Ryszard Chmieloch – Cichociemny

Ryszard Chmieloch – Cichociemny

ps. „Błyskawica”, „Bławatek”, „Siódemka”

vel Ryszard Władysław Chlebek

 

Chmieloch_Ryszard-224x300 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

ppor. Ryszard Chmieloch
źródło: NAC

Ur. 29 marca 1921 we Lwowie, zm. po 14 lutego 1944 – podporucznik łączności, żołnierz Armii Polskiej gen. Andersa, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, radiotelegrafista Obszaru Lwów AK, więzień NKWD, sowieckich łagrów (1940-1942), więziony przez Niemców, zamordowany we Lwowie lub w obozie koncentracyjnym KL Dachau, łącznościowiec, cichociemny.

 

 

Uczył się w Szkole Technicznej w Drohobyczu, w 1939 ukończył drugą klasę. Miał  wówczas 18 lat.

 

 

II wojna światowa
skan292-300x211 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

zaświadczenie o rejestracji wojskowej, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

W kampanii wrześniowej 1939 nie zmobilizowany z uwagi na młody wiek.

Po agresji Sowietów na Polskę, 13 kwietnia 1940 wraz z rodziną wywieziony w głąb Rosji. Po układzie Sikorski – Majski zwolniony.

DSCN0925-300x130 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

„nieśmiertelnik” Ryszarda Chmielocha, foto: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

23 lutego 1942 wstąpił do Armii  Polskiej gen. Andersa, od maja 1942 przydzielony do 2 kompanii Szkoły Podchorążych 8 Dywizji Piechoty.

Po jej ukończeniu we wrześniu 1942, przez Persję, Palestynę, Afrykę przerzucony do  Wielkiej Brytanii.

Od 24 września 1942 w obozie rozdzielczym. Od 5 października 1942 przydzielony do Sekcji Dyspozycyjnej Sztabu Naczelnego Wodza, do 17 kwietnia 1943 w Szkole Podchorążych Łączności. Awansowany na stopień starszego strzelca ze starszeństwem od 21 lutego 1943.

.

Grzegorz Skrukwa – Armia Andersa – nadzieja dla Polaków w ZSRR
w: Zesłaniec, 2008, nr. 34, s. 29 – 40

 

Andrzej Wojtaszak – Armia Polska w ZSRR
w: Zesłaniec, 2007, nr 32, s. 89 – 106

 

Zbigniew S. Siemaszko – Ośrodek Cichociemnych Łącznościowców
Anstruther – Auchtertool – Polmont
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Ryszard Chmieloch - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w radiotelegrafii, ukończył kursy: spadochronowy oraz dywersyjny. Zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 4 sierpnia 1943, przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 14 września 1943.

Halifax-mk3-300x225 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy 14/15 września 1943 w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Neon 10” (dowódca operacji: F/O Władysław Krywda, ekipa skoczków nr: XXX), z samolotu Halifax JD-319 „A” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/O Zbigniew Sancewicz, pilot – F/O Michał Goszczyński / nawigator – F/O Władysław Krywda / radiotelegrafista – F/S Tadeusz Łuksza / mechanik pokładowy – Sgt. Antoni Mentlak / strzelec – Sgt. Andrzej Godecki / despatcher – F/L Eligiusz Zaleski).

Tempsford-300x222 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Dywan”, 14 km od Łowicza.

Razem z nim skoczyli: ppor. Józef Nowacki ps. Horyń oraz ppor. Henryk Ostrowiński ps. Smyk. Skoczkowie przerzucili 333 tys. dolarów w banknotach, 1,425 tys. w złocie, 2,8 tys. marek niemieckich oraz 240 rubli na potrzeby AK. Zrzucono także 6 zasobników oraz 1 paczkę. Nad Danią samolot został ostrzelany przez niemiecka artylerię przeciwlotniczą. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy po locie trwającym 13 godzin 25 minut.

 

Edward M. Tomczak – Zrzuty lotnicze i ich odbiór
na terenie powiatu (obwodu ZWZ-AK) łowickiego (1941-1944)
w: Mazowieckie Studia Humanistyczne 2001, nr 7/2 s. 63-122

 

skan2951-300x226 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

dowód tożsamości, maj 1942 r., skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Po aklimatyzacji do realiów okupacyjnych w Warszawie, od 11 grudnia 1943 r. przydzielony jako radiotelegrafista oddziału łączności radiowej „Palma” do Oddziału V (łączność) Obszaru Lwów AK.

skan296-300x221 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

zezwolenie na noszenie cywilnej odzieży, czerwiec 1943 r., skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

14 lutego 1944 podczas pracy radiostacji w lokalu przy ul. Janowskiej we Lwowie aresztowany przez Niemców wraz z dowódcą oddziału Józefem Sosnowskim ps. Marią, radiotelegrafistą Franciszkiem Golikiem ps. Nikita oraz kilkoma żołnierzami.

Osadzony w więzieniu we Lwowie przy ul. Łąckiego, skazany na śmierć. Jego nazwisko znajduje się na liście osób przewidzianych do rozstrzelania 20 kwietnia 1944 na Piaskach.

Według innej wersji,  między 19 kwietnia a 17 czerwca 1944, wywieziony ze Lwowa do obozu koncentracyjnego KL Dachau.

 

Zbigniew S. Siemaszko – Cichociemni Łącznościowcy
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Awanse

 

 

Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Władysława oraz Jadwigi z domu Worobiec. Rodziny nie założył.

 

 

Upamiętnienie

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych
w Sali Tradycji JW GROM

 

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

 

 

 

 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Ryszard Chmieloch - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Ryszard Chmieloch - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Ryszard Chmieloch - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Ryszard Chmieloch - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Ryszard Chmieloch - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Ryszard Chmieloch - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Ryszard Chmieloch - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo Abres, 1996, s. 32–33. ISBN 8390249952.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994, s. 87-90, 370, ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 301. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 171–172.