Józef Żakowicz – Cichociemny

Józef Żakowicz – Cichociemny

ps.: „Tabu”, „Kier”, „Krokus”

vel Maciej Kalina, po wojnie używał nazwiska Maciej Kalina

 

AKOWICZ-Józef-ppor-łącz-rez-300x379 Józef Żakowicz - Cichociemny

por. Józef Żakowicz
źródło: JW GROM

ur. 9 sierpnia 1920 r. w Jaroszynie, zm. 13 listopada 1961 r. w Tuszynku koło Tuszyna – żołnierz Wojska Polskiego, Armii Polskiej gen. Andersa, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, więzień sowieckich łagrów, łącznościowiec, cichociemny

 

 

Uczył się w Szkole Powszechnej im Gabriela Narutowicza w Lidzie, następnie w Gimnazjum Państwowym im. Karola Chodkiewicza w Lidzie. W 1939 r. zdał egzamin dojrzałości.

Działał w Przysposobieniu Wojskowym oraz Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej zmobilizowany, przydzielony do służby pomocniczej 77 Pułku Piechoty (1-12 września).

skan0162-300x281 Józef Żakowicz - Cichociemny

Afryka, sierpień 1942 r., po głodzie w ZSRR pomarańcze w tropikalnych hełmach. Od lewej Józef Żakowicz, w środku Przemysław Bystrzycki skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Józef Żakowicz - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

6 stycznia 1940 r. aresztowany przez Sowietów podczas próby przekroczenia granicy ze strefą niemiecką. Wywieziony do łagru w głąb Rosji.

Zwolniony z łagru po układzie Sikorski – Majski, 15 lutego 1942 r. wstąpił do Armii Polskiej gen. Andersa, przydzielony do 8 batalionu saperów 8 Dywizji Piechoty.

Po ewakuacji z ZSRR oraz przekroczeniu granicy z Persją (obecnie Iran) od 1 kwietnia 1942 r. pod dowództwem brytyjskim.

DSCN0917-300x112 Józef Żakowicz - Cichociemny

drobiazgi osobiste, m.in. „nieśmiertelnik”, foto: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Do 24 września 1942 r. w 2 kompanii Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty 8 Dywizji Piechoty, następnie w oddziałach polskich na Bliskim Wschodzie.

Od 5 października 1942 r. przydzielony do Sekcji Dyspozycyjnej Sztabu Naczelnego Wodza, do 17 kwietnia uczestnik kursu radiowego (odpowiednik szkoły podchorążych łączności) w ośrodku szkoleniowym Sekcji Dyspozycyjnej SNW.

 

Grzegorz Skrukwa – Armia Andersa – nadzieja dla Polaków w ZSRR
w: Zesłaniec, 2008, nr. 34, s. 29 – 40

 

Andrzej Wojtaszak – Armia Polska w ZSRR
w: Zesłaniec, 2007, nr 32, s. 89 – 106

 

Zbigniew S. Siemaszko – Ośrodek Cichociemnych Łącznościowców
Anstruther – Auchtertool – Polmont
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Cichociemny
skan1153-280x400 Józef Żakowicz - Cichociemny

Protokół ws. depozytu, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

button-zrzuty_200-150x150 Józef Żakowicz - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Od 26 listopada 1943 r. w dyspozycji Oddziału Personalnego Sztabu Naczelnego Wodza. Awansowany na starszego strzelca 21 lutego 1943 r., mianowany podchorążym od 17 kwietnia 1943 r.  Przeszkolony ze specjalnością w łączności, zaprzysiężony na rotę AK 10 lipca 1943 r. w Audley End. Awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 14 września 1943 r.

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 14 na 15 września 1943 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Neon 8” (dowódca operacji: F/L Mieczysław Malinowski, ekipa skoczków nr: XXX), z samolotu Halifax JD-158 „W” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – W/O Bronisław Hułas, pilot – F/O Mieczysław Rzewuski / nawigator – F/L Mieczysław Malinowski / radiotelegrafista – F/S Bolesław Woźniak / mechanik pokładowy – Sgt. Witold Ruciński / strzelec – F/S Stefan Miniakowski, W/O Józef Dubiel).

Tempsford-300x222 Józef Żakowicz - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Czajnik”, w okolicach miejscowości Mokra Wieś, 8 km od Tłuszcza.

Halifax-mk3-300x225 Józef Żakowicz - Cichociemny

Handley Page Halifax

Razem z nim skoczyli: ppor. Stanisław Kujawiński ps. Wodnik, ppor. Anatol Makarenko ps. Tłok. Skoczkowie przerzucili 417 tys. dolarów w banknotach oraz 100 tys. marek na potrzeby AK. Zrzucono sześć zasobników oraz jedną paczkę. Cało lot trwał 12 godzin 20 minut.

Po aklimatyzacji do realiów okupacyjnych w Warszawie, przydzielony jako radiotelegrafista 1 plutonu Kompanii Radiowej „Orbis” Komendy Głównej AK, następnie dowódca 2 plutonu radiotelegraficznego w Podokręgu Warszawa – Zachód Oddziału V Obszaru Warszawa AK.

 

„ORBIS” – Kompania Radiowa Komendy Głównej AK
maszynopis prelekcji w Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Po wojnie

Od 3 grudnia 1945 r. zarządca rejonowy Delegatury Powiatowej Tymczasowego Zarządu Państwowego w Jeleniej Górze (Urząd Likwidacyjny). Od 19 maja 1947 r. administrator domu wypoczynkowego w Szklarskiej Porębie. W latach 1952–1953 kierownik sklepu ogrodniczego, następnie do 1959 r. kierownik Biura Obsługi Turystyki. Od 1960 r. na rencie inwalidzkiej.

Zmarł 13 listopada 1961 r. w Tuszynku k. Tuszyna, nieopodal Łodzi.

 

Zbigniew S. Siemaszko – Cichociemni Łącznościowcy
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Józefa, zawiadowcy PKP oraz Zofii z domu Rodkiewicz. W 1946 r. zawarł związek małżeński z Janiną z domu Grzelązka (ur. 1922 r.). Mieli dwie córki: Iwonę zamężną Donarską (ur. 1947 r.)  oraz Katarzynę (ur. 1957 r.).

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Józef Żakowicz - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Józef Żakowicz - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Józef Żakowicz - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Józef Żakowicz - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Józef Żakowicz - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Józef Żakowicz - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Józef Żakowicz - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Józef Żakowicz - Cichociemny

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 199–200. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 444. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 169-170.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski