Wacław Pijanowski – Cichociemny

Wacław Pijanowski – Cichociemny

ps.: „Dym”, „Raźny”

Wacław Jan Pijanowski vel Wacław Ptaszyński, vel Wojciech Ptaszyński

 

37-1097-282x400 Wacław Pijanowski - Cichociemny

mjr Wacław Pijanowski
źródło: NAC

ur. 21 stycznia 1906 r. w Siedlowie (powiat opoczyński), zm. 5 kwietnia 1995 r. w Londynie (Wielka Brytania) – oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (Polskie Siły Powietrzne), Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny

 

 

W latach 1915 – 1918 wraz z rodziną w Moskwie (Rosja). Od 1919 r. uczył się w Państwowym Gimnazjum Matematyczno – Przyrodniczym im. Chałubińskiego w Radomiu, w 1927 r. zdał egzamin dojrzałości.

W 1926 r. podjął studia w Akademii Górniczej w Krakowie, w 1932 r. uzyskał absolutorium.

Od sierpnia 1932 r. w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, od lutego 1933 r. w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, po jej ukończeniu w czerwcu 1933 r. awansowany na stopień kaprala z cenzusem.

Odznaka_4plot-300x287 Wacław Pijanowski - Cichociemny

odznaka 4 PLot

Od czerwca 1933 r. uczestnik kursu technicznego Instytutu Technicznego Lotnictwa w Warszawie, od sierpnia 1933 r. uczestnik ćwiczeń rezerwy 1 Pułku Lotnictwa w Warszawie.

Awansowany na stopień podporucznika rezerwy lotnictwa ze starszeństwem od 1 grudnia 1933 r. Od 1 stycznia 1934 r. powołany do służby, przydzielony jako oficer techniczny eskadry myśliwskiej 4 Pułku Lotniczego w Toruniu. Awansowany na stopień porucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1936 r. uczestnik kursu pilotażu na samolotach PWS (prawdopodobnie PWS-26), Potez XXV oraz Lublin R.XIII.

W 1937 r. jako oficer techniczny uczestniczył w międzynarodowych zawodach balonowych o Puchar Gordona Bennetta w Brukseli. Od 1 czerwca 1939 r. oficer naziemny techniczny bazy 4 Pułku Lotnictwa, następnie referent paliw w Kierownictwie Zaopatrzenia Lotnictwa.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej w w Kierownictwie Zaopatrzenia Lotnictwa. 

19 września przekroczył w rejonie Jabłonicy granicę z Węgrami, internowany do 19 października. Przez Grecję dotarł 20 października 1939 r. do Marsylii (Francja). 26 października 1939 r. w Salon-de-Provence wstąpił do Polskich Sił Powietrznych pod dowództwem francuskim, od marca 1940 r. przydzielony do bazy PSP w Lyonie.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

304-Dywizjon-Bombowy-168x350 Wacław Pijanowski - Cichociemny

odznaka 304 DB

 

Po upadku Francji ewakuowany 23 czerwca 1940 r. z Port-Vendres do Afryki, następnie 17 lipca dopłynął do Liverpoolu (Wielka Brytania). Wstapił do Polskich Sił Powietrznych pod dowództwem brytyjskim, skierowany do bazy PSP w Blackpool.

Od 23 sierpnia 1940 r. przydzielony jako oficer techniczny do formowanego 304 Dywizjonu Bombowego Ziemi Śląskiej im. Ks. Józefa Poniatowskiego (lotniska: Bramcote, Seyerston, Lindholme).

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Wacław Pijanowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Od 27 maja 1942 r. w dyspozycji Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji  oraz w lotnictwie, zaprzysiężony na rotę AK 5 października 1942 r. w Audley End.

Halifax-mk3-300x225 Wacław Pijanowski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 26 na 27 stycznia 1943 r. w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w w operacji lotniczej „Gauge” (dowódca operacji: F/O Radomir Walczak, ekipa skoczków nr: XIX), z samolotu Halifax DT-727 „K” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S/ Karol Twardawa, pilot – P/O Kazimierz Szrajer / nawigator – F/O Radomir Walczak / radiotelegrafista – P/O Briscoe – RAF / mechanik pokładowy – Sgt. Zygmunt Jaworski / strzelec – F/S Romuald Małachowski / despatcher – Sgt. Ignacy Adamczyk).

Tempsford-300x222 Wacław Pijanowski - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Żubr”, 14 km od Kielc.

Razem z nim skoczyli: kpt. Florian Adrian ps. Liberator, ppor. Stanisław Sołtys ps. Sowa, kpt. Michał Tajchman ps. Mikita. Skoczkowie przerzucili 357 tys. dolarów w banknotach na potrzeby AK oraz pocztę nr 5000 A i B. Nie zrzucono zasobników wskutek usterki wyrzutników. Samolot szczęsliwie powrócił do bazy po locie trwającym 13 godzin.

Po aklimatyzacji do realiów okupacyjnych w Warszawie, od marca 1943 r. przydzielony jako kierownik referatu techniczno – zaopatrzeniowego Wydziału Lotnictwa Oddziału III (operacyjnego) komendy łównej AK. Awansowany na stopień majora ze starszeństwem od 1 września 1943 r.

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Wacław Pijanowski - Cichociemny

 

Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim, od 7 sierpnia 1944 r. ochotniczo jako doradca techniczny przy produkcji granatów i butelek zapalających (do zwalczania czołgów) w wytwórniach środków walki przy ul. Kruczej 13, Wilczej 9 oraz Marszałkowskiej 79. Walczył w Środmieściu Południowym.

Po kapitulacji Powstania wyszedł z Warszawy z żoną wraz z ludnością cywilną, wywieziony do obozów Puszków, Lamsdorf, od 2 listopada do przymusowej pracy w majątku Ohrdruf k. Gothy (Turyngia).  Uwolniony 1 kwietnia 1945 r. przez żołnierzy USA.

 

Michał Mackiewicz – Konspiracyjne granaty
w: Biuletyn IPN Pamięć.pl nr 12/2013 s. 58 – 59

 

prof. dr hab. inż Jerzy Modrzewski – Służba uzbrojenia w konspiracji i w Powstaniu Warszawskim
w: Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia w Zielonce
Biuletyn Naukowy „Problemy Techniki Uzbrojenia” zeszyt 130 nr 2/2014, s. 7 – 24

 

 

Po wojnie
Oddzial-VI-Londyn-300x253 Wacław Pijanowski - Cichociemny

Oddział VI SNW, Londyn

5 czerwca 1945 r. zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie.

Pozostał na emigracji. Do 4 lutego 1947 r. w Polskich Siłach Powietrznych pod dowództwem brytyjskim, następnie do 3 lutego 1949 r. w Polskim Korpusie Rozmieszczenia i Przysposobienia.

Ukończył studia na Wydziale Górniczym Uniwersytetu Londyńskiego, 26 kwietnia 1946 r. uzyskał dyplim inżyniera górnika. W czerwcu 1947 r. ukończył Cordwainers Technical College.

W latach 1948–1950 prowadził galerię i antykwariart, później jako monter w zakładach Charles A. Vandervell (C.A.V), następnie Lucas Industries. Od 1975 r. na emeryturze.

Działał w Kole Cichociemnych w Londynie.

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Edwarda, właściciela dóbr ziemskich w Nowym Młynie k. Skarżyska – Kamiennej oraz Marii z domu Frejtag. W 1936 r. w Warszawie zawarł związek małżeński z Marią z domu Rządkowską (ur. 1914 r.), urzędniczkę. Nie mieli dzieci. Uczestniczyła wraz z mężem w Powstaniu Warszawskim, wywieziona razem z Nim do obozów Puszków, Lamsdorf oraz do pracy w majątku Ohrdruf k. Gothy (Turyngia).

Brat Józef (1910-1993), inżynier pracujący w zakładach „Ursus” podczas wojny walczył w Armii gen. Andersa, jako artylerzysta pod Monte Cassino, ranny, w 1952 r. wyemigrował do USA.

Brat Jerzy (1911-1964) konstruktor lotniczy, podczas wojny jako podporucznik pilot w Polskich Siołach Powietrznych, w 303 Dywizjonie Mysliwskim,  Zginął w niewyjaśnionych okolicznościach w rejonie góry Ararat (Turcja) jako oficer armii brytyjskiej, eskortujący część bomby atomowej do stanu Canberra (Australia).

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Wacław Pijanowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Wacław Pijanowski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Wacław Pijanowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Wacław Pijanowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Wacław Pijanowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Wacław Pijanowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Wacław Pijanowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Wacław Pijanowski - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 4. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2011, s. 160–163. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 385. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 112-113.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski