Stanisław Dmowski – Cichociemny

Stanisław Dmowski – Cichociemny

pseud.: „Podlasiak”, „Kruszynka”

DMOWSKI-Stanisław-kpt-dypl-piech-220x300 Stanisław Dmowski - Cichociemnyvel Feliks Lipiński

Ur. 20 listopada 1909 w Zimnejwodzie, powiat węgrowski, zm. w 2002 – dyplomowany oficer Wojska Polskiego, kapitan piechoty służby stałej, cichociemny.

Uczył się w szkole kadetów w Różanie i Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej (1931–1934), po której ukończeniu został przydzielony do 10 Pułku Piechoty.

II wojna światowa

We wrześniu 1939 roku był dowódcą kompanii ckmów przeciwlotniczych 26 Dywizji Piechoty, walczył m.in. pod miejscowościami Czerlin, Gołańcz, Żnin, Barcin, w bitwie nad Bzurą, Kompina, Gągolin Północny, Skierniewice, Osiek, Wyszogród[1]. Został ranny w nogę w Niwiskach pod Siedlcami. Niemcy zabrali go rannego z pola walki do szpitala w Kopciach albo w Błoniu. Niemiecki lekarz był jego znajomym ze szkoły oficerskiej. Po kilku dniach ostrzegł Dmowskiego i kazał uciekać. Około godziny 23:00 pod pretekstem zmiany opatrunku dał mu płaszcz oficera niemieckiego. Poszli w stronę wartowników, rozmawiając po niemiecku. Po dojściu do posterunku Dmowski został krok w tyle, a Niemiec podał hasło wartownikowi, który ich przepuścił. W pewnej odległości Dmowski oddał płaszcz i udał się do domu, który opuścił następnego dnia. 12 listopada albo w nocy z 14 na 15 listopada 1939 roku przekroczył granicę polsko-węgierską.

W listopadzie 1939 roku dotarł do Francji, gdzie służył jako dowódca 8 kompanii w 5 pułku strzelców pieszych 2 Dywizji Strzelców Pieszych. Został internowany w Szwajcarii, skąd zbiegł 23 lipca 1940 roku. Od października 1940 roku przebywał w Wielkiej Brytanii, gdzie pracował w obsadzie Szkoły Podchorążych Piechoty.

Cichociemny

Odbył przeszkolenie konspiracyjne ze specjalnością w dywersji, III kurs w Wyższej Szkole Wojennej oraz praktykę w Oddziale III Sztabu Naczelnego Wodza. Został zaprzysiężony 19 stycznia 1944 roku i następnie przeniesiony do Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza i do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech.

Został zrzucony w Polsce na Placówka „Wilga”, usytuowana w obszarze Beskidu Sądeckiego i Gorców koło wsi Szczawa w nocy z 26 na 27 grudnia 1944 roku w ramach operacji lotniczej „Staszek 2”. Po skoku został tymczasowo przydzielony do dyspozycji Oddziału III Operacyjnego AK. W oczekiwaniu na ostateczny przydział pozostawał w 1 batalionie 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK.

W 1946 roku był przez około miesiąc więziony przez UB, po ucieczce z Polski osiedlił się na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie po dwuletniej pracy w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia przez wiele lat pracował jako rysownik elektryczny w Elliott Automation(ang.)

Awanse

podporucznik – 15 sierpnia 1934 roku
porucznik – 19 marca 1937 roku
kapitan – 1 marca 1944 roku

Odznaczenia

Krzyż Walecznych – czterokrotnie.

Życie rodzinne

Syn Macieja i Bronisławy z domu Skarzyńskiej. Ożenił się z Haliną Relich, mieli troje dzieci.

Źródła:
  • informacje własne
  • Wikipedia
  • Dmowski Stanisław. W: Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 34–35. ISBN 8390249901.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 306. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 263.