Tadeusz Klimowski – Cichociemny

Tadeusz Klimowski – Cichociemny

ps.: „Klon”, „Ostoja”, „Luśka”, „Halka”

Tadeusz Marian Klimowski vel Tadeusz Bugaj, vel Bazyliusz Swiryd

 

KLIMOWSKI-Tadeusz-por-piech-rez-300x388 Tadeusz Klimowski - Cichociemny

mjr dypl. Tadeusz Klimowski
źródło: JW GROM

ur. 15 października 1911 r. w Krakowie – zm. 12 września 1981 r. w Londynie (Wielka Brytania) – major dyplomowany, nauczyciel, oficer Straży Granicznej, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, m.in. dowódca II Odcinka „Wachlarza”, komendant Inspektoratu Rejonowego Równe AK, szef Oddziału III  Komendy Okręgu Wołyń AK, szef sztabu 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, uczestnik Powstania Warszawskiego, dowódca Batalionu „Ostoja”, więzień niemieckich obozów jenieckich: Sandbostel, Murnau (1944-1945), cichociemny

 

 

Od 1925 r. uczył się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim im. S. Konarskiego w Warszawie, w 1932 r. zdał egzamin dojrzałości, uzyskał uprawnienia do nauczania w publicznych oraz prywatnych szkołach powszechnych.

Od 12 września 1932 r. na dywizyjnym kursie Szkoły Podchorążych Piechoty przy 79 Pułku Piechoty litewsko – białoruskim 20 Dywizji Piechoty w Słonimiu. Po jego ukończeniu (z 1 lokatą), od kwietnia 1944 r. dowódca drużyny 3 kompanii 79 Pułku Piechoty. Od 20 września 1933 r. przeniesiony do rezerwy.

Wstąpił do Straży Granicznej, wg. Tochmana mianowany podporucznikiem, ze starszęństwem od 1 stycznia 1935 r. (prawdopodobnie mianowany aspirantem Straży Granicznej). W 1937 r. na odcinku granicznym na Śląsku Cieszyńskim (styk Odry i Olzy). W 1938 r. ukończył kurs dowódców kompanii osłonowych Straży Granicznej. W październiku 1938 r., w ramach akcji „Zaolzie” uczestniczył w zajęciu Bogumina, mianowany komendantem tamtejszej placówki, przeciwdziałał dywersji niemieckiej.

 

 

World War II

W kampanii wrześniowej jako dowódca kompanii Straży Granicznej, działającej w ramach 21 Dywizji Piechoty Górskiej. Od 5 września w Rawie Ruskiej, następnie w Kowlu, później w Grupie płk. Stefana Hanki-Kuleszy. Uczestniczył w walkach z Niemcami w rejonie Kamionki Strumiłowej, następnie ponownie pod Rawą Ruską, po wyczerpaniu amunicji skapitulował. Od 25 września w niewoli niemieckiej, uciekł z transportu w Jarosławiu, przez Kraków dotarł do domu rodziców do Piastowa pod Warszawą.

Przekroczył granicę z Węgrami 8 listopada 1939 r., internowany w obozie Mandok. Uciekł 21 lutego 1940 r., dotarł do Francji, 28 lutego wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych pod dowództwem francuskim. Do maja 1949 r. w Legii Oficerskiej w Vichy, następnie w ośrodku szkoleniowym artylerii przeciwpancernej w Grandville.

Po upadku Francji ewakuowany z Le Verdon 22 czerwca, dotarł 25 czerwca do Liverpoolu (Wielka Brytania). Od 1 lipca w Polskich Siłach Zbrojnych pod dowództwem brytyjskim, przydzielony do 4 Brygady Strzelców, następnie do 1 Samodzielnej brygady Spadochronowej.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Silent Unseen

button-zrzuty_200-150x150 Tadeusz Klimowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 10 listopada 1941, awansowany na stopień porucznika ze starszeństwem od 7 stycznia 1942.

Halifax-mk3-300x225 Tadeusz Klimowski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy 6/7 stycznia 1942, w próbnym sezonie operacyjnym, w operacji lotniczej „Shirt” (dowódca operacji: F/O Mariusz Wodzicki, ekipa skoczków nr:  III), z samolotu Halifax L-9618 „W” (załoga: pilot – Sgt. Julian Pieniążek, pilot – Sgt. Stanisław Kłosowski / nawigator – F/O Mariusz Wodzicki / radiotelegrafista – P/O Ignacy Bator / mechanik pokładowy – Sgt. Czesław Kozłowski / strzelec – Sgt. Zdzisław Nowiński, F/O Michał Tajchman / despatcher – Sgt. Bronisław Karbowski).

RAF-Leakeheath-300x169 Tadeusz Klimowski - Cichociemny

RAF Lakenheath USAF (obecnie)

Start z lotniska RAF Lakenheat (obecnie lotnisko USAF), zrzut na placówkę odbiorczą „Kocioł”, w okolicach miejscowości Cegłów, Stefanówka, 7 km od Mińska Mazowieckiego.

RAF-Lakenheat-300x213 Tadeusz Klimowski - CichociemnyRazem z nim skoczyli: ppłk. Henryk Krajewski ps. Trzaska, ppor. Jan Marek ps. Walka, por. Zbigniew Piasecki ps. Orlik, kpt. Jan Smela ps. Wir oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj ppor. Benedykt Moszyński ps. Andrzej.

Zrzucono także trzy zasobniki (czwarty pozostał w samolocie, z powodu usterki wyrzutnika), wraz ze skoczkami, o godz. 02.55. Samolot szczęśliwie (choć na resztkach paliwa) powrócił na lotnisko w hrabstwie Norfolk (Wielka Brytania), po locie trwającym 12 godzin 45 minut.

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, mieszkał na Żoliborzu. Po aklimatyzacji, w związku z aresztowaniem Cichociemnego Jana Piwnika ps. Ponury, od lipca 1942 r. dowódca II Odcinka organizacji dywersyjnej Wachlarz, obejmujacego swym zasięgiem województwo wołyńskie oraz kierunek wschodni (Równe – Zwiahel – Żytomierz – Kijów). Po drodze do rejonu przydziału, na krótko aresztowany przez Niemców w Brześciu.

Po likwidacji Wachlarza, od lutego 1943 r. komendant Inspektoratu Rejonowego Równe AK, obejmującego obwody: Równe, Kostopol, Zdołbunów. Na tym terenie operowały dwa oddziały partyzanckie, dowodzone przez Cichociemnych: por. Władysława Kochańskiego ps. Bomba oraz por. Franciszka Pukackiego ps. Gzyms. Awansowany na stopień kapitana 11 listopada 1943 r.

Od 13 lipca 1943 r. szef Oddziału III (operacyjnego) Komendy Okręgu Wołyń AK, od 15 stycznia 1944 r. oficer operacyjny, od 18 kwietnia 1944 r.  szef sztabu 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. 27 lutego ranny w nogę, dopiero 10 lipca przyjechał do Warszawy na leczenie.

 

 

Warsaw Uprising

button-cc-pw__ Tadeusz Klimowski - Cichociemny

W Powstaniu Warszawskim, od 2 sierpnia jako zastępca mjr. Jerzego Antoszewicza, dowódcy batalionu „Iwo” (odwodowego) operującego w Śródmieściu Południe (ul. ks. Skorupki). Od 29 sierpnia do 9 września w sztabie Podobwodu Śródmieście-Południe.

Od 9 września dowódca batalionu „Ostoja”, operującego na odcinku Cichociemnego mjr. Narcyza Łopianowskiego ps. Sarna. Walczył w Śródmieściu Południowym.

Od 5 października w niemieckiej niewoli, osadzony w stalagu Sandbostel, następnie oflagu VII A w Murnau. 29 kwietnia  1945 uwolniony przez żołnierzy Armii USA.

 

 

After the War
Oddzial-VI-Londyn-300x253 Tadeusz Klimowski - Cichociemny

Unit VI (Special) of the Commander-in-Chief’s Staff, London

29 czerwca 1945 zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Do 14 marca 1947 ponownie wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim.

Od 21 lipca do 24 listopada 1945 uczestnik kursu przygotowawczego Wyższej Szkoły Wojennej, zorganizowanego w miejscowości Crieff. Po stażu, od 19 stycznia 1946 uczestnik VI kursu Wyższej Szkoły Wojennej, zorganizowanego w miejscowości Cupar. Po jego ukończeniu w lipcu 1946 r. mianowany oficerem dyplomowanym.

Od 12 sierpnia 1946 w obozie przejściowym w Macmerry (Szkocja), od 15 marca 1947  do 14 marca 1949  w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia, potem zdemobilizowany.

spp_londyn-300x215 Tadeusz Klimowski - Cichociemny

siedziba SPP w Londynie

Pozostał na emigracji, zamieszkał w Londynie (Wielka Brytania). Pracował początkowo jako robotnik w fabryce, następnie m.in. inspektor w firmie „Vidor”, urzędnik w firmie „Unilever”.

Działał w środowisku polskich kombatantów, współorganizator i pierwszy prezes Koła Byłych Żołnierzy AK, wiceprzewodniczący Rady The Polish Underground Movement Study Trust w Londynie, jednej z najbardziej zasłużonych polskich placówek archiwalno – naukowych. Jej założycielami byli m.in. gen. dyw. Tadeusz Komorowski ps. Bór, ppłk Stanisław Juszczakiewicz ps. Kornik, gen. bryg. Tadeusz Pełczyński, Cichociemny płk. Kazimierz Iranek Osmecki.

Zmarł 12 września 1981 w Londynie, pochowany na cmentarzu Gunnersbury.

 

 

Promotions

 

 

Orders and decorations

 

 

Family Life

Syn Władysława, żołnierza zawodowego oraz Stefanii z domu Kościółek. W 1937 r. zawarł związek małzeński z Melanią z domu Bugaj. Mieli syna Andrzeja (ur. 1949 r.) artystę plastyka, wykładowcę Royal College of Art w Londynie oraz córkę Danutę (ur. 1950 r.), pisarkę, tłumaczkę (angielski, francuski, polski), instruktorkę WF, zamężną Stok.

Młodszy brat Jan (1921-1989) od 1939 r. w konspiracji harcerskiej w Piastowie, następnie w ZWZ, „Wachlarz”, AK, ps. Ostoja, Marian, Niemczyk, dowódca patrolu dywersyjnego w Korostyszewie. Po rozwiązaniu „Wachalrza” m.in. w oddziale Cichociemnego Władysława Kochańskiego ps. Wujek.

 

 

Commemoration of the Silent Unseen

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Tadeusz Klimowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Tadeusz Klimowski - CichociemnyIn 1989, the documentary film Cichociemni was created (script and direction Marek Widarski).

May 15, 2005 was unveiled in the special unit - Military Unit GROM The monument is dedicated to the Silent Unseen of the Home Army. A considerable degree of the exposition in Sala Tradycji (eng. Hall of Tradition, also localized in the GROM HQ) is also focused on the lives of the Silent Unseen.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – GROM, named in honour of the Silent Unseen, paratroopers of the Home Army is Poland’s leading special-operations unit.

In 2008, the documentary "We cichociemni. Voice of the Living" (script and directed by Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Tadeusz Klimowski - Cichociemny

Monument in honour of the Silent Unseen, Warsaw

On October 7, 2013 in Warsaw at ul. Matejko, opposite the Seym of R.P. ( parliament) the Memorial of the Cichociemni Paratroopers of the Home Army was unveiled.

cc-boening-300x199 Tadeusz Klimowski - CichociemnyIn 2013, the documentary film Cichociemni was created. Fight for freedom or die ”(script and directed by Dariusz Walusiak).

In 2016, the Sejm of the Republic of Poland established the year 2016 as the Year of Silent People. The NBP issued a silver 10 zloty collector coin commemorating the 75th anniversary of the first drop of Cichociemni.

cc-monety-300x157 Tadeusz Klimowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Tadeusz Klimowski - CichociemnyIn 2017, LOT Polish Airlines placed a parachute sign and signature commemorating Cichociemni on the hull of a Boeing 787 (SP-LRG).

The Silent Unseen are a patron for many teams and scouting organizations. Many books and articles have been dedicated to their thematic.

At the Military Cemetery in Powązki in Warsaw there are graves of several Cichociemni and a monument dedicated to them "YOU HOMELAND"

sala-tradycji-grom Tadeusz Klimowski - Cichociemny

Hall of Tradition, JW GROM HQ in Warsaw

button-publikacje_200-300x101 Tadeusz Klimowski - Cichociemny

 

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 74–76. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny.

 

Also see - biographical entry on Wikipedia (in Polish)