Antoni Iglewski – Cichociemny

Antoni Iglewski – Cichociemny

ps.: „Antoni”, „Igła, „Ponar”, „Suseł”, „Nieczuja”, „Vanadi”, „Kujawiak”, „Mazecki”

vel Władysław Drożdżewski, vel Jan Barański, vel Nikodem Gralewski, vel Józef Sikorski

 

IGLEWSKI-Antoni-ppor-piech-rez-235x300 Antoni Iglewski - Cichociemny

ppłk Antoni Iglewski
źródło: JW GROM

Ur. 1 stycznia 1899 w Radziejowie, zm. 27 stycznia 1979 we Wrocławiu – Członek POW, powstaniec wielkopolski, komendant Okręgu Białystok ZWZ (sierpień – październik 1940 r.), podpułkownik, cichociemny.

 

 

Od 1916 w Polskiej Organizacji Wojskowej jako sekcyjny w Komendzie Lokalnej Radziejów I obwodu. Od 1917 instruktor grup bojowych. Od sierpnia 1918 dowódca oddziału lotnego (bojówki) POW, m.in.kolportował ulotki, podpalił tartak, zastrzelił szpicla i  walczył z żandarmerią.

skan9753-300x241 Antoni Iglewski - Cichociemny

skan: Fundacja dla Demokracji
źródło: JW GROM

11 listopada wstąpił do Wojska Polskiego, jako plutonowy 5 Pułku  Piechoty Legionów, 14 o 31 Pułku Piechoty  brał udział w powstaniu wielkopolskim oraz  w wojnie polsko-bolszewickiej. Od czerwca 1922 roku do listopada 1933 roku jako starszy sierżant w 81 Pułku Piechoty Strzelców Grodzieńskich w Grodnie.

W 1933 ukończył gimnazjum matematyczno – przyrodnicze w Krakowie. Odszedł z wojska, praował jako zastępca kierownika finansowego w Szefostwie Budownictwa Wojskowego Okręgu Korpusu nr III w Grodnie. Od października 1935 roku naczelnik Wydziału Przedsiębiorstw Miejskich w Zarządzie Miejskim Grodna.

Przeszkolony w Oddziale II Sztabu Głównego w zakresie dywersji pozafrontowej w Prusach Wschodnich.

 

 

II wojna światowa

ponar-wspomnienia-211x300 Antoni Iglewski - Cichociemny22 sierpnia 1939 roku zmobilizowany, 1 września wyjechał do Suwałk, po powrocie udał się do Wilna. Sformował z niedobitków ok. 200 – osobowy oddział z którym przedarł się do Wołkowyska. Po agresji sowieckiej, 19 września wraz z iddziałem stoczył potyczkę z dywersantami bolszewickimi w okolicach Skidla. Od 21 do 22 rwześnia bronili Grodna przed Sowietami, po okrążeniu oddział wycofał się, przeprawiając na lewy brzeg Niemna.

cc-Antoni-Iglewski-deklaracja-283x400 Antoni Iglewski - Cichociemny

deklaracja Cichociemnego
ppor. Antoniego Iglewskiego

Współzałożyciel organizacji „Polska Armia w Kraju – Odcinek Łomża-Grodno”. Od 15 października 1939 zastępca dowódcy wojewódzkiego Służby Zwycięstwu Polski Białystok. Od kwietnia 1940 p.o. komendanta Okręgu Białystok Związku Walki Zbrojnej. W łączności z KG ZWZ sprawnie kierował okręgiem Białystok, m.in. zorganizował kurierów i bazę przerzutową, ucieczkę rannych oficerów i podoficerów ze szpitala, akcje sabotażowo – dywersyjne.

Zlikwidował i rozbroił prowokacyjną organizację „Bataliony Śmierci Strzelców Kresowych” (kierowaną przez agenta Gestapo Konecznego vel Skonecznego), uniemożliwił jej napad na garnizon sowiecki w Hajnówce. Udaremnił działalność nacjonalistycznej organizacji „Czornyj Orioł” (kierowanej przez byłego oficera carskiego Szymczuka).

W sierpniu 1940 r. odznaczony Krzyżem Walecznych przez gen. „Grota”. Od października 1940 r. szef Oddział I (organizacyjny) oraz IV (kwatermistrzowski)  Obszaru nr 2 Białystok. 

 

 

Represje sowieckie
represje-sowieckie-wobec-Polakow-300x213 Antoni Iglewski - Cichociemny

Represje sowieckie wobec Polaków
źródło: pamiec.pl

W nocy z 17 na 18 listopada 1940 r., na skutek zdrady jednego z członków, aresztowany przez NKWD we wsi Morusy jako Jan Barański, wraz z komendantem ppłk „Maciejem”. Osadzony w Bialymstoku, następnie w Mińsku Białoruskim, gdzie został zdekonspirowany.

Przewieziony na moskiewską Łubiankę, przesłuchiwany przez szefa NKWD Ławrientija Berię. 24 czerwca 1941 r. skazany przez Najwyższy Sąd Wojenny NKWD na karę śmierci. Zwolniony dzięki układowi Sikorski – Majski.

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Antoni Iglewski - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

Od sierpnia do grudnia 1941 szef kancelarii Naczelnego Dowództwa w Armii gen. Andersa, mianowany podporucznikiem ze starszeństwem od 15 września 1941 r.  Odkomenderowany do Moskwy, Archangielska, Murmańska.

Przybył do Wielkiej Brytanii, od 2 marca 1942 r. służył w PSZ w Londynie.

 

 

Cichociemny
Halifax-mk3-300x225 Antoni Iglewski - Cichociemny

Handley Page Halifax

button-zrzuty_200-150x150 Antoni Iglewski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony m.in. w dywersji i broni pancernej. Awansowany do stopnia porucznika ze starszeństwem od 17 lutego 1943 r.

Zrzucony do Polski w nocy z 17 na 18 lutego 1943 r. w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Wall” (dowódca operacji: F/O Mieczysław Kuźnicki, ekipa skoczków nr: XXI), z samolotu Halifax DT-725 „J” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – W/O Stanisław Mierniczek, pilot – F/S leopold Pęczek / nawigator – F/O Mieczysław Kuźnicki / radiotelegrafista – F/S Edward Janik / mechanik pokładowy – Sgt. Henryk Chętkowski / strzelec – F/O Zdzisław Markiewicz).

Zrzut na placówkę „Lis”, w okolicach miejscowości Cegłów i Zgiechów, 14 km od Mińska Mazowieckiego.

Razem z nim skoczyli: ppor. Tadeusz Jaworski ps. Gont, ppor. Władysław Wiśniewski ps. Wróbel, ppor. Antoni Żychiewicz ps. Przerwa.

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

cc-Iglewski-Antoni-300x227 Antoni Iglewski - Cichociemny

legitymacja bojowego Znaku Spadochronowego, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

skan1017-235x300 Antoni Iglewski - Cichociemny

list ppor. Antoniego Iglewskiego, napisany dzień przed skokiem do Polski, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Do końca 1943 roku w dyspozycji KG AK, następnie od marca 1944 r. w sztabie Okręgu Kraków AK. Organizował dywersję na terenie Inspektoratu Miechów, szkolił dowódców, tworzył plutony. 

W kwietniu 1944 r. zorganizował pierwszy, 24 – osobowy oddział partyzancki „Skrzetuski”, którym dowodził por. „Kmita”. Uczestniczył w utworzeniu pod koniec lipca 1944 r. tzw. Rzeczypospolitej Kazimiersko-Proszowickiej.

Od 28 lipca 1944 r. dowódca Samodzielnego Baonu Szturmowego „Suszarnia” 106 Dywizji Piechoty AK w składzie czterech kompanii. Jego zastępcą był cichociemny Walery Krokay ps. Siwy.

skan341-300x230 Antoni Iglewski - Cichociemny

skan: Fundacja dla Demokracji
źródło: JW GROM

Od kwietnia 1944 roku do stycznia 1945 roku jego oddziały przeprowadziły ok. 184 akcje bojowe i dywersyjne. Za wyróżnienie się w walkach i osobistą odwagę 1 stycznia 1945 r. odznaczony przez dowódcę AK gen. „Niedźwiadka” Virturi Militari V klasy.

 

 

Po wojnie

Po wkroczeniu Armii Czerwonej wyjechał do Ostrowa Wielkopolskiego. Działał w konspiracyjnej organizacji „NIE”, Delegaturze Sił Zbrojnych na KrajZrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość”.

skan9811-300x206 Antoni Iglewski - Cichociemny

zaświadczenie Oficerskiego Kursu Motoryzacji, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Ujawnił się w październiku 1945 r. , przeniósł na Wybrzeże, pracował jako kierownik zaopatrzenia w Gdyni, następnie w Gdańsku. Od maja 1947 roku prokurent w firmie „Przetwory Zbożowe” we Wrocławiu.

grób_Ponara_-300x225 Antoni Iglewski - Cichociemny17 grudnia 1947 roku aresztowany przez UB we Wrocławiu, przewieziony i osadzony w WUB w Krakowie, skazany przez Sąd Wojewódzki w Krakowie 30 maja 1953 roku na osiem lat więzienia.  Po ogłoszeniu amnestii, wyszedł na wolność w czerwcu 1956 roku z więzienia w Sieradzu.

Powrócił do Wrocławia, pracował do 39 czerwca 1965 roku m.in. jako naczelnik zaopatrzenia przy Wojewódzkim Konserwatorze Zabytków, kierownik działu organizacyjnego we Wrocławskim Przedsiębiorstwie Budowlanym.

W 1957 roku zweryfikowany do stopnia podpułkownika. Zmarł we Wrocławiu, pochowany w grobowcu rodzinnym w Radziejowie Kujawskim.

 

 

skan1016-217x300 Antoni Iglewski - Cichociemny

pismo ppłk Antoniego Iglewskiego do SPP, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Odznaczenia

 

 

Twórczość

Współautor książkiPONAR – Wspomnienia z lat 1939-1945″

 

 

Upamiętnienie

Ponar_tablica_Miechów-300x204 Antoni Iglewski - Cichociemny

tablica w Miechowie

Ponar_tablica_Radziejów-300x225 Antoni Iglewski - Cichociemny

tablica na budynku LO w Radziejowie

 

15 sierpnia 1999 roku odsłonięto tablicę pamiątkową w Miechowie.

W 2010 roku odsłonięto tablicę pamięci ppłk. Antoniego Iglewskiego ps. Ponar na budynku Liceum Igólnokształcącego w Radziejowie.

 

 

 

 

Życie rodzinne

Syn Franciszka i Julii Mazeckiej. Żonaty z Marią z Ulatowskich (1901–1975), urzędniczką. Dzieci nie miał.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Antoni Iglewski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Antoni Iglewski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Antoni Iglewski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Antoni Iglewski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Antoni Iglewski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Antoni Iglewski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Antoni Iglewski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Antoni Iglewski - Cichociemny

Źródła:
    • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 60–64. ISBN 83-902499-5-2.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 325. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 147 – 148.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

 

cc-niepodleglosc-200x300 Antoni Iglewski - Cichociemny