Tadeusz Gaworski – Cichociemny

Tadeusz Gaworski – Cichociemny

ps.: „Anila” „Lawa”, „Tadziunio”

vel Tadeusz Gazda

 

Gaworski_Tadeusz-213x300 Tadeusz Gaworski - Cichociemny

por. Tadeusz Jaworski
źródło:NAC

Ur. 25 grudnia 1916 w Radomiu, zm. 5 kwietnia 1963 w Londynie – oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny.

 

 

II wojna światowa

We wrześniu 1939 roku podczas obrony Lwowa w Ośrodku Zapasowym 5 Dywizji Piechoty.

Po aresztowaniu udało mu się uciec. 18 grudnia przekroczył granicę polsko-węgierską.

Od lutego 1940 roku we Francji, w Szkole Podchorążych Piechoty w Camp de Coëtquidan.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Następnie w Wielkiej Brytanii,  jako dowódca plutonu w 7 Batalionie Kadrowym Strzelców 3 Brygady Kadrowej Strzelców, potem w 1 Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej.

 

 

Cichociemny
Fijalka-Michał-odznaczenie-300x197 Tadeusz Gaworski - Cichociemny

Audley End, 28 sierpnia 1942 r. Gen. Sikorski odznacza ppor. Michała Fijałkę Orderem Virtuti Militari. Od lewej: ppor. Jan Woźniak, por. Bolesław Kontrym, por. Tadeusz Gaworski, por. Hieronim Łagoda, za nim ppor. Władysław Kochański, por. Leonard Zub-Zdanowicz, por. Stanisław Winter. Źródło: NAC

button-zrzuty_200-150x150 Tadeusz Gaworski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu ze specjalnością w dywersji zaprzysiężony 14 stycznia 1942 roku, przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza.

Oczekując na zrzut do Polski ochotniczo brał udział w akcjach brytyjskich Commando na wybrzeżu francuskim.

Zrzucony do Polski w nocy z 25 ma 26 stycznia 1943 r. w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Brace” (dowódca operacji: F/L Stanisław Król, ekipa skoczków nr: XVIII), z samolotu Halifax DT-727 „K” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – W/O Stanisław Kłosowski / nawigator – F/L Stanisław Król / radiotelegrafista – P/O Walenty Wasilewski / i in.).

Gaworski_Tadeusz_zolnierze-300x188 Tadeusz Gaworski - Cichociemny

Żołnierze kompanii lotniczej por. Tadeusza Gaworskiego „Lawy” Grupy Kampinos AK. Na koniu dca 1 plutonu st. ogn. Jerzy Baumiller ps. „George”. Z tyłu pluton ppor. Tadeusza Nowickiego ps. „Orlik”. Źródło: NAC

Zrzut na placówkę odbiorczą „Chmiel”, obok szosy Warszawa – Radom, 13 km od Białobrzegów.

Razem z nim skoczyli: por. Ignacy Bator ps. Opór, płk. Roman Rudkowski ps. Rudy oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj kpr. Wiktor Czyżewski ps. Cap.

Halifax-mk3-300x225 Tadeusz Gaworski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Początkowo przydzielony do Okręgu Wołyń AK, od marca 1943 roku, w Wydziale Lotnictwa Oddziału III Operacyjnego Komendy Głównej AK jako dowódca specjalnego plutonu lotniczego.

W czerwcu 1944 roku przeniesiony do warszawskiej „Bazy Lotniczej”.

 

 

Michał Mackiewicz – Cichociemny z „czterdziestką piątką”
w:  miesięcznik IPN „Pamięć.pl” nr 7/2012, s. 59 – 61

 

 

Powstanie Warszawskie
Gaworski-Fadeusz-Oddzial-powstanczy-Lawy-podczas-posilku-300x204 Tadeusz Gaworski - Cichociemny

Oddział powstańczy ‚Lawy’ podczas posiłku przed chałupą we wsi Łbiska niedaleko Piaseczna, sierpień 1944. Źródło: NAC

button-cc-pw__ Tadeusz Gaworski - CichociemnyW pierwszych dniach powstania dowódca plutonu podczas ataku na Lotnisko Okęcie. Po niepowodzeniu w lasach Sękocińskich, następnie Chojnowskich, potem w Puszczy Kampinoskiej. Jego pluton wszedł w skład pułku „Palmiry-Młociny” jako szturmowa kompania lotnicza.

Uczestniczył w zwycięskim wypadzie na Truskaw oraz rozbiciu batalionu z kolaboracyjnej brygady SS RONA, także w starciu pod Małocicami i ataku na tartak w Piaskach Królewskich.

Podczas bitwy pod Jaktorowem pomimo rozbicia pułku „Palmiry-Młociny” wyprowadził kompanię z kotła. Przebił się na obszar kontrolowany przez 25 Pułk Piechoty AK.

Na początku października ranny podczas potyczki w lasach Brudzewickich.

Po zdemobilizowaniu oddziału 8 października 1944 roku, do stycznia 1945 roku leczony oraz w konspiracji. 15 stycznia 1945 roku awansowany na kapitana.

 

 

Po wojnie
Gaworski-Tadeusz-kompania-300x191 Tadeusz Gaworski - Cichociemny

żołnierze kompanii por. Tadeusza Gaworskiego

W 1945 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie się osiedlił. Pracował jako projektant małych kotłów wysokociśnieniowych.

Opublikował wspomnienia pt. Z dziennika w książce Drogi cichociemnych (Londyn 1972, Warszawa 1993, 2008).

Będący jego własnością pistolet  Colt M1911 znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

 

Krzysztof Adam Tochman – Uzupełnienia do „Cichociemnych” J. Tucholskiego
w: Zeszyty Historyczne nr 99, s. 207 – 211, Instytut Literacki, Paryż 1992 r.

 

 

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari – dwukrotnie, 15 stycznia 1945 r., 18 maja 1946 r.
Krzyż Walecznych – 17 stycznia 1946 r.

 

 

Życie rodzinne

Syn Andrzeja, właściciela garbarni i Ewy z domu Gembczyk. W 1942 roku zawarł związek małżeński z Aliną Mazurkiewicz (ur. w 1923 roku). Mieli dwóch synów: Andrzeja (ur. w 1950 roku) i Marka (ur. w 1953 roku).

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Tadeusz Gaworski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Tadeusz Gaworski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Tadeusz Gaworski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Tadeusz Gaworski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Tadeusz Gaworski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Tadeusz Gaworski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Tadeusz Gaworski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Tadeusz Gaworski - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • biogram uczestnika Powstania Warszawskiego 1944.pl
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 42–43. ISBN 8390249901.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 312. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 108.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii