Kazimierz Iranek-Osmecki – Cichociemny

Kazimierz Iranek-Osmecki – Cichociemny

ps.: „Makary”, „Antoni”, „Heller”, „Antoni Heller”, „Jarecki”, „Pstrąg”, „Hański”

Kazimierz Jarecki, vel Włodzimierz Ronczewski, vel Antoni Heller

 

IRANEK-OSMECKI-Kazimierz-płk-dypl-piech-244x300 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

płk dypl. Kazimierz Iranek – Osmecki
źródło: JW GROM

Ur. 5 września 1897 w Pstrągowej, zm. 22 maja 1984 w Londynie – pułkownik dyplomowany piechoty, szef wywiadu KG AK, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny.

 

 

Uczył się w II Gimnazjum w Rzeszowie, otrzymał świadectwo dojrzałości jako ekstern w 1906 roku. Od 1913 roku członek  Związku Strzeleckiego.

Od 29  grudnia 1916 roku w Legionach Polskich, w II batalionie 1 pułku piechoty. W lipcu 1917 roku  wcielony do armii austriackiej, wysłany na front włoski. Uciekł, powrócił do Krakowa, następnie do Lublina. Od listopada 1917 do grudnia 1918 roku zastępca dowódcy obwodu Iłża w Polskiej Organizacji Wojskowej. Dowódca plutonu w II batalionie 23 Pułku Piechoty, 4 stycznia 1919 roku ranny w bitwie pod Machnowcem.

7 marca 1919 r. uczestniczył w walkach o Poryck i Torczyn. Od 15 kwietnia w dowództwie 1 Brygady 1 Dywizji Piechoty Legionów. Od 18 marca 1920 referent Sekcji Piechoty w Departamencie Broni Głównych Ministerstwa Spraw Wojskowych. Oddelegowany do dowództwa 6 Armii, służył jako frontowy oficer operacyjny w dowództwie 1 Brygady Piechoty. Od 20 grudnia 1920 roku adiutant w Komendzie Żandarmerii Polowej, od maja 1921 r. szef operacyjny sztabu 19 Dywizji Piechoty.

Od stycznia do lipca 1922 na kursie doszkalającym w Szkole Podchorążych. Potem m.in. dowódca kompanii 77 pułku piechoty, od maja 1922 r. II oficer w sztabie 19 Dywizji Piechoty, następnie od 22 lutego 1927 r. referent w Biurze Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych.

W latach 1929 – 1931 w Wyższej Szkole Wojennej, po jej ukończeniu zdobył tytuł oficera dyplomowanego. Od października 1931 r. wykładowca Wyższej Szkoły Wojennej, od 1935 r. kierownik katedry operacyjnej służby sztabów. 12 marca 1933 roku awansowany do stopnia majora ze starszeństwem od 1 stycznia 1933 roku.

W 1937 roku dowódca batalionu 36 pułku piechoty Legii Akademickiej w Warszawie. 19 marca 1939 r. mianowany podpułkownikiem.

 

 

II wojna światowa
Kazimierz_Iranek-Osmecki-240x300 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

Kazimierz Iranek – Osmecki
źródło: NAC

W kampanii wrześniowej 1939 roku służył jako oficer do zleceń Naczelnego Kwatermistrzostwa. 17 września przekroczył granicę polsko-rumuńską, od października zastępca ekspozytury Oddziału II (wywiad) Sztabu Naczelnego Wodza w Bukareszcie.

2007-pulkownik-kazimierz-iranek-osmecki_500px-191x300 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny13 grudnia 1939 r. zaprzysiężony na rotę Związku Walki Zbrojnej. Od czewca 1940 r. szef Oddziału II Komendy Głownej ZWZ we Francji. Po upadku Francji wraz z gen. Sikorskim i Sosnkowskim ewakuowany wodnopłatowcem do Wielkiej Brytanii. Od czerwca do października 1940 r. kierownik referatu informacyjno – wywiadowczego Oddziału VI (specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza.

6 listopada 1940 r. wyruszył jako emisariusz Naczelnego Wodza gen. Sikorskiego do Komendanta Głównego ZWZ gen. Roweckiego, dotarł do Warszawy 19 grudnia. 21 stycznia 1941 r. wyruszył w drogę powrotną jako emisariusz Komendanta Głównego ZWZ do Londynu, gdzie przybył 14 kwietnia 1941 r.

Przydzielony ponownie do Oddziału VI Sztabu NW, od czerwca 1942 roku szef Oddziału IV (kwatermistrzowskiego) Sztabu Naczelnego Wodza. Od grudnia zastępcą szefa Oddziału Planowania Sztabu Naczelnego Wodza.

 

Maciej Żuczkowski – Wywiad Armii Krajowej
w: Pamięć.pl nr 4-5/2012, Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, s. 44 – 49

 

 

Cichociemny
Placówka_odbioru_cichociemnych_Koza-300x156 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

Miejsce zrzutu cc, placówka „Koza”

button-zrzuty_200-150x150 Kazimierz Iranek-Osmecki - CichociemnyKilkakrotnie wzywany depeszami przez Komendanta Głównego AK do powrotu.

Zrzucony do Polski w nocy z 13 na 14 marca 1943 roku w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Stock” (dowódca operacji: F/O Bohdan Ławreńczuk, ekipa skoczków nr: XXIV), z samolotu Halifax DT-726 „H” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Bronisław Hułas, pilot – F/O Tadeusz Ginter / nawigator – F/O Bohdan Ławreńczuk / radiotelegrafista – F/S Eugeniusz Krzeczewski / mechanik pokładowy – Sgt. Dent A.N. – RAF / strzelec – Sgt. Piotr Bednarski / despatcher – Sgt. Franciszek Ułasiuk).

Halifax-mk3-300x225 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzut poza planowaną placówkę odbiorczą „Koza”, w okolicach miejscowości Celestynów i Pilawa.

Razem z nim skoczyli: ppor. Jan Hörl ps. Frog, ppor. Czesław Rossiński ps. Kozioł, ppor. Witold Strumpf ps. Sud.

Od kwietnia 1943 roku szef Oddziału IV Komendy Głównej AK (ps. Antoni). 

Od drugiej dekady listopada szef Oddziału II KG AK (w Polsce pod ps. Heller). Zreorganizował siatkę wywiadowczą po serii aresztowań przez gestapo. Pod jego kierownictwem rozpracowano m.in. tajną niemiecką broń V-1.

 

Tyszard Ozga – Pułkownik Kazimierz Iranek-Osmecki i jego służba Ojczyźnie
w: Resovia Sacra 2002-2003, t. 9-10, s.169 – 193

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

Bartłomiej Szyprowski – Porucznik cc Witold Strumpf „Sud” przed sądem podziemia
w: Przegląd Historyczno – Wojskowy nr 2 (240), Warszawa 2012, s. 207 – 218

 

 

Powstanie Warszawskie
Warszawa-Makary_Okon_Agaton-300x195 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

Warszawa – Wola 3 sierpnia 1943 r., płk „Makary” (w kapeluszu) na pozycjach Kedywu. Po prawej Stanisław Jankowski ps. Agaton

button-cc-pw__ Kazimierz Iranek-Osmecki - CichociemnyUczestniczył w Powstaniu nadal jako szef Oddziału II (wywiad) KG AK, wraz z I rzutem Komendy Głównej na Woli, Starym Mieście oraz Śródmieściu.

1 października 1944 r. wyznaczony przez gen. Komorowskiego ps. Bór pełnomocnikiem i przewodniczącym delegacji polskiej do rozmów kapitulacyjnych. Następnego dnia uczestniczył w rozmowach z dowódcą  tzw. Korpsgruppe von dem Bach, niemieckim generałem SS i zbrodniarzem wojennym Erichem von dem Bach – Zelewskim. W imieniu dowództwa AK wraz z ppłk Zygmuntem Dobrowolskim podpisał w Ożarowie układ o kapitulacji Powstania Warszawskiego. Odmówił przyjęcia awansu generalskiego.

W niewoli niemieckiej (oflag Langwasser, Colditz, Market – Pangan) oficer do zleceń nowego Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych gen. dyw. Tadeusza Komorowskiego. Uwolniony z obozu 5 maja 1945 roku.

 

 

Po wojnie

spp_londyn-300x215 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

siedziba SPP w Londynie

skan719-232x300 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

notatka płk. dypl. Kazimierza Iranka – Osmeckiego w sprawie śmierci kuriera por. Stefana Bogdanowicza, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

12 maja 1945 roku przybył do Wielkiej Brytanii, gdzie pozostał na emigracji.

Inicjator utworzenia Koła AK oraz Koła Spadochroniarzy AK. Pełnił wiele funkcji w organizacjach polskiej emigracji w Londynie, m.in. przewodniczącego Koła Cichociemnych.

Autor wielu publikacji. W 1973 r. otrzymał Nagrodę Pisarską londyńskiego Stowarzyszenia Polskich Kombatantów.

 

skan717-234x300 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

pismo płk. dypl. Kazimierza Iranka – Osmeckiego w sprawie depozytów Cichociemnych, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

W 1947 roku współzałożyciel Studium Polski Podziemnej w Londynie, jednej z najbardziej zasłużonych polskich placówek archiwalno – naukowych. Jej założycielami byli także m.in. gen. dyw. Tadeusz Komorowski ps. Bór, ppłk Stanisław Juszczakiewicz ps. Kornik, gen. bryg. Tadeusz Pełczyński.

Zasoby archiwalne SPP są głównym źródłem badań nad Polskim Państwem Podziemnym w latach II wojny światowej. Wśród zgormadzonych tam archiwaliów przechowywane są m.in. dokumenty Sztabu Naczelnego Wodza, w tym  teczki personalne Cichociemnych. SPP wydało m.in. źródłową publikację „Armia Krajowa w dokumentach 1939 – 1945”.  Wieloletni sekretarz i członek zarządu SPP.

W lutym 1965 roku awansowany do stopnia generała brygady przez władze RP na uchodźstwie. Awansu nie przyjął, wskazując iż otrzymał go za pracę poza wojskiem.

Zmarł 22 maja 1984 roku w Londynie.

 

 

Kazimierz Iranek-Osmecki – Charakter i oblicze polskiego podziemia wojskowego
Londyn 1951 r.  w: Biuletyn informacyjny AK nr 2 (262) luty 2012, s. 14 – 24

 

 

K._Iranek-Osmecki-191x300 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

Kazimierz Iranek – Osmecki

Awanse

 

Odznaczenia

 

 

Upamiętnienie

Jedną z ulic w Rzeszowie nazwano Jego imieniem.

 

 

Życie rodzinne

Syn Jana inżyniera geodety oraz Antoniny Gokiert. W 1927 roku zawarł związek małżeński ze Stanisławą w Gwoździów (1903 – 1985), mieli syna Jerzego (ur. 1928 r.), magistra ekonomii, dziennikarza Radia „Wolna Europa”.

 

cc-niepodleglosc-200x300 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Kazimierz Iranek-Osmecki - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Kazimierz Iranek-Osmecki - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Kazimierz Iranek-Osmecki - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Kazimierz Iranek-Osmecki - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Abres, Oleśnica 1994, s. 48 – 51. ISBN 83-902499-5-2.

 

 

Zobacz także biogram w Wikipedii