Jacek Bętkowski – Cichociemny

Jacek Bętkowski – Cichociemny

ps. „Topór 2”

przybrane nazwisko „Józef Grabowski”

 

BĘTKOWSKI-Jacek-ppłk-piech-207x300 Jacek Bętkowski - Cichociemny

ppłk Jacek Bęrkowski
źródło: JW GROM

Ur. 18 czerwca 1904 w Wadowicach, zm. 17 kwietnia 1980 w Londynie – podpułkownik piechoty Polskich Sił Zbrojnych, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny.

 

 

Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920. Oficer 11 Pułku Piechoty, w stopniu podporucznika ze starszeństwem od 15 sierpnia 1927. Porucznik ze starszeństwem od 15 sierpnia 1929.

 

 

II wojna światowa
Mikucki-300x206 Jacek Bętkowski - Cichociemny

zaświadczenie podpisane przez ppłk Jacka Bętkowskiego

 

W wojnie obronnej 1939 t. dowódca 1 kompanii 5 Pułku Strzelców Podhalańskich. Internowany przez Armię Czerwoną.

Od września 1941 w Armii Polskiej w ZSRR.

Dowódca III batalionu 16 Pułku Piechoty 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty, następnie dowódca III batalionu 14 Pułku Piechoty w 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty.

Od sierpnia 1942 dowódca 14 Wileńskiego Batalionu Strzelców w Iraku.

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Jacek Bętkowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju.  Po przeszkoleniu zaprzysiężony 14 lutego 1944.

Consolidated-B-24-Liberator-300x227 Jacek Bętkowski - Cichociemny

Consolidated B-24 Liberator

Zrzucony do Polski w nocy z 30 na 31 lipca 1944 r. w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Jacek 1” (dowódca operacji: F/L Stanisław Daniel, ekipa skoczków nr: LVIII), z samolotu Liberator KG-890 „S” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/S Zbigniew Szostak / nawigator – F/L Stanisław Daniel / radiotelegrafista – F/S Józef Witek / strzelec – W/O Stanisław Malczyk / i in.). Zrzut na placówkę odbiorczą „Solnica”, w okolicach miejscowości Osowiec, 7 km od Grodziska Mazowieckiego.

Razem z nim skoczyli: kpt. Franciszek Malik ps. Piorun 2, por. Stanisław Ossowski ps. Jastrzębiec 2, por. Julian Piotrowski ps. Rewera 2, kpt. Zbigniew Specylak ps. Tur 2, ppor. Władysław Śmietanko ps. Cypr. Był to czwarty lot tej ekipy, w poprzednich  (10/11 maja, 19/20 maja, 30/31 maja) nie można było wykonać zadania.

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Jacek Bętkowski - CichociemnyDo Warszawy dotarł 1 sierpnia ok. 14.00. Początkowo inspektor wyszkolenia Rejonu 3 Obwodu Śródmieście AK, potem komendant Wojskowej Służby Ochrony Powstania 2 i 3 Rejonu.

Od 28 sierpnia dowódca odcinka „Topór” w podobwodzie Śródmieście Południowe, dowódca batalionów „Golski” i „Zaremba”-„Piorun”. Od 2 października zastępca dowódcy 72 Pułku Piechoty AK.

Odznaczony w czasie inspekcji 26 września przez p.o szefa sztabu KG AK gen. Leopolda Okulickiego „Kobra”,  Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (rozkaz nr 470 z 29 września 1944) z uzasadnieniem: „za wyjątkową odwagę i poświęcenie podczas walk o Warszawę”.

Po kapitulacji przebywał w niewoli. Od grudnia 1945 ponownie dowódca 14 Wileńskiego Batalionu Strzelców we Włoszech.

 

por. cc  Julian Piotrowski – Z Brindisi pod Grodzisk Mazowiecki
w: Biuletyn Stowarzyszenia Klub Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari
Warszawa, kwiecień – czerwiec 2004 r., nr 2, s. 40 – 43

 

 

Po wojnie

Pozostał na emigracji.

 

 

Awanse

podporucznik – ze starszeństwem od 15 sierpnia 1927 r.
porucznik – ze starszeństwem od 15 sierpnia 1929 r.

 

 

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 29 kwietnia 1980 (pośmiertnie)
Krzyż Walecznych – dwukrotnie
Srebrny Krzyż Zasługi
Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami

 

cc-niepodleglosc-200x300 Jacek Bętkowski - Cichociemny

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Jacek Bętkowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Jacek Bętkowski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Jacek Bętkowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Jacek Bętkowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Jacek Bętkowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Jacek Bętkowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Jacek Bętkowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Jacek Bętkowski - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne
  • biogram uczestnika Powstania Warszawskiego 1944.pl
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 3. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2002, s. 23–26. ISBN 8390249952.
  • Jędrzej Tucholski, Cichociemni, Warszawa 1984 ​ISBN 83-211-0537-8​

 

Zobacz także biogram w Wikipedii