Leon Bazała – Cichociemny

Leon Bazała – Cichociemny

ps. „Strwiąż”, „Polana”

 

37-894-210x300 Leon Bazała - Cichociemny

ppłk Leon Bazała
źródło: NAC

Ur. 14 kwietnia 1904 r. w Chyrowie, zm. 12 marca 1983 r. w Aleksandrowie Kujawskim – uczestnik wojny polsko – bolszewickiej, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, więzień NKWD, sowieckich łagrów, cichociemny.

 

 

Od 1914 r. uczył się w Gimnazjum OO Jezuitów w Chyrowie. W październiku 1918 r. uczestniczył jako ochotnik w dwutygodniowych walkach z Ukraińcami. Uczestnik wojny polsko – bolszewickiej, w 1920 r. jako ochotnik w oddziale wywiadowczym Komendy Lwowskich Oddziałów Ochotniczej Armii.

Po wojnie kontynuował naukę w Gimnazjum OO Jezuitów w Chyrowie, od 1922 r. w Państwowym Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Samborze, w 1923 r. zdał egzamin dojrzałości.

Od 1 sierpnia 1923 r. w Szkole Podchorążych Sanitarnych w Warszawie, od 1 października 1923 r. podjął studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim. 20 marca 1929 r. obronił dyplom doktora wszechnauk lekarskich, następnie na stażu w klinice uniwerysteckiej, w Szpitalu Szkolnym Centrum Wyszkolenia Sanitarnego oraz sanatorium wojskowym w Ciechcocinku.

6 lipca 1929 r. awansowany na stopień podporucznika. Od 5 stycznia 1931 r. lekarz 53 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Stryju, od 23 października 1931 r. lekarz 1 Pułku Artylerii Motorowej w Stryju. Awansowany na stopień porucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1933 r., na stopień kapitana 1 października 1934 r.

Od 1 listopada 1935 r.  uczestnik kursu Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie (XVI promocja), po jego ukończeniu, od 1 listopada 1937 r. wykładowca taktyki sanitarnej WSW. W tym samym czasie także orydnator w Okręgowym Szpuitalu Wojskowym im. J. Piłsudskiego. 11 listopada 1938 r. odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej 1939 r. referent Szefostwa Sanitarnego Armii „Karpaty”, przemianowanej 6 września na Armię „Małopolska”. Uczestniczył w szlaku bojowym od Rzeszowa do Lwowa, m.in. w Rejonie Janowa, Lelechówki.

19 września 1939 r. przekroczył granicę z Węgrami, internowany w obozie Ipolyszoka, pełnił funkcję lekarza obozowego. Na początku stycznia 1940 r. przez Budapeszt, Triest, Mediolan dotarł do Francji.

13 stycznia 1940 r. wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim. Od 24 stycznia 1940 r. w Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Coëtquidan i Coumbourg, m.in. jako wykładowca na kursach dla oficerów lekarzy oraz podchorążych sanitarnych. Od 12 kwietnia 1940 r. dowódca kompanii sanitarnej w 4 Dywizji Piechoty.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Po upadku Francji ewakuowany 23 czerwca 1940 r. z portu Cherbourg, dotarł do Wielkiej Brytanii. Od 24 czerwca 1940 r. referent w szefostwie sanitarnym 1 Brygady Strzelców w Cupar, od 4 września 1940 r. dowódca 1 kompanii sanitarnej 1 Brygady Strzelców. Awansowany na stopień majora ze starszeństwem od 1 stycznia 1943 r.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Leon Bazała - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Od 12 kwietnia 1943 r. w dyspozycji Oddziału Personalnego, przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na rotę AK 13 kwietnia 1943 r. Przyjął pseudonim Striwiąż od nazwy rzeki w miejscu swego urodzenia. Od listopada do grudnia 1943 r. w Oddziale VI (Specjalnym) przy kompletowaniu medykamentów w zasobnikach zrzutowych. Przerzucony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi (Włochy).

Halifax-mk3-300x225 Leon Bazała - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski, w nocy z 13 na 13 kwietnia 1944 r. w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 3” (dowódca operacji: F/L Stanisław Daniel, ekipa skoczków nr: XL), z samolotu Halifax JP-180 „V” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/O Kazimierz Szrajer, pilot – F/S Roman Szwedowski / nawigator – F/L Stanisław Daniel / radiotelegrafista – F/S Bazyli Chmaruk / mechanik pokładowy – Sgt. Marcin Chmielewski / strzelec – Sgt. Antoni Wesołowski / despatcher – Sgt. Józef Pertyszak).

Brindisi_1-300x199 Leon Bazała - Cichociemny

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, zrzut na placówkę „Wieszak” w okolicach miejscowości Zalesie, 14 km od Mińska Mazowieckiego.

Razem z nim skoczyli: por. mar. Adolf Gałacki ps. Maszop, por. Aleksander Piekarski ps. Turkuć, mjr Edward Piotrowski, ps. Mema. Skoczkowie przywieźli m.in. 456 tys. dolarów na potrzeby AK. Był to trzeci lot tej ekipy, w poprzednich (3/4 oraz 9/10 kwietnia) nie można było wykonać zadania. Zrzucono także dziewięć zasobników oraz 6 paczek, wraz ze skoczkami w dwóch nalotach na placówkę odbiorczą o godz. 01.21. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy po locie trwającym 11 godzin 5 minut.

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

Po skoku początkowo w Mińsku Mazowieckim przy ul. Okrzei u por. S. Głowackiego, następnie aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Wrszawie, mieszkał przy ul. Żelaznej 10/142 u Heleny Zawadzkiej.

Od maja 1944 r. przydzielony jako zastępca szefa służby sanitarnej Obszaru IV Lwów Komendy Obszaru Lwów AK. Instruktor podczas szkoleń podoficerów sanitarnych, organizował punkty opatrunkowe i zespoły chirurgiczne, magazyny leków i materiałów sanitarnych.

W lipcu 1944 r. szef służby sanitarnej podczas  akcji „Burza” we Lwowie, 25 lipca 1944 r. uczestniczył w kontrnatarciu przeciwko oddziałom SS-Galizien w rejonie Rogatek Janowskich. Po zajęciu Lwowa przez Sowietów w składzie delegacji Komendy Obszaru Lwów AK na rozmowy w Żytomierzu z gen. Michałem Rolą-Żymierskim.

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Leon Bazała - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

31 lipca 1944 r. aresztowany przez NKWD w sztabie AK we Lwowie, przy ul. Kochanowskiego 27, osadzony w pałacu Biesiadeckich przy pl. Bernardytńskim, następnie w więzieniu przy ul. Łąckiego.

Zesłany do obozu w Charkowie, od 5 stycznia 1946 r. zesłany do obozu NKWD nr 179 Diagilewie koło Riazania., od lipca 1947 r. w obozie NKWD nr 150 w Griazowcu.

 

 

 

Po wojnie
represje-sowieckie-wobec-Polakow-300x213 Leon Bazała - Cichociemny

Represje sowieckie wobec Polaków
źródło: pamiec.pl

27 grudnia 1947 roku powrócił do Polski w stanie skrajnego wyczerpania, przez kilka miesięcy na leczeniu.

Od marca 1948 r. naczelny lekarz uzdrowiska Czerniawa-Zdrój, od czerwca 1949 r. lekarz naczelny uzdrowiska i sanatorium PKP w Szczawnie-Zdroju. Od 1 listopada 1955 r. ordynator Sanatorium Kolejowego w Aleksandrowie Kujawskim, lekarez przychodni obwodowej.

W latach 1954 – 1955 nękany przesłuchaniami przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa.

Od 1 kwietnia 1980 r. na emeryturze. Zmarł 12 marca 1983 roku w Aleksandrowie Kujawskim, pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym.

 

 

Awanse
  • podporucznik – ze starszeństwem od 1 marca 1929 r.
  • porucznik – ze starszeństwem od 1 stycznia 1931 r.
  • kapitan – ze starszeństwem od 1 stycznia 1934 r.
  • major – ze starszeństwem od 1 stycznia 1943 r
  • podpułkownik – kwiecień 1944 r

 

 

Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Jana, burmistrza, przedsiębiorcy budowlanego oraz Julii z domu Banach. W 1930 r. zawarł związek małzeński ze Stanisławą z domu Jankowską. Mieli córkę Janinę (ur. 1931 r.), lekarza dermatologa, zamężną Warakomską oraz syna Witolda (ur. 1938 r.).

Po tragicznej śmierci w 1941 r. pierwszej żony, w 1949 r. zawarł związek kałżeński z Lucyną z domu Michałowską. Mieli synów: Juliana (ur. 1951 r.), lekarza stomatologa oraz Piotra (ur. 1953 r.), lekarza pediatrę.

 

 


Spośród 316 Cichociemnych zrzuconych na spadochronie do okupowanej Polski
38 walczyło o niepodległość Polski w latach 1918 – 1921:

Leon Bazała (1918-1920) | Jacek Bętkowski (1920) | Jan Biały (1918-1920) | Romuald Bielski (1919-1920) | Adolf Gałacki (1918-1920) | Stanisław Gilowski (1918-1920) | Jan Górski (1919-1920) | Antoni Iglewski (1915-1920) | Kazimierz Iranek-Osmecki (1913, 1916, 1920) | Wacław Kobyliński (1918-1920) | Bolesław Kontrym (1917-1918) | Franciszek Koprowski (1919-1920) | Tadeusz Kossakowski (1909-1920) | Julian Kozłowski (1918-1919) | Henryk Krajewski (1918-1920) | Leopold Krizar (1918-1920) | Stanisław Krzymowski (1914-1920) | Adolf Łojkiewicz (1918-1920) | Narcyz Łopianowski (1918-1920) | Zygmunt Milewicz (1918-1920) | Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski (1913-1921) | Leopold Okulicki (1914-1920) | Mieczysław Pękala-Górski (1918-1920) | Edward Piotrowski (1918-1920) | Jan Różycki (1917-1920) | Roman Rudkowski (1914-1920) | Tadeusz Runge (1917-1920) | Józef Spychalski (1916-1920) | Tadeusz Starzyński (1920) | Tadeusz Stocki (1920) | Aleksander Stpiczyński (1917-1920) | Adam Szydłowski (1918-1920) | Wincenty Ściegienny (1918-1920) | Witold Uklański (1917-1921) | Józef Zabielski (1920) | Józef Zając (1920) | Wiktor Zarembiński (1920) | Bronisław Żelkowski (1920)

 

logo_pl_negatyw_czerowny-300x89 Leon Bazała - Cichociemny

 

Projekt realizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości oraz odbudowy polskiej państwowości


 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Leon Bazała - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Leon Bazała - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Leon Bazała - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Leon Bazała - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Leon Bazała - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Leon Bazała - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Leon Bazała - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Leon Bazała - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 18–19. ISBN 8390249901.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 290. ISBN 8321105378.

 

Zobacz takżebiogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski