Zbigniew Piasecki – Cichociemny

Zbigniew Piasecki – Cichociemny

ps.: „Orlik”, „Topór”, „Tom”, „Zbyszek”, „Skoczek”, „Fer”

Zbigniew Bartłomiej Eugeniusz Piasecki (właśc. Travanderah) vel Zbigniew Przysiecki

 

37-1093-285x400 Zbigniew Piasecki - Cichociemny

por. Zbigniew Piasecki
źródło: NAC

ur. 19 stycznia 1914 r. w Sosnowcu, zm. po 23 marca 1945 w KL Mittelbau-Dora – oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, instruktor w szkole dywersji „Zagajnik”, cichociemny

 

 

W 1915 r., po zesłaniu ojca na Syberię (w 1914 r.) wraz z matką pojechał do ojca do Władywostoku, w 1917 r. podczas rewolucji bolszewickiej uciekli do Japonii, następnie do 1920 r. u rodziny ojca w Bombaju.

skan1119-300x217 Zbigniew Piasecki - Cichociemny

skan: Fundacja dla Demokracji
źródło: JW GROM

Od 1921 r. w Polsce, do 1929 r. mieszkał w Toruniu. Od 1930 r. w Korpusie Kadetów nr 1 we Lwowie, tam w 1936 r. zdał egzamin dojrzałości.

Od 1936 r. w Szkole Podchorążych Broni Pancernej w Modlinie, po jej ukończeniu od 2 lipca 1939 r. przydzielony na praktykę jako dowódca plutonu do 4 Batalionu Pancernego w Brześciu nad Bugiem. Awansowany na stopień podporucznika 1 sierpnia 1939 r.

 

 

II wojna światowa

Renault-R-35-latrun-2-300x210 Zbigniew Piasecki - CichociemnyW kampanii wrześniowej 1939 r., po rozwiązaniu 4 batalionu oraz nieudanej ewakuacji, ochotniczo dołączył do Oddzialu „R”, jako dowódca plutonu w sformowanej w Kiwercach Samodzielnej Półkompanii Czołgów (7 czołgów Renault R-35) por. Józefa Jakubowicza, w obronie rzeki Ikwy. Uczestniczył w walce z Sowietami pod Buskiem oraz z Niemcami pod Kamionką Strumiłową, 23 września 1939 r. w osłonie dyslokacji artylerii Grupy „Dubno” do Mostów Wielkich, 29 września oddział rozwiązano.

Do 7 października 1939 r. uczestnik walk partyzanckich, następnie dotarł do Warszawy, później na Podhalu oraz Podkarpaciu. Pod koniec listopada 1939 r. zatrzymany przez SS, torturowany, uciekł.

7 stycznia 1940 r. przekroczył granicę z Węgrami, internowany. Przez Jugosławię dotarł 19 lutego 1940 r. do stacji zbornej PSZ w Paryżu (Francja). Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim, przydzielony jako dowódca plutonu do 3 Batalionu Czołgów w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Orange.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Po upadku Francji, w czerwcu 1940 r. ewakuowany z St. Jean de Luz, dotarł 24 czerwca 1940 r. do Plymouth (Wielka Brytania). Od lipca 1940 r. przydzielony do 1 Batalionu Pancernego w Blairgowrie.

Od 25 lutego 1941 r. przydzielony do Oddziału V Naczelnego Dowództwa PSZ, w dyspozycji Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Od 6 maja 1941 r. przydzielony do 4 Brygady Kadrowej Strzelców.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Zbigniew Piasecki - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu w dywersji zaprzysiężony na rotę AK 4 kwietnia 1941 r., awansowany na stopień porucznika ze starszeństwem od 7 stycznia 1942 r.

Halifax-mk3-300x225 Zbigniew Piasecki - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 6 na 7 stycznia 1942 roku w operacji lotniczej „Shirt” (dowódca operacji: F/O Mariusz Wodzicki, ekipa skoczków nr:  III), z samolotu Halifax L-9618 „W” (załoga: pilot – Sgt. Julian Pieniążek, pilot – Sgt. Stanisław Kłosowski / nawigator – F/O Mariusz Wodzicki / radiotelegrafista – P/O Ignacy Bator / mechanik pokładowy – Sgt. Czesław Kozłowski / strzelec – Sgt. Zdzisław Nowiński, F/O Michał Tajchman / despatcher – Sgt. Bronisław Karbowski).

RAF-Leakeheath-300x169 Zbigniew Piasecki - Cichociemny

RAF Lakenheath USAF (obecnie)

Start z lotniska RAF Lakenheat (obecnie lotnisko USAF), zrzut na placówkę odbiorczą „Kocioł”, w okolicach miejscowości Cegłów, Stefanówka, 7 km od Mińska Mazowieckiego.

RAF-Lakenheat-300x213 Zbigniew Piasecki - CichociemnyRazem z nim skoczyli: por. Tadeusz Klimowski ps. Klon, ppłk. Henryk Krajewski ps. Trzaska, ppor. Jan Marek ps. Walka, kpt. Jan Smela ps. Wir oraz Kurier Delegatury Rządu na Kraj ppor. Benedykt Moszyński ps. Andrzej.

Zrzucono także trzy zasobniki (czwarty pozostał w samolocie, z powodu usterki wyrzutnika), wraz ze skoczkami, o godz. 02.55. Samolot szczęśliwie (choć na resztkach paliwa) powrócił na lotnisko w hrabstwie Norfolk (Wielka Brytania), po locie trwającym 12 godzin 45 minut.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, od lutego 1942 r. przydzielony z zadaniem zorganizowania sieci wywiadowczej, do organizacji dywersyjnej „Wachlarz”, na Odcinek III obejmujący rejon: Brześć – Pińsk – Dawidgródek – Kalenkowicze – Mozyrz – Homel.

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

10 kwietnia 1942 r. dowódca akcji wysadzenia monitora rzecznego (wg. innej wersji – sowieckiej kanonierki)na mieliźnie. Mianowany komendantem bazy nr 1 w Brześciu. Po dekonspiracji, od maja 1942 r. w bazie III Odcinka w Warszawie.

Od czerwca 1942 r. instruktor dywersji w „Kadrze” Wachlarza oraz w szkole dywersji o kryptonimie „Zagajnik”, zorganizowanej przez Cichociemnego ppłk. Henryka Krajewskiego ps. Trzaska. Szkoła funkcjonowała do lipca 1944 r., przeszkolono w niej ok. 1200 żołnierzy AK.

Oprócz Niego instruktorami byli także m.in. Cichociemni: rtm Jerzy Sokołowski ps. Mira, por. Stanisław Kotorowicz ps. Crown, por. Zbigniew Bąkiewicz ps. Zabawka, por. Jan Piwnik ps. Ponury, kpt. Alfred Paczkowski ps. Wania, por. Jan Rogowski ps. Czarka, por. Jan Marek ps. Walka, por. Ewaryst Jakubowski ps. Brat. 

 

Halina Czermińska-Żelaźniewicz ps. Urszula – Ludzie z „Zagajnika” 1942-1944
w: Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej,
teczka 492/WSK: Czermińska-Żelaźniewicz Halina ps. Urszula, s. 11 – 40
Kujawsko – Pomorska Biblioteka Cyfrowa
(bardzo dziękujemy Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej za życzliwą zgodę na publikację):

 

W październiku 1942 r. podjął współpracę ze Związkiem Syndykalistów Polskich. Od maja 1943 r. przydzielony do Kedywu Okręgu Kielce Radom AK, do Zgrupowania oddziałów partyzanckich dowodzonych orzez Cichociemnego Jana Piwnika ps. Ponury.

13 czerwca 1943 r. jako dowódca „piątki” dywersyjnej Związku Syndykalistów Polskich przeprowdził akcję likwidacyjną trzech byłych policjantach żydowskich, będących w drodze do Szwajcarii z kosztownościami zagrabionymi w warszawskim getcie. Wyrokiem Wojskowego Sądu Specjalnego KG AK w Warszawie, 16 marca 1944 r. zatwierdzonym przez Komendanta Głównego AK, skazany na karę śmierci.

Do maja 1944 r. pod ps. Fer kierownik oddziału w Wydziale Kontrwywiadu i Bezpieczeństwa o kryptonimie „999 – Korweta” Oddziału II (wywiad) Komendy Głównej AK.

31 maja 1944 r. w Warszawie, w mieszkaniu dr Gałęziowskiego przy ul. Nowy Świat 24/3 aresztowany przez gestapo pod fałszywą tożsamością Przysiecki. Osadzony w siedzibie gestapo przy Al. Szucha, następnie w więzieniu na Pawiaku. 30 lipca 1944 r. wywieziony ostatnim transportem do obozu koncentracyjnego, od 4 sierpnia 1944 r. w KL Gross Rosen (nr 12724), następnie w podobozie Brieg Pampiz.

W grudniu 1944 r. uciekł, schwytany w Częstochowie, osadzony w karnej kompanii KL Gross-Rosen. 8 lutego 1945 r. wywieziony do obozu koncentracyjnego KL. Mitelbau-Dora. Według danych Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy, do 23 marca 1945 r. w komandzie Nordhausen (nr 118315). Potem prawdopodobnie zamordowany.

 

 

Awanse
 
 
Ordery i odznaczenia
 

 

Życie rodzinne

Syn Hindusa, Travanderaha oraz Eugenii Strzałkowskiej – Sołtysik. Po śmierci ojca, w 1931 r. adoptowany przez dr. praw Władysława Piaseckiego, pracownika Sądu Okręgowego w Nowym Sączu. Nie założył rodziny.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Zbigniew Piasecki - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Zbigniew Piasecki - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Zbigniew Piasecki - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Zbigniew Piasecki - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Zbigniew Piasecki - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Zbigniew Piasecki - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Zbigniew Piasecki - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Zbigniew Piasecki - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 4. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2011, s. 158–160. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 381. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 48-49.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski