Adolf Łojkiewicz – Cichociemny

Adolf Łojkiewicz – Cichociemny

ps.: „Ryś 2”, „Wilk 2”

vel Kaczmarek

 

37-1044-277x400 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

mjr Adolf Łojkiewicz
źródło: NAC

ur. 8 stycznia 1895 r. w Buciłach (powiat szczuczyński), zm. 17 maja 1952 r. w Katowicach –  chemik, żołnierz Armii Rosyjskiej, oficer Wojska Polskiego, Armii Polskiej gen. Andersa, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, więzień sowieckich łagrów, cichociemny

 

 

Od 1905 r. do 1908 r. uczył się w tajnej ochronce polskiej w Wilnie, następnie od 1914 r. w 2 szkole Miejskiej.

W 1915 r. powołany do służby w Cesarskiej Armii Rosyjskiej, skierowany do szkoły chorążych w Peterhofie, po jej ukończeniu awansowany na stopień chorążego (praporszczyk). W 1916 r. awansowany na stopień podporucznika, za udział w walkach z Niemcami odznaczony Krzyżem św. Jerzego.

Odznaka_I_korpus_w_Rosji Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

Odznaka I Korpusu Polskiego

W styczniu 1918 r. wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego, wskutek niemieckich żądań przymusowo zdemobilizowany 7 marca 1918 r.

Uczestnik wojny polsko – bolszewickiej, od 7 marca 1919 r. dowódca kompanii 3 Pułku Strzelców Wielkopolskich, późniejszego 57 Pułku Piechoty Wielkopolskiej. Od lipca 1919 r. na froncie litewsko – białoruskim, ranny 4 oraz 31 lipca 1920 r. Odznaczony Virtuti Militari oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych. Awansowany na stopień kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 r. Po 20 maja 1922 r. dowódca pociągu pancernego oraz w zastępstwie dowódca batalionu.  Od maja 1922 r. oficer Sądu Rejonowego w Poznaniu, od 1 stycznia 1924 r. do 1 września 1925 r. referent Komendy Obozu Warownego Poznań.

W 1923 r. zdał egzamin dojrzałości w Wilnie, w 1926 r. podjął studia na Wydziale Matematyczno – Przyrodniczym, w 1928 r. obronił dyplom magistra filozofii w zakresie chemii.

symbol-LOPP-300x293 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

symbol LOPiP

Ukończył kurs dla oficerów młodszych w Chełmnie, następnie dowódca kompanii 41 Suwalskiego Pułku Piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego 29 Dywizji Piechoty. Od grudnia 1928 r. na praktyce w Warszatatach Naprawy Sprzętu Przeciwgazowego w Warszawie, od stycznia 1930 r. rzeczoznawca Centrali Odbioru Materiałów Uzbrojenia w Fabryce Sprzętu Przeciwgazowego w Radomiu. Od 1931 r. referent w Wydziale Broni Małokalibrowej Instytutu Badań Materiałów Uzbrojenia w Warszawie.

Od 1933 r. na emeryturze, w 1934 r. ukończył kurs inspektorów Ligii Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej w Warszawie, od 1935 r. zastępca inspektora LOPiP w Katowicach, od grudnia 1936 r. inspektor LOPiP w Białymstoku.

 

 

II wojna światowa

3 września 1939 r. zmobilizowany, przydzielony jako dowódca batalionu marszowego Ośrodka Zapasowego 18 Dywizji Piechoty, do 14 września szef sztabu Pododcinka Obrony Białegostoku.

18 września 1939 r. przekroczył granicę z Litwą, internowany w obozie oficerskim w Kownie, następnie w Kalwarii. Po zajęciu Litwy przez Sowietów wywieziony do łagru,  od 13 lipca 1940 r.  osadzony w obozie w Kozielsku (Kałuska oblast), następnie od 2 lipca 1941 r. w obozie w Griazowcu (Wołogodzka oblast).

 

Grzegorz Skrukwa – Armia Andersa – nadzieja dla Polaków w ZSRR
w: Zesłaniec, 2008, nr. 34, s. 29 – 40

 

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

represje-sowieckie-wobec-Polakow-300x213 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

Represje sowieckie wobec Polaków
źródło: pamiec.pl

Po układzie Sikorski – Majski zwolniony z łagru, 3 września 1941 r. w Tockoje wstąpił do Armii Polskiej gen. Andersa. Przydzielony jako szef uzbrojenia w Ośrodku Zapasowym Armii, następnie jako pełniący obowiązki szefa uzbrojenia 7 Dywizji Piechoty.

Od stycznia 1943 r. szef Służby Warsztatowej 7 Dywizji Piechoty, późniejszej Służby Warsztatowej Elektryczno – Mechanicznej 7 DP.

Od 5 listopada 1943 r. przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza.

 

Andrzej Wojtaszak – Armia Polska w ZSRR
w: Zesłaniec, 2007, nr 32, s. 89 – 106

 

Stanisław Jaczyński – Polscy jeńcy wojenni obozu NKWD w Griazowcu
wobec radzieckiej indoktrynacji i penetracji wywiadowczej
w: Przegląd Historyczno – Wojskowy 2012, nr 13 (64)/ 3 (240). s. 19-42

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Adolf Łojkiewicz - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji w STS 10 w Ostunii (Włochy), zaprzysiężony na rotę Ak 14 lutego 1944 r., awansowany na stopień majora 31 maja 1944 r.

Halifax-mk3-300x225 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 30 na 31 maja 1944 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 30” (dowódca operacji: S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz, ekipa skoczków nr: LVI), z samolotu Halifax JP-222 „E” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/L Gerard Kunowski / nawigator – S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz / radiotelegrafista – P/O Kazimierz Kujawa / i in.).

Brindisi_1-300x199 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, zrzut na placówkę odbiorczą „Paszkot 1”, w okolicach miejscowości Rakszawa, 7 km od Łańcuta.

skan14752-300x352 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

skan: Fundacja dla Demokracji
źródło: JW GROM

Razem z nim skoczyli: ppor. Maksymilian Klinicki ps. Wierzba 2, por. Karol Pentz ps. Skała 2, ppor. Feliks Perekładowski ps. Przyjaciel 2, ppor. Tadeusz Tomaszewski ps. Wąwóz, mjr Stanisław Trondowski ps. Grzmot 2.

skan14762-300x168 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

skan: Fundacja dla Demokracji
źródło: JW GROM

Zrzucono sześciu skoczków, dwanaście zasobników oraz cztery paczki w pięciu nalotach na placówkę odbiorczą od godz. 00.32 do 00.47.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, po aklimatyzacji przydzielony do Oddziału IV Komendy Głownej AK, jako oficer Szefostwa Służby Uzbrojenia o kryptonimie „Leśnictwo”.

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

 

Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim, od 8 sierpnia 1944 r. szef sztabu i zastępca płk Jana Szypowskiego ps. Leśnik, dowódcy Zgrupowania „Leśnik”. Walczył w rejonie ul. Chmielnej, Ogrodowej, uczestniczył w zdobyciu gmachu Sądów Grodzkich przy ul. Leszno, koszar policji granatowej (Policja Polska Generalnego Gubernatorstwa) przy ul. Ciepłej.

Od 3 sierpnia w zdobytych gmachach sądów przy ul. Leszno werbował ochotników do batalionu zapasowego. Do 21 sierpnia w obronie Muranowa, następnie do 28 sierpnia w obronie komplesu gmachów Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych przy ul. Sanguszki. Wobec ciężkiego zranienia płk Jana Szypowskiego ps. Leśnik, od 18 sierpnia dowódca Zgrupowania „Leśnik”.  28 sierpnia ranny na ul. Wójtowskiej, podczas wycofywania się z PWPW,  nadal uczestniczył w walkach w rejonie ul. Zakroczymskiej oraz Przyrynek. Po upadku Starego Miasta w nocy 1/2 września przeszedł kanałami do Śródmieścia.

Po kapitulacji Powstania od 2 października w niemieckiej niewoli, osadzony w oflagu w Woldenbergu (Dobiegniewo). Uwolniony przez żołnierzy Armii Czerwonej.

 

Aleksander Dobraczyński – Kanały warszawskie. Ich rola podczas Powstania Warszawskiego 1944 r.
w: Koło Byłych Żołnierzy AK – Oddział Londyn, polishresistance-ak.org

 

 

Po wojnie

Od kwietnia 1945 r. główny technolog Państwowego Zjednoczenia Przemysłu Olejarskiego w Zabrzu, od 1946 r. w Śląskich Zakładach Przemysłu Tłuszczowego i Chemicznego w Katowicach, następnie dyrektor techniczny w Szopienicach.

Zmarł 17 maja 1952 r. w Katowicach.

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Wincentego, robotnika kolejowego oraz Ludwiki z domu Wyszyńskiej. W pierwszej dekadzie XX w. zawarł związek małzeński z Heleną z domu Sieg. Mieli dwie córki: Halinę (ur. 1921 r.) oraz Ligię (ur. 1923 r.), zamężną Plichtę.

Po śmierci żony w 1931 r. zawarł związek małżeński z Henryką z domu Borowską (ur. 1910 r.). Mieli dwie córki: Annę (ur. 1932 r.), technika chemika, zamężną Skoldę oraz Bogumiłę (ur. 1937 r.), mgr biologii, zamężną Wolińską. 

 

 

 


Spośród 316 Cichociemnych zrzuconych na spadochronie do okupowanej Polski
38 walczyło o niepodległość Polski w latach 1918 – 1921:

Leon Bazała (1918-1920) | Jacek Bętkowski (1920) | Jan Biały (1918-1920) | Romuald Bielski (1919-1920) | Adolf Gałacki (1918-1920) | Stanisław Gilowski (1918-1920) | Jan Górski (1919-1920) | Antoni Iglewski (1915-1920) | Kazimierz Iranek-Osmecki (1913, 1916, 1920) | Wacław Kobyliński (1918-1920) | Bolesław Kontrym (1917-1918) | Franciszek Koprowski (1919-1920) | Tadeusz Kossakowski (1909-1920) | Julian Kozłowski (1918-1919) | Henryk Krajewski (1918-1920) | Leopold Krizar (1918-1920) | Stanisław Krzymowski (1914-1920) | Adolf Łojkiewicz (1918-1920) | Narcyz Łopianowski (1918-1920) | Zygmunt Milewicz (1918-1920) | Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski (1913-1921) | Leopold Okulicki (1914-1920) | Mieczysław Pękala-Górski (1918-1920) | Edward Piotrowski (1918-1920) | Jan Różycki (1917-1920) | Roman Rudkowski (1914-1920) | Tadeusz Runge (1917-1920) | Józef Spychalski (1916-1920) | Tadeusz Starzyński (1920) | Tadeusz Stocki (1920) | Aleksander Stpiczyński (1917-1920) | Adam Szydłowski (1918-1920) | Wincenty Ściegienny (1918-1920) | Witold Uklański (1917-1921) | Józef Zabielski (1920) | Józef Zając (1920) | Wiktor Zarembiński (1920) | Bronisław Żelkowski (1920)

 

logo_pl_negatyw_czerowny-300x89 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

 

Projekt realizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości oraz odbudowy polskiej państwowości


 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Adolf Łojkiewicz - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Adolf Łojkiewicz - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Adolf Łojkiewicz - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Adolf Łojkiewicz - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Adolf Łojkiewicz - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Adolf Łojkiewicz - Cichociemny

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 82–83. ISBN 83-902499-0-1.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 358. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 236-237.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski