Józef Czuma – Cichociemny

Józef Czuma – Cichociemny

ps. „Skryty”, „Krótki”

vel Józef Gaweł vel Zygmunt Krokowski

 

CZUMA-Józef-por-piech-218x300 Józef Czuma - Cichociemny

por. Józef Czuma
źródło: JW GROM

Ur. 6 lutego 1915 r. w Niepołomicach, zm. prawdopodobnie 19 lipca 1944 r. w Warszawie –  oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej,  cichociemny.

 

 

Ukończył gimnazjum w Bochni, egzamin dojrzałości składając w 1934 roku oraz szkołę podchorążych. 1 października 1938 roku otrzymał promocję oficerską.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej brał udział w obronie Lwowa jako dowódca 19 Plutonu Piechoty. 23 września dostał się do niewoli niemieckiej, uciekł z niej następnego dnia.  4 grudnia przedostał się na Węgry i został internowany. Przebywał w obozie dla polskich oficerów do 28 lutego 1940 r. 

Od 9 marca w obozie polskim w Coëtquidan (Francja), dowódca plutonu w Samodzielnym Batalionie Strzelców. W maju 1940 r. przeniesiony do 10 Brygady Kawalerii Pancernej gen. Stanisława Maczka, gdzie dowodził plutonem w III Batalionie im. Ułanów Jazłowieckich. Jego ostatnim przydziałem we Francji był III Batalion 10 Brygady Kawalerii Pancernej.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

23 czerwca przerzucony wraz z batalionem do Wielkiej Brytanii. Od 18 lipca 1940 r. do 7 sierpnia 1942 r. dowódca 5 plutonu 1 szwadronu w 1 batalionie strzelców 1 Brygady Strzelców. 26 października Naczelny Wódz nadał batalionowi imię 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich. Od sierpnia instruktor załóg czołgów w szwadronie szkolnym 10 Brygady.

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Józef Czuma - Cichociemny21 lipca 1942 zgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu m.in. w zakresie dywersji, 29 listopada 1942 r. zaprzysiężony. Podczas szkolenia zaprzyjaźnił się z innym Cichociemnym, por. Ryszardem Nuszkiewiczem ps. Powolny, który wymienia go w swoich wspomnieniach.

Halifax-mk3-300x225 Józef Czuma - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski w nocy z 17 na 18 lutego 1943 r. w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Floor” (dowódca operacji: S/L Boxer A.H.C., ekipa skoczków nr: XXI), z samolotu Halifax DT-627 „P” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – S/L Boxer A.H.C. / i in.). Zrzut na placówkę odbiorczą „Puchacz”, w okolicy miejscowości Łepki, Mordy, 17 km od Siedlec. 

Razem z nim skoczyli: ppor. Tadeusz Benedyk ps. Zahata, ppor. Jacek Przetocki ps. Oset, por. Piotr Szewczyk ps. Czer. Pułap zrzutu był za niski, a szybkość za duża, podczas lądowania kontuzje odnieśli: Józef Czuma oraz Piotr Szewczyk.

Skoczków podjął oddział Batalionów Chłopskich z rejonu Łosice, dowodzony przez Szczepana Raczyńskiego ps. Śmiały.

 

Grzegorz Rutkowski – Udział Batalionów Chłopskich
w odbiorze zrzutów lotniczych z Zachodu na terenie okupowanej Polski
w: „Zimowa Szkoła Historii Najnowszej 2012. Referaty„, IPN, Warszawa 2012, s. 15 – 25

 

Po aklimatyzacji i wyzdrowieniu przydzielony do Kedywu Śląsk, następnie do Kedywu Okręgu AK Warszawa.  Od września dowódca oddziału, wraz z nim przeprowadził akcje dywersyjne i sabotażowe w okolicach Warszawy, Otwocka i Celestynowa.

Poszukiwany przez gestapo, aresztowany 12 lipca 1944 roku w centrum Warszawy, na skrzyżowaniu Alei Jerozolimskich z ul. Marszałkowską. Osadzony w alei Szucha, został zamordowany, najprawdopodobniej zakatowany podczas przesłuchania 19 lipca.

 

 

Awanse

 

 

Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Józefa i Marii z domu Terczyńska, krewny Ignacego Czumy.

 

 

Upamiętnienie

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Józef Czuma - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych
w Sali Tradycji JW GROM

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Józef Czuma - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych

Imię Józefa Czumy „Skrytego” nosi szkoła podstawowa w Celestynowie.

W 1980 roku w lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

14 października 2015 roku w Niepołomicach, na ścianie szkoły, do której chodził, odsłonięto tablicę poświęconą pamięci Józefa Czumy.

W kościele parafialnym w Falenicy znajduje się tablica poświęcona żołnierzom oddziału „Skrytego”

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Józef Czuma - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Józef Czuma - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Józef Czuma - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Józef Czuma - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Józef Czuma - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Józef Czuma - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Józef Czuma - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Józef Czuma - Cichociemny

 

 

Źródła:

 

Zobacz także biogram w Wikipedii