Zygmunt Gromnicki – Cichociemny

Zygmunt Gromnicki – Cichociemny

ps.: „Gula”, „Grom”, „Alecki”, „Gromowski”

 

GROMNICKI-Zygmunt-por-mar-woj-rez-230x300 Zygmunt Gromnicki - Cichociemny

kpt. Zygmunt Gromnicki
źródło: JW GROM

Ur.  2 maja 1911 r. w Kołomyi, zm. 18 sierpnia 1994 w Szczecinie – oficer Wojska Polskiego, kapitan Sił Zbrojnych PRL, uczestnik Powstania Warszawskiego, oficer wywiadu morskiego Armii Krajowej, cichociemny.

 

 

Po ukończeniu II Państwowego Gimnazjum w Stanisławowie, w 1931 roku zdał maturę. Odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Po wojsku podjął pracę w gimnazjum którego był absolwentem. W 1937 roku rozpoczął studia na Wydziale Budowlanym Politechniki Lwowskiej, ale ich nie ukończył

 

 

II wojna światowa

We wrześniu 1939 roku jako dowódca plutonu, następnie baterii w 11 Karpackim pułku artylerii lekkiej 11 Karpackiej Dywizji Piechoty. Po przekroczeniu granicy polsko-węgierskiej internowany.

W listopadzie 1939 roku we Francji w 3 baterii 1 Wileńskiego Pułku Artylerii Lekkiej 1 Dywizji Grenadierów.

Do 14 stycznia 1941 roku pracował w obozie pracy w nieokupowanej Francji.

Przez Afrykę północną dostał się na Gibraltar, od lutego 1941 roku do listopada 1942 roku oficer łącznikowy przy Polskiej Misji Morskiej.

Od grudnia 1942 roku w Wielkiej Brytanii, ukończył Oficerski Kurs Doskonalenia Administracji Wojskowej (szkoła wywiadu). Odbył praktykę w kierownictwie Marynarki Wojennej.

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Zygmunt Gromnicki - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu w dywersji zaprzysiężony 5 listopada 1943 roku, przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi (Włochy).

Halifax-mk3-300x225 Zygmunt Gromnicki - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski w nocy z 9 na 10 kwietnia 1944 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 1” (dowódca operacji: F/L Stanisław Daniel, ekipa skoczków nr: XXXVIII), z samolotu Halifax JP-180 „V” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/O Kazimierz Szrajer, pilot – F/S Roman Szwedowski / nawigator – F/L Stanisław Daniel / radiotelegrafista – F/S Bazyli Chmaruk / mechanik pokładowy – Sgt. Marcin Chmielewski / strzelec – Sgt. Antoni Wesołowski / despatcher – Sgt. Józef Pertyszak).

Zrzut na placówkę odbiorczą „Koc 1”, w okolicach miejscowości Nieporęt, 9 km od Radzymina.

Razem z nim skoczyli: st. sierż. Edward Kowalik ps. Ciupuś, st. sierż.  Albin Łakomy ps. Twornik, ppłk. dypl. Felicjan Majorkiewicz ps. Iron.

Od kwietnia 1944 w Komendzie Głównej AK, w samodzielnej ekspozyturrze „Lombard”, w Referacie „Zachód” Wydziału Wywiadu Ofensywnego „Stragan” w Oddziale II Informacyjno – Wywiadowczym jako oficer wywiadu morskiego.

 

Maciej Żuczkowski – Wywiad Armii Krajowej
w: Pamięć.pl nr 4-5/2012, Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, s. 44 – 49

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Zygmunt Gromnicki - Cichociemny

Po wybuchu powstania oficer do zleceń szefa kwatery („Admirała”) Kwatery Głównej Komendy Okręgu Warszawa AK. Nadal przydzielony do Oddziału II (wywiad) KG AK.

Po upadku powstania do maja 1945 r. w niemieckiej niewoli.

 

 

Po wojnie

11 maja 1945 dotarł do Wielkiej Brytanii, następnie powrócił do Polski.  Aresztowany przez UB, osadzony w więzieniu od lipca 1952 do do czerwca 1953 r.

W latach 1948–1951 kierownik wydziału kontroli w Państwowym Przedsiębiorstwie Budowlanym, następnie zastępca dyrektora ds. technicznych w Okręgowym Zarządzie Kin. Od 1968 r. naczelnik wydziału produkcji pomocniczej w Zjednoczeniu Budownictwa Rolniczego.

W 1972 roku awansowany do stopnia kapitana. W 1976 roku przeszedł na emeryturę.

 
Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Władysława maszynisty kolejowego oraz Olgi z domu Teichman. W 1936 roku zawarł związek małżeński  z Teodozją Kliszcz (1912-1985). Mieli syna Wacława (ur.  1949 r.).

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Zygmunt Gromnicki - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Zygmunt Gromnicki - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Zygmunt Gromnicki - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Zygmunt Gromnicki - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Zygmunt Gromnicki - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Zygmunt Gromnicki - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Zygmunt Gromnicki - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Zygmunt Gromnicki - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 44–45. ISBN 83-902499-0-1.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 317. ISBN 83-211-0537-8.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 189-190.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii