Władysław Hauptman – Cichociemny

Władysław Hauptman – Cichociemny

ps.: „Gapa”, „Krzyż”, „Kaczor”

 

HAUPTMAN-Władysław-plut-lot-241x300 Władysław Hauptman - Cichociemny

ppor. Władysław Hauptman
źródło: JW GROM

Ur. 26 maja 1916 r. w Lackich, zm. 25 czerwca 1988 r. w Leckhampton Court koło Cheltenham (Wielka Brytania) – żołnierz Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer Armii Krajowej, podporucznik lotnictwa, więzień NKWD, cichociemny.

 

 

W 1932 r. ukończył szkołę powszechną dla ubogich chłopców w Przemyślu. Do 1938 r. pracował jako robotnik przy budowie ulic. Od 1938 r. służba wojskowa, kierowca w 161 eskadrze myśliwskiej 6 pułku lotniczego we Lwowie.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej uczestniczył w składzie swej macierzystej jednostki. 19 września przekroczył granicę z Rumunią,  internowany w Dragasani.  Uciekł, złapany, osadzony w Czerniowcach.

Uciekł ponownie, przez Jugosławię i Grecję, statkiem m/s Warszawa dotarł do Francji w lutym 1940 r.  Wstąpił do Polskich Sił Powietrznych, przydzielony do ośrodka w Lyonie, następnie w Roanne.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Po upadku Francji ewakuowany, od czerwca 1940 r, w Wielkiej Brytanii. Przeszkolony na kursie radiotelegrafistów w Blackpool oraz kursie strzelców samolotowych. Przydzielony do 300 Dywizjonu Bombowego Ziemii Mazowieckiej, uczestniczył jako radiotelegrafista oraz strzelec pokładowy w 30 lotach bojowych nad Francja i Niemcami. Podczas powrotu z bombardowania Bremy 3 czerwca 1942 r. zestrzelony nad kanałem La Manche. Uratował się, chociaż jego bombowiec Wellington przymusowo wodował u wybrzeży Norfolk.

Za udział w operacjach lotniczych odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i trzykrotnie Krzyżem Walecznych. Awansowany do stopnia plutonowego 1 marca 1943 r.

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Władysław Hauptman - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu w łączności radiowej dla lotnictwa oraz w dywersji zaprzysiężony 4 marca 1943 r. w Audley End, przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi (Włochy). Awansowany do stopnia sierżanta, ze starszeństwem od 9 kwietnia 1944 r.

Zrzucony do Polski w nocy z 8 na 9 kwietnia 1944 roku, w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 6” (dowódca operacji: F/O Antoni Freyer, ekipa skoczków nr: XXXVI), z samolotu Halifax JP-207 „E” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/S Stanisław Kozłowski, pilot – F/S Henryk Bober / nawigator – F/O Antoni Freyer / radiotelegrafista – F/S Alfred Pawlitta / mechanik pokładowy – Sgt. Jan Prymus / strzelec – F/S Jan Wernikowski / despatcher – F/S Stanisław Gojdź). Zrzut na placówkę „Nil 1” w okolicach wsi Zamożna Wola i Rozprza.

Halifax-mk3-300x225 Władysław Hauptman - Cichociemny

Handley Page Halifax

Razem z nim skoczyli: ppor. Kazimierz Niepla ps. Kawka,ppor.  Jerzy Sztrom ps. Pilnik, ppor. Henryk Zachmost ps. Zorza.

Od kwietnia 1944 w referacie łączności lotniczej Wydziału Lotnictwa Oddziału III Operacyjnego Komendy Głównej AK jako radiotelegrafista. Uczestniczył m.in. w przygotowywaniu zrzutowisk (żargonowo zwanych „koszem”).

Brał m.in. udział w operacji „Wildhorn III”. Było to ostatnie lądowanie alianckiego samolotu na terenie okupowanej Polski. Odbyło się 26 lipca 1944 roku. Samolotem tym przyleciał m.in. Jan Nowak-Jeziorański, a wyekspediowano nim, w dramatycznych okolicznościach, części do rakiet V2.

Od października 1944 roku do stycznia 1945 roku pracował w referacie łączności lotniczej w Wydziale Lotnictwa KG AK jako dowódca radiostacji zlokalizowanej pod Opocznem.

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Władysław Hauptman - Cichociemny

Po wybuchu Powstania radiotelegrafista radiostacji Wydziału Lotnictwa Komendy Głównej AK, zlokalizowanej przy ul. Wilczej 14, następnie Wilczej 9. Wraz z nim służbę pełnili: Cichociemny por. Ignacy Bator ps. Opór oraz Cichociemny st. sierż. Edward Kowalik ps. Ciupuś.

Od 1 października 1944 r. w Milanówku, w dyspozycji Cichociemnego płk. Romana Rudkowskiego ps. Rudy, nadal jako radiotelegrafista radiostacji Wydziału Lotnictwa Komendy Głównej AK. Odznaczony 22 września 1944 r. po raz czwarty Krzyżem Walecznych.

W grudniu 1944 r., podczas podróży do Kielc zatrzymany przez Niemców pod fałszywym nazwiskiem, do stycznia 1945 r. pracował przymusowo przy kopaniu rowów.  Awansowany do stopnia podporucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1945 r.

 

Zbigniew S. Siemaszko – Łączność radiowa Sztabu N.W. w przededniu Powstania Warszawskiego
w: Instytut Literacki Paryż, 1964 r., Zeszyty Historyczne nr. 6, s. 64 – 116

 

 

Po wojnie

odznaka-NKWD-245x350 Władysław Hauptman - Cichociemny31 maja 1945 r. wskutek donosu informatora ps. Krzak aresztowany przez NKWD w Łodzi w miejscu nadawania radiostacji, w mieszkaniu przy ul. Lipowej 23/5. Wraz z nim aresztowano Cichociemnych: ppor. Piotra Nowaka ps. Oko, st. sierż. Edward Kowalik ps. Ciupuś, a także sierż. Michał Wiśniewski ps. Prusak oraz łączniczka Krystyna Ożarowska ps. Krystyna. Do października 1945 r. więziony w Łodzi, od 6 czerwca w więzieniu NKWD na Łubiance (miał być świadkiem w „procesie szesnastu”), od 26 czerwca ponownie w Łodzi.

Oskarżony o to, że”brał udział w związku mającym na celu obalenie demokratycznego Państwa Polskiego – organizacji A.K.”. Podczas śledztwa maltretowany przez funkcjonariuszy WUBP w Łodzi. 4 października 1945 r. zwolniony. 28 września 1945 r. Wojskowy Sąd Okręgu Łódzkiego w Łodzi orzekł o zwolnieniu na podstawie dekretu o amnestii z 2 sierpnia 1945 r. 

Od 5 listopada do 15 grudnia 1945 r. pracował jako radiotelegrafista – tłumacz dla obsługi angielskiej na radiostacji w Okęciu PLL LOT. 

7 stycznia 1946 r. uciekł statkiem do Szwecji, wraz z Cichociemnym Adamem Benradem ps. Drukarz, następnie statkiem do Niemiec. Od 28 marca do 7 kwietnia 1946 r. przebywał w m.p. 1 Dywizji Pancernej w Meppen. 8 kwietnia wyruszył, 10 kwietnia dotarł do Anglii (Hatwitch), 31 maja przeniesiony do Ośrodka Zapasowego Wojska w Edinburghu.

Pozostał na emigracji, zamieszkał w Kidderminster (Wielka Brytania). Pracował w firmie elektronicznej. W ostatnich dniach życia, namówiony przez Sue Ryder, przeniósł się do Leckhampton koło Cheltenham. Zmarł tam 25 czerwca 1988 r., pochowany na cmentarzu w Kidderminster.

 

 

Awanse

 

 

Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Edmunda i Marii z domu Bałandiuk. Rodziny nie założył.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Władysław Hauptman - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Władysław Hauptman - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Władysław Hauptman - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Władysław Hauptman - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Władysław Hauptman - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Władysław Hauptman - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Władysław Hauptman - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Władysław Hauptman - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 57–58. ISBN 8390249952.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 319. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 185 – 186.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii