Zdzisław Straszyński – Cichociemny

Zdzisław Straszyński – Cichociemny

ps.: „Meteor”, „Magnes”

Zdzisław Tadeusz Straszyński

 

37-1153-287x400 Zdzisław Straszyński - Cichociemny

por. Zdzisław Straszyński
ze zbiorów NAC

Ur. 11 kwietnia 1922 r. w Łucku (obecnie Ukraina), zm. 17 czerwca 2014 r. w Melbourne (Australia) – oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, cichociemny.

 

 

Uczył się w szkole powszechnej w Turku (woj. konińskie), potem w Warszawie, następnie do 1938 r.  w Gimnazjum Państwowym im. T. Rejtana, póxniej w liceum w Horodence (woj. stanisławowskie).

 

 

II wojna światowa

W nocy z 31 października na 1 listopada przekroczył granicę z Rumunią, na krótko zatrzymany. Przez Jugosławię i Włochy 4 stycznia 1940 r. dotarł do Francji. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych we Francji, w Coëtquidan, przydzielony do 24 Pułku Ułanów 10 Brygady Kawalerii Pancernej. Walczył w kampanii francuskiej.

Po kapitulacji Francji ewakuowany, 25 czerwca 1940 r. dotarł do Liverpoolu (Wielka Brytania). Przydzielony do szwadronu karabinów maszynowych, ponownie do 23 maja 1943 r. w 24 Pułku Ułanów 10 Brygady Kawalerii Pancernej. Od lipca do 11 grudnia 1941 r. w Dunalastair House (Szkocja), gdzie zdał egzamin dojrzałosci.

Od maja do grudnia 1942 r. w Szkole Podchorążych w Auchtermuchty, po jej ukończeniu przydzielony do sztabu 24 Pułku Ułanów.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny
37-547-1-300x228 Zdzisław Straszyński - Cichociemny

Pożegnanie oficerów 24 Pułku Ułanów udających się na kurs cichociemnych. Od lewej: adiutant pułku, por. Wacław Gebethner, ppor. Kazimierz Bernaczyk-Słoński, pchor. Tadeusz Nowobilski, pchor. Zdzisław Straszyński, ppłk Bogumił Szumski, pchor. Adam Krasiński, ppor. Andrzej Prus-Bogusławski,
źródło: NAC

button-zrzuty_200-150x150 Zdzisław Straszyński - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Od 23 maja 1943 r. na kursie specjalnym. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji i broni pancernej, od 13 listopada przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, 15 grudnia zaprzysiężony na rotę AK w Chicheley. 1 stycznia 1944 r. awansowany do stopnia kaprala podchorążego. Przeniesiony na stacje wyczeniwania w Loreto (Włochy). Mianowany podporucznikiem, ze starszeństwem od 11 maja 1944 r.

Zrzucony do Polski w nocy 10/11 maja 1944 r. w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 27” (dowódca operacji: F/O Władysław Krywda, ekipa skoczków: LI), z samolotu Liberator EV-978 „R” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/L Michał Goszczyński, pilot – F/S Józef Bielicki / nawigator – F/O Władysław Krywda / radiotelegrafista – F/S Stanisław Karabanik / mechanik pokładowy – Sgt. Jerzy Neciuk / strzelec – W/O Zygmunt Skopiński / despatcher – W/O Romuald Małachowski).

Consolidated-B-24-Liberator-300x227 Zdzisław Straszyński - Cichociemny

Consolidated B-24 Liberator

Start (prawdopodobnie) z lotniska Grottaglie nieopodal Brindisi, zrzut miał nastąpić na placówkę odbiorczą „Nil 2” 19 km na południowy wschód od Piotrkowa Trybunalskiego, w okolicach wsi Żerechowa Kolonia.

Dzień wcześniej, tj. 9 maja w miejscu planowanego zrzutu walkę z Niemcami stoczył oddział partyzancki Stanisława Karlińskiego ps. „Burza”. W związku z tym zrzutu dokonano kilka kilometrów dalej, w okolicy wsi Ślepietnica. W operacji uczestniczyły dwa samoloty, z jednego zrzucono skoczków, 12 zasobników oraz 6 paczek, z drugiego 9 zasobników oraz 6 paczek.

Razem z nim skoczyli: ppor. Kazimierz Bernaczyk-Słoński ps. Rango, ppor. Jan Bienias ps. Osterba, kpt. Bohdan Kwiatkowski ps. Lewar, ppor. Zygmunt Ulm ps. Szybki oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj ppor. Stanisław Niedbał-Mostowin ps. Bask. Z „Liberatora” zrzucono skoczków oraz zasobniki w ciągu 9 minut, w trzech nalotach na placówkę odbiorczą.

skan2761-300x204 Zdzisław Straszyński - Cichociemny

grupa dowodzenia oddziału partyzanckiego Obwodu AK Brzesko, listopad 1944, od prawej ppor. Zdzisław Straszyński ps. Meteor, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Do czerwca szkolił partyzantów w oddziale Stanisława Karlińskiego ps. „Burza”, następnie aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie.

Od lipca 1944 r. przydzielony do Okręgu Kraków AK, początkowo mieszkał na kwaterze Cichociemnego Ryszarda Nuszkiewicza ps. Powolny, w Krakowie przy ul. Topolowej 12. Potem w dyspozycji Inspektoratu Rejonowego Tarnów AK, jako oficer dywersji Kedywu.

Od 27 lipca 1944 r. dowódca zorganizowanego przez siebie 30 osobowego oddziału partyzanckiego, przeprowadzał akcje rozbrojeniowe, m.in. w rejonie miejscowości Porąbka Uszewska, następnie w rejonie Olszyny i Jaworska. Od września oddział liczył ok 50 osób, walczył m.in. z grupą żołnierzy Luftwaffe w rejonie miejscowości Łoniów. Od października zastępca dowódcy kompanii III batalionu 16 Pułku Piechoty AK.

Od 15 października dowódca także dołączonego putonu ppor. Stanisława Stacha ps. Turek, oddział chronił miejscową ludność przed pobieraniem przez Niemców kontyngentów. 19 grudnia oddział opanował posterunek Bahnschutzu na stacji kolejowej Klęczany, rozbrajając ok. 30 Niemców, zdobywając broń oraz odzież. Od 5 stycznia 1945 r. oddział w miejscowości Uszew, po ofensywie sowieckiej rozwiązany.

 

Kazimierz Stępień – Cichociemni na Ziemi Piotrkowskiej
w: Biuletyn informacyjny AK nr 10 (198) październik 2006, s. 39 – 43

 

 

Po wojnie

Od 5 lutego 1945 r. w Warszawie. Od maja 1945 r. do grudnia 1947 r. pracował w Państwowych Zakładach i Warszatach Samochodowych w Warszawie, na Dolnym Śląsku oraz w Gdańsku.

15 grudnia 1947 r.  uciekł z Polski do Berlina Zachodniego, następnie 20 grudnia przeszedł do angielskiej strefy okupacyjnej, przebywał tam do 5 września 1948.

Od 6 września 1948 r. w Wielkiej Brytanii, ponownie wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Od 9 października 1948 r. do 30 września 1949 r. w obozie Oulton Park Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.

Zdemobilizowany, ukończył studia techniczne w Huddersfield, od 1952 r. początkowo jako mechanik w Mitchell Engineering Pty Ltd., od czerwca 1957 r. jako zastępca inżyniera na kontrakcie tej firmy przy budowie elektrowni w Afryce Południowej.

Od września 1964 r. do 1973 r. kierownik budowy Mitchell Engineering Pty Ltd. na kontrakcie w Queensland (Australia). Od czerwca 1973 r. do marca 1979 r. w tejże firmie kierownik warsztatu produkcyjnego wysokociśnieniowych zbiorników dla przemysłu petrochemicznego w Brisbane.

Od kwietnia 1974 r. menedżer warsztatu produkcji metalowych w Valley Steel Fabrications Pty Ltd w Traralgon (Wiktoria, Australia). Od kwietnia 1987 r. na emeryturze.

Zmarł 17 czerwca 2014 r. w Melbourne (Australia)

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Tadeusza, urzednika samorzadowego i posła na Sejm (1932-1935) oraz Zofii z domu Kowalskiej. W 1950 r. zawarł związek małżeński z Wandą z domu Wizimirską (1926-1992) nauczycielką. Mieli dwóch synów: Tadeusza (ur. 1951 r.) technika budowlanego, Romana (ur. 1961 r.) inż. elektryka oraz córkę Teresą (ur. 1960 r.) technika weterynarii.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Zdzisław Straszyński - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Zdzisław Straszyński - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Zdzisław Straszyński - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Zdzisław Straszyński - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Zdzisław Straszyński - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Zdzisław Straszyński - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Zdzisław Straszyński - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Zdzisław Straszyński - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 175-177, ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, .

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski