• cichociemni@elitadywersji.org

Tag Archives: placówka odbiorcza

Zrzutowisko Jaskółka

 

NA TROPIE ZRZUTOWISK
ARMII KRAJOWEJ

społeczny projekt badawczo – edukacyjny

zobacz – Dlaczego tropimy?


Zobacz najnowszą wersję bazy danych nt. zrzutów:
BAZA ZRZUTÓW DLA ARMII KRAJOWEJ

 

Halifax-II-300x194 Zrzutowisko Jaskółka

Handley Page Halifax II

Od lutego 2023 realizujemy społeczny projekt badawczo – edukacyjny „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej”. Informacje nt. Projektu, opinie wybitnych historyków, podstawowe informacje – są dostępne na tej stronie. Wciąż można się zgłaszać do uczestnictwa w Projekcie. Uzasadnienie naszych działań można przeczytać w artykule – Dlaczego tropimy?

Istotą Projektu jest aktualizacja oraz ustalenie precyzyjnych lokalizacji (współrzędnych GPS) kilkuset zrzutowisk Armii Krajowej, na których żołnierze podczas II wojny św. odbierali lotnicze zrzuty Cichociemnych, broni i zaopatrzenia dla AK.

Przy ustalaniu lokalizacji zrzutowisk bardzo ważna jest analiza dotychczasowych publikacji na ten temat oraz relacji uczestników odbioru zrzutów osobowych i materiałowych. Wciąż jest wiele do wytropienia, a ostatnie słowo wcale nie zostało powiedziane. Prezentujemy ustalenia dokonane w Projekcie oraz czekamy na kolejne, nowe odkrycia. Zachęcamy, aby zachować racjonalny krytycyzm wobec wszelkich źródeł informacji…

 

Placówka odbiorcza:    JASKÓŁKA-1 140

GPS:  N 49° 47′ 33″   E 21° 29′ 54″

 

W sezonie operacyjnym „Riposta”, w nocy z niedzieli na poniedziałek 9/10 kwietnia 1944, placówka odbiorcza zlokalizowana w rejonie miejscowości Bieździadka, ok. 7 km od Jasła, przyjęła zrzut materiałowy:

  • „Halifax” JP-223 „W” z kanadyjsko-brytyjską załogą 148 Dywizjonu RAF, start z lotniska Campo Casale, zrzut 12 zasobników i 12 paczek, od godz. 23.16, w trzech nalotach, z wysokości 1500 stóp.

Jaskolki-1-i-2-POPRAWIONE-A-186x250 Zrzutowisko JaskółkaKomendant Obwodu Jasło AK mjr Józef Modrzejewski wspominał: „(…) we wsi Bieździedza w odległości dwóch kilometrów od placówki odbiorczej „Jaskółka” kwateruje silny oddział niemiecki. (…) w pierwszy dzień Święta Wielkanocy, po wiadomościach polskich z Londynu o godzinie 19 odbieramy melodię „Podkóweczki dajcie ognia”. (…) Zdając sobie sprawę z tego, że szanse odbioru tak drogocennej broni w tych warunkach są małe, z ciężkim sercem decyduję się na podanie lotnikom sygnału „niebezpieczeństwo”. (…)

Jaskolki-1-i-2-POPRAWIONE-b-183x250 Zrzutowisko JaskółkaNagle samolot zatacza duże koło (…) i kieruje się wprost na naszą placówkę. (…), czyżby nic zrozumiał naszego sygnału (…) obniża się do zrzutu! (…) nagle z kadłuba samolotu strzelają w dół ładunki na spadochronach. (…) Niektóre z nich spadły na szczyt wzgórza, a inne na zbocze od strony Bieździadki i Bieździedzy, skąd są dobrze widoczne. Oczekujemy w każdej chwili uderzenia Niemców, musimy działać szybko. (…) wysyłam „Gebelsa” i jednego z braci Sanakowskich dla zaalarmowania placówki (…) wspólnie z „Bukiem” (…) rzucamy się na nadęte powietrzem spadochrony i zduszamy je (…). Z paczkami idzie nam łatwo (…) o wiele gorzej jest z zasobnikami (…). Musimy je toczyć po błotnistej ziemi (…).

O godz. 3.30 przybywa zaalarmowany oddział odbiorczy. Praca teraz przybiera szybsze tempo. (…) Pierwszy transport przewozimy do lasu tylko kilkaset metrów i zakopujemy go, maskując następnie stosem drzewa. Drugi transport zabieramy z sobą kilka kilometrów w głąb lasu. Z tym transportem maszerujemy drogą leśną już o świcie. (…) Jesteśmy piekielnie zmęczeni, zabłoceni, ale weseli, (…) wieziemy ze sobą upragnioną broń (…)”.

Andrzej Borcz – Kryptonim „Jaskółka”
Kulisy dramatycznego odbioru zrzutu lotniczego w Bieździadce (cz.1)
w: Biuletyn informacyjny AK nr 05 (397) maj 2023, s. 51-58

 

IMG_9869-300x225 Zrzutowisko Jaskółka

Miejsce zrzutu wg K. Mroczkowskiego

Według  ustaleń dr Andrzeja Borcza oraz Waldemara Natońskiego przygotowano dwie palcówki odbiorcze: „Jaskółka 1” (odebrała zrzut) oraz zrzutowisko „Jaskółka 2” (placówka nieczuwająca).

dr Andrzej Borcz: Zrzut na „Jaskółkę 1” odbył się na oczach żołnierzy niemieckich kwaterujących w pobliskiej wsi Bieździadka (położona 900 m od miejsca zrzutu wg relacji Grzywacza – Świtalskiego). Po wóz  posłano „Rafałka” do pobliskiego przysiółka Łazy (zrzutowisko typowane przez  K. Mroczkowskiego to właśnie Łazy), skoro człowiek z wozem  przybył z Łaz, to gdyby zrzut był przeprowadzony właśnie w Łazach to raczej autor relacji nie wspominałby o tym… Wspomniana przez Grzywacza-Świtalskiego ekipa z Sieklówki przybyła zapewne nie główną drogą Lubla – Kołaczyce, bo w Bieżdziadce był Wehrmacht, ale duktami leśnymi (Las Warzycki).

IMG_9870-300x225 Zrzutowisko Jaskółka

Miejsce zrzutu wg. W. Natońskiego

Wg relacji Grzywacza – Świtalskiego kwaterowanie Wehrmachtu w Bieździadce stanowiło element bardzo dokuczliwy dla pobliskiego pola zrzutowego. próbowano nawet zbrojnie wypłoszyć stamtąd Niemców…, gdyby pole zrzutowe znajdowało się w Łazach (typowanie K. Mroczkowskiego) raczej nie byłoby to potrzebne, z powodu znacznego oddalenia od miejscowości i ustronności.

Miejsce typowane przez Krzysztofa Mroczkowskiego to dość ustronna polana łącząca się z resztą przysiółka Łazy i Bieździadką jedną śródleśną drogą, może 100-200 m od Łaz, są tam obecnie w pobliżu już przy polanie nieliczne zabudowania, jednak polana ta  jest niewielka, zdecydowanie dogodniejszym miejscem jest punkt typowany przez Waldemara Natońskiego – przyleśny, choć jednak mocno odsłonięty od strony wsi Bieżdziadka i drogi Frysztak – Kołaczyce.

Andrzej Borcz – Kryptonim „Jaskółka”
Kulisy dramatycznego odbioru zrzutu lotniczego w Bieździadce (cz.2)
w: Biuletyn informacyjny AK nr 06 (398) czerwiec 2023, s. 34-41

 

Andrzej Borcz – Kryptonim „Jaskółka”
Kulisy dramatycznego odbioru zrzutu lotniczego w Bieździadce (cz.3)
w: Biuletyn informacyjny AK nr 07 (399) lipiec 2023, s. 32-38

 

Grzegorz Ostasz – Alianckie wsparcie lotnicze w podokręgu AK Rzeszów
w: Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Ekonomia i Nauki Humanistyczne
2005, nr 224, zeszyt 15, s. 113-131

 

 

więcej info:

 

Bibliografia:
  • Kajetan Bieniecki, Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Warszawa 2005
  • Andrzej Paweł Przemyski, Z pomocą żołnierzom Podziemia, Warszawa 1991
  • Józef Modrzejewski, Akowcy na Podkarpaciu, Londyn 1973
  • Grzegorz Ostasz, Alianckie wsparcie lotnicze w podokręgu AK Rzeszów, ?Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Ekonomia i Nauki Humanistyczne?, 2005, nr 224, zeszyt 15, s. 113-131
  • Krzysztof Mroczkowski, Placówki nasze czynne… – Lotnicze wsparcie oddziałów ZWZ-AK oraz funkcjonowanie terenów odbioru zrzutów Podokręgu AK Rzeszów i Okręgu AK Lwów okresie II wojny światowej, Przemyśl 2019
  • Wiesław Hap, Obwód ZWZ-AK Jasło, Jasło 1997
  • Kpt. Władysław Niemczyk (?Korwin?, ?Erwin?), ?Biuletyn Informacyjno-Historyczny?, Nr 1/43/2006, s. 23-32
  • Lech Dzikiewicz, Kapitan Holik mówi? Relacja oficera broni pancernej i szefa dywersji Inspektoratu AK Podkarpacie oraz Notatki 1939-1945 por. Antoniego Zawadzkiego szefa dywersji Obwodu AK Jasło, Warszawa-Krosno-Jasło 2002
  • Łukasz Grzywacz-Świtalski,  Z walk na Podkarpaciu, Warszawa 1971
  • Józef Modrzejewski, Akowcy na Podkarpaciu, Brzozów 1990

 

Zrzutowisko Paszkot

 

NA TROPIE ZRZUTOWISK
ARMII KRAJOWEJ

społeczny projekt badawczo – edukacyjny

zobacz – Dlaczego tropimy?


Zobacz najnowszą wersję bazy danych nt. zrzutów:
BAZA ZRZUTÓW DLA ARMII KRAJOWEJ

 

Halifax-II-300x194 Zrzutowisko Paszkot

Handley Page Halifax II

Od lutego 2023 realizujemy społeczny projekt badawczo – edukacyjny „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej”. Informacje nt. Projektu, opinie wybitnych historyków, podstawowe informacje – są dostępne na tej stronie. Wciąż można się zgłaszać do uczestnictwa w Projekcie. Uzasadnienie naszych działań można przeczytać w artykule – Dlaczego tropimy?

Istotą Projektu jest aktualizacja oraz ustalenie precyzyjnych lokalizacji (współrzędnych GPS) kilkuset zrzutowisk Armii Krajowej, na których żołnierze podczas II wojny św. odbierali lotnicze zrzuty Cichociemnych, broni i zaopatrzenia dla AK.

Przy ustalaniu lokalizacji zrzutowisk bardzo ważna jest analiza dotychczasowych publikacji na ten temat oraz relacji uczestników odbioru zrzutów osobowych i materiałowych. Wciąż jest wiele do wytropienia, a ostatnie słowo wcale nie zostało powiedziane. Prezentujemy ustalenia dokonane w Projekcie oraz czekamy na kolejne, nowe odkrycia. Zachęcamy, aby zachować racjonalny krytycyzm wobec wszelkich źródeł informacji…

 

Placówki odbiorcze:    PASZKOT-2 239,  PASZKOT-1 106

Paszkot 239 – GPS:  N 50° 09? 55?   E 22° 16′ 07?

 

PASZKOT2-LOKLIZACJA-300x175 Zrzutowisko PaszkotW sezonie operacyjnym „Riposta”, w nocy 15/16 kwietnia 1944, placówka Paszkot 239, zlokalizowana 7 km od stacji kolejowej Łańcut, w rejonie miejscowości Żołynia, przyjęła zrzut zaopatrzenia dla AK (materiałowy):

  • „Halifax” JP-177 „P” z polską załogą 1586 Eskadry PAF, start z lotniska Campo Casale, zrzut 9 zasobników i 10 paczek.

 

W nocy 15/16 kwietnia 1944, na placówkę Paszkot 239 leciał także ze zrzutem zaopatrzenia dla AK (materiałowy):

  • „Halifax” JP-162 „N” z brytyjską załogą 148 Dywizjonu RAF, miał zrzucić 9 zasobników oraz 12 paczek, ale z powodu mgły przyziemnej  placówki nie odnalazł. O godz. 04.45 lądował na macierzystym lotnisku Campo Casale, po dziewięciu godzinach i 15 minutach lotu.

15 kwietnia 1944 wystartowało do okupowanej Polski dwanaście samolotów, w tym cztery polskie i osiem brytyjskich.

 

W sezonie operacyjnym „Riposta”, w nocy 30/31 maja 1944, placówka Paszkot 239 przyjęła zrzut Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla AK (materiałowy):

  • „Halifax” JP-283 „G” z polską załogą 1586 Eskadry PAF, start z lotniska Campo Casale, zrzut 6 zasobników (nie zrzucono pozostałych sześciu, bo zacięły się wyrzutniki) i dwanaście paczek, w trzech nalotach z wysokości 2000 stóp, w godz. 00.12 – 00.24.
  • „Halifax” JP-248 „H” z polską załogą 1586 Eskadry PAF, start z lotniska Campo Casale, zrzut sześciu Cichociemnych, 12 zasobników i czterech paczek, w pięciu nalotach, w godz. 00.32 – 00.47.

 

PASZKOT2-WSPOLRZEDNE-300x235 Zrzutowisko Paszkot

Współrzędne zrzutowiska?Paszkot 2?, ustalone przez dr Andrzeja Borcza oraz Waldemara Natońskiego

Paszkot-1-i-2-173x250 Zrzutowisko PaszkotWe wtorek 30 maja 1944 wystartowało do okupowanej Polski piętnaście samolotów: w tym jedenaście polskich oraz cztery brytyjskie. Na bastion „Paszkot” poleciały trzy polskie „Halifaxy”, ale tylko dwa dokonały zrzutu na tę placówkę, trzeci wykonał zrzut na placówkę „Perkoz”.

Dotąd sądzono, że całkowicie pomijane w literaturze przedmiotu zrzutowisko „Paszkot 2” było nieczynne, a wszystkie zrzuty przyjęło zrzutowisko „Paszkot 1”.

Dzięki ustaleniom, dokonanym w Projekcie Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej przez dr Andrzeja Borcza oraz Waldemara Natońskiego wiadomo obecnie, że placówka „Paszkot 1” była początkowo placówką czuwającą, ale zrzuty zostały ostatecznie przyjęte na placówkę odbiorczą ?Paszkot 2?. 

 

To pierwsze odkrycie w naszym społecznym Projekcie badawczo – edukacyjnym!

 

Według relacji Kajetana Bienieckiego (s. 116) placówka odbiorcza Paszkot była prawdopodobnie celem zrzutu materiałowego w nocy 17/18 marca 1944:

  • „Halifax” HR-671 „R” z brytyjską załogą 148 Dywizjonu RAF, start z lotniska Campo Casale. Samolot nie zrzucił 9 zasobników i 12 paczek na bastion WANNA, ok. godz. 23.32 nadleciał nad placówkę zapasową: Pardwa, Paszkot lub Raszka. Z powodu zachmurzenia oraz problemów z paliwem nie szukał już placówki, ale powrócił na macierzyste lotnisko, wylądował po ośmiu godzinach 55 minutach lotu.

 

Waldemar Natoński – Riposta” z Paszkot 2 – N 50° 09′ 55″ E 22°16′ 07
w: Biuletyn informacyjny AK nr 03 (395) marzec 2023, s. 1, 90, 35-41

Waldemar Natoński –  Alianckie zrzuty i desant cichociemnych w Żołyni
w: Fakty i realia. Gazeta żołyńska, nr 02 (292) luty 2023, s. 11-13

Grzegorz Ostasz – Alianckie wsparcie lotnicze w podokręgu AK Rzeszów
w: Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Ekonomia i Nauki Humanistyczne
2005, nr 224, zeszyt 15, s. 113-131

 

 

więcej info:

 

Bibliografia:
  • Kajetan Bieniecki, Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana Kraków 1994, ISBN 83-86225-10-6
  • Andrzej Paweł Przemyski, Z pomocą żołnierzom Podziemia, WKŁ Warszawa 1991, ISBN 83-206-0833-3
  • Grzegorz Ostasz, Alianckie wsparcie lotnicze w podokręgu AK Rzeszów, w: Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Ekonomia i Nauki Humanistyczne, 2005, nr 224, zeszyt 15, s. 113-131
  • Walenty Dąbek, Wojenne i powojenne wspomnienia Walentego Dąbka – oficera łączności KO Armii Krajowej Łańcut, oprac. Z. Trześniowski, Kosina 2013
  • Andrzej Borcz, Obwód SZP ? ZWZ – AK Łańcut 1939 -1945 w relacjach żołnierzy podziemia – organizacja, działania dywersyjne i sabotażowe, Rocznik Przemyski, Historia Wojskowości, vol. t. 51, nr z. 1 (13) 2015, s 25-126
  • Andrzej Borcz, Obwód Łańcut SZP-ZWZ-AK w latach 1939-1945, Kraków-Warszawa 2020
  • Andrzej Borcz, Podziemie wojskowe w Kosinie i powiecie łańcuckim w czasie II wojny światowej we wspomnieniach Walentego Dąbka ps. ?Dąbrowa?, w: Miejscowość i parafia Kosina. Studia z historii, oprac. zbiorowe, Przemyśl-Kosina 2020, s. 301-336
  • Andrzej Borcz, O ukrywaniu alianckich żołnierzy oraz cichociemnych na terenie Obwodu AK Łańcut, Biuletyn Informacyjny, miesięcznik Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Rok XXXII, Nr 04 (382), kwiecień 2022, s. 27-36
  • Andrzej Borcz, Odnalezione unikalne artefakty Armii Krajowej na Podkarpaciu, Odkrywca Nr 11 (286) listopad 2022, s. 20-28
  • Andrzej Borcz, Alianckie zrzuty lotnicze w Rakszawie w relacji oficera łączności Komendy Obwodu Łańcut AK, Biuletyn Informacyjny – miesięcznik Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Rok XXXII, Nr 06 (384), czerwiec 2022, s. 49-53.
  • Andrzej Borcz, Kryptonim „Paszkot”. Zagadka lokalizacji pola zrzutowego w Rakszawie, Biuletyn Informacyjny – miesięcznik Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Rok XXXIII, Nr 01 (393), styczeń 2023, s. 30-38

 

Zrzutowisko Jerzyk

 

NA TROPIE ZRZUTOWISK
ARMII KRAJOWEJ

społeczny projekt badawczo – edukacyjny

zobacz – Dlaczego tropimy?


Zobacz najnowszą wersję bazy danych nt. zrzutów:
BAZA ZRZUTÓW DLA ARMII KRAJOWEJ

 

Halifax-II-300x194 Zrzutowisko Jerzyk

Handley Page Halifax II

Od lutego 2023 realizujemy społeczny projekt badawczo – edukacyjny „Na tropie zrzutowisk Armii Krajowej”. Informacje nt. Projektu, opinie wybitnych historyków, podstawowe informacje – są dostępne na tej stronie. Wciąż można się zgłaszać do uczestnictwa w Projekcie. Uzasadnienie naszych działań można przeczytać w artykule – Dlaczego tropimy?

Istotą Projektu jest aktualizacja oraz ustalenie precyzyjnych lokalizacji (współrzędnych GPS) kilkuset zrzutowisk Armii Krajowej, na których żołnierze podczas II wojny św. odbierali lotnicze zrzuty Cichociemnych, broni i zaopatrzenia dla AK.

Przy ustalaniu lokalizacji zrzutowisk bardzo ważna jest analiza dotychczasowych publikacji na ten temat oraz relacji uczestników odbioru zrzutów osobowych i materiałowych. Wciąż jest wiele do wytropienia, a ostatnie słowo wcale nie zostało powiedziane. Prezentujemy ustalenia dokonane w Projekcie oraz czekamy na kolejne, nowe odkrycia. Zachęcamy, aby zachować racjonalny krytycyzm wobec wszelkich źródeł informacji…

 

Placówka odbiorcza:    JERZYK 303

GPS:  N 49° 48′ 50″   E 21° 33′ 28″

 

W sezonie operacyjnym „Riposta”, w nocy 7/8 lipca 1944, placówka odbiorcza zlokalizowana na pograniczu miejscowości Siekłowka oraz Lubla przyjęła trzy zrzuty materiałowe:

  • „Halifax” EB-179 „Q” z brytyjską załogą 148 Dywizjonu RAF, start z lotniska Campo Casale, zrzut 12 zasobników i 12 paczek, w godz. 00.38 – 00.49, w dwóch nalotach, z wysokości 1300 stóp.
  • „Halifax” JP-248 „H” z brytyjską załogą 148 Dywizjonu RAF, start z lotniska Campo Casale, zrzut 12 zasobników i 12 paczek, w godz. 00.56 – 01.00, w dwóch nalotach, z wysokości 700 stóp.
  • „Halifax” JN-897 „T” z brytyjską załogą 148 Dywizjonu RAF, start z lotniska Campo Casale, zrzut 12 zasobników i 12 paczek, w godz. 01.09 – 01.12, w dwóch nalotach, z wysokości 1300 stóp.

 

W piątek 7 lipca 1944 wystartowało do okupowanej Polski trzynaście samolotów: w tym siedem polskich oraz sześć brytyjskich. Na bastion „Jerzyk” poleciały trzy brytyjskie „Halifaxy”. Operacja zrzutu trwała łącznie 34 minuty. Zrzut podjął oddział dowodzony przez por. Stanisława Pasterza ps. Mara, Podgaj. Zaopatrzenie zrzutowe w całości przekazano do Krośnieńskiego Obwodu AK.

Prezentujemy ustalenia, dokonane w Projekcie przez dr Andrzeja Borcza oraz Pana Waldemara Natońskiego. Warto zauważyć, że w opracowaniach opartych na relacjach uczestników zrzutów, podane nazwy nieodległych przysiółków Lubli – Bukowy Las, czy Sośnina, potwierdzają tę lokalizację.

Grzegorz Ostasz – Alianckie wsparcie lotnicze w podokręgu AK Rzeszów
w: Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Ekonomia i Nauki Humanistyczne
2005, nr 224, zeszyt 15, s. 113-131

 

 

więcej info:

 

Bibliografia:
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana Kraków 1994, ISBN 83-86225-10-6
  • Andrzej Paweł Przemyski ? Z pomocą żołnierzom Podziemia, WKŁ Warszawa 1991, ISBN 83-206-0833-3
  • Grzegorz Ostasz – Alianckie wsparcie lotnicze w podokręgu AK Rzeszów, w: Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, Ekonomia i Nauki Humanistyczne, 2005, nr 224, zeszyt 15, s. 113-131
  • Lech Dzikiewicz – Kapitan Holik mówi… Relacja oficera broni pancernej i szefa dywersji Inspektoratu AK Podkarpacie oraz Notatki 1939-1945 por. Antoniego Zawadzkiego szefa dywersji Obwodu AK Jasło, Warszawa-Krosno-Jasło 2002
  • Andrzej Borcz – Odnalezione unikalne artefakty Armii Krajowej na Podkarpaciu, „Odkrywca” Nr 11 (286) listopad 2022, s. 20-28
  • Józef Modrzejewski – Akowcy na Podkarpaciu, Brzozów 1990
  • Franciszek Mojak – Zrzut broni w Lubli, ?Biuletyn Informacyjno-Historyczny?, nr 2/14(1998), s. 8?12.
  • ks. dr Marcin Nabożny – Zrzut broni w Lubli z dnia 1 lipca 1944 roku, „RESOVIA SACRA” R. 26 (2019), s. 285-295
  • Stanisław Pasterz – Krzywdy dozwolone, Jasło?Lubla 2002
  • Stanisław Pasterz – Bez tytułu. Wspomnienia, Strzyżów 1994

 

12