Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski – Cichociemny

Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski – Cichociemny

ps.: „Garłuch”, „Pstrąg”

Włodzimierz Stanisław Klocek vel Włodzimierz Kobiela, vel Tadeusz Winiarski, vel Paweł Radelicki
po wojnie Jan Brzoza vel Włodzimierz Niewęgłowski

 

37-1076-283x400 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

por. Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski
źródło: NAC

ur. 15 stycznia 1921 r. w Krakowie, zm. 22 marca 1995 w Stanisławowie (powiat nowodworski) – uczestnik kampanii francuskiej, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, cichociemny.

 

 

odznaka-instruktor-PW-II-stopnia-300x287 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

odznaka PW II st.

Uczył się w Szkole Powszechnej im. S. Jachowicza w Krakowie, następnie w Państwowym Gimnazjum im. św. Jacka w Krakowie. Od 1934 r., w związku z przeprowadzką rodziny do Zakopanego, uczył się w Państwowym Gimnazjum im. Oswalda Balzera w Zakopanem, następnie w Liceum Humanistycznym przy Państwowym Gimnazjum im. Oswalda Balzera w Zakopanem. W maju 1939 r. zdał egzamin dojrzałości.

Działał w Przysposobieniu Wojskowym, podczas nauki w Liceum ukończył kurs PW przy 1 Pułku Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu oraz zdobył odznakę instruktorską Przysposobienia Wojskowego II stopnia.

Uprawiał narciarstwo, był pasjonatem jazdy na motorze.

 

 

II wojna światowa
St-Andrews-3-300x278 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

mozaika w St. Andrews

W kampanii wrześniowej nie zmobilizowany, ze względu na wiek. 25 września przekroczył granicę z Rumunią, internowany.

W marcu 1940 r. uciekł, przez Jugosławię i Morze Śródziemne dotarł 15 kwietnia 1940 r. do Marsylii (Francja). Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych we Francji, do 19 czerwca w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Camp de Coëtquidan. Uczestniczył w lampanii francuskiej jako działonowy baterii ciężkich moździeży.

St-Andrews-2-155x350 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

mozaika w St. Andrews

Po upadku Francji w grupie 17 osób dotarł do Zatoki Biskajskiej, następnie kutrem rybackim, później masowcem do przewozu węgla do francuskiej wyspy Île d’Yeu (departament Wandeia), stamtąd nadal masowcem, holowanym przez brytyjski statek „Ben Nevis” dotarł 22 czerwca 1940 r. do Liverpoolu (Wielka Brytania).

St-Andrews-4-300x181 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

mozaika w St. Andrews

Od 1 lipca w PSZ, przydzielony do 1 Brygady Strzelców. W październiku 1941 r. uczestniczył w zaprojektowaniu i wykonaniu kasetonu mozaikowego – daru Armii Polskiej dla miasta. Autor prac: Indianin, Ze szkicownika, Nokaut, Głowa górala, Portret mojego przyjaciela, Stary góral, Bilard, W słońcu, Walka dwóch ludzi, Projekt dyplomu sportowego, Wspomnienia z Blackpool, Autoortret, Studium (szkic). Prace znajdują się na zachodniej ścianie ratusza w St. Andrews.

Skierowany na kurs Szkoły Podchorążych Piechoty w Dundee, ukończył go 7 marca 1942 r. Awansowany na starszego strzelca podchorążego, przydzielony do samodzielnego plutonu ciężkich moździeży 3 batalionu w St. Andrews.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju.Przeszkolony ze specjalnością w dywersji i propagandzie. Zaprzysiężony na rotę AK 4 marca 1943 r. w Audley End,  przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Awansowany do stopnia podporucznika, ze starszeństwem od 19 października 1943 r.

Halifax-mk3-300x225 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 18 na 19 października 1943 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Oxygen 8” (dowódca operacji: F/O Antoni Freyer, ekipa skoczków nr: XXXIII), z samolotu Halifax JD-362 „L” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Henryk Bober, pilot – F/S Stanisław Kozłowski / nawigator – F/O Antoni Freyer / radiotelegrafista – Sgt. Alfred Pawlitta / mechanik pokładowy – Sgt. Jan Prymus / strzelec – Sgt. Jan Wernikowski / despatcher – Sgt. Stanisław Gojdź).

RAF-Foulsham-300x216 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

RAF Foulsham

Start z lotniska RAF Foulsham (113 km od Tempsford), zrzut na placówkę odbiorczą „Obrus”, w okolicach miejscowości Nieborów, 14 km od Łowicza.

Razem z nim skoczyli: kpt. Michał Wilczewski ps. Uszka oraz kurier ppor. Franciszek Młynarz ps. Biegacz. Skoczkowie przerzucili 216 tys. dolarów w banknotach oraz 80 tys. marek na potrzeby AK, a także pas z pieniędzmi dla Delegatury Rządu. Zrzucono także sześć zasobników oraz jedną paczkę.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, początkowo w mieszkaniu Gumińskich przy ul. Żelaznej, następnie u sióstr Melchiora Wańkowicza: Marii i Heleny, przy ul. Chopina 8.

 

Edward M. Tomczak – Zrzuty lotnicze i ich odbiór
na terenie powiatu (obwodu ZWZ-AK) łowickiego (1941-1944)
w: Mazowieckie Studia Humanistyczne 2001, nr 7/2 s. 63-122

 

skan1087-295x400 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

pismo The War Office Records Centre do SPP w Londynie w sprawie por. Włodzimierza Klocka – Niewęgłowskiego, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

skan1082-291x300 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

pismo matki Włodzimierza Klocka – Niewęgłowskiego do SPP, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Od grudnia 1943 r. przydzielony do Kedywu Okręg Lublin AK (obwód Lubartów w Inspektoracie Rejonowym Lublin) jako instruktor dywersji, dowódca grupy minerskiej, zastępca dowódcy oddziału partyzanckiego ppor. Bolesława Mucharskiego ps. Lekarz, w składzie 8 Pułku Piechoty Legionów AK. Zamieszkał w Lubartowie u rodziny Danielewiczów.

Uczestniczył w wielu bojowych akcjach dywersyjnych, m.in. wysadzenia niemieckich transportów wojskowych jadących z Lublina na front wschodni, na szlaku kolejowym Lublin – Parczew – Łuków, w akcji wysadzenia stacji pomp nad rzeką Wieprz w rejonie Lubartowa (luty 1944 r), wysadzenia niemieckiego transportu amunicji i pojazdów wojskowych na linii kolejowej Lublin Łuków (marzec 1944 r.), akcji na sklep dla Niemców pod Lubartowem, wielu akcjach rozbrojeniowych.

skan10842-300x189 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

notatka nt. Włodzimierza Klocka – Niewęgłowskiego, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

W maju 1944 r. przydzielony do Obwodu Biała Podlaska AK, jako dowódca nowo utworzonego oddziału paryzanckiego w rejonie Leśnej Podlaskiej.

Ok. 4 maja w Leśnej Podlaskiej aresztowany przez gestapo pod fałszywą tożsamością, jako Jan Brzoza, podczas spotkania z komendantem placówki Leśna (zastrzelony podczas próby ucieczki). 

Osadzony w Buałej Podlaskiej, następnie na zamku w Lublinie. Podczas śledztwa przyznał się do handlu dolarami. Skazany na przymusowe roboty, skierowany do prac przy budowie okopów wokół Lublina. Uciekł, dotarł do wsi Niemce, następnie 19 lipca 1944 r. do Lubartowa.

 

 

Po wojnie
IMG_5454_Okulicki-225x350 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

Kościół OO Dominikanów
Fot. O. Zdzisław Górnicki OP

W grudniu 1945 r. wstąpił do LWP, ukończył Szkołę Oficerów Piechoty nr 2 w Lublinie, przydzielony do 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki. Zdemobilizowany 5 lutego 1947 r. 22 kwietnia 1970 r. rozkazem personalnym ministra obrony narodowej  awansowany do stopnia porucznika.

IMG_5456_Tokarzewski-270x350 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

Kościół OO Dominikanów
Fot. O. Zdzisław Górnicki OP

Do 1970 r. mieszkał w Gdańsku, przy ul. Sobótki 5, jako Jan Brzoza. Pracował jako artysta malarz i rzeźbiarz (malarstwo kościelne oraz metaloplastyka). Na zlecenie pelpińskiej Kurii Biskupiej projektował i wykonywał polichromie w kościołach, m.in. w Pinczynie (1954-1956), Kuźnicy (1958-1959), Kowalewie Pomorskim (1959-1961), Lutowie (1960-1961), Starej Kiszewie (1962-1964), Kościerzynie (1962-1964), Gdynii – Chyloni (1962), Kiełpinie (1964-1965), Czarnej Dąbrówce (1967-1969), Kozinie (1970-1971), Mikorowie (1971-1972).

Od stycznia 1967 r. do lipca 1975 r. dekorator w Przedsiębiorstwie Handlu Spożywczego, Oddział w Starogardzie Gdańskim. Od 1970 r. zamieszkał w Kościerzynie.

Zaprojektował i wykonał dla kościoła OO. Dominikanów w Warszawie przy ul. Freta 10 tablice upamiętniające komendantów głównych Armii Krajowej: Michała Tokarzewskiego – Karaszewicza ps. Torwid, Stefana Roweckiego ps. Grot, Tadeusza Komorowskiego ps. Bór, Leopolda Okulickiego ps. Niedźwiadek. Wykonał rzeźbę głowy papieża Jana Pawła II, którą przekazano do Rzymu jako dar miasta Gdańska.

IMG_5460_Rowecki-257x350 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

Kościół OO Dominikanów
Fot. O. Zdzisław Górnicki OP

IMG_5436_Iranek-300x216 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

Kościół OO Dominikanów
Fot. O. Zdzisław Górnicki OP

W 1979 r. wyjeżdżał do Wielkiej Brytanii, prawdopodbnie w związku ze staraniami o paszport, 11 marca 1978 r. zarejestrowany przez Wydział IV WUSW w Gdańsku jako właściciel lokalu kontaktowego SB o kryptonimie „Lipa”. Wyrejestrowany 28 września 1981 r.

Zmarł 22 marca 1995 r. w Domu Pomocy Społecznej „Betania” w Stanisławowie k. Pomiechówka, pochowany w Warszawie, na cmentarzu na Wólce Węglowej.

 

Dziękuję przeorowi OO Dominikanów, O. Mirosławowi Sanderowi OP
oraz O. Zdzisławowi Górnickiemu OP   za życzliwą pomoc i udostępnienie fotografii

 

Awanse
IMG_5453_Komorowski-262x350 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

Kościół OO Dominikanów
Fot. O. Zdzisław Górnicki OP

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Aleksandra działacza niepodległościowego, starszego asesora w PKP oraz Heleny z domu Bylica. Rodziny nie założył.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Włodzimierz Klocek-Niewęgłowski - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 4. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2011, s. 95–98. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 337. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 179.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski