Julian Kozłowski – Cichociemny

Julian Kozłowski – Cichociemny

ps.: „Cichy”, „Rybak”, „Wuj”

Julian Jan Kozłowski vel Edward Milewski, vel Henryk Bielecki, vel Stefan Kowalczyk, vel Julian Krupa, vel Nowak

 

37-1018-284x400 Julian Kozłowski - Cichociemny

kpt. Julian Kozłowski
źródło: NAC

ur. 6 stycznia 1898 r. w Warszawie, zm. 18/19 sierpnia 1944 r. w Warszawie – harcerz, nauczyciel, żołnierz Armii gen. Hallera, uczestnik walk z bolszewikami, działacz społeczny i sportowy, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny

 

 

krzyz-harcerski-zhp-300x301 Julian Kozłowski - Cichociemny Do 1905 r. mieszkał z rodzicami w Warszawie, następnie wraz z rodziną zamieszkał w Narwie, potem Wesensteinie, później w Tallinie (Estonia), w związku z wysiedleniem ojca za działalnośc w ruchu niepodległościowym.

Uczył się w domu, później w niemieckiej Szkole Realnej w Tallinie. Od 1914 r. wraz z ojcem zamieszkał w Piotrogrodzie (obecnie Sankt Petersburg), uczył się w polskiej Szkole Realnej Macierzy Szkolnej. W 1918 r. zdał egzamin dojrzałości.

Od 1915 r. działacz harcerski, założył drużynę harcerską w Irkucku oraz Nowonikołajewsku (obecnie Nowosybirsk). Współorganizator kursu instruktorskiego, współzałożyciel pisma „Harcerz Polski na Syberii”, wydawanego w Nowonikołajewsku.

Armia_Polska_Francja_plakat-259x350 Julian Kozłowski - Cichociemny

plakat rekrutacyjny Armii Polskiej we Francji

Zgłosił się do I Korpusu dowodzonego przez gen. Dowbór – Muśnickiego, ale wskutek rozpoczęcia walk z bolszewikami nie dotarł w rejon Orszy, do oddziału do którego został przydzielony. Skierowany do Murmańska zawrócił wskutek działań na froncie karelskim, Przez Wołogdę, Ufę, Jekaterynburg i Syberię wyruszył na Daleki Wschód. W rejonie Czyty (Kraj Zabajkalski, Rosja) aresztowany przez bolszewików, oskarżony o wspieranie kontrrewolucji. Osadzony w więzieniu w kopalniach czeremchowskich k. Irkucka. Po przekupieniu strażnika uciekł.

odznaka_5_Dywizja_Syberyjska Julian Kozłowski - Cichociemny

odznaka 5 Dywizji Strzelców Polskich (Syberyjskiej)

24 czerwca 1918 r. jako ochotnik wstąpił w Irkucku do 3 Pułku Strzelców Polskich im. Henryka Dąbrowskiego  5 Dywizji Strzelców Polskich, wchodzącej w skład Armii Polskiej gen. Hallera. Uczestnik walk z bolszewikami w rejonie Stawgorodu oraz Barnaułu.

Od 10 stycznia 1920 r.  w niewoli sowieckiej, osadzony w Krasnojarsku, uciekł, ale po pokonaniu 150 km schwytany powtórnie, ponownie osadzony. Chorował m.in. na tyfus plamisty oraz szkorbut, po częściowym wyleczeniu na robotach w kopalni Anżerki. W styczniu 1921 r. uciekł, przez Syberię i Rosję dotarł do Polski.

Od 5 maja 1921 r. w 2 Pułku Piechoty Strzelców Syberyjskich w Kartuzach, od 25 sierpnia 1921 r. na urlopie, od 1 października 1923 r. przeniesiony do rezerwy w stopniu plutonowego.

W październiku 1921 r. podjął studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Warszawskiej, przerwał je po roku z powodu trudności finansowych. W latach 1922 – 1925 nauczyciel szkoły powszechnej w Swisłoczy (powiat Wołkowyski). Od 1925 r. do 1927 r. studia w Państwowym Instytucie Wychowania Fizycznego (późniejszym Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego)  w Warszawie. W 1927 r. nauczyciel ćwiczeń cielesnych (WF) w Seminarium Nauczycielskim w Białymstoku, w latach 1928 – 1936 nauczyciel gimnastyki w zakładach naukowych Liceum Krzemienieckiego, następnie Gimnazjum Państwowym im. T. Czackiego oraz w Seminarium Nauczycielskim.

Zycie-Krzemienieckie-01-237x350 Julian Kozłowski - CichociemnyDziałacz społeczny i sportowy, wprowadził system doboru młodzieży szkolnej do grup sportowych uwzględniający ich predyspozycje fizyczne, organizował boiska do siatkówki, kosztkówiki, tenisa, hokeja. Współinicjator Krzemienieckiego Klubu Sportowego oraz Policyjnego Klubu Sportowego. Organizator produkcji nart w starszych klasach szkoły, wycieczek i zawodów narciarskich m.in. dla uczniów i nauczycieli. Przed sezonem 1932/1933 r. współorganizator budowy dużej skoczni narciarskiej, animator rozwoju ośrodka sportów zimowych w Krzemieńcu: narciarstwa, hokejowego,  łyżwiarskiego i saneczkarskiego. W 1927 r. kierownik największej w Polsce imprezy sportowej – ponad tysiąckilometrowego rajdu narciarskiego Suwałki – Hoverla w Czarnohorze.

Animator rozwoju sportów lekkoatletycznych, organizator wycieczek i obozów treningowych dla uczniów, także dorocznych zawodów pomiędzy Liceum Krzemienieckim a Gimnazjum im. Ks. Sułkowskich w Rydzynie. Animator rozwoju sportów wodnych, pływania oraz wędkowania na rzece Ikwie. Współorganizator lotniska szybowcowego w Kulikowie pod Krzemieńcem, organizator dorocznych zawodów motocyklowych.

LOPP-300x293 Julian Kozłowski - Cichociemny

Emblemat LOPP

W 1927 r. instruktor na harcerskim kursie instruktorskim WF i Przysposobienia Wojskowego w Pomiechówku, w 1929 r. zastępca kierownika tego kursu w Rydzynie. Od 1927 r. komendant hufca Przysposobienia Wojskowego w Białymstoku, od 1928 r. komendant hufca PW w Krzemieńcu. Od 1933 r. w zarządzie Wołyńskiego Związku Lekkoatletycznego, kierownik działu szybowcowego Okręgu Wołyń Ligi Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej. Od 1937 r. prezes zarządu okręgu wołyńskiego Związku Narciarskiego i Związku Motocyklowego na Wołyniu.

Od 6 lipca do 29 sierpnia 1931 r. na skróconym kursie Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Śremie, po jego ukończeniu awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 1 września 1931 r. Uczestnik ćwiczeń 43 Pułku Piechoty: od 26 czerwca do 29 lipca 1933 r., od 6 do 31 lipca 1935 r., od 31 lipca do 25 sierpnia 1937 r. Awansowany na stopień porucznika 19 marca 1939 r.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej jako ochotnik, do 17 września jako łącznik pomiędzy garnizonami Łuck, Dubna i Równe.

Po agresji sowieckiej na Polskę przez Złoczów, Stanisławów i Nadwórną dotarł na Węgry, od 23 września internowany w obozie oficerskim Balatonelle. Od 5 stycznia 1940 r. w obozie żołnierskim w Magyarovar, od 8 stycznia zastępca dowódcy kompanii, od 2 lutego dowódca kompanii.

Uciekł 25 kwietnia, przez Jugosławię, następnie statkiem „Patris” dotarł 12 maja do Marsylii (Francja). Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Carpiagne, przydzielony do ośrodka szkoleniowego oficerów w Val Andre.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Po upadku Francji ewakuowany z Brstu, 19 czerwca 1940 r. dotarł do Plymouth (Wielka Brytania). Początkowo w obozie Crawford, później w Douglas, następnie w Broughton. Od listopada w dywizjonie przeciwpancernym 10 Brygady KLawalerii Pancernej, następnie w obsłudze karabinów maszynowych pociągu pancernego „C” w Ipswich. Od sierpnia 1941 r. przydzielony do 4 Brygady Kadrowej Strzelców, późniejszej 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny
Halifax-mk3-300x225 Julian Kozłowski - Cichociemny

Handley Page Halifax

button-zrzuty_200-150x150 Julian Kozłowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysięzony na rotę AK 7 kwietnia 1942 r. w Londynie. Awansowany na stopień kapitana ze starszeństwem od 3 września 1942 r.

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 3 na 4 września 1942 roku w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Measles” (dowódca operacji: F/O Mariusz Wodzicki, ekipa skoczków nr: XII), z samolotu Halifax W-7773 „S” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/O Julian Pieniążek, pilot – F/O Krzysztof Dobromirski / nawigator – F/O Mariusz Wodzicki / radiotelegrafista – F/O Franciszek Pantkowski / mechanik pokładowy – Sgt. Czesław Kozłowski / strzelec – F/S Tadeusz Madejski, F/S Wacław Żuk).

Tempsford-300x222 Julian Kozłowski - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę „Żaba” w okolicach miejscowości Stachlew, 12 km od Łowicza.

Razem z nim skoczyli: ppor. Jan Grycz ps. Dziadzio, por. Wincenty Michalczewski ps. Mir, por. Kazimierz Smolski ps. Sosna, kpt. Wacław Zaorski ps. Ryba, mjr. Wiktor Zarembiński ps. Zrąb.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, później przydzielony do Wydziału Legalizacji (fałszowanie dokumentów) Odziału I Komendy Głownej AK. Od grudnia 1942 r. szef Wydziału Legalizacji (Centralne Biuro Legalizacji), działającego pod kryptonimami: „Park”, „Leta”, „Izba”.

Od czerwca 1943 r. w Delegaturze Rządu na Kraj, mianowany zastępcą Kazimierza Banacha, Okręgowego Delegata Rządu na Wołyń, po jego odwołaniu od sierpnia 1943 r. przejął funkcję. Ponadto mianowany Wojewódzkim Komendantem Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa.

Na początku marca 1944 r. aresztowany przez Niemców, uciekł, powrócił do Warszawy.

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Julian Kozłowski - Cichociemny

Kamień_upamiętniający_walki_PW_przy_cmentarzu_Wilanowskim-300x342 Julian Kozłowski - Cichociemny

pomnik z pamiątkową tablicą, upamiętniający atak na Pałac w Wilanowie

Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim, w dyspozycji dowódcy V Rejonu Obwodu Mokotów, przydzielony do batalionu „Oaza”, następnie oficer Pułku „Waligóra”.

Walczył na Mokotowie oraz Wilanowie. Poległ w nocy 18/19 sierpnia 1944 r. podczas ataku jako dowódca plutonu żołnierzy na Pałac Wilanowski. Pochowany na cmentarzu w Wilanowie.

 

 

Awanse
  • plutonowy – 1 października 1923 r. 
  • podporucznik – ze starszeństwem od 1 września 1931 r.
  • porucznik – 19 marca 1939 r.
  • kapitan – ze starszeństwem od 3 września 1942 r.

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Adolfa, sędziego oraz Ludwiki z domu Bobińskiej. W 1922 r. zawarł związek małżeński z Felicją z domu Król (1891–1975). Mieli córkę Jadwigę (1923–1989) magister chemii, zamężną Nagórniewicz.

 

 

Upamiętnienie

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Julian Kozłowski - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych Cichociemnych

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Julian Kozłowski - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych w Sali Tradycji JW GROM

 

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

27 września 1998 r. przy Cmientarzu Wilanowskim w Warszawie umieszczono głaz z tablicą, upamiętniającą atak na Pałac w Wilanowie oraz poległych: ppłk Mieczysława Sokołowskiego ps. Grzymała oraz Cichociemnego kpt. Juliana Kozłowskiego ps. Cichy.

 

 

 

 


Spośród 316 Cichociemnych zrzuconych na spadochronie do okupowanej Polski
38 walczyło o niepodległość Polski w latach 1918 – 1921:

Leon Bazała (1918-1920) | Jacek Bętkowski (1920) | Jan Biały (1918-1920) | Romuald Bielski (1919-1920) | Adolf Gałacki (1918-1920) | Stanisław Gilowski (1918-1920) | Jan Górski (1919-1920) | Antoni Iglewski (1915-1920) | Kazimierz Iranek-Osmecki (1913, 1916, 1920) | Wacław Kobyliński (1918-1920) | Bolesław Kontrym (1917-1918) | Franciszek Koprowski (1919-1920) | Tadeusz Kossakowski (1909-1920) | Julian Kozłowski (1918-1919) | Henryk Krajewski (1918-1920) | Leopold Krizar (1918-1920) | Stanisław Krzymowski (1914-1920) | Adolf Łojkiewicz (1918-1920) | Narcyz Łopianowski (1918-1920) | Zygmunt Milewicz (1918-1920) | Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski (1913-1921) | Leopold Okulicki (1914-1920) | Mieczysław Pękala-Górski (1918-1920) | Edward Piotrowski (1918-1920) | Jan Różycki (1917-1920) | Roman Rudkowski (1914-1920) | Tadeusz Runge (1917-1920) | Józef Spychalski (1916-1920) | Tadeusz Starzyński (1920) | Tadeusz Stocki (1920) | Aleksander Stpiczyński (1917-1920) | Adam Szydłowski (1918-1920) | Wincenty Ściegienny (1918-1920) | Witold Uklański (1917-1921) | Józef Zabielski (1920) | Józef Zając (1920) | Wiktor Zarembiński (1920) | Bronisław Żelkowski (1920)

 

logo_pl_negatyw_czerowny-300x89 Julian Kozłowski - Cichociemny

 

Projekt realizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości oraz odbudowy polskiej państwowości


 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Julian Kozłowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Julian Kozłowski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Julian Kozłowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Julian Kozłowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Julian Kozłowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Julian Kozłowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Julian Kozłowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Julian Kozłowski - Cichociemny

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 84–86. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 345. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 91-92.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii