Bronisław Czepczak-Górecki – Cichociemny

Bronisław Czepczak-Górecki – Cichociemny

ps. „Zwijak 2”, „Zebra 2”, „Bolek”

vel Bronisław Górecki, vel Bronisław Dzwoniarz
po wojnie Bronisław Czepczak – Górecki

 

37-933-213x300 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

por. Bronisław Czepczak
źródło: NAC

Ur. 18 września 1922 r. w Stupkach (powiat tarnopolski, obecnie Ukraina), zm. 24 sierpnia 2001 r. w Warszawie – żołnierz Armii Polskiej gen. Andersa, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, DSZ, WiN, łącznościowiec, cichociemny.

 

 

Uczył się w szkole powszechnej, następnie w II Państwowym Gimnazjum im. J. Słowackiego w Tarnopolu. W październiku 1939 r. podjął naukę w Liceum Matematyczno – Fizycznym, w grudniu zrezygnował z powodów materialnych.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej nie zmobilizowany z powodu młodego wieku (miał 17 lat). 3 kwietnia 1940 r. Sowieci aresztowali jego ojca.

15 kwietnia 1940 r. wraz z matką i dwiema siostrami zesłany przez Sowietów do Mariewki  (Oktiabrskij Rejon), Stiepnyj Sowchoz (Dymitrowka, Kazachstan).

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

Zmuszony do niewolniczej pracy jako robotnik rolny przy orce, zbiorze siana oraz hodowli bydła.

Po układzie Sikorski – Majski zwolniony w styczniu 1942 r., pieszo pokonał 50 km do Mariewki, następnie szedł 10 dni do Pietropawłowska. 11 lutego 1942 r. w miejscowości Ługowaja wstąpił do Armii Polskiej gen. Andersa.

Przydzielony do kompanii karabinów maszynowych 28 Pułku Piechoty 10 Dywizji Piechoty. Od 15 marca w 1 batalionie 28 Pułku Piechoty.

Grzegorz Skrukwa – Armia Andersa – nadzieja dla Polaków w ZSRR
w: Zesłaniec, 2008, nr. 34, s. 29 – 40

 

Andrzej Wojtaszak – Armia Polska w ZSRR
w: Zesłaniec, 2007, nr 32, s. 89 – 106

 

Od 9 lipca 1942 r. w  El-Khassa  (Palestyna), przydzielony do kompanii szkolnej radio Sztabu Naczelnego Wodza w El-Maghar. Od 25 listopada w obozie Clairwood (Unia Południowoafrykańska).

Od 22 kwietnia 1943 r. w Grenock (Wielka Brytania).

 

Zbigniew S. Siemaszko – Ośrodek Cichociemnych Łącznościowców
Anstruther – Auchtertool – Polmont
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w radiotelegrafii, od kwietnia 1943 r. w Auchtertool, od 22 maja 1943 r. w Polmont. 21 lipca ukończył kurs spadochronowy, 21 września awansowany na starszego strzelca podchorążego. Od 9 października 1943 r. w Stanmore (Dover House) pod Londynem. Od 8 listopada 1943 r. w Neapolu, następnie w Taranto, następnie jako radiotelegrafista w centrali łączności radiowej Sztabu Naczelnego Wodza „Mewa” w Bazie nr 11, zlokalizowanej pomiędzy Latiano a Mesagne nieopodal Brindisi. Od 14 maja 1 Bazie nr 10 w Istuni na kursie odprawowym. Zaprzysiężony na rotę AK 16 maja 1944 r. w Ostunii, awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 1 grudnia 1944 r.

Consolidated-B-24-Liberator-300x227 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Consolidated B-24 Liberator

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 26 na 27 grudnia 1944 roku w sezonie operacyjnym „Odwet”, w operacji lotniczej „Staszek 2” (dowódca operacji: S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz, ekipa skoczków nr: LXIII), z samolotu Liberator BZ 965 „V” (301 Dywizjon PAF, załoga: pilot – F/L Stanisław Reymer-Krzywicki, pilot – F/O Mikołaj Paraśkiewicz / nawigator – S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz / radiotelegrafista – W/O Dionizy Budnicki / mechanik pokładowy – Sgt. J. Brzeziński / strzelec – P/O K. Grabowski / despatcher – F/S Stanisław Baran).

Brindisi_1-300x199 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, zrzut na placówkę „Wilga 1” w okolicach miejscowości Szczawa, 23 km od Nowego Targu.

Razem z nim skoczyli: kpt. dypl. Stanisław Dmowski ps. Podlasiak, ppor. Jan Matysko ps. Oskard, kpr. Jan Parczewski ps. Kraska, mjr Zdzisław Sroczyński ps. Kompresor, mjr Witold Uklański ps. Herold. Był to trzeci lot tej ekipy, w poprzednich (22/23 listopada, 25/26 grudnia) nie można było wykonać zadania.

Skoczkowie przerzucili 589,8 tys. dolarów w banknotach oraz 6 tys. dolarów w złocie na potrzeby AK. Zrzucono także 15 zasobników i 5 paczek. Zasobniki i paczki zrzucono w pierwszym nalocie na placówkę, skoczkowie (po dwóch) wyskoczyli w czwartym, piątym i szóstym nalocie samolotu na placówkę odbiorczą.

Od grudnia 1944 r. jako radiotelegrafista w 1 Batalionie 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK. 13 stycznia 1945 r. uczestniczył w zwycięskiej bitwie z niemieckim oddziałem pacyfikacyjnym.

 

Dawid Golik – Od „Sroki” do „Wilgi”. Zrzuty dla podhalańskiej Armii Krajowej
w: Biuletyn informacyjny AK nr 01 (309) styczeń 2016, s. 29 – 38

 

Dawid Golik – Alianccy lotnicy, cichociemni i „peżetki” z Krakowa
w: Biuletyn informacyjny AK nr 12 (320) grudzień 2016, s. 48 – 53

 

 

Po wojnie

2017-na-szachownicy-losu-nck-300x392 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyPozostał w konspiracji, posługiwał się nazwiskiem Bronisław Górecki. Działał w Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj, następnie WiN. Utrzymywał łączność z bazą we Włoszech i Anglii przy pomocy czterech radiostacji: dwóch AP-4 oraz AP-5 i HR-3.

Od czerwca 1945 r. inspektor mieszkaniowy w Komisji Mieszkaniowej MRN w Bydgoszczy, od 13 lipca kreślarz w Pomorskiej Fabryce Maszyn.

7 grudnia 1945 r. w nocy aresztowany, osadzony w MBP na ul. Koszykowej, następnie  w więzieniu śledczym na Mokotowie. Nie ujawnił iż był skoczkiem.  16 września 1946 r. wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego  skazany na 5 lat więzienia. 20 grudnia 1946 r. Najwyższy Sąd Wojskowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 14 lutego 1947 r. Naczelna Prokuratura Wojskowa,  ze względu na stan zdrowia zarządziła przerwę w odbywaniu wyroku. 15 lutego zwolniony z więzienia, 29 kwietnia wyrokiem Wojskowego Sadu Rejonowego objęty amnestią.

10 lipca 1947 r. w Bydgoszczy zdał egzamin dojrzałości, od 1 września księgowy w firmie „Handel Bydłem i Trzodą Chlewną A i Stanisław Trąbka”. Od października 1948 r. studia na Akademii Handlowej w Poznaniu.

Czepczak-Górecki_Bronisław-grob-201x300 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Grób Bronisława Czepczak-Góreckiego w Panteonie Żołnierzy Polski Walczącej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

2 października 1950 r. ponownie aresztowany. Po cięzkim śledztwie 24 lutego 1953 r. wyrokiem Wojskowego Sadu Rejonowego w Warszawie skazany na 15 lat więzienia (w składzie sądu m.in. por. Stefan Michnik vel Szechter). Od 11 lipca 1953 r. osadzony w więzieniu we Wronkach. 26 maja 1956 r. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy złagodził wyrok do 8 lat więzienia, 10 sierpnia postanowił o warunkowym zwolnieniu.

Od 15 stycznia 1957 r. kolejno: kaborant, technik,  starszy technik w Przemysłowym Instytucie Elektroniki Ośrodka Badawczo-Rozwojowego (późniejszego Ośrodka Badawczo – Rozwojowego Elektroniki Próżniowej. Po ukończeniu studiów na Politechnice Warszawskiej inżynier specjalista – operatow spawarek elektronicznych. Od października 1982 r. na emeryturze.

W 1989 roku wstąpił do Światowego Związku Żołnierzy AK, przewodniczący komisji historycznej środowiska cichociemnych.

1 października 1996 roku w Pałacu Prezydenckim uczestniczył jako ojciec chrzestny Sztandaru JW GROM w ceremonii wręczenia go Jednostce, matką chrzestną  została Agnieszka Petelicka, żona dowódcy GROM.

Po śmierci pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

 

 

Twórczość
Czepczak-Gorecki-medal-300x273 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

projekt: Bronisław Czepczak-Górecki
źródło: JW GROM

Autor pierwszego medalu upamiętniającego „Cichociemnych”, plakietki „Cichociemni – Tobie Ojczyzno” wyprodukowanej w 1987 r. przez Teodora Kaweckiego z Gdyni.

Na awersie umieszczono znak „Cichociemnych”, spadochron, poniżej zarys granic Polski z roku 1939. Na tle spadochronu umieszczano datę skoku, w dolnej części pseudonim skoczka.

Na rewersie umieszczono wizerunek samolotu, Krzyż Armii Krajowej oraz imię i nazwisko skoczka. Medal ten miał być wręczany „Cichociemnym” lub ich bliskim.

Autor książki  „Na szachownicy losu. Wspomnienia skoczka” (NCK Warszawa, 2017).

 

Andrzej Bogusławski – Jeszcze o „Cichociemnych” J. Tucholskiego
w: Zeszyty Historyczne nr 101, s. 212 – 217, Instytut Literacki, Paryż 1992 r.

 

 

Upamiętnienie

Wystąpił w filmie dokumentalnym pt. Cichociemni z 1989.

W 2017 roku wydawnictwo NCK Warszawa opublikowało książkę Bronisław Czepczak – Górecki – Na szachownicy losu. Wspomnienia skoczka (ISBN 978-83-7982-281-2).

 

 

Awanse
 

 

Odznaczenia
Czepczak-Gorecki-grafika-192x300 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

źródło: JW GROM

 

 

Życie rodzinne

Syn Mariana, kowala oraz Marii z domu Wilk. Miał 2 siostry, jedna z nich zmarła na Syberii. W czasie pobytu w więzieniu w 1955 r. zawarł związek małzeński z Bożeną Marią z domu Sobańską (ur. 1927). Mieli córkę Dorotę (ur. 1961 r.).

Jego ojciec został aresztowany przez NKWD 3 kwietnia 1940 r. Po wyjściu z łagru wstąpił do Armii Andersa, schorowany wyjechał do Persji i zmarł w szpitalu w Teheranie, gdzie został pochowany.

 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 3. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2002, s. 29–35. ISBN 8390249952.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 303. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 262–263.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii