Leon Bazała – Cichociemny

Leon Bazała – Cichociemny

ps. „Strwiąż”, „Polana”

 

37-894-210x300 Leon Bazała - Cichociemny

ppłk Leon Bazała
źródło: NAC

Ur. 14 kwietnia 1904 w Chyrowie, zm. 12 marca 1983 w Aleksandrowie Kujawskim – podpułkownik lekarz Polskich Sił Zbrojnych, uczestnik walk o Lwów w lipcu 1944 roku, więzień sowieckich łagrów, cichociemny.

 

 

Urodził w Chyrowie nad rzeką Strwiąż, od której pochodził jego późniejszy pseudonim, w rodzinie Jana i Julii z Banachów. Uczył się w prywatnym gimnazjum O.O. Jezuitów, później w państwowym gimnazjum im. A. Mickiewicza w Samborze (matura 22 maja 1923).

W latach 1923-1929 podchorąży Szkoły Podchorążych Sanitarnych w Warszawie i student warszawskiej Akademii Medycznej. 20 marca 1929 roku otrzymał dyplom doktora wszechnauk lekarskich.

Od 1929 roku staż w Szpitalu Szkolnym Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. 31 października 1930 roku jako lekarz przeniesiony do 53 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Stryju. Od 23 października 1931 roku lekarz 1 Pułku Artylerii Motorowej w Stryju. Od 1 listopada 1935 roku do 15 października 1937 roku hospitant w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, a od 1 listopada 1937 roku do 31 sierpnia 1939 roku wykładowca tej uczelni.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej 1939 roku przydzielony do szefostwa sanitarnego Armii „Karpaty”, przemianowanej 6 września na Armię „Małopolska”. 19 września internowany na Węgrzech. 13 stycznia 1940 roku wstąpił do Armii Polskiej we Francji. Do wiosny pracował w Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Coëtquidan i Coumbourg. Od 12 kwietnia 1940 roku dowódca kompanii sanitarnej w 4 Dywizji Piechoty.

Po klęsce Francji referent w szefostwie sanitarnym 1 Brygady Strzelców w Wielkiej Brytanii. Następnie dowódca kompanii sanitarnej tej brygady, 1 stycznia 1943 roku awansowany na majora.

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Leon Bazała - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. 12 kwietnia 1943 roku przeniesiony do dyspozycji Oddziału Personalnego Sztabu Naczelnego Wodza. 13 kwietnia 1943 roku zaprzysiężony. Przeszkolony w dywersji.

Halifax-mk3-300x225 Leon Bazała - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski, w nocy z 13 na 13 kwietnia 1944 r. w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 3” (dowódca operacji: F/L Stanisław Daniel, ekipa skoczków nr: XL), z samolotu Halifax JP-180 „V” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/O Kazimierz Szrajer, pilot – F/S Roman Szwedowski / nawigator – F/L Stanisław Daniel / radiotelegrafista – F/S Bazyli Chmaruk / mechanik pokładowy – Sgt. Marcin Chmielewski / strzelec – Sgt. Antoni Wesołowski / despatcher – Sgt. Józef Pertyszak). Zrzut na placówkę „Wieszak” w okolicach miejscowości Zalesie, 14 km od Mińska Mazowieckiego.

Razem z nim skoczyli: por. mar. Adolf Gałacki ps. Maszop, por. Aleksander Piekarski ps. Turkuć, mjr Edward Piotrowski, ps. Mema. Skoczkowie przywieźli m.in. 456 tys. dolarów na potrzeby AK. Był to trzeci lot tej ekipy, w poprzednich (3/4 oraz 9/10 kwietnia) nie można było wykonać zadania.

Szef służby sanitarnej w czasie Akcji „Burza” we Lwowie. Po zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną był członkiem delegacji Komendy Obszaru, na rozmowy w Żytomierzu z gen. Michałem Rolą-Żymierskim.

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

 

Represje sowieckie

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Leon Bazała - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

31 lipca 1944 roku aresztowany przez NKWD, osadzony w więzieniu w Lwowie przy ul. Łąckiego, obozie w Charkowie.

Od 5 stycznia 1946 zesłany do obozu NKWD nr 179 Diagilewie koło Riazania.

Od lipca 1947 roku w obozie NKWD nr 150 w Griazowcu.

 

 

Po wojnie
represje-sowieckie-wobec-Polakow-300x213 Leon Bazała - Cichociemny

Represje sowieckie wobec Polaków
źródło: pamiec.pl

27 grudnia 1947 roku powrócił do Polski w stanie skrajnego wyczerpania.

Od marca 1948 roku naczelny lekarz uzdrowiska Czerniawa-Zdrój, od czerwca 1949 lekarz naczelny uzdrowiska i sanatorium PKP w Szczawnie-Zdroju. Od 1 listopada 1955 ordynator Sanatorium Kolejowego w Aleksandrowie Kujawskim.

W latach 1954 – 1955 nękany ciągłymi przesłuchaniami przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa.

Od 1 kwietnia 1980 r. na emeryturze. Zmarł 12 marca 1983 roku w Aleksandrowie Kujawskim, pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym.

 

 

Awanse
  • podporucznik – ze starszeństwem od 1 marca 1929
  • porucznik – ze starszeństwem od 1 stycznia 1931
  • kapitan – ze starszeństwem od 1 stycznia 1934
  • major – ze starszeństwem od 1 stycznia 1943
  • podpułkownik – kwiecień 1944

 

 

Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Dwukrotnie żonaty. Z pierwszego związku ze Stanisławą, tragicznie zmarłą w 1941 r., miał dwoje dzieci: Janinę (ur. 1931 r.) i Witolda (ur. 1938 r.). W 1949  ożenił się z Lucyną, z którą miał synów:  Juliana (ur. 1951 r.) i Piotra (ur. 1953 r.).

 

 

cc-niepodleglosc-200x300 Leon Bazała - Cichociemny

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Leon Bazała - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Leon Bazała - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Leon Bazała - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Leon Bazała - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Leon Bazała - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Leon Bazała - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Leon Bazała - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Leon Bazała - Cichociemny

 

Źródła:
    • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 18–19. ISBN 8390249901.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 290. ISBN 8321105378.

 

Zobacz takżebiogram w Wikipedii