Władysław Maksyś – Cichociemny

Władysław Maksyś – Cichociemny

ps.: „Azot”, „Chrom”, „Miś”, „Janusz”

Władysław Henryk Aleksander Maksyś
vel Mieczysław Pytlasiński, vel Maksymilian Pytalski, vel Janusz Sokołowski, vel Janusz Barcicki

 

37-1052-282x400 Władysław Maksyś - Cichociemny

por Władysław Maksyś
źródło: NAC

Ur. 27 czerwca 1913 r. w Lesku, zm. 22 grudnia 1995 r. w Warszawie – oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer wywiadu ofensywnego Armii Krajowej,  cichociemny.

 

 

Uczył się w powszechnej szkole koedukacyjnej, od 1925 r. w Gimnazjum Towarzystwa Wychowawczo – Oświatowego „Przyszłość”, w 1934 r. zdał egzamin dojrzałości.

W latach 1935-1939 studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej, podczas studiów członek Polskiej Korporacji Akademickiej Patria. W 1939 r. na praktyce w największym warszawskim, jednym z największych w Europie, browarze Habersbuscha i Scheille.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej nie zmobilizowany. 7 września wraz z kilkunastoma kolegami wyjechał z Warszawy do Lwowa, powrócił pod koniec września.

Od listopada działacz i kurier Związku Oficerów Rezerwy. W styczniu i lutym 1940 r. podejmował próby przekroczenia granicy z Węgrami, 29 marca udało mu się przekroczyć granicę ze Słowacją, dotarł do ambasady R.P. w Budapeszcie.

Od połowy kwietnia 1940 r. we Francji, wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w Coëtquidan, od 18 kwietnia przydzielony do 3 Pułku Artylerii Lekkiej, następnie w zgrupowaniu artylerii przeciwlotniczej w Saint – Nazaire.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

Po upadku Francji ewakuowany 20 czerwca statkiem m/s „Sobieski”, dotarł do Plymouth (Wielka Brytania). Przydzielony do 1 dywizjonu artylerii przeciwlotniczej.

 

Halina Waszczuk-Bazylewska – Od WW-72 do „Liceum”
w: Niepodległość i Pamięć 1997 r., nr 4/1 (7) [1], s. 153-176

 

 

Cichociemny
Halifax-mk3-300x225 Władysław Maksyś - Cichociemny

Handley Page Halifax

button-zrzuty_200-150x150 Władysław Maksyś - CichociemnyZgłosił sie do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w wywiadzie, od 16 maja do 27 grudnia 1942 r., uczestnik Oficerskiego Kursu Doskonalącego Administracji Wojskowej w Londynie (kryptonim polskiej szkoły wywiadu, zwanej przez Cichociemnych „kursem gotowania na gazie”). Zaprzysiężony na rotę AK 29 grudnia 1942 r. Awansowany do stopnia podporucznika ze starszeństwem od 12 marca 1943 r.

Zrzucony do Polski w nocy z 13 na 14 marca 1943 roku, w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji „Window” (dowódca operacji: F/O Mieczysław Kuźnicki, ekipa skoczków nr: XXIV), z samolotu Halifax HR-666 „E” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – W/O Stanisław Mierniczek, pilot – F/O Jan Polnik / nawigator – F/O Mieczysław Kuźnicki / radiotelegrafista – F/S Edward Janik / mechanik pokładowy – Sgt. Henryk Chętkowski / strzelec – F/O Zdzisław Markiewicz).

Tempsford-300x222 Władysław Maksyś - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Żbik”, w okolicach miejscowości Lelów, 8 km od Koniecpola.

Razem z nim skoczyli: por. Antoni Chmielowski ps. Wołk, por. Stefan Ignaszak ps. Drozd, ppor. Stefan Jasieński ps. Alfa. Skoczków podjął oddział ppor. Henryka Furmańczyka ps. Henryk.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, od kwietnia 1943 r. przydzielony jako oficer wywiadu ofensywnego AK do Oddziału II Komendy Głównej AK, ośrodek wywiadowczy „1AW”, następnie w „51KK”, w sekcji „Zachód”. Od października 1943 r. w ekspozyturze „Lombard” jako inspektor sieci wywiadowczych m.in. w Wiedniu, Berlinie, Królewcu, Elblągu.

 

Maciej Żuczkowski – Wywiad Armii Krajowej
w: Pamięć.pl nr 4-5/2012, Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, s. 44 – 49

 

Andrzej Pepłoński – Współdziałanie Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza
z Secret Intelligence Service w okresie II wojny światowej
w: Słupskie Studia Historyczne 2003 r. nr 10, s. 149-165

 

W Powstaniu Warszawskim nie ujawnił się, 5 września 1944 r. wywieziony przez Niemców z Warszawy do obozu w Pruszkowie. Uciekł, przebywał w Podkowie Leśnej, Żyrardowie, Mogielnicy nad Pilicą.

W styczniu 1945 r. powrócił do Warszawy, w marcu 1945 r. nawiązał kontakt z Narodowymi Siłami Zbrojnymi.

 

dr Andrzej Suchcitz – Wywiad Armii Krajowej
źródło: Koło Byłych Żołnierzy Armii Krajowej – Oddział Londyn
www.polishresistance-ak.org

 

 

Po wojnie

Od 9 września 1945 r. do 13 marca 1946 r. urzędnik w firmie budowlanej „inż. Piotrowski i S-ka” w Katowicach, od 1 kwietnia 1946 r. jako kierownik Śląskiej Przetwórni Spożywczej „Trzy Korony”.  Ujawnił się w 1947 r. w Katowicach, w związku z tzw. amnestią.

Od 9 czerwca 1949 r. jako samodzielny referent ds. importu w Przedsiębiorstwie Zjednoczenia Przemysłowego Surogatów Kawowych i Namiastek Spożywczych w Warszawie, następnie m.in. jako starszy ekonomista w Spółdzielni Pracy Konserwatorsko – Remontowej „Naprawa”, jako zastępca kierownika ds. administracyjno – finansowych Zakładu Produkcji Chemicznej Zjednoczonych Zespołów Gospodarczych „Inco”, ekonomista w Przedsuiębiorstwie Obrotu Produktami Naftowymi „CPN” w Warszawie.

Od 1 marca 1965 r. do czerwca 1972 r. kierownik wydziału zatrudnieniaZarządu Budownictwa Mieszkaniowego Warszawa – Stare Miasto, od 15 czerwca 1973 r. do 31 marca 1979 r.  inspektor kontroli w Zespole Przemysłu i Biurze Nadzorczym. Od kwietnia 1979 r. na emeryturze.

Zmarł 22 grudnia 1995 r. w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

 

 

Wkład polskiego wywiadu w 1945 r. ocenił oficer łącznikowy MI6 (1940-1946) Wilfred Dunderdale:
„Spośród 45 770 raportów wywiadowczych z okupowanej Europy, które dotarły w czasie wojny do aliantów,
22 047, czyli 48 procent pochodziło ze źródeł polskich (…)
Wynika z tego, że w ciągu ostatnich pięciu lat polscy agenci w Europie pracowali bez przerwy
i że dostarczyli oni, mimo wielkiego zagrożenia dla siebie i swoich rodzin,
wielką ilość materiału wszelkiego rodzaju i obejmującego wiele tematów.”
W wywiadzie AK pełniło służbę 37 Cichociemnych…

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Mikołaja geometry oraz Anny z domu Meẏer. W 1944 r. zawarł związek małżeński z Krystyną z domu Kielecką (1919–1985). Mieli dwóch synów: Janusza (ur. 1949 r.) oraz Adama (ur. 1951 r.).

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Władysław Maksyś - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Władysław Maksyś - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Władysław Maksyś - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Władysław Maksyś - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Władysław Maksyś - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Władysław Maksyś - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Władysław Maksyś - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Władysław Maksyś - Cichociemny

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 85–86. ISBN 83-902499-0-1.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 362. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 142.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski