnc-zachCzstary
MaciejNowogródeklew. 99, gór 8336 km płd-zachLida
MahońKielcelew. 118, gór. 139 km pnc-zachBodzentyn
Malwa Radomlew. 56, dół 127 km pnc-wschMniów
MALWA 105Radom 20 km płd-wschKońskie Rogowice1944-10-07/08Liberator KG-934 "U" / PLNIEUDANY, zrzut, odwołanie z lotu
MALWA 105Radom 20 km płd-wschKońskie Rogowice1944-10-07/08Halifax JN-956 "C" / PLNIEUDANY, zrzut, odwołanie z lotu
MAPA 225Warszawapr. 128, dół 12625 km płd-wschTłuszczMakowiec Mały1944-04-12/13Halifax BB-338 "M" / GBII, pl. zapas., NIEUDANY zrzut mater.
MariaWarszawalew. 3, góra 3617 km zachCiechanów
MEWA 95812 km płd-zachOpocznoOdrowąż, Wielka Dąbrówka1943-03-19/20BeamHalifax BB-340 "D" / PLskok 3 CC, zrzut 6/z, 2/p
MEWA-1 222Kielcelew. 27, dół 6815 km płdSkalbmierzBobin1944-05-04/05Weller 17Halifax JP-177 „P” / PLIII, skok 6 CC, zrzut 12/z, 4/p
MEWA 2Kielcelew. 30, dół 1174 km płd-wschSkalbmierzBobin1944-05-04/05Halifax JP-252 „D” / PLIII, zrzut 12/z, 12/p
MIAZGAŁódźpr. 156, gór 992 km wschst. Andrzejow
MICHAŁ-1 231Białystoklew. 96, dół. 1827 km płd-zachBiałystokKrzyżewo1944-04-12/13Liberator BZ-965 "S" / PLIII, NIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Wacław"
MICHAŁ 2Białystoklew. 90, dół 1229 km płd-zachBiałystokIII
MiednicaWarszawapr. 65, dół 4815 km płd-zachSiedlce
MIKAKowellew. 41, dół 5016 km płd-zachKowelII
MiotłaWarszawapr. 111, dół 11714 km płd-zachWęgrów
MIRT-1 136Kielcelew.119, gór. 673 km płnc-zachDaleszyceCzarna, Cisów1944-04-08/09Weller 4Halifax LW-284 „T” / PLII, popr., skok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
MIRT-1 130Kielcelew.119, gór. 673 km płnc-zachDaleszyceCzarna, Cisów1944-05-10/11Halifax HR-671 "R" / GBII, zrzut 9/z, 12/p
MIRT-1 130Kielcelew.119, gór. 673 km płnc-zachDaleszyceCzarna, Cisów1944-05-10/11Halifax JP-220 "K" / GBII, zrzut 9/z, 12/p
MIRT-2 218Kielcelew. 108, gór. 6714 km płd-wschKielceprzesunieta 2,5 km płd-zach1944-08-04/05Halifax JP-252 „L” / PLII, zrzut 9/z, 12/p
MIRT-2 218Kielcelew. 108, gór. 6714 km płd-wschKielceprzesunieta 2,5 km płd-zach1944-08-04/05Halifax JP-180 „A” / PLII, zrzut 9/z, 12/p
MiskaWarszawapr. 155, gór.16614 km. wschWyszków
MODRZEW 1Radomlew. 76, dół 514 km płdSuchedniówIII
MODRZEW 2Radomlew. 55, dół 2520 km zachSuchedniówIII
MORELAKielcelew. 31, gór. 605 km pncChęciny
MorwaKielcelew. 40, gór. 315 km pnc-wschPiekoszówpopr.
MOSZCZENICAŁódźpr. 211, gór 425 km pncZgierzwypada pnc-wsch 6 km
MOTYL (lądowisko)18 kmTarnówWał Ruda, Jadowniki Mokre1944-05-29/30MOST 2, WILDHORN IIDakota KG-477 „V” / PLprzerzut 2 CC, 964 funty zaopatrzenia
MOTYL (lądowisko)18 kmTarnówWał Ruda, Jadowniki Mokre1944-07-25/26MOST 3, WILDHORN IIIDakota KG-477 „V” / PL-GBprzerzut 4 CC, 14 walizek, 5/p
MROGAŁódźpr. 94, gór 753 km pnc-wschRogów
Muszka 130Lwówpr. 171, dół 154 9 km płd-wschDrohobycz1944-04-03/04Halifax JD-319 „A” / PLNIEUDANY, zrzut 46 km od placówki, przejęty przez npla
MYJAŁódźlew. 122, gór. 1608 km płd-zachZduńska Wola
Mysz 242Lublinlew. 10, dół 9513 km zachLublinBełżyce1944-04-12/13Weller 14Halifax JW-272 „D” / PLskok 3 CC, 1 kurier, zrzut 9/z, 6/p
MyśliwiecLwówpr. 109, gór. 11318 km płdLwów
NaftaKrakówlew. 131, gór. 426 km pnc-zachCzęstochowa
Nagan 109Lwówpr. 165, gór. 14011 km płd-wschst. RudkiChłopy1944-05-30/31Liberator EV-978 "R" / PLzrzut 12/z, 12/p
Nagan 204Lwówpr. 165, gór. 14011 km płd-wschst. RudkiChłopy1944-07-07/08Liberator KG-827 „U” / PLzrzut 12/z, 12/p
Nagan 204Lwówpr. 165, gór. 14011 km płd-wschst. RudkiChłopy1944-07-07/08Halifax JP-254 "P" / GBzrzut 12/z, 12/p
Narcyz 96118 km wschst. PuławyŁakoć1943-03-19/20KnobHalifax DT-726 "H" / PL-GBzrzut 6/z, 6/p
NaramiennikLwówpr. 213, gór 284 km płd-zachJaworów
nazwa nieodczytanaŁódźgór 89, pr. 2173 km zachŁódź Kaliska
NERŁódźpr. 198, dór 1175 km płd-zachst. Łódź Chojny
NEWA 504 ZŁódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-08-18/19Halifax JD-171 „B” / PLplac. zapas. NIEUDANY, awaria nawigacji, nie wystartował
NEWA 504 ZŁódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-08-18/19Halifax JP-180 „A” / PLplac. zapas. NIEUDANY, awaria silników, zawrócił
NEWA 504 ZŁódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-08-18/19Halifax JP-252 „L” / PLzrzut 6/z, 12/p, w tajemnicy przed SOE
NEWA 110Łódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-10-07/08Halifax JP-136 „D” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy, odwołany
NEWA 110Łódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-10-07/08Liberator KG-994 „R” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy, odwołany
NEWA 110Łódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-10-07/08Wacek 1Liberator KH-151 „S” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy, odwołany
NEWA 611Łódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-10-16/17Wacek 1Liberator KG-994 „R” / PLskok 6 CC, zrzut 12/z, 3/p
NEWA 611Łódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-10-16/17Poldek 1Liberator KH-151 „S” / PLskok 6 CC, zrzut 12/z, 4/p
NEWA 611Łódźpr. 133, dół 8919 km płd-wschst. PiotrkówTomawa, Żerochowa Kolonia1944-10-16/17Halifax JP-231 „A” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Nida 225Łódźpr. 123, dół 6328 km płd-wschst. PiotrkówGórale1944-08-01/02Halifax JP-154 „D” / GBzrzut 9/z, 6/p
Nida 225Łódźpr. 123, dół 6328 km płd-wschst. PiotrkówGórale1944-08-01/02Halifax EB-147 „K” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Nida 504Łódźpr. 123, dół 6328 km płd-wschst. PiotrkówGórale1944-08-18/19Halifax JD-171 "B" / PLplac. zapas. NIEUDANY, awaria nawigacji, nie wystartował
Nida 504Łódźpr. 123, dół 6328 km płd-wschst. PiotrkówGórale1944-08-18/19Halifax JP-180 "A" / PLplac. zapas. NIEUDANY, awaria silników, zawrócił
Nida 504Łódźpr. 123, dół 6328 km płd-wschst. PiotrkówGórale1944-08-16/17Liberator EW-275 "R" / PLzrzut 12/z, po zrzucie zestrzelony
Nida 504Łódźpr. 123, dół 6328 km płd-wschst. PiotrkówGórale1944-08-18/19Halifax JN-925 „X” / CA-GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Nida 504Łódźpr. 123, dół 6328 km płd-wschst. PiotrkówGórale1944-08-18/19Halifax BB-412 „C” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
NIECIECZŁódźlew. 144, dół 1423 km płd-zachWidawa
Niecka 224Warszawapr. 154, gór. 21014 km wschTłuszczStrachówka1944-04-12/13Halifax BB-338 "M" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Niecka 224Warszawapr. 154, gór. 21014 km wschTłuszczStrachówka1944-04-15/16Liberator BZ-965 "S" / PLzrzut 12/z, 12/p
NIETOPERZ 305Kielcepr. 176, dół 18711 km płd-zachTarnobrzegBaranów n/Wisłą1944-07-25/26Halifax JP-249 „M” / PLIII, rej. zapas Kolano, zrzut 12/z, 12/p
NIETOPERZ 305Kielcepr. 176, dół 18711 km płd-zachTarnobrzegBaranów n/Wisłą1944-07-25/26Halifax JP-283 „G” / PLIII, rej. zapas Kolano, NIEUDANY zrzut mater.
NIL-1 133Łódźpr. 143, dół 1104 km wschRozprzaZamożna Wola1944-04-08/09Weller 6Halifax JP-207 "E" / PLII, skok 4 CC, zrzut 9/z, 4/p
NIL-1 133Łódźpr. 143, dół 1104 km wschRozprzaZamożna Wola1944-04-08/09Halifax BB-438 "S" / PLII, zrzut 9/z, 12/p
NIL-2 123Łódźpr. 133, dół 9019 km płd-wschPiotrkówprzes. Ślepietnica1944-05-10/11Weller 27Liberator EV-978 "R" / PLII, zm. 1383/44, skok 5 CC, 1 kurier, zrzut 12/z, 6/p
NIL-2 123Łódźpr. 133, dół 9019 km płd-wschPiotrkówprzes. Ślepietnica1944-05-10/11Halifax JP-252 „D” / PLII, zm. 1383/44 popr., zrzut 9/z, 6/p
NogaWarszawalew. 76, dół 836 km pnc-wschBłonierejon zapasowy
NOGATŁódźpr. 163, dół 12510 km płdPiotrków
NosWarszawapr. 154, dół 11317 km pnc-wschMińsk Mazowieckirejon zapasowy
NOTEĆ 117Łódźpr. 136, dół 11910 km pld-wschst. PiotrkówŁazy Duże1944-07-30/31Jurek 1Halifax JP-220 „C” / PLII, NIEUDANY skok, zrzut materiałowy
NOTEĆ 117Łódźpr. 136, dół 11910 km pld-wschst. PiotrkówŁazy Duże1944-07-30/31Halifax JP-283 „G” / PLII, zrzut 9/z 14/p
NOTEĆ 502Łódźpr. 136, dół 11910 km pld-wschst. PiotrkówŁazy Duże1944-08-18/19Halifax JP-223 „W” / GBII, zrzut 9/z, 6/p
NOTEĆ (2)Płocklew. 36, dól 716 km płdKramsk
NUREK 1Kielcepr. 140, dół 19017 km płdSandomierzIII
NUREK 2Kielcepr. 149, dół 19217 km płdSandomierzIII
OBRAZ 108Warszawapr. 177, dół 12812 km płd-wschTłuszczKąty, Borucza1943-09-16/17Neon 3Halifax BB-309 „T” / PLII, skok 2 CC, 1 kurier, zrzut 6/z, 1/p
OBRAZ 108Warszawapr. 177, dół 12812 km płd-wschTłuszczKąty, Borucza1943-09-16/17Halifax JD-156 „W” / GB-AUS-CAII, NIEUDANY zrzut materiałowy, zestrzelony
OBRAZ 308Warszawapr. 177, dół 12812 km płd-wschTłuszcz1944-02-24/25Weller 2Halifax JN-911 „Z” / PLII, NIEUDANY skok, zrzut materiałowy
OBRAZ 318Warszawapr. 177, dół 12812 km płd-wschTłuszczKrawcowizna1944-04-16/17Weller 15Halifax JP-236 „A” / PLII, skok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
OBRAZ 318Warszawapr. 177, dół 12812 km płd-wschTłuszcz1944-04-16/17Halifax BB-422 „O” / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
Obrus 506Płockpr. 42, dół 1914 km płd-wschŁowiczNieborów1943-10-18/19Oxygen 8Halifax JD-362 "L" / PLskok 2 CC, 1 kurier, zrzut 6/z, 1/p
OCANIAKalisz - Wrocławpr. 20, dół 28818 km płd-wschKaliszwypada 13,5 pnc-wsch
OcelotZamośćpr. 177, gór. 2222 km płd-wschChełm
Odra 218Łódźpraw. 91, dół 16418 km wschPiotrkówSwolszowice Duże1944-05-04/05Halifax JP-222 „E” / PLzrzut 9/z, 12/p
ODWETKrakówpr. 99, dół 203 km płd-zachKrakówII
OGIER 421Radompr. 108, dół 668 km pnc-zachOpoleNiedźwiada1944-04-27/28Halifax BB-441 "Q" / GBzrzut 9/z, 12/p
OGIER 421Radompr. 108, dół 668 km pnc-zachOpoleNiedźwiada1944-04-27/28Halifax HR-680 "D" / CA-GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Ognicha 102Krakówgór. 96, pr. 1965 km pnc-wschJanów7 km od pl. Ogórek1944-11-22/23Liberator BZ-965 „V” / PLprawd. Stare Ognichy, popr. zrzut 14/z, 12/p
OGÓREK 20931 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-09-18/19Halifax JP-246 „B” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
OGÓREK 20931 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-09-18/19Halifax EB-188 „R” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
OGÓREK 20931 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-09-21/22Halifax JP-277 „C” / GBNIEUDANY zrzut mater., zrzut 9/z, 2/p na Sosnowiec
OGÓREK 20931 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-09-21/22Halifax JD-319 „G” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
OGÓREK 60631 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-10-16/17Liberator KG-834 „U” / PLplac. zapas., NIEUDANY, zrzut /strong>
OGÓREK 60631 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-10-16/17Halifax BB-440 „G” / PLzrzut 9/z, 12/p
OGÓREK 60631 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-10-21/22FrestonLiberator KH-151 „S” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
OGÓREK 60631 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-10-21/22Halifax JP-136 „D” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
OGÓREK 30131 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-11-18/19FrestonLiberator BZ-965 „V” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
OGÓREK 30131 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-11-18/19Halifax JP-242 „E” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
OGÓREK 30131 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-11-22/23Halifax LL-187 „H” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
OGÓREK 30331 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-12-25/26FrestonLiberator KG-994 „R” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
OGÓREK 30331 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-12-25/26Liberator KG-834 „U” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
OGÓREK 30331 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-12-26/27FrestonLiberator KG-994 „R” / PLskok misji bryt., 1 CC, zrzut 15/z, 3/p
OGÓREK 30331 km płd-wschCzęstochowaBystrzanowice, Żarki1944-12-26/27Halifax LL-187 „H” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
OgórekKrakówpr. 188, gór. 1188 km pnc-zachJanów
OKA 303Łódźpr. 75, gór. 13733 km pnc-wschPiotrkówLubochnia1944-09-18/19Halifax JP-252 „L” / PLIII, zrzut 5/z, 6/p
OkoWarszawapr. 197, dół 469 km płd-zachMińsk Mazowieckirejon zapasowy
Okoń11 km płd-wschKoniecpolOkoń, Nakło1943-02-20/21RivetHalifax DT-620 "T" / PLskok 4 CC, zrzut 6/z, 2/b
Olcha 6069 km płd-wschKielce1943-03-13/14TileHalifax DT-725 "J" / PLskok 4 CC, zrzut 6/z, 2/p
Olcha 1Krakówpr. 195, gór 7815 km pnc-zachKoniecpol
Olcha 2Krakówpr. 184, gór 8212 km wschKoniecpol
Oleander-1 108Krakówlew. 264, gór 275 km zachBorownoMykanów1944-04-09/10Halifax LW-272 „D” / PLplac. zapas., NIEUDANY zrzut mater., zawrócił
Oleander-1 108Krakówlew. 264, gór 275 km zachBorownoMykanów1944-05-10/11Halifax JP-236 „A” / PLpopr., zrzut 9/z, 12/p
Oleander 2Krakówlew. 218, gór. 2219 km pnc-wschCzęstochowaMykanów
OLECHOWKAŁódźpr. 211, gór 686 km pncŁódź Kaliska
OlejKrakówlew. 135, gór 7215 km zachCzęstochowa
OLEŚNICAŁódźlew. 65, dół 697 km płd-wschWieluń
OLIWKAKrakówgór. 106, pr. 2306 km zachJanówII, wg. depeszy gór 186
Orzech 1Krakówpr. 226, gór. 8618 km płd-wschCzęstochowa
Orzech 2Krakówpr. 222, gór 7817 km wschCzęstochowa
Osa 20715 km płnc-zachSiedlceMokobody1942-10-02/03LatheHalifax W-7773 "S" / PLskok 3 CC, zrzut materiałowy
Osa 95415 km płnc-zachSiedlceMokobody1943-03-19/20CellarHalifax JB-802 "S" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Osa 95415 km płnc-zachSiedlceMokobody1943-03-24/25BathHalifax DT-725 "J" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Oset-1 107Krakówpr. 248, gór. 1086 km płnc-wschPorajOkręcie1944-07-30/31Halifax JP-294 „B” / GBpopr., zrzut 9/z, 12/p
Oset 2Krakówlew. 232, gór. 1029 km pnc-wschPoraj
Osika 1Krakówlew. 236, gór. 1269 km wschPoraj
Osika-2 216Krakówlew. 225, gór. 1009 km pnc-wschPoraj1944-05-04/05Liberator BZ-860 "U" / PLzrzut 12/z, 12/p
OstrogaLwówpr. 67, gór. 17234 km płdLwówpopr
OWCA 117Radompr. 48, dół 9717 km pnc-wschOpoleNiezabitów1944-05-10/11Halifax JP-161 "G" / GBzrzut 9/z, 12/p
OWCA 117Radompr. 48, dół 9717 km pnc-wschOpoleNiezabitów1944-05-10/11Halifax JN-897 "T" / GBzrzut 9/z, 12/p
OWCA 312Radompr. 48, dół 9717 km pnc-wschOpoleNiezabitów1944-05-19/20Halifax JN-925 "X" / GBzrzut 9/z, 12/p
OWCA 312Radompr. 48, dół 9717 km pnc-wschOpoleNiezabitów1944-05-19/20Halifax JP-220 "K" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Owoc 10Krakówgór. 75, pr. 1522 km zachPrzyrów1943-03-29/30BalsamHalifax DT-725 "J" / PL popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
PalecŁódźpr. 40, gór 6215 km płdSkierniewicerejon zapasowy
Palma 306Kielcelew. 234, dół 17211 km płd-zachOsiek1944-03-17/18Halifax BB-431 "T" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Palma 112Kielcelew. 234, dół 17211 km płd-zachOsiek1944-04-08/09Halifax JP-224 "A" / GBzrzut 12/z, 12/p
Palma 133Kielcelew. 234, dół 17211 km płd-zachOsiek1944-05-10/11Halifax JN-925 "X" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Palma 402Kielcelew. 234, dół 17211 km płd-zachOsiek1944-05-21/22Halifax HR-680 "D" / CANIEUDANY zrzut materiałowy
Palma 402Kielcelew. 234, dół 17211 km płd-zachOsiek1944-05-28/29Halifax JP-249 „M” / PLzrzut 12/z, 12/p
Palma DwaKielcepr. 228, gór. 1687 km płn-zachOsiek1944-05-24/25Liberator BZ-860 "U" / PLzrzut 12/z, 12/p
PAŁASZT-pollew. 24, gór. 10834 km płd-wschLwówII
Pancernik 520Lwówpr. 33, dół 16919 km płdBóbrka
PANTERARadompr. 145, gór. 1395 km płd-zachŻyczynIII
Paproć 1Kielcepr. 181, gór. 1472 km pnc-zachKoprzywnica
Paproć 2Kielcepr. 192, gór. 1416 km pnc-zachKoprzywnica
PAPUGA 114Kielcelew. 110, dół 4421 km pnc-wschTarnówJastrząbka Stara1944-07-30/31Halifax JP-248 „H” / GBIII, zrzut 12/z, 12/p
Papuga 226Kielcelew. 110, dół 4421 km pnc-wschTarnówJastrząbka Stara1944-05-12/13Halifax JP-236 „A” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy, pl. zapas.
Papuga 226Kielcelew. 110, dół 4421 km pnc-wschTarnówJastrząbka Stara1944-05-12/13Liberator EV-978 „R” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy, pl. zapas.
PARDWA-1 110Nowy Sączpr. 1, gór. 115 km płd-zachPrzeworskLipnik, Sietesz, 1944-01-05/06Florida 23 i 24Liberator BZ-859 "J" / PLIII, zrzut 12/z, 12/p
PARDWA 2Nowy Sączpr. 1, gór. 516 km płd-zachPrzeworskChodakówkaIII
PasLwówlew. 177, gór. 6422 km pnc-wschPrzemyśl
PASZKOT-1 106Kielcepr. 30, dół 557 km pncŁańcutRakszawaIII
PASZKOT-2 239Kielcepr. 17 dół 578 km pncŁańcutRakszawa, Żołynia1944-04-15/16Halifax JP-177 "P" / PLIII, zrzut 9/z, 10/p
PASZKOT-2 239Kielcepr. 17 dół 578 km pncŁańcutRakszawa, Żołynia1944-04-15/16Halifax JP-162 "N" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
PASZKOT-2 239Kielcepr. 17 dół 578 km pncŁańcutRakszawa, Żołynia1944-05-30/31Weller 30Halifax JP-222 „E” / PLIII, skok 6 CC, zrzut 12/z, 4/p
PASZKOT-2 239Kielcepr. 17 dół 578 km pncŁańcutRakszawa, Żołynia1944-05-30/31Halifax JP-283 "G" / PLIII, zrzut 6/z, 12/p
PASZKOTWarszawapr. 47, dół 10715 km płd-zachSokołów(dawna "Osa")1944-03-17/18Halifax HR-671 "R" / GBplac. zapas. NIEUDANY zrzut materiałowy (lub na Pardwa, Raszka)
PARDWAWarszawapr. 47, dół 10715 km płd-zachSokołów(dawna "Osa")1944-03-17/18Halifax HR-671 "R" / GBplac. zapas. NIEUDANY zrzut materiałowy (lub na Paszkot, Raszka)
PatelniaWarszawapr. 192, gór.1769 km.płdWyszków
Patera 1Radompr. 119, gór. 4418 km wschGarwolin
Patera 2Radompr. 128, gór. 2515 km wschGarwolin
PAWZamośćlew. 97, dół 3510 km pnc-wschJarosławIII
Pelikan 102 Lwówlew. 92, gór. 4810 km pnc-zach PrzemyślKosienice1944-05-30/31Halifax JP-281 „L” / PLNIEUDANA, zrzut 12/z, 12/p
Pelikan 102 Lwówlew. 92, gór. 4810 km pnc-zach PrzemyślKosienice1944-05-31/06-01Halifax JP-252 „D” / PLNIEUDANA, zrzut 12/z, 12/p
PERKOZ 103Kielcepr. 22, dół 9831 km pnc-wschRzeszówWola Żarczycka1944-05-30/31Halifax JP-249 „M” / PLII, zrzut 12/z, 12/p
PERKOZ 103Kielcepr. 22, dół 9831 km pnc-wschRzeszówWola Żarczycka1944-05-30/31Halifax JP-248 „H” / PLII, zrzut 12/z, 12/p
PERKOZ 103Kielcepr. 22, dół 9831 km pnc-wschRzeszówWola Żarczycka1944-05-30/31Halifax HR-671 „R” / CAII, NIEUDANY zrzut materiałowy
PERLICZKA 1Lwówlew. 4, gór. 28 km płdPrzeworskIII
PIASECZNOWarszawalew. 171, dół 76 km płd-wschPiaseczno1944-08-21/22Halifax BB-388 "M" / PLplac. zapas., zrzut 9/z, 12/p
PIASECZNOWarszawalew. 171, dół 76 km płd-wschPiaseczno1944-08-22/23Halifax JP-251 "P" / PLplac. zapas., zrzut 9/z, 12/p
PiecLublinlew. 43, gór 19319 km zachLubartówpopr.
PiernikPłockdół 50, pr. 274 km płd-wschst. Leonów
PIERZYNA 206Warszawapr. 213, dół 5910 km płd-zachMińsk MazowieckiMalcanów1943-09-14/15Neon 9Halifax JD-269 "Q" / GBNIEUDANY skok, zrzut, zestrzelony
PIERZYNA 206Warszawapr. 213, dół 5910 km płd-zachMińsk MazowieckiMalcanów1943-09-14/15Flat 11Halifax HX-161 "M" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
PIERZYNA 655Warszawapr. 213, dół 5910 km płd-zachMińsk MazowieckiMalcanów1943-12-18/19Argon 4? / GBNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
PIERZYNA 655Warszawapr. 213, dół 5910 km płd-zachMińsk MazowieckiMalcanów1943-12-18/19Argon 6? / GBNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
PIERZYNA 137Warszawapr. 213, dół 5910 km płd-zachMińsk MazowieckiMalcanów1944-04-03/04Weller 5Halifax JP-207 "E" / PLskok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
Pies 7129 km płd-zachOdrzywółRadzice1943-02-17/18RivetHalifax DT-620 "T" / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Pies 7129 km płd-zachOdrzywółRadzice1943-02-19/20SpokeshaveHalifax DT-620 "T" / PLskok 3 CC, 1 kurier, zrzut 8/z, 2/b
PIESRadompr. 7, dół 8313 km płd-wschNałęczówIII
Pietruszka-1 311Kielcelew. 228, dół 1672 km pncPołaniec1944-04-16/17Halifax HR-680 "D" / GBzrzut 8/p
Pietruszka 2Kielcelew. 220, dół 1858 km pnc-zachPołaniec
PILICAŁódźpr. 197 gór 524 km pnc-wschZgierzwypada wsch 6 km
PINA 1Łódźpr. 133, gór. 1673km pnc-wschBabyII
PINA 2Łódźpr. 135, gór. 18112 km pncPiotrkówII
PINGWINZamośćlew. 27, dół 5435 km pnc-wschRzeszówII
Pinia (Pinja) 215Kielcepr. 180, gór. 1179 km pnc-wschKlimontówPiekary1944-04-15/16Halifax JN-925 "X" / CAplac. zapasowa, NIEUDANY zrzut materiałowy
Pinia (Pinja) 423Kielcepr. 180, gór. 1179 km pnc-wschKlimontówPiekary1944-04-27/28Halifax BB-338 "M" / GBzrzut 9/z, 12/p
Pinia (Pinja) 102Kielcepr. 180, gór. 1179 km pnc-wschKlimontówPiekary1944-07-21/22Halifax JP-236 "A" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy, defekt hydrauliki
PirytKowellew. 22, dół 5321 km płd-zachKowel
PISIAŁódźlew. 40, dół 3018 km płdWieluń
PlasticLwówpr. 241, gór. 186 km zachJaworów
PochodniaRadomlew. 82, gór. 9719 km płd zachGrójec
PODUSZKAWarszawapr. 226, dół 188 km płd-wschOtwockII
Pokrywa 109Warszawapr. 218, dół 12010 km płd-wschWołominKolno1943-09-09/10Flat 8Halifax HR-666 "E" / PLzrzut 6/z, 6/p
POLANA 250Lublinpr. 45, gór. 2917 km płd-wschst. LubomlWładynopol1944-04-08/09Halifax JP-180 "V" / PLIV, zrzut materiałowy, w tajemnicy przed SOE
POLANA 250Lublinpr. 45, gór. 2917 km płd-wschst. LubomlWładynopol1944-04-14/15Liberator BZ-860 "U" / PLIV, zrzut materiałowy, w tajemnicy przed SOE
Pole9 km płn-zachWyszkówŁosinno, widły Bugu i Narwi1942-02-25/26CollarHalifax L-9618 "W" / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Pole9 km płn-zachWyszkówŁosinno, widły Bugu i Narwi1942-03-03/04CollarHalifax L-9618 "W" / PLskok 6 CC
Pomidor 1Kielcepr. 198, gór. 1567 km zachKoprzywnica
Pomidor 2Kielcepr. 188, gór. 1686 km płd-zachKoprzywnica
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich1944-08-12/13Halifax JP-252 "L" / PL zrzut 9/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.WarszawaCzerniaków1944-08-08/09Halifax JP-252 "L" / PL zrzut 9/z, 9/p
POWSTANIE WARSZ.WarszawaLas Kabacki1944-08-17/18Liberator EW-278 "U" / PL NIEUDANY, zrzut mater.
POWSTANIE WARSZ.WarszawaLas Kabacki1944-08-17/18Halifax JD-362 "E" / PL zrzut 9/z, 12/p "na dziko" w rejonie Szczawnicy
POWSTANIE WARSZ.WarszawaLas Kabacki1944-08-17/18Halifax JP-252 "L" / PL NIEUDANY, zrzut mater., defekt silnika, zawrócił
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Halifax JP-220 "C" / PL NIEUDANY, zrzut mater., po ataku myśliwca zawrócił
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Halifax JD-362 "E" / PL NIEUDANY, zrzut mater., defekt silnika, zawrócił
POWSTANIE WARSZ.WarszawaPuszcza Kampinoska1944-08-14/15Halifax JD-171 "B" / PL zrzut 20/z, 24/p razem z Liberator EW-275 "R" / PL
POWSTANIE WARSZ.WarszawaPuszcza Kampinoska1944-08-14/15Liberator EW-278 "U" / PL zrzut 20/z, 24/p razem z Halifax JD-171 "B" / PL
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-13/14Liberator EW-275 "R" / PL NIEUDANY, zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-12/13Liberator EW-275 "R" / PL NIEUDANY, zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-12/13Halifax JP-230 "N" / PL zrzut 9/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-12/13Halifax JP-180 "A" / PL zrzut 9/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.WarszawaCzerniaków1944-08-08/09Halifax JP-252 "L" / PL zrzut 9/z, 9/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawarejon ul. Czerniakowskiej1944-08-08/09Liberator KG-890 "S" / PL zrzut 12/z, 9/p, lot bez drugiego pilota
POWSTANIE WARSZ.Warszawarejon Stacji Pomp1944-08-12/13Liberator KG-890 "S" / PL zrzut 12/z, 9/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich1944-08-13/14Liberator KG-890 "S" / PL zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich1944-08-13/14Halifax JD-362 "E" / PLzrzut 9/z, 6/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich1944-08-13/14Halifax JP-230 "N" / PLzrzut 9/z, 6/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Napoleona1944-08-13/14Halifax JP-295 "P" / GBzrzut 9/z, 6/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Napoleona1944-08-13/14Halifax JN-926 "O" / GBzrzut 9/z, 6/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich1944-08-13/14Liberator KG-836 "C" / Afr. zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich1944-08-13/14Liberator EW-166 "Z" / Afr. zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich1944-08-13/14Liberator EW-248 "P" / Afr. zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich (prawdopodobnie)1944-08-13/14Liberator KG-871 "F" / Afr. zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich (prawdopodobnie)1944-08-13/14Liberator KG-938 "A" / GB zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich (prawdopodobnie)1944-08-13/14Liberator EW-160 "B" / GB zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich (prawdopodobnie)1944-08-13/14Liberator KG-873 "Q" / GB zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich (prawdopodobnie)1944-08-13/14Liberator KG-933 "P" / GB zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich (prawdopodobnie)1944-08-13/14Liberator KG-838 "Y" / GB zrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-13/14Liberator EV-961 "C" / GB zrzut 12/z, 12/p, po zrzucie rozbił się
POWSTANIE WARSZ.WarszawaStare Miasto1944-08-13/14Liberator EW-105 "G" / GB zrzut 12/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich 1944-08-13/14Liberator EW-138 "K" / GB zrzut 12/z, 12/p, po zrzucie rozbił się
POWSTANIE WARSZ.Warszawaul. Krzemieniecka1944-08-04/05Liberator EV 978 "R" / PL zrzut 12/z, 9/p
POWSTANIE WARSZ.Puszcza Kampinoska1944-08-26/27Halifax JD-319 "G" / PL NIEUDANY zrzut, awaria silników, zawrócił
POWSTANIE WARSZ.WarszawaPuszcza Kampinoska1944-08-25/26Halifax JP-226 "A" / PL NIEUDANY zrzut, awaria silników, zawrócił
POWSTANIE WARSZ.WarszawaPuszcza Kampinoska1944-08-25/26Halifax JD-319 "G" / PL NIEUDANY zrzut, awaria silników, zawrócił
POWSTANIE WARSZ.WarszawaPuszcza Kampinoska1944-08-25/26Halifax HR-855 "B" / PL NIEUDANY zrzut, awaria silników, zawrócił
POWSTANIE WARSZ.Warszawacmentarz żydowski1944-08-04/05Liberator KG-890 "S" / PL zrzut 12/z, 8/p
POWSTANIE WARSZ.WarszawaPuszcza Kampinoska1944-08-04/05Liberator KG-890 "S" / PL zrzut 4/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawacmentarz żydowski1944-08-04/05Halifax JP-251 "P" / PL zrzut 9/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Liberator KG-890 "S" / PL zrzut 12/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony, spadł ok. Pogwizdów
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Napoleona1944-08-14/15Halifax JN-897 "T" / GBzrzut 8/z, 6/p, ostrzelany
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Napoleona1944-08-14/15Halifax JP-254 "D" / GBzrzut 9/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Napoleona1944-08-14/15Halifax JD-319 "G" / GBzrzut 9/z, 6/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Halifax JN-895 "B" / GBNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Halifax EB-179 "Q" / GBNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Halifax JN-926 "O" / AUSNIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich 1944-08-14/15Liberator EW-941 "Q" / GBzrzut 12/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Napoleona1944-08-14/15Liberator EW-838 "H" / GBzrzut 12/z, 12/p, ostrzelany
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Napoleona1944-08-14/15Liberator KG-875 "D" / GBzrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.WarszawaStare Miasto1944-08-14/15Liberator KG-872 "V" / GBzrzut 12/z, ostrzelany
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Liberator EW-264 "X" / AUSNIEUDANY zrzut, rozbił się na Miodowej
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Liberator KG-939 "A" / GBNIEUDANY zrzut mater., rozbił się
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Liberator KG-871 "F" / GBNIEUDANY zrzut mater., rozbił się
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Liberator KG-836 "C" / GBNIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich 1944-08-14/15Liberator EW-231 "N" / GBzrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich 1944-08-14/15Liberator KG-933 "P" / GBzrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Napoleona1944-08-14/15Liberator KG-938 "A" / GBzrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawapl. Krasińskich (prawdopodobnie)1944-08-14/15Liberator EV-839 "J" / GBzrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Liberator EW-233 "H" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Liberator KG-828 "F" / GB-Afr.NIEUDANY zrzut, zestrzelony, spadł ok. Żdżary
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-14/15Liberator KG-873 "Q" / GBNIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.WarszawaLas Kabacki1944-08-18/19Halifax JP-180 "A" / PLNIEUDANY zrzut, awaria silników, zawrócił
POWSTANIE WARSZ.WarszawaLas Kabacki1944-08-17/18Halifax JP-180 "A" / PL9/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawaul. Marszałkowska1944-08-20/21Halifax JP-180 "A" / PLzrzut 6/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-20/21Halifax ? "G" / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na Chochla 703
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-20/21Halifax JD-171 "B" / PLNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-20/21Liberator EW-278 "U" / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na Wiersze 705
POWSTANIE WARSZ.Warszawaul. Marszałkowska1944-08-21/22Halifax JD-362 "E" / PLzrzut 9/z, 12/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-21/22Halifax BB-388 "M" / PLNIEUDANY, poleciał na Piaseczno
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-21/22Halifax JP-180 "A" / PLNIEUDANY zrzut mater., poleciał na "Hamak 702"
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-21/22Halifax JD-171 "B" / PLNIEUDANY zrzut mater., ostrzelany, zrzut "dziki" ok. Dąbrówka Szczepanowska
POWSTANIE WARSZ.Warszawakoszary Szwoleżerów1944-08-08/09Halifax JP-251 "P" / PLzrzut 9/z, 9/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-22/23Halifax JP-251 "P" / PLNIEUDANY, poleciał na Piaseczno
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-22/23Halifax JD-171 "B" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-23/24Halifax JP-251 "P" / PLNIEUDANY zrzut mater., zawrócił, defekt silnika
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-26/27Halifax JD-171 "B" / PLNIEUDANY zrzut mater.
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-26/27Halifax JN-895 "B" / PLNIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-26/27Halifax JD-362 "E" / PLNIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-26/27Halifax JD-319 "G" / PLNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-26/27Halifax JP-2 ? (251 lub 295) "P" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-26/27Halifax JP-161 "N" / PLNIEUDANY zrzut mater., nie wystartował
POWSTANIE WARSZ.WarszawaMokotów1944-08-27/28Liberator KG-927 "S" / PLzrzut 12/z, 8/p, po zrzucie silnie ostrzelany, rozbił się
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-27/28Halifax JD-171 "B" / PLNIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-27/28Halifax JP-161 "N" / PLNIEUDANY zrzut mater., zawrócił
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-08-27/28Halifax JP-295 "P" / PLNIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Halifax JP-252 „L” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Halifax JP-288 „G” / PLNIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Halifax JP-161 „N” / PLNIEUDANY zrzut mater., rozbił się
POWSTANIE WARSZ.WarszawaMokotów1944-09-10/11Halifax JD-319 "G" / GBzrzut 6/z
POWSTANIE WARSZ.WarszawaMokotów1944-09-10/11Halifax JP-246 "B" / GBzrzut 6/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Halifax JP-245 "P" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Halifax BB-422 "T" / GBNIEUDANY zrzut, prawdopod. zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.WarszawaŚródmieście1944-09-10/11Liberator KG-934 "E" / GBzrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator KG-928 "M" / GB zrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator EW-233 "H" / GBzrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator EW-265 "P" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator KG-996 "A" / Afr.zrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator KG-874 "J" / Afrzrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.WarszawaPuszcza Kampinoska1944-09-10/11Liberator KG-875 "D" / Afr.zrzut 12/z
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator KH-104 "F" / Afr.NIEUDANY zrzut materiałowy
POWSTANIE WARSZ.WarszawaPiaseczno1944-09-10/11Liberator EW-195 "A" / Afr.zrzut 12/z, na "dziko"
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator KH-150 "R" / Afr.NIEUDANY zrzut materiałowy
POWSTANIE WARSZ.WarszawaŚródmieście1944-09-10/11Liberator EW-278 "U" / PL NIEUDANY zapalił się, spadł, Dwaj piloci i radiotelegrafista polegli, 4 lotników w niewoli
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator EW-198 "C" / Afr.NIEUDANY zrzut mater., rozbił się
POWSTANIE WARSZ.WarszawaŚródmieście1944-09-13/14Liberator KH-151 "S" / PL zrzut 12/z, 4/p
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-13/14Liberator KH-101 "R" / PL NIEUDANY zrzut mater., zestrzelony
POWSTANIE WARSZ.Warszawarejon "A"Mokotów1944-09-18FRANTIC VII18 samolotów Boening B-17420/z (łącznie 1170/z)
POWSTANIE WARSZ.Warszawarejon "C"Żoliborz1944-09-18FRANTIC VII18 samolotów Boening B-17362/z (łącznie 1170/z)
POWSTANIE WARSZ.Warszawarejon "B"Śródmieście1944-09-18FRANTIC VII72 samoloty Boening B-17388/z (łącznie 1170/z)
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-18/19Liberator KG-993 "X" / Afr.NIEUDANY zrzut mater., odwołany po starcie
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-18/19Liberator EW-207 "K" / Afr.NIEUDANY zrzut mater., odwołany po starcie
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-18/19Liberator KG-936 "B" / Afr.NIEUDANY zrzut mater., odwołany po starcie
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-18/19Liberator KH-150 "R" / Afr.NIEUDANY zrzut mater., odwołany po starcie
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-18/19Liberator KH-152 "F" / Afr.NIEUDANY zrzut mater., odwołany po starcie
POWSTANIE WARSZ.Warszawa1944-09-10/11Liberator KH-151 "S" / PL NIEUDANY, zrzut 12/z, 4/p, awaria, nie wystartował
POWSTANIE WARSZ.Warszawa20 km płd-wsch.PiotrkówLasy Lubień1944-08-04/05Liberator KG-827 "U" / Afr.zrzut 12/z, 9/p "na dziko", po trafieniu przez JU-88
ProchTr-pollew. 118, dół 14412 km płd-zachBrzeżany
PROSNAKalisz - Wrocławpr. 32, dól 2744 km wschKaliszwypada 9 km
Proso 1Poznańpr. 235, dół 11711 km pncŚroda
Proso-2 402Poznańpr. 242, dół 11711 km pncŚroda1943-09-14/15Flat 23Halifax JD-172 "S" / GBzrzut 6/z, 6/p
PRZETAK 304Warszawapr. 180, gór. 1536 km wschWyszków1944-02-24/25Liberator AL-530 „Z” / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
PRZETAK 307Warszawapr. 180, gór. 1536 km wschWyszków1944-04-16/17Halifax JP-223 "W" / GBII, zrzut 6/z, 12/p
Przycisk 317Płockpr. 10, dół 577 km płd-wschSochaczewKazimierzów1944-04-16/17Weller 10Halifax JP-222 „E” / PLplac. zapasowa, skok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
Przycisk 103Płockpr. 10, dół 577 km płd-wschSochaczewKazimierzów1944-12-27/28Liberator BZ 965 „V” / PLzrzut 14/z, 12/p
PSZANAŁódźpr. 292 gór. 7410 km pnc-wschOtok
Puchacz 7109 km płd-wschst. MordyŁepki1943-02-17/18FloorHalifax DT-627 "P" / GBskok 4 CC, zrzut 6/z, 2/b
PYSZNAŁódźlew. 73, dół 988 km pnc-wschWieluń
RAK 206Warszawazach skraj lasu Kabaty12 km płdWarszawaŁupiny1942-10-01/02ChiselHalifax W-7776 "U" / PLskok 4 CC, zrzut materiałowy
RAK 955Warszawazach skraj lasu Kabaty12 km płdWarszawa1943-03-20/21BasinHalifax DT-726 "H" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy , defekt silnika
Rakieta 131Tr-pollew. 45, gór. 14146 km płd-wschst. LwówPrzemyślany1944-04-08/09Halifax LW-272 "D" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
RamaWarszawapr.157, dół 1317 km płd-wschMińsk MazowieckiStarogród
RARÓG 422Nowy Sączpr. 15, góra 6437 km zachPrzemyślBachórz1944-04-27/28Halifax JP-226 "U" / CAIII, zrzut 12/z, 12/p
RARÓG 422Nowy Sączpr. 15, góra 6437 km zachPrzemyślBachórz1944-04-27/28Halifax BB-431 "T"/ CAIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
RARÓG 422Nowy Sączpr. 15, góra 6437 km zachPrzemyślBachórz1944-04-27/28Halifax JP-161 "G" / CAIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
RASZKA-2 107Nowy Sączpr. 157, gór. 1828 km pnc-wschJasłoNiedźwiada, Mała1944-05-30/31Weller 28Halifax JP-230 „N” / PLIII, NIEUDANY skok, zrzut mater., ostrzelany
RASZKA-2 107Nowy Sączpr. 157, gór. 1828 km pnc-wschJasłoNiedźwiada, Mała1944-05-30/31Halifax JP-252 „D” / PLIII, zrzut 12/z, 12/p, przes. 5 km
RASZKA-2 107Nowy Sączpr. 157, gór. 1828 km pnc-wschJasłoNiedźwiada, Mała1944-05-30/31Halifax JP-229 „C” / PLIII, zrzut 12/z, 12/p, przes. 5 km
RASZKA-1Nowy Sączpr. 190, gór. 928 km pncJasłoNiedźwiada, NawsieIII, popr.
RASZKAWarszawapr. 47, dół 10715 km płd-zachSokołów(dawna "Osa")1944-03-17/18Halifax HR-671 "R" / GBplac. zapas. NIEUDANY zrzut materiałowy (lub na Pardwa, Paszkot
RAWKAŁódźpr. 89, gór 908 km pnc-wschKoluszki
REJON BĄKKrakówprzerwa między laskiemw zagajniku Zaryszyn
REJON DWARadomlew. 59, dół 2211 km pnc-zachZagnańsk
REZEDAKrakówpr. 52, gór 96 km pnc-wschOleszno
ROBOT-2 509Kielcelew. 25, gór. 817 km pnc-zachst. Kielce1944-09-01/02Halifax JP-161 „N” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy , defekt silnika
ROBOT-2 509Kielcelew. 25, gór. 817 km pnc-zachst. Kielce1944-09-01/02Halifax BB-389 „M” / PLzrzut 9/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony
ROBOT-2 509Kielcelew. 25, gór. 817 km pnc-zachst. Kielce1944-09-01/02Halifax JN-889 „P” / PLzrzut 9/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony
ROBOT 3Radomlew. 6, dól 510 km zach.Mniów
Rogi16 km płnc-wschGrójecŁoś, Bogatki1942-09-01/02SmallpoxHalifax W-7773 "S" / PLskok 6 CC
RopaCieszynlew. 85, gór. 53 km pnc-zachPawłowice
ROSICZKARadomlew 29, dól 246 km pnc-zachMniów
ROZMARYN 203Krakówpr. 103, gór. 1006 km płd-wschSeceminBieganów1944-09-21/22Przemek 1Liberator KG-834 „U” / PLskok 6 CC, zrzut 12/z, 2/p
ROZMARYN 203Krakówpr. 103, gór. 1006 km płd-wschSeceminBieganów1944-09-21/22Halifax JP-245 „P” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
ROZMARYN 203Krakówpr. 103, gór. 1006 km płd-wschSeceminBieganów1944-09-21/22Halifax EB-188 „R” / CA-GBNIEUDANY zrzut materiałowy
RÓŻARadomlew. 18, dól 58 km zachMniów
RubinZamośćpr. 7, góra 309 km pnc-zachWłodzimierz
RudawaŁódźlew. 83, dół 3512 km zachDziałoszyn
Ryba 8017 km wschWyszkówujście Liwiec do Bugu1943-03-03/04TulipHalifax DT-727 "K" / GBzrzut 6/z, 4/p
RYBITWA-1 16Nowy Sączpr. 34, gór. 6225 km pnc-wschKrosnoBarycz1943-12-15/16Ohio 1Halifax JD-319 "A" / PLIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
RYBITWA-1 16Nowy Sączpr. 34, gór. 6225 km pnc-wschKrosnoBarycz1943-12-18/19Ohio 3Halifax JN-911 „Z” / PLIII, zrzut 6/z, 6/p
RYBITWA 141Nowy Sączpr. 34, gór. 6225 km pnc-wschKrosnoBarycz1944-04-03/04Halifax JP-171 "B" / PLIII, plac. zapas., zrzut 9/z, 12/p
RYBITWA 2Nowy Sączpr. 41, gór. 5435 km pnc-wschKrosnoIII
RYGIEL 111Łódźpr. 63, gór. 52 13 km płd-zach SkierniewiceByczki1943-09-09/10Flat 6Halifax BB-330 "C" / PLII, NIEUDANY, zrzut materiałowy, przestrzelony zbiornik, zawrócił
RYGIEL 229Łódźpr. 63, gór. 52 13 km płd-zach SkierniewiceByczki1944-04-14/15Halifax LW-272 "D" / PLII, NIEUDANY, zrzut 9/z, 12/p
RYGIEL 109Łódźpr. 63, gór. 52 13 km płd-zach SkierniewiceByczki1944-07-30/31Liberator EV-978 "R" / PLII, NIEUDANY, zrzut 12/z, 12/p, poleciał na Sosna-1 218
RZEPAKrakówpr. 75, gór 921o km pnc-zachNaplawicewypada 12 km od Nagłowice
SaganWarszawapr. 234, dół 14710 km zachTłuszcz
SamowarWarszawapr. 216, gór.2348 km płd-zachTłuszcz
SAN 215Radomlew. 23, gór. 7327 km płd-wschSkierniewiceŻurawka1944-08-01/02Liberator EV-978 "R" / PLII, NIEUDANY zrzut mater., defekt silnika
SAN 215Radomlew. 23, gór. 7327 km płd-wschSkierniewiceŻurawka1944-08-01/02Halifax JP-220 „C” / PLII, NIEUDANY zrzut mater., defekt silnika
SAN 215Radomlew. 23, gór. 7327 km płd-wschSkierniewiceŻurawka1944-08-01/02Halifax JP-283 „G” / PLII, zrzut 9/z, 6/p, po zrzucie zestrzelony
SAN 215Radomlew. 23, gór. 7327 km płd-wschSkierniewiceŻurawka1944-08-04/05Halifax JP-276 „A” / CA-GBII, zrzut 9/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony
SAN 215Radomlew. 23, gór. 7327 km płd-wschSkierniewiceŻurawka1944-08-04/05Halifax EB-147 „K” / GBII, zrzut 9/z, 12/p, po zrzucie zestrzelony
SAN 505Radomlew. 23, gór. 7327 km płd-wschSkierniewiceŻurawka1944-08-16/17Liberator EW-233 „H” / GBII, zrzut 12/z
SAN 505Radomlew. 23, gór. 7327 km płd-wschSkierniewiceŻurawka1944-08-16/17Liberator KG-938 „A” / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
SANŁódźpr. 213, gór 505 km pnc-zachZgierz
SAŁATA 303Radompr.193, dół 1518 km płnc-zachZwoleńBieliny1944-07-25/26Halifax JP-230 „N” / PLII, zrzut 12/z, 12/p
SARNARadompr. 79, dół 316 km płd-zachOpoleII
Sasanka 1Kielcelew. 88, dół 999 km płd-wschWiślica
Sasanka 2Kielcelew. 94, dół 861 km płdOpatowiec
SasłataKielcelew. 174, dół 2327 km pnc-wschSzydłów
SekwanaŁódźlew. 168, dół 1126 km płd-wschRusiec Łódzki
SEKWANA BRadomlew. 19, gór 9912 km płd-wschRawa Mazowiecka
Sekwana 201 Radom46 km zachPiotrkówSzczerców1944-08-01/02Halifax JP-230 „N” / GBNIEUDANY, zrzut 9/z, 12/p
SeradelaRadompr. 235, gór. 1066 km płd-zachMagnuszew
SerwetkaPłockpr. 78, dół 606 km pncŁowicz
SępNowy Sączlew. 51, gór. 5518 km płd-wschBochnia
SiewkaKrakówpr. 53, dół 17916 km pnc-wschMiechów
SIKORA 1Cieszynpr. 11, gór. 15323 km pnc-wschNowy TargIII
SIKORA 2Cieszynpr. 2, gór. 16124 km pnc-wschNowy TargIII
Siodło 313Zamośćpr. 69, dół 6738 km pncLwówDerewnia1944-03-17/18Liberator NZ -860"U" / PLNIEUDANY, awaria, zrzut 12/z, 12/p
Sito 119Warszawapr. 227, gór 16410 km płd-zachWyszkówKręgi1944-04-08/09Halifax HR-671 "R" / GBzrzut 6/z, 9/p
SkawaŁódźpr. 7, gór. 11633 km płd-wschSkierniewice
SKOWRONKrakówpr. 36, dół 1018 km płnc-wschSłomnikiII
SKRWAPłocklew. 185, dół 326 km pnc-zachŁęczyca
SLUDNIAPłocklew. 85, dół 13810 km pncLipie Góry
Słonecznik 304Kielcelew. 127, dół 11715 km wschWiślicaGórnowola1944-02-24/25Halifax BB-422 „O” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Słonecznik 304Kielcelew. 127, dół 11715 km wschWiślicaGórnowola1944-02-24/25Halifax JP-252 „D” / PLzrzut 12/z, 12/p
Słonecznik 304Kielcelew. 127, dół 11715 km wschWiślicaGórnowola1944-02-24/25Halifax JP-281 "L" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Słoń12 km płnc-zachPińczówKotlice, Borszowice1943-02-20/21FileHalifax DT-726 "H" / PLskok 4 CC, zrzut 6/z, 4/b
Smok 96223 km płd-zachSiedlceHelenów, Wola Wodyńska1943-03-24/25CellarHalifax DT-727 "K" / PLskok 2 CC, 1 kurier, zrzut 6/z, 2/p
Smrek 401Kielcelew. 85. dół 1252 km płd-wschWiślica1944-05-21/22Halifax JP-162 "N" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Smrek 401Kielcelew. 85. dół 1252 km płd-wschWiślica1944-05-28/29Halifax JP-283 "G" / PLzrzut 9/z, 12/p
SobolLublinlew. 42, gór 8621 km płd-wschŁuków
SokKrakówlew. 250, dół 8911 km płn-zachTrzebiniapopr.
Sokół 95625 km płd-wschGarwolinZadybie Stare1943-03-20/21GlassHalifax BB-340 "D" / PLzrzut 6/z, 6/p
Sokół 238Zamośćpr. 34, gór. 1149 km wschMszana DolnaGruszowiec1944-04-14/15Halifax HR-671 "R" / AUSplac. zapas., brak zrzutu
Solnica 107Warszawalew. 72, dół 177 km płd.GrodziskOsowiec, Podkowa Leśna1943-09-09/10Neon 4Halifax JD-171 "P" / PLskok 3 CC, zrzut 6/z, 1/p
Solnica 110Warszawalew. 72, dół 177 km płd.GrodziskOsowiec, Podkowa Leśna1944-07-30/31Jacek 1Liberator KG-890 „S” / PLskok 6 CC, zrzut 12/z, 8/p
Solnica 001Warszawalew. 72, dół 177 km płd.GrodziskOsowiec, Podkowa Leśna1944-11-18/19Kazik 2Liberator KG-994 „R” / PLskok 1 CC, 2 kurier zrzut 10/z, 6/p
Solnica 001Warszawalew. 72, dół 177 km płd.GrodziskOsowiec, Podkowa Leśna1944-11-18/19Halifax LL-118 „C” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
SOŁARadomlew. 13, gór. 11914 km płd-wschRawa Mazowiecka
Sosna-1 218Kielcelew. 81, dół 1465 km pncWiślicaWiśniówka1944-04-14/15Halifax HR-671 "R" / AUSNIEUDANY zrzut materiałowy
Sosna-1 218Kielcelew. 81, dół 1465 km pncWiślicaWiśniówka1944-04-15/16Halifax JP-180 „V” / PLplac. zapas., zrzut 9/z, 12/p
Sosna 2Kielcelew. 71, gór 1808 km pnc-zachBusko
SOWANowy Sączlew. 140, gór. 11318 km pnc-wschNowy SączII
SÓJKA 401Cieszynpr. 1, gór 13018 km wschMszana DolnaZalesie1944-07-03/04Halifax DG-396 "U" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
SÓJKA 401Cieszynpr. 1, gór 13018 km wschMszana DolnaZalesie1944-07-03/04Halifax EB-179 "Q" / GBIII, NIEUDANY zrzut mater., defekt silnika
SÓJKA 401Cieszynpr. 1, gór 13018 km wschMszana DolnaZalesie1944-07-03/04Halifax JP-292 "W" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy, zestrzelony
SÓJKA 401Cieszynpr. 1, gór 13018 km wschMszana DolnaZalesie1944-07-09/10Halifax JP-254 "D" / GBIII, zrzut 12/z, 12/p
SÓJKA 401Cieszynpr. 1, gór 13018 km wschMszana DolnaZalesie1944-07-09/10Halifax JP-295 "P" / GBIII, NIEUDANY zrzut materiałowy
Spodek 209Radompr. 201, gór. 258 km pnc-zachGarwolinMariańskie Porzecze, Łucznica1943-09-14/15Neon 7Halifax JD-362 "L" / PLskok 3 CC, zrzut 6/z, 1/p
SROKA 1Cieszynpr. 57, gór. 13419 km pnc-wschNowy TargIII
SROKA 2Cieszynpr. 55, gór 14716 km pnc-wschNowy TargIII
STOKŁOSA 106Kielcelew. 167, dół 2026 km płd-wschSzydłówDobrów1944-07-21/22Halifax JP-251 „P” / PLII, zrzut 12/z, 12/p
STOKŁOSA 106Kielcelew. 167, dół 2026 km płd-wschSzydłówDobrów1944-07-21/22Halifax JP-281 "L" / PLII, NIEUDANY zrzut mater., ostrzelany
Stokrotka 301Kielcelew. 165, dół 12425 km wschWiślicaRataje nad Wisłą1944-05-24/25Halifax JP-236 „A” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Stokrotka 101Kielcelew. 165, dół 12425 km wschWiślicaRataje nad Wisłą1944-05-31/06-01Halifax JP-229 „C” / PLzrzut 12/z, 12/p
StolikWarszawapr. 82, gór.15915 km płd-zachMałkinia
STOLNICA 106Warszawapr. 260, gór. 1937 km pncRadzyminSokołówek1944-01-05/06Tupman 2, Florida 10Halifax JN-911 "Z"II, NIEUDANY, skok 3 CC, zrzut materiałowy 12/z, 6/p
Storczyk 1Kielcelew. 138, dół 13813 km pnc-zachSzczucin
Storczyk 2Kielcelew. 145, dół 1494 km płdStopnica
STRUŚKrakówpr. 137, dół 10413 km pnc-wschOlkuszII
STYRRadomlew. 65, gór. 9040 km płd-wschSkierniewiceIII
Sucha 7086 km wschGóra KalwariaDziecinów1943-03-03/04RoseHalifax DT-725 "J" / PLzrzut 6/z, 4/p
Sum 10426 km zachst. WłoszczowaMachory, Maleniec1943-01-25/26ViceHalifax DT-627 "P" / GBNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Sum 71126 km zachst. WłoszczowaMachory, Maleniec1943-02-16/17RaspHalifax DT-726 "H" / GBskok 3 CC, 1 kurie
SUM 707Warszawapłd skraj lasu Kabaty12 km płdWarszawaLas Kabacki1944-08-17/18brak zrzutu
SuszkaPłockpr. 40, dół 808 km zachSochaczew
SUWAK 320 Zamośćpr. 156, dół 1531 km pnc-zachLwówWiszenia1944-04-23/24Halifax JP-236 "A" / PLIII, NIEUDANY, zrzut 9/z, 12/p
SUWAK 320 Zamośćpr. 156, dół 1531 km pnc-zachLwówWiszenia1944-04-23/24Halifax JP-180 "V" / PLIII, NIEUDANY, zrzut 9/z, 12/p
SUWAK 320 Zamośćpr. 156, dół 1531 km pnc-zachLwówWiszenia1944-04-23/24Halifax JP-181 lub JP-229 "C" / PLIII, NIEUDANY, zrzut 9/z, 12/p
SWEDRNIAŁódźlew. 53, gór 22222 km płd-zachSieradz
SzafaBrześćlew. 3, gór. 14523 km pncSokołów
SZAKALLublinlew. 230, dół 712 km pnc-wschRejowiecII
SzczotkaWarszawapr. 104, dół 13611 km zachWęgrów
SZCZUR 244Zamośćlew. 43, góra 931 km pncJanów LubelskiBychawa, Wola Gałęzowska1944-04-15/16Halifax LW-272 „D” / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy
SZCZUR 244Zamośćlew. 43, góra 931 km pncJanów LubelskiBychawa, Wola Gałęzowska1944-04-15/16Halifax JP-220 „K” / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
SZCZUR 221Zamośćlew. 43, góra 931 km pncJanów LubelskiBychawa, Wola Gałęzowska1944-05-04/05Weller 26Liberator BZ-965 „S” / PLII, skok 6 CC, zrzut 12/z, 6/p
SZCZUR 221Zamośćlew. 43, góra 931 km pncJanów LubelskiBychawa, Wola Gałęzowska1944-05-04/05Halifax JP-180 "V" / PLII, zrzut 9/z, 12/p
Szmata 237Warszawapr. 81, dół 8830 km wschst. Mińsk MazowieckiGałki1944-04-12/13Halifax BB-318 "F" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Szmata 237Warszawapr. 81, dół 8830 km wschst. Mińsk MazowieckiGałki1944-04-12/13Halifax JP-220 "K" / CANIEUDANY zrzut materiałowy
Szmata 231Warszawapr. 81, dół 8830 km wschst. Mińsk MazowieckiGałki1944-04-14/15Halifax JN-925 "X" / CAzrzut 9/z, 12/p
Szmata 231Warszawapr. 81, dół 8830 km wschst. Mińsk MazowieckiGałki1944-04-14/15Halifax JP-224 "A" / CANIEUDANY zrzut materiałowy
SZPAKKrakówpr. 269, dół 19519 km płd-wschZawiercie
Sztucer 102Lwówpr. 162, gór. 12412 km pnc. wschst. Rudki1944-07-03/04Liberator KG-827 „U” / PLpopr., zrzut 12/z, 12/p
Ścigacz 314Lwówlew. 221, gór. 9234 km wschst. PrzemyślStojańce1944-03-17/18Halifax JD-319 "A" / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
Ścigacz 128Lwówlew. 221, gór. 9234 km wschst. PrzemyślStojańce1944-04-03/04Halifax LW-272 "D" / PLpopr., zrzut 9/z, 12/p
Ścigacz 128Lwówlew. 221, gór. 9234 km wschst. PrzemyślStojańce1944-04-03/04Halifax JP-171 "B" / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy, poleciał na RYBITWA 141
Ścigacz 201Lwówlew. 221, gór. 9234 km wschst. PrzemyślStojańce1944-07-07/08Halifax DG-357 "O" / GBpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
Ścigacz 201Lwówlew. 221, gór. 9234 km wschst. PrzemyślStojańce1944-07-08/09Liberator KG-827 „U” / PLpopr., zrzut 12/z, 12/p
Śliwa 113Kielcelew. 98, dół 1135 km zachNowy Korczynujście Nidy do Wiśły1944-04-08/09Halifax JP-223 "W" / CAplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
Śliwa 113Kielcelew. 98, dół 1135 km zachNowy Korczynujście Nidy do Wiśły1944-04-09/10Weller 3 Halifax JP-177 "P" / PLplac. zapas., NIEUDANY skok, zrzut materiałowy
ŚliwaKielcelew. 98, dół 1135 km zachNowy Korczynujście Nidy do Wiśły1944-05-10/11Halifax JD-172 "V" / GBzrzut 12/z, 12/p
Śnieżka 1Kielcelew. 207, dół 14539 km wschWiślica
Śnieżka 2Kielcelew. 200, dół 1638 km zachPołaniec
Świerk 1Kielcelew. 63, dół 1356 km pnc-zachWiślica
Świerk 2Kielcelew. 88, dół 8612 km płdWiślica
TacaRadompr. 138, gór. 2812 km wschGarwolin
TalerzRadompr. 206, gór. 7314 km płd-zachGarwolin
Tapczan 410Warszawalew. 13, dół 267 km zachPiasecznoWładysławów1944-04-27/28Weller 16Halifax JP-180 "V" / PLNIEUDANY, skok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
TAPIR 408Zamośćlew.170, gór. 10225 km zachZamość5 km wsch od Hipopotama1944-05-21/22Halifax JP-229 „C” / PLVI, popr., zrzut 9/z, 12/p
TAPIR 408Zamośćlew.170, gór. 10225 km zachZamość5 km wsch od Hipopotama1944-05-21/22Liberator EV-978 "R" / PLVI, popr., zrzut 12/z, 12/p
TAPIR 408Zamośćlew.170, gór. 10225 km zachZamość5 km wsch od Hipopotama1944-05-21/22Halifax JD-172 "V" / GBVI, popr., zrzut 9/z, 12/p
TAPIR 408Zamośćlew.170, gór. 10225 km zachZamość5 km wsch od Hipopotama1944-05-21/22Halifax JN-925 "X" / GBVI, popr., zrzut 12/z, 12/p
TarkaWarszawalew. 56, dół 8715 km pncGrodzisk
Tarnina 1Kielcelew. 38, gór. 1239 km płdChęciny
Tarnina 2Kielcelew. 49, gór. 1097 km płd -wschChęciny
Tarnina 110Kielce5 km płd -zachJędrzejów1944-05-10/11Weller 23Halifax JP-180 "V" / PLNIEUDANY skok 6CC, zrzut 12/z, 6/p
Tasak 124Warszawalew. 45, dół 477 km pnc-zachst. GrodziskIzdebko Kościelne1944-04-08/09Halifax BB-431 "T" / CAzrzut 9/z, 12/p
Tasak 704Warszawalew. 45, dół 477 km pnc-zachst. GrodziskIzdebko Kościelne1944-08-15/16Halifax JP-220 „C” / PLzrzut 9/z, 12/p
Tasak 704Warszawalew. 45, dół 477 km pnc-zachst. GrodziskIzdebko Kościelne1944-08-15/16Halifax JP-171 „B” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Tasak 704Warszawalew. 45, dół 477 km pnc-zachst. GrodziskIzdebko Kościelne1944-08-15/16Liberator EW-275 „R” / PLzrzut 12/z, 12/p
Tatarak 1Krakówpr. 18, gór. 1175 km pnc-zachJędrzejów
Tatarak 2Krakówpr. 43, gór. 1374 km zachPotok
TCHÓRZ 143Lublinlew. 32, gór. 11027 km płd-wschst. ŁukówOssowo1944-04-08/09Halifax BB-338 "M" / GBIII, popr., zrzut 12/z, 12/p
TCHÓRZ 143Lublinlew. 32, gór. 11027 km płd-wschst. ŁukówOssowo1944-04-08/09Halifax BB-318 "F" / CAIII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
TeczkaWarszawapr. 152, gór. 4717 km pnc-zachOstrów mazowiecki
TELESZYNŁódźpr. 255 gór. 8623 km pnc-wschOtok
Topaz 148Zamośćpr. 20, gór. 2418 km pnc-zachst. Włodzimierz WołyńskiPuzów1944-04-09/10Halifax JN-911 "Z" / PLpopr. (przes. o 5 km), NIEUDANY zrzut
Topaz 148Zamośćpr. 20, gór. 2418 km pnc-zachst. Włodzimierz WołyńskiPuzów1944-04-14/15Liberator BZ-965 "S" / PLpopr. (przes. o 5 km), zrzut 12/z, 12/p, taj.SOE
TOPAZzm. baston- patrz placówkiII
TOPOLA-1 14Krakówpr. 35, gór 10211 km pnc-zachst. JędrzejówTyniec1943-12-15/16Ohio 3Liberator BZ-860 "U" / PLII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
TOPOLA-1 14Krakówpr. 35, gór 10211 km pnc-zachst. JędrzejówTyniec1943-12-18/19Ohio 1Liberator BZ-860 "U" / PLII, popr., zrzut 6/z, 6/p
TOPOLA 405Krakówpr. 35, gór 10211 km pnc-zachst. JędrzejówTyniec1944-10-16/17Halifax JP-136 „D” / PLII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
TOPOLA 405Krakówpr. 35, gór 10211 km pnc-zachst. JędrzejówTyniec1944-10-16/17Halifax JP-252 „L” / PLII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
TOPOLA 405Krakówpr. 35, gór 10211 km pnc-zachst. JędrzejówTyniec1944-10-17/18Liberator KH-151 „S” / PLII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
TOPOLA 405Krakówpr. 35, gór 10211 km pnc-zachst. JędrzejówTyniec1944-10-16/17Liberator KG-834 „U” / PLII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy, poleciał na Ogórek 606
TOPOLA 103Krakówpr. 35, gór 10211 km pnc-zachst. JędrzejówTyniec1944-11-18/19Halifax LL-367 „P” / PLII, popr., NIEUDANY zrzut materiałowy
TOPOLA 2Krakówpr. 38, góra 8416 km pnc-zachJędrzejówII
Tor (?)Zamośćlew. 140, gór 6124 km płd-zachKrasnystawrejon zapasowy
TorpedaTr-pollew. 199, gór. 3624 km pnc-wschZłoczów
Trawa26 km. wschCzęstochowaPrzyrów1942-03-27/28BootHalifax L-9613 "V" / PLskok 5 CC, 1 kurier
Granat7,5 km. pnc-wschPiotrków TrybunalskiGazomka1942-02-27/28BootHalifax L-9613 "V" / GBNIEUDANY, 5 CC, 1 kurier, zawrócił w rej. Bydgoszczy
TRAWA-1 204Kielcelew. 35, gór. 14012 km pnc-zachPińczównad Nidą1944-08-04/05Halifax JP-223 „W” / GBpopr., zrzut 9/z, 12/p
TRAWA-1 204Kielcelew. 35, gór. 14012 km pnc-zachPińczównad Nidą1944-08-04/05Halifax JP-295 „P” / GBpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
Trawa 2Kielcelew. 22, gór 1289 km płd-wschMiąsowa
TrotylLwówpr. 165, dół 23218 km płdGródek Jagielloński
TRUSKAWKAKrakówpr. 537 ?, gór 1766 km wschWodzisławII, wypada 6 km zachpr 53
TRZNADEL 1Kielcelew. 91, dół 6627 km pnc-zachTarnówIII
TRZNADEL 2Kielcelew. 107, dół 5020 km pnc-zachTarnówIII
Tuja-1 219Krakówpr. 12, dół 17819 km płdJędrzejówBrzezinka1944-04-15/16Halifax HR-680 „D” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Tuja-1 219Krakówpr. 12, dół 17819 km płdJędrzejówBrzezinka1944-05-04/05Halifax JN-897 "T" / GBzrzut 12/z, 12/p
Tuja 2Krakówpr. 11, gór 1547 km płdJędrzejów
Tukan-1 12Kielcelew. 166, dół 19431 km pncst. TarnówSzczucin nad Wisłą1943-12-15/16Ohio 2Halifax JD-362 "L" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
Tukan-1 12Kielcelew. 166, dół 19431 km pncst. TarnówSzczucin nad Wisłą1943-12-18/19Ohio 2Halifax JD-319 "A" / PLzrzut 6/z, 6/p
Tukan 2Kielcelew. 180, dół 10232 km pncTarnów
Tulipan-1 308Krakówpr. 21, gór 8016 km pncst. JędrzejówMałogoszcz1944-03-17/18?NIEUDANY zrzut materiałowy
Tulipan-1 308Krakówpr. 21, gór 8016 km pncst. JędrzejówMałogoszcz1944-04-08/09Halifax JP-161 "G" / GBplac. zapas., NIEUDANY zrzut materiałowy
Tulipan-1 308Krakówpr. 21, gór 8016 km pncst. JędrzejówMałogoszcz1944-04-09/10Halifax JP-224 „A” / GBzrzut 12/z, 12/p
Tulipan 2Krakówpr. 25, gór. 8913 km pncJędrzejów
TURZamośćlew. 142, gór. 4520 km płd-zachKrasnystawMościska1944-04-14/15Halifax BB-422 "O" / GBIII, popr., plac. zapas., zrzut 9/z, 12/p
TygrysRadompr. 74, gór. 1909 km pncPuławy
UchoPłockpr. 63, dół 1610 km płd-wschŁowiczrejon zapasowy
Ugór20 kmSkierniewiceŁyszkowice, Czatolin1941-11-7/8RuctionHalifax L-9612 / PLskok 2 CC, 1 kurier, zrzut 4 radio, 2 odbiorniki
10 kmCieszynDębowiec1941-02-15/16AdolphusArmstrong Whitworth Whitley Z-6473 / GBpoza placówkę, skok 2 CC, 1 kurier
7,5 kmWłoszczowaKobyla Wieś1941-02-15/16AdolphusArmstrong Whitworth Whitley Z-6473 / GB NIEUDANY - zrzut rejon Dębowiec, skok 2 CC, 1 kurier
Ugór20 kmSkierniewiceŁyszkowice, Czatolin1942-09-01/02RheumatismHalifax W-7774 "T" / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Ugór20 kmSkierniewiceŁyszkowice, Czatolin1942-09-03/04RheumatismHalifax W-7774 "T" / PLskok 4 CC, 2 kurier
UOLBORKAŁódźpr. 36, gór. 999 km pnc-zachPabianice
UTRATAŁódźpr. 271, gór 1585 km płd-wschŁask
WACŁAW 240Warszawapr. 64, gór. 513 km zachZambrówKaczynek1944-04-12/13Liberator BZ-860 "U" / PLIV, nieudany zrzut materiałowy, ostrzelany
WACŁAW 240Warszawapr. 64, gór. 513 km zachZambrówKaczynek1944-04-12/13Liberator BZ-965 "S" / PLIV, nieudany zrzut materi., poleciał na "Froterka"
WALIZAWarszawapr. 177, gór. 1299 km pnc-wschWyszkówII
WANNA 207Warszawapr. 47, dół 10715 km płd-zachSokołów(dawna "Osa")1943-09-14/15Flat 14Halifax BB-378 "D" / GBII, odwołany, defekt samolotu
WANNA 207Warszawapr. 47, dół 10715 km płd-zachSokołów(dawna "Osa")1943-09-14/15Neon 10Halifax JD-319 "A" / PLII, NIEUDANY skok CC, zrzut, poleciał na "Dywan"
WANNA 321Warszawapr. 47, dół 10715 km płd-zachSokołów(dawna "Osa")1944-03-17/18Halifax HR-671 "R" / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy, poleciał na Parda, Paszkot lub Raszka
WANNA 321Warszawapr. 47, dół 10715 km płd-zachSokołów(dawna "Osa")1944-03-17/18Halifax BB-422 "O" / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy
WANNA 139Warszawapr. 47, dół 10715 km płd-zachSokołów(dawna "Osa")1944-04-03/04Halifax BB-422 "O" / GBII, zrzut 9/z, 12/p
WAPIEŃŁuckpr. 152, gór. 3330 km pnc-wschŁuckII
Warta 224Łódźpr. 61, dół 10929km płd-wschPiotrkówPrzyłęk1944-05-12/13Liberator EV-978 "R" / PLpopr., NIEUDANY zrzut 12/z, 12/p
Warta 224Łódźpr. 61, dół 10929km płd-wschPiotrkówPrzyłęk1944-05-12/13Halifax JP-236 "A" / PLpopr., NIEUDANY zrzut 9/z, 12/p
WazaRadompr. 223, gór. 4814 km zachst. GarwolinSobienie Kiełczewskie1944-02-24/25Halifax BB-388 „B” / GBNIEUDANY zrzut materiałowy
Waza 403Radompr. 223, gór. 4814 km zachst. GarwolinSobienie Kiełczewskie1944-04-27/28Halifax JP-236 „A” / PLzrzut 9/z, 12/p
WEZERA 211Łódźpr. 33, dół 10437 km płd-wschPiotrków Żarnów1944-10-21/22Halifax JP-252 "L" / PLII, NIEUDANY. zrzut
WEZERA 211Łódźpr. 33, dół 10437 km płd-wschPiotrków Żarnów1944-10-21/22Liberator KG-994 "R" / PLII, NIEUDANY. zrzut
WEZERA 321Łódźpr. 33, dół 10437 km płd-wschPiotrków Żarnów1944-12-28/29Liberator BZ-965 "V" / PLII, NIEUDANY. zrzut , zwaria, zawrócił
WIDAWKAŁódźpr. 229, gór 1424 km płcPabianicenanies. na mapę gór 142
WidelecWarszawalew. 42, dół 10311 km pn-zach.Błonie
WieprzŁódźpr. 41, dół 12034 km płd-wschPiotrków
WIERNICAŁódźlew. 47, dół 1086 km pnc-zachWieluń
Wieszak 105Warszawapr.145, dół 3514 km płn-wschMińsk MazowieckiSiodło, Mienia1943-09-16/17Neon 2Halifax JN-911 „Z” / PLskok 3 CC, zrzut 6/z, 1/p
Wieszak 311Warszawapr.145, dół 3514 km płn-wschMińsk Mazowiecki1944-02-24/25Weller 5Halifax JN-956 „E” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Wieszak 311Warszawapr.145, dół 3514 km płn-wschMińsk Mazowiecki1944-02-24/25Weller 6Halifax JP-207 "E" / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
Wieszak 226Warszawapr.145, dół 3514 km płn-wschMińsk MazowieckiZalesie1944-04-12/13Weller 3Halifax JP-180 „V” / PLskok 4 CC, zrzut 9/z, 6/p
WIERSZE 7057 km pnc-zachWiersze(Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Halifax JD-319 „G” / GBzrzut 9/z, 6/p, na "dziko" ok. Lipnica Wielka
WIERSZE 7057 km pnc-zachWiersze(Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Halifax JP-295 „P” / GBzrzut 9/z, 8/p
WIERSZE 7057 km pnc-zachWiersze(Puszcza Kampinoska)1944-08-16/17Halifax BB-429 „V” / GBzrzut 9/z, 8/p
WIERSZE 7057 km pnc-zachWiersze(Puszcza Kampinoska)1944-08-20/21Halifax JD-171 „B” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
WIERSZE 7057 km pnc-zachWiersze(Puszcza Kampinoska)1944-08-20/21Liberator EW-278 „U” / PLplac. zapas., zrzut 12/z, 12/p
WIERSZE 7057 km pnc-zachWiersze(Puszcza Kampinoska)1944-08-24/25Halifax JP-226 „A” / PLzrzut 9/z, 12/p
WIERSZE 7057 km pnc-zachWiersze(Puszcza Kampinoska)1944-08-25/26Halifax JP-161 „N” / PLzrzut 4/p, także na "Hamak"
WILGA 901Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-11-18/19Kazik 1Liberator KG-834 „U” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
WILGA 901Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-11-18/19Halifax JP-136 „D” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
WILGA 901Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-11-18/19Halifax LL-534 „M” / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
WILGA 901Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-11-22/23Kazik 1Liberator KG-994 „R” / PLskok 6 CC, zrzut 15/z, 3/p
WILGA 901Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-11-22/23Staszek 2Liberator KG-834 „U” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
WILGA 901Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-11-22/23Halifax JP-242 „E” / PLzrzut 9/z, 12/p
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-25/26Staszek 2Liberator BZ-965 „V” / PLNIEUDANY skok, zrzut materiałowy
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-28/29Halifax JP-136 „D” / PLplac. zapas., NIEUDANY zrzut
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-28/29Liberator KG-834 „U” / PLplac. zapas., NIEUDANY zrzut
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-25/26Halifax JP-242 „E” / PLzrzut 9/z, 6/p
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-26/27Staszek 2Liberator BZ 965 „V” / PLskok 6 CC, zrzut 15/z, 3/p
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-27/28Halifax JP-242 „E” / PLzrzut 9/z, 12/p
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-28/29Liberator KG-994 „R” / PLzrzut 11/p, na "dziko"
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-28/29Liberator KH-151 „S” / PLzrzut 15/z, 5/p
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-28/29Halifax JP-252 „L” / PLzrzut 9/z, 10/p
WILGA 311Cieszynpr. 10, gór. 15524 km pnc-wschNowy TargSzczawa1944-12-28/29Halifax LL-118 „C” / PLzrzut 9/z, 16/p
Wilk 14412 km płd-zachKrasnystawPiaski Szlacheckie1944-04-08/09Halifax JN-911 "Z" / PLzrzut 8/z, 9/p, w tajemnicy przed SOE
WisLwówlew. 156, gór. 16717 km pnc. zachSambor
Wisła 102Łódźpraw. 61, dół 10826 km płd-wschst. PiotrkówPrzyłęk1944-04-09/10Liberator BZ-860 "U" / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
Wisła 214Łódźpraw. 61, dół 10826 km płd-wschst. PiotrkówPrzyłęk1944-08-01/02Halifax JP-294 „B” / GBpopr., zrzut 9/z, 6/p
Wisła 409Łódźpraw. 61, dół 10826 km płd-wschst. PiotrkówPrzyłęk1944-10-17/18Liberator KG-834 „U” / PLpopr., NIEUDANY zrzut materiałowy
WISŁOKAŁódźlew. 163, dół 15745 km zachPiotrkówII, wg. depeszy 36 km
WodaKrakówlew. 250, dół 9015 km płd-zachOlkusz
WojciechNowogródeklew. 77, gór. 8642 km płd-zachLida
WOLICARadomlew. 42, dół 13036 km pncst. SkarżyskoIV
WOŁGAŁódźpr. 63, dół 5926 km zachKońskieII, 10526/44, popr.
WÓDKACieszynlew. 231, gór 412 km pnc-wschŻywiecIII, nanies. na mapę 94 gór.
Wół 60115 km płnc-zachst. KońskiePiła, Stara Kuźnica1943-01-26/27Halifax DT-727 „K” / PLplac. zapas., brak zrzutu
Wół 60115 km płnc-zachst. KońskiePiła, Stara Kuźnica1943-03-13/14BrickHalifax DT-627 "P" / GBskok 4 CC, zrzut 6/z, 4/p
WRONA 614Kielcelew. 232, dół 8112 km płd-zachMielecPodlesie1943-03-13/14Yard? F/O Wyne GBNIEUDANY zrzut materiałowy
WRONA 614Kielcelew. 232, dół 8112 km płd-zachMielecPodlesie1943-03-14/15SlateHalifax DT-620 "T" / GBNIEUDANY zrzut materiałowy, zestrzelony
WRONA 411Kielcelew. 232, dół 8112 km płd-zachMielecPodlesie1944-04-27/28Halifax BB-438 "S" / GBzrzut 12/z, 12/p
WróbelKielcepr. 95, dół 8521 km płd-zachRzeszów
WYDRA 113Brześćlew. 200, dół 5014 km pnc-wschst. Biała PodlaskaKlonowica Wielka1944-01-05/06Florida 26 i 27Liberator BZ-949 "J" / PLII, NIEUDANY zrzut materiałowy, rozbił się
WYDRA 246Brześćlew. 200, dół 5014 km pnc-wschst. Biała PodlaskaKlonowica Wielka1944-04-12/13Halifax JP-162 "N" / GBII, NIEUDANY zrzut materiałowy
WYDRA 246Brześćlew. 200, dół 5014 km pnc-wschst. Biała PodlaskaKlonowica Wielka1944-04-12/13Halifax BB-431 "T" / CAII, NIEUDANY zrzut materiałowy
WYDRA 246Brześćlew. 200, dół 5014 km pnc-wschst. Biała PodlaskaKlonowica Wielka1944-04-14/15Halifax JP-162 "N" / GBII, zrzut 9/z, 12/p
WYDRA 246Brześćlew. 200, dół 5014 km pnc-wschst. Biała PodlaskaKlonowica Wielka1944-04-14/15Halifax BB-431 "T" / GBII, zrzut 6/z, 9/p
Zamek 21016 km płnc-zachDęblinŻyczyn1942-10-01/02GimletHalifax W-7774 "T" / PLskok 4 CC, zrzut z, b, 3 radio, 3 odbiorniki i in.
Zamek-2 311Lwówpr. 46, gór. 8814 km płd-wschLwówGłuchowice1944-02-24/25Liberator BZ-965 "S" / PLzrzut 12/z, 12/p
Zamek-2 311Lwówpr. 46, gór. 8814 km płd-wschLwówGłuchowice1944-03-17/18Liberator BZ-965 "S" / PLzrzut 12/z, 12/p
ZamekLwówpr. 46, gór. 8814 km płd-wschLwówGłuchowice1944-04-03/04Halifax JP-177 "P" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
ZAMEK 902Lwówpr. 46, gór. 8814 km płd-wschLwówGłuchowice1944-04-23/24Liberator BZ-965 "S" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
ZAMEK 902Lwówpr. 46, gór. 8814 km płd-wschLwówGłuchowice1944-04-23/24Halifax JD-362 "L" / PLNIEUDANY zrzut materiałowy
ZapadkaLwówpr. 52, gór 9714 km płd-wschLwów Gł.
ZASKRONIEC 1Wilnolew. 137, gór. 17525 km płd-zachWilnoII
ZASKRONIEC 2Wilnolew. 147, gór 16822 km płd-zachWilnoII
ZasuwaŁódźpr. 37,m gór. 4711 km płdSkierniewice
ZawiasaPłockpr. 31, dół 2218 km płd-wschŁowicz
ZEBRARadompr. 91, gór. 12512 km wschŻyczynIII
Zegar 120Warszawapr. 203, dół 9026 km wschst. Wwa GłównaOlesin Duży1944-04-03/04SalamanderHalifax JP-180 "V" / PLskok: Retinger, 1 kurier, zrzut 9/z, 9/p
Zenon 1091944-01-05/06Florida 12, 13Liberator BZ-860 "U" / PLIII, plac. zapas., NIEUDANY zrzut, zawrócił
ZENONBrześćlew. 98, góra 748 km pnc-zachBrańskII,
ZIELONAŁódźlew.9, dół 18342 km płd-zachZduńska WolaII
Zosia 703Płockpr.11, gór. 9713 km płd-wschRst. aciąż1943-10-14/15Cottage 44Halifax BB-378 "D" / PLzrzut 6/z, 6/p
ZYDEL 121Brześćlew. 10, dół 12613 km płd-wschst. Sokołów PodlaskiKobylany Górne1944-04-08/09Liberator BZ-860 "U" / PLII, zrzut 12/z, 12/p
Żaba12 km płdŁowiczStachlew1942-09-03/04MeaslesHalifax W-7773 "S" / PLskok 6 CC
Żaba 60912 km płdŁowiczStachlew1943-03-16/17AtticHalifax DT-727 "K" / PLskok 2 CC, 1 kurier, zrzut 6/z, 2/b
Żaba 1Wilnopr. 201, dół 1342 km płd-wschM. Soleczniki
Żaba 2Wilnopr. 193, dół 1255 km pnc-wschWlk. Soleczniki
ŻarówkaRadomgór. 7, lew. 14514 km pnc. zachst. Chynów
Żbik 6058 km płd-zachst. KoniecpolLelów, Bystrzanowice1943-03-13/14WindowHalifax HR-666 "E" / PLskok 4 CC, zrzut 6/z, 2/p
Żubr 20814 km płnc-zachKielcePromnik, skraj lasu1943-01-26/27GaugeHalifax DT-727 "K" / PLskok 4 CC, defekt wyrzutników
Żyto-1 400Kaliszpr. 61, gór. 14014 km płdKalisz1943-09-14/15Flat 22Halifax JD-154 "V" / PLNIEUDANY zrzut, rozbił się w Skalmierzycach
Żyto-1 801Kaliszpr. 61, gór. 14014 km płdKalisz1943-10-15/16Cottage 55Halifax JD-171 "P" / PLzrzut 6/z/, 6/p
Żyto 2Kaliszpr. 40, dół 14410 km pncPodzamcze
Żywica 102Cieszynpr. 144, gór. 7215 km pnc-zachMyśleniceBaczyn, Skawce1944-07-30/31Halifax JP-223 „W” / GBzrzut 12/z, 12/p
pozaŁowicz22 kmBrzozów Starylas Paulinka - Załusków1941-12-27/28JacketHalifax L-9618 „W” / PLskok 4 CC, 2 kurier, na "dziko"
Kur 40712 km pncOpoleRogów1942-10-29/30PliersHalifax W-7773 „S” / PLNIEUDANY, rozbił się o skałę Iljansbuknuten (N58°26′ E06°11′) między Helleren a Refsland (Norwegia), poległo 3 CC oraz załoga
Ptak1943-03-08/09LilyHalifax DT-727 „K” / PLNIEUDANY, zabłądził
Tor 341943-04-02/03FlaxHalifax DT-725 „J” / PLNIEUDANY, skok 3 CC, zawrócił
? 510Radom, Kielce1944-09-01/02Halifax DK-124 „C” / PLNIEUDANY, w drodze powrotnej w rejonie Mohacz nad Dunajcem zestrzelony, poległ pilot, załoga w niewoli
? 511Radom, Kielce1944-09-01/02Halifax JP-180 „A” / PLNIEUDANY, spadł w płomieniach ok. 50 km od Budapesztu, załoga poległa, pochowana na Brytyjskim Cmentarzu Wojennym w Solymar
ŚWIETLIK
(lądowisko)
Radom, Kielce12,5 km płd-wsch.Most na Pilicy, SulejówCiechomin, Rożenek1944-12-15/16MOST 4, WILDHORN IVDakota KG-446 „?” / PLNIEUDANY, odwołanie z lotu

 


Maciej-Franz-227x250 BAZA ZRZUTÓW   O przeszłości wiemy tyle, ile o niej napisano, ile zdołano odkryć. Cała reszta umiera w ciszy niepamięci. Projekt poszukiwania i ostatecznie upamiętnienia miejsc zrzutów dla Armii Krajowej, to właśnie szansa na uratowanie fragmentu historii od niepamięci.

Cichociemni należeli do elity Wojska Polskiego. Pamięć o tych najlepszych z najlepszych, jest obowiązkiem następnych pokoleń. Z całego serca wspieram ten projekt

Prof. dr hab. Maciej Franz


 

Objaśnienia do bazy zrzutów

WYKAZ-ZRZUTOWISKA_ozn-300x190 BAZA ZRZUTÓW„Wykaz placówek” Oddziału VI (Specjalnego) zaktualizowałem o dotychczas ustalone dane oraz dodałem do niego wszystkie placówki do których kiedykolwiek skierowały się jakiekolwiek samoloty ze zrzutami.

Dodałem m.in. placówki (głównie przyjmujące Cichociemnych, ale nie tylko): Bambus 301, Bat, Bąk (placówka plus lądowisko Most 1), Bór, Chmiel, Igła, Kobuz, Kocioł, Koń, Kopyto, Kra, Krata, Lilia 707, Lis, Łąka, Mewa 958, Motyl (lądowisko), Narcyz 961, Newa, Okoń, Olcha 606, Osa, Pies, Pole, Puchacz, Rakieta, Rogi, Sałata, Słonecznik, Słoń, Sum, Ugór, Wół, Żbik, Żubr. 

Ogółem baza zawiera obecnie 11440 rekordów (w finalnej wersji bazy 4.5) dotyczących zrzutów, samolotów, lotów specjalnych SOE oraz placówek odbiorczych.

Z uwagi na różny przebieg lotów specjalnych poszczególnych samolotów do Polski, przyjąłem zasadę, że każdy samolot ma „swój” odrębny wiersz w bazie zrzutów. Pozwala to precyzyjnie wskazać jego numer, narodowość załogi, datę i rodzaj operacji, a także opisać jej skutek oraz losy samolotu.

Dla większej przejrzystości placówki „czynne”, czyli takie na które zaplanowano zrzut (niezależnie od jego wyniku), oznaczone są boldem, tj. są „pogrubione”.

81 operacji zrzutowych (oraz przerzutowych) Cichociemnych omówiłem szerzej odrębnie, link do każdej z nich znajduje się m.in. na początku tej strony, na początku stron: Wykaz skoków (zrzutów) Cichociemnych, Zrzuty oraz na stronach każdej z tych operacji.

Pojęcie np. „nieudany zrzut materiałowy” może oznaczać m.in.: odwołanie lotu, zawrócenie po starcie, defekt maszyny, trudności ze znalezieniem placówki, rozbicie samolotu albo jego zestrzelenie (co też skutkuje rozbiciem, ale z innej przyczyny) itp. itd. Starałem się w „uwagach” podać jak najwięcej informacji o efekcie danej operacji lotniczej. Bez wyodrębnienia każdego samolotu w osobnym wierszu tej bazy danych byłoby to niemożliwe. Określenie „NIEUDANY” oznacza, że do zrzutu nie doszło, a podane ilości zaopatrzenia informują o składzie i wielkości planowanego zrzutu.

Jeśli więc np. na daną placówkę poleciało w trzech datach siedem samolotów, cztery z nich zrzuciły skoczków i/lub zasobniki z zaopatrzeniem, jeden z samolotów miał defekt silnika, a drugi został zestrzelony po zrzucie – dana placówka jest wymieniona w bazie w siedmiu wierszach; w każdym znajdują się odpowiednie informacje. Jeśli samolot danego dnia był nad dwiema (niekiedy nad trzema) placówkami, jest wymieniony w dwóch lub trzech wierszach, w każdym są właściwe informacje.

 

Zrzuty dla Powstania Warszawskiego – jeśli nie były planowane na konkretną placówkę, tylko zrzucane bezpośrednio na Warszawę – są pod zbiorczą nazwą POWSTANIE WARSZ. Oprócz nich zrzuty przyjmowały (nie wszystkie przyjęły) „okołowarszawskie” placówki odbiorcze: Chochla, Hamak, Karp, Lin, Newa, Nida, Piaseczno, Sum, Tasak, Wiersze. Nie zawsze było możliwe wskazanie w bazie konkretnych placówek które odebrały zrzut – z różnych powodów, m.in część zrzutów trafiała wprost do określonych rejonów Warszawy, dzielnic, ulic, ponadto samoloty leciały na daną placówkę, ale zrzutu dokonywały w innym miejscu itp. Zrzuty dla Powstania (na Warszawę) podczas amerykańskiej operacji FRANTIC VI (zrzut 1170 zasobników ze 101 samolotów)  są ujęte  zbiorczo, w trzech wierszach: zrzuty na rejon „A” (Mokotów), zrzuty na rejon „B” (Śródmieście) oraz zrzuty na rejon „C” (Żoliborz). Wyodrębniona z tej bazy – baza zrzutów dla Powstania Warszawskiego znajduje się na stronie Zrzuty dla Powstania Warszawskiego.

W przypadku trzech operacji „Most” podałem w „uwagach” tylko dane dot. przerzutu do Polski, komplet informacji znajduje się na tej stronie oraz na stronach: „Most 1”, „Most 2” oraz „Most 3”.

Dane nt. środków finansowych dla Armii Krajowej – przerzucanych do Polski przez Cichociemnych – znajdują się na stronach z Ich biogramami, w części odnoszącej się do zrzutu. Można je odszukać korzystając z Wykazu (zrzutów) skoków Cichociemnych. Odrębna baza z takimi danymi czeka na zrobienie.

Precyzyjną lokalizację GPS wszystkich placówek odbiorczych (zrzutowisk) dodam do bazy po ustaleniu tej lokalizacji oraz jej zweryfikowaniu.


 

Kryptonim

WYKAZ-ZRZUTOWISKA_objasnienie_ozn-300x190 BAZA ZRZUTÓWKryptonimy placówek (nadawane przez Polaków), mają trzycyfrowy numer, stosowany w dokumentacji brytyjskiej (SOE), w której placówki nazywano „punktami” (pinpoints), każdy o określonym (indywidualnym) numerze. Jak wskazuje w swojej pracy Kajetan Bieniecki (s.6) „numery placówek zmieniano jednak okresowo i jedna i ta sama placówka mogła mieć więcej, aniżeli jeden numer. Numery tych placówek nie miały jednak żadnego związku z tzw. „kaczkami”, trzycyfrowymi numerami określającymi placówki, które podawano w komunikatach specjalnych po audycji radiowej BBC w języku polskim (…)”. Znajomość numerów placówek jest jednak niezbędna w kwerendach w archiwach brytyjskich, gdzie nie ma polskich kryptonimów.

Trzeba też mieć na uwadze, że nie zawsze placówki (bez numeru) o tej samej nazwie to są te same placówki – zwykle są to różne placówki, z różnych okręgów.

Ten galimatias uporządkowała decyzja podjęta jesienią 1943, kiedy „znormalizowano” nadawanie kryptonimów placówkom odbiorczym:

  • Obszar Warszawa AK – domowe przedmioty gospodarcze (Chochla, Tasak)
  • Okręg Radom – Kielce AK – rośliny (np. Klon, Mirt)
  • Okręg Łódź AK – rzeki (np. Nida, Wisła)
  • Okręg Poznań AK – zboża (np. Proso, Żyto)
  • Okręg Kraków AK – ptaki (np. Kanarek, Wilga)
  • Okręg Lublin AK – zwierzęta (np. Baran, Hipopotam)
  • Obszar Białystok AK – imiona (np. Bogusław, Wacław)
  • Obszar Lwów AK – uzbrojenie (np. Browning, Ładownica)
  • Okręg Wołyń AK – minerały (np. Krzem, Topaz)
  • Okręg Wilno AK – gady, płazy (np. Jaszczurka, Żaba)

Wersalikami (pogrubieniem) oznaczono bastiony, czyli placówki zdolne do przyjęcia zrzutu jednorazowo z więcej niż jednego samolotu. Podana w uwagach liczba rzymska oznacza prawdopodobnie informację nt. „pojemności” bastionu – patrz uwagi.


 

Mapa WIG

Nazwa arkusza przedwojennej mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego, na którym można (po odkodowaniu według instrukcji) wyznaczyć w miarę precyzyjnie lokalizację danej placówki odbiorczej. Mapy są do pobrania na tej stronie.


 

Współrzędne

Podane w wyszperanym przeze mnie w CAW-WBH „Wykazie placówek” Oddziału VI (Specjalnego) współrzędne „dekodujące” położenie danej placówki odbiorczej. Korzystając z tych współrzędnych, mapy WIG oraz „Instrukcji dekodowania” Pana Waldemara Natońskiego można ustalić położenie danej placówki odbiorczej, zapisane w dokumentacji Oddziału VI.

Pamiętać trzeba, że ustalone w ten sposób zaplanowane położenie placówki odbiorczej nie musi oznaczać miejsca w którym dokonano zrzutu – czasem bowiem z rożnych przyczyn, np. obecność żołnierzy niemieckich w pobliżu, placówkę odbiorczą „przesuwano” o kilka kilometrów. Dla pilota „z góry” nie miało to większego znaczenia i nie wymagało nawet wcześniejszego powiadamiania. Dla osób „w terenie” miało to oczywiście znaczenie zasadnicze.

Jeśli rekord kolumny „mapa WIG” dla którejś placówki jest pusty, oznacza to, że placówka ta (zrzutowisko) nie znajdowała się w wyszperanym przeze mnie „Wykazie placówek Oddziału VI (nie jest on bowiem kompletny), dane nt. placówki w bazie pochodzą z innego źródła np. z fundamentalnej publikacji Kajetana Bienieckiego (lub innych), wspomnień lotników, skoczków, obsługi zrzutowisk itp.


 

Lokalizacja

Przybliżone dane lokalizacyjne, wskazujące odległość i kierunek od miejscowości podanej w następnej kolumnie.

Dane pochodzą głównie z „Wykazu placówek” Oddziału VI (Specjalnego) oraz z fundamentalnej publikacji Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej”. Sporadycznie dane te pochodzą z innych źródeł, np. wspomnień lotników, skoczków, obsługi zrzutowisk itp.


 

Miejscowość

Z reguły największa miejscowość w pobliżu miejsca zrzutu. Jeśli poprzedza jej nazwę skrót „st.” oznacza stację kolejową o tej nazwie. Warto pamiętać, że nie zawsze w dokumentach znajduje się taki skrót, choć przeważnie podane miejscowości oznaczają właśnie stacje kolejowe o tej nazwie.

Dane pochodzą głównie z „Wykazu placówek” Oddziału VI (Specjalnego) oraz z fundamentalnej publikacji Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej”. Sporadycznie dane te pochodzą z innych źródeł, np. wspomnień lotników, skoczków, obsługi zrzutowisk itp.


 

Miejsce

Z reguły miejscowość (wieś) najbliższa danemu zrzutowisku.

Dane pochodzą głównie z fundamentalnej publikacji Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej” oraz wspomnień Cichociemnych, lotników, skoczków, obsługi zrzutowisk itp., a także z lokalnych publikacji nt. zrzutów na danym obszarze. Niekiedy dane wynikają z ustaleń naszego portalu lub Tropicieli działających w Projekcie. Jeśli w rekordzie tej kolumny nie ma żadnej nazwy może to oznaczać, że bezpośrednio w okolicy miejsca zrzutu nie ma żadnej miejscowości (wsi) albo też że jej jeszcze nie ustaliliśmy…

Przy ustalaniu faktycznego miejsca zrzutu najbardziej wiarygodne oraz pomocne są zazwyczaj relacje bezpośrednich uczestników akcji odbioru danego zrzutu. Dlatego doprecyzowanie dotychczasowych ustaleń powinno nastąpić w oparciu właśnie o takie relacje.


 

Data operacji

Dane pochodzą głównie z fundamentalnej publikacji Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej”; w części zostały zweryfikowane także w oparciu o dane pochodzące z innych publikacji nt. zrzutów.


 

Operacja

Kryptonim danej operacji lotniczej (zrzutowej). Wszystkie operacje zrzutowe Cichociemnych mają swój kryptonim, natomiast od lutego 1944 zaniechano nadawania kryptonimów operacjom zrzutowym zaopatrzenia (zrzutom materiałowym).

Dane pochodzą głównie z fundamentalnej publikacji Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej”; w części zostały zweryfikowane także w oparciu o dane pochodzące z innych publikacji nt. zrzutów.


 

Samolot / Załoga

RAF-DSC08793-173x250 BAZA ZRZUTÓWDane nt. samolotów i załóg są dość łatwe do odczytania, np. Halifax DT-725 „J” / PL oznacza samolot Handley Page Halifax o numerze DT-725 „J” z załogą polską; skrót np. CA-GB oznacza załogę kanadyjsko-brytyjską, skrót Afr.-GB załogę południowoafrykańsko-brytyjską, przy czym w pierwszej kolejności wziąłem pod uwagę narodowość pilota/pilotów (zwykle leciało dwóch pilotów plus ok. pięć osób załogi).

Dane pochodzą głównie z fundamentalnej publikacji Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej”; w części zostały zweryfikowane także w oparciu o dane pochodzące z innych publikacji nt. zrzutów.

Składy poszczególnych załóg w lotach specjalnych zakończonych skokami Cichociemnych do Polski są na tej stronie  Załogi w pozostałych lotach (zrzuty materiałowe) – baza dopiero do zrobienia, podobnie jak baza wszystkich polskich załóg w operacjach zrzutowych SOE.  Warto byłoby zrobić bazę wszystkich polskich załóg w lotach specjalnych SOE (także do innych państw), ale ta baza też czeka w kolejce do zrobienia.

Polski personel lotniczy jest na stronie Lista Krzystka  Ten projekt obecnie jest realizowany dzięki pracy głównie Pana Piotra Hodyry.


 

Uwagi

W tej kolumnie podano dane opisowe dotyczące danej operacji lotniczej, w odniesieniu do każdego samolotu.
„brak zrzutu” – placówka, która danego dnia czuwała, choć nie nadleciał nad nią żaden samolot.
cyfra rzymska w uwagach (np. II, III, IV) pochodzi z „Wykazu placówek” (plik pdf) Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza – prawdopodobnie oznacza „pojemność” bastionu, czyli liczbę samolotów z których może jednorazowo przyjąć zrzut.
„5/b” – 5 bagażników, tj. 5 specjalnych worków, z którymi skakali skoczkowie (z jednym, odpowiednio dostosowanym do zwiększonej wagi spadochronem)
„9/z” – 9 zasobników zrzutowych, niezależnie od ich rodzaju (baza zawartości zasobników w poszczególnych zrzutach czeka na zrobienie)
„12/p” – 12 paczek zrzucanych na osobnych spadochronach
„na dziko” – zrzut poza planowaną placówką, w jej pobliżu lub zupełnie gdzie indziej, czasem na placówkę, ale bez odbioru przez jej obsługę
„pl. zapas.” – placówka wyznaczona w danym dniu jako placówka zapasowa dla danego samolotu, jeśli zrzut na placówkę zasadniczą był niemożliwy
„popr.” – to adnotacja Oddziału VI (Specjalnego), wskazuje na fakt zmian dotyczących tej placówki
„przes.” – przesunięcie placówki w inne, ale nieodległe miejsce, zwykle jest informacja o ile km placówkę „przesunięto”
„rozbił się” – samolot który uległ zniszczeniu z innych przyczyn niż zestrzelenie
„Welbike” – jedyny w Polsce zrzut motocykla powietrznodesantowego „Welbike”
„zestrzelony” – samolot strącony przez artylerię przeciwlotniczą lub niemiecki myśliwiec
Inne dopiski – adnotacje Oddziału VI (Specjalnego)


 

zasobnik-1-225x300 BAZA ZRZUTÓWDodatkowe informacje można wyszukać w odrębnych bazach danych, np.:

 

Baza zrzutów jest jedyną, najbardziej kompleksową bazą danych o wsparciu lotniczym dla Armii Krajowej.

W najbardziej ostatecznej wersji cała baza zrzutów powinna zostać zweryfikowana w oparciu o dane zawarte w „kartach placówek”, znajdujące się w Studium Polski Podziemnej w Londynie. Z tym może być