Jacek Bętkowski – Cichociemny

Jacek Bętkowski – Cichociemny

BĘTKOWSKI-Jacek-ppłk-piech-207x300 Jacek Bętkowski - Cichociemny

ppłk Jacek Bęrkowski

ps. „Topór 2”

przybrane nazwisko „Józef Grabowski”

 

Ur. 18 czerwca 1904 w Wadowicach, zm. 17 kwietnia 1980 w Londynie – podpułkownik piechoty Polskich Sił Zbrojnych, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny.

 

Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920. Oficer 11 Pułku Piechoty, w stopniu podporucznika ze starszeństwem od 15 sierpnia 1927. Porucznik ze starszeństwem od 15 sierpnia 1929.

 

II wojna światowa
Mikucki-300x206 Jacek Bętkowski - Cichociemny

zaświadczenie podpisane przez ppłk Jacka Bętkowskiego

 

W wojnie obronnej 1939 t. dowódca 1 kompanii 5 Pułku Strzelców Podhalańskich. Internowany przez Armię Czerwoną.

Od września 1941 w Armii Polskiej w ZSRR.

Dowódca III batalionu 16 Pułku Piechoty 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty, następnie dowódca III batalionu 14 Pułku Piechoty w 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty.

Od sierpnia 1942 dowódca 14 Wileńskiego Batalionu Strzelców w Iraku.

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Jacek Bętkowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju.  Po przeszkoleniu zaprzysiężony 14 lutego 1944.

Zrzucony do Polski w nocy z 30 na 31 lipca 1944 r. z samolotu Liberator KG-890 „S”, w operacji lotniczej „Jacek 1” (ekipa LVIII), na placówkę odbiorczą „Solnica”, w okolicach miejscowości Osowiec, 7 km od Grodziska Mazowieckiego.

Razem z nim skoczyli: Franciszek Malik ps. Piorun 2, Stanisław Ossowski ps. Jastrzębiec 2, Julian Piotrowski ps. Rewera 2, Zbigniew Specylak ps. Tur 2, Władysław Śmietanko ps. Cypr.

 

Powstanie Warszawskie

Do Warszawy dotarł 1 sierpnia ok. 14.00. Początkowo inspektor wyszkolenia Rejonu 3 Obwodu Śródmieście AK, potem komendant Wojskowej Służby Ochrony Powstania 2 i 3 Rejonu.

Od 28 sierpnia dowódca odcinka „Topór” w podobwodzie Śródmieście Południowe, dowódca batalionów „Golski” i „Zaremba”-„Piorun”. Od 2 października zastępca dowódcy 72 Pułku Piechoty AK.

Odznaczony w czasie inspekcji 26 września przez p.o szefa sztabu KG AK gen. Leopolda Okulickiego „Kobra”,  Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (rozkaz nr 470 z 29 września 1944) z uzasadnieniem: „za wyjątkową odwagę i poświęcenie podczas walk o Warszawę”.

Po kapitulacji przebywał w niewoli. Od grudnia 1945 ponownie dowódca 14 Wileńskiego Batalionu Strzelców we Włoszech.

 

Po wojnie

Pozostał na emigracji.

 

Awanse

podporucznik – ze starszeństwem od 15 sierpnia 1927 r.
porucznik – ze starszeństwem od 15 sierpnia 1929 r.

 

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 29 kwietnia 1980 (pośmiertnie)
Krzyż Walecznych – dwukrotnie
Srebrny Krzyż Zasługi
Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami

 

cc-niepodleglosc-200x300 Jacek Bętkowski - Cichociemny

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Jacek Bętkowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Jacek Bętkowski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Jacek Bętkowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Jacek Bętkowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Jacek Bętkowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Jacek Bętkowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Jacek Bętkowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Jacek Bętkowski - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne
  • biogram uczestnika Powstania Warszawskiego 1944.pl
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 3. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2002, s. 23–26. ISBN 8390249952.
  • Jędrzej Tucholski, Cichociemni, Warszawa 1984 ​ISBN 83-211-0537-8​

 

Zobacz także biogram w Wikipedii