Józef Czuma – Cichociemny

Józef Czuma – Cichociemny

ps. „Skryty”, „Krótki”

CZUMA-Józef-por-piech-218x300 Józef Czuma - Cichociemnyvel Józef Gaweł vel Zygmunt Krokowski

Ur. 6 lutego 1915 w Niepołomicach, zm. prawdopodobnie 19 lipca 1944 w Warszawie – polski wojskowy, cichociemny, oficer Kedywu, zamordowany przez hitlerowców.

 

Syn Józefa i Marii z domu Terczyńska, krewny Ignacego Czumy. Ukończył gimnazjum w Bochni, egzamin dojrzałości składając w 1934 roku oraz szkołę podchorążych. 1 października 1938 roku otrzymał promocję oficerską.

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej brał udział w obronie Lwowa jako dowódca 19 Plutonu Piechoty. 23 września dostał się do niewoli niemieckiej, uciekł z niej następnego dnia.  4 grudnia przedostał się na Węgry i został internowany. Przebywał w obozie dla polskich oficerów do 28 lutego 1940 r. 

Od 9 marca w obozie polskim w Coëtquidan (Francja), dowódca plutonu w Samodzielnym Batalionie Strzelców. W maju 1940 r. przeniesiony do 10 Brygady Kawalerii Pancernej gen. Stanisława Maczka, gdzie dowodził plutonem w III Batalionie im. Ułanów Jazłowieckich. Jego ostatnim przydziałem we Francji był III Batalion 10 Brygady Kawalerii Pancernej.

23 czerwca przerzucony wraz z batalionem do Wielkiej Brytanii. Od 18 lipca 1940 r. do 7 sierpnia 1942 r. dowódca 5 plutonu 1 szwadronu w 1 batalionie strzelców 1 Brygady Strzelców. 26 października Naczelny Wódz nadał batalionowi imię 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich. Od sierpnia instruktor załóg czołgów w szwadronie szkolnym 10 Brygady.

Cichociemny

21 lipca 1942 zgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu m.in. w zakresie dywersji, 29 listopada 1942 r. zaprzysiężony. Podczas szkolenia zaprzyjaźnił się z innym Cichociemnym, por. Ryszardem Nuszkiewiczem ps. Powolny, który wymienia go w swoich wspomnieniach.

Zrzucony do Polski w nocy z 17 na 18 lutego 1943 roku w ramach operacji lotniczej „Floor” na placówkę odbiorczą „Puchacz”, 9 km. na południowy wschód od Mord  (pow. siedlecki).  Zrzutu dokonały 2 samoloty, jednak pułap zrzutu był za niski, a szybkość za duża. Odniósł kontuzję podczas lądowania, podobnie jak por. Piotr Szewczyk.

Razem z nim skoczyli: Tadeusz Benedyk ps. Zahata, Jacek Przetocki ps. Oset, Piotr Szewczyk ps. Czer.

Po aklimatyzacji i dojściu do zdrowia przydzielony do Kedywu Śląsk, następnie do Kedywu Okręgu AK Warszawa.  Od września dowódca oddziału, wraz z nim przeprowadził akcje dywersyjne i sabotażowe w okolicach Warszawy, Otwocka i Celestynowa.

Poszukiwany przez gestapo, aresztowany 12 lipca 1944 roku w centrum Warszawy, na skrzyżowaniu Alei Jerozolimskich z ul. Marszałkowską. Osadzony w alei Szucha, został zamordowany, najprawdopodobniej zakatowany podczas przesłuchania 19 lipca.

Awanse

porucznik – 1 stycznia 1943

Odznaczenia

Krzyż Walecznych

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari V klasy – pośmiertnie

Upamiętnienie

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Józef Czuma - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych
w Sali Tradycji JW GROM

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Józef Czuma - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych

Imię Józefa Czumy „Skrytego” nosi szkoła podstawowa w Celestynowie.

W 1980 roku w lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych – spadochroniarzy z Anglii i Włoch, poległych za niepodległość Polski. Wśród wymienionych 110 poległych cichociemnych jest Józef Czuma.

14 października 2015 roku w Niepołomicach, na ścianie szkoły, do której chodził, odsłonięto tablicę poświęconą pamięci Józefa Czumy.

W kościele parafialnym w Falenicy znajduje się tablica poświęcona żołnierzom oddziału „Skrytego”

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

 

 

Źródła: