Stefan Górski – Cichociemny

Stefan Górski – Cichociemny

ps.: „Brzeg”, „Zdrój”

GÓRSKI-Stefan-ppor-piech-rez-222x300 Stefan Górski - Cichociemnyvel Stefan Gawłowski, Antoni Górski, Stefan Marceli

 

Ur. 27 kwietnia 1922 w Poznaniu, zm. 27 września 1948 w Warszawie) – oficer Armii Krajowej, podporucznik piechoty rezerwy, cichociemny.

Uczył się w Gimnazjum Państwowym im I.J. Paderewskiego w Poznaniu i tam  zdał tzw. małą maturę w 1939 roku. Harcerz zastępu „Orłów” 16 Poznańskiej Drużyny Harcerzy im. gen. Józefa Bema.

II wojna światowa

Służył w wojskowych służbach pomocniczych (łączność ZHP w Poznaniu). 19 września z grupą harcerzy przekroczył granicę polsko-węgierską. W listopadzie we Francji ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego, jednak w grudniu urlopowany dla dokończenia nauki. Od czerwca 1940 roku w Wielkiej Brytanii, gdzie uczył się w polskim gimnazjum w Londynie.

13 października 1940 roku powołany do wojska, od maja 1942 roku w 1 batalionie strzelców podhalańskich 1 Brygady Strzelców.  Od 20 września 1941 do 11 marca 1942 na kursie Szkoły Podchorążych.

Cichociemny

Zgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu w dywersji zaprzysiężony 4 sierpnia 1943 roku, przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi (Włochy). Zrzucony do Polski w nocy z 16 na 17 kwietnia 1944 roku w operacji lotniczej „Weller 12”, na placówkę „Kanapa” w Książenicach pod Grodziskiem Mazowieckim, 26 km od stacji kolejowej Warszawa Główna. Skoczkowie przerzucili 439 tys. dolarów, ale cześć z nich (dwie paczki) zaginęła.

Razem z nim skoczyli: Gustaw Heczko ps. Skorpion, Marian Kuczyński ps. Zwrotnica, Aleksander Tarnawski ps. Upłaz.

Od lipca 1944 w Okręgu Łódź AK, instruktor dywersji i dowódca plutonu w Obwodzie Piotrków Trybunalski. Był także zastępcą komendanta miasta Piotrków i dowódcą 1 kompanii.

Po wojnie

Ujawnił się przed „Komisją Likwidacyjną byłej AK”. 13 marca 1045 podjął studia na Akademii Handlowej, a następnie na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Uprawiał lekką atletykę w barwach Warty Poznań, w 1946 został mistrzem Polski w sztafecie 3 x 1000 m.

Represje

22 listopada 1947 roku aresztowany przez UB. Okrutnie przesłuchiwany w WUBP w Poznaniu, od 31 grudnia 1947 w warszawskim więzieniu na Mokotowie. W sfingowanym procesie oskarżony o zorganizowanie jako agent brytyjskiego Inteligence Service własnej siatki szpiegowskiej w Poznaniu. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie 4 sierpnia 1948 roku skazał go na śmierć . Egzekucję wykonano w więzieniu, 27 września 1948 roku. Dopiero 17 kwietnia 1959 roku Zarząd Sądownictwa Wojskowego poinformował o egzekucji matkę Kazimierę Górską.

Rehabilitacja

Matka podjęła próbę rehabilitacji Syna po raz pierwszy w 1962 r. Dopiero jednak w 1980/1990 po wniosku o rewizję, złożonym przez Krąg Harcerski Szesnastaków „BEMAK”,  sprawę podjął rzecznik Praw Obywatelskich.

7 marca 1991 roku Sąd Najwyższy Izby Wojskowej uniewinnił Stefana Górskiego i innych oskarżonych. 5 lutego 1992 roku Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich uznał wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 4 sierpnia 1948 roku za nieważny.

Awanse

kapral podchorąży – ze starszeństwem od 1 sierpnia 1942
podporucznik – ze starszeństwem od 17 kwietnia 1944

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Zasługi ZHP z rozetą i mieczami.

Upamiętnienie

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Stefan Górski - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych Cichociemnych

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Stefan Górski - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych w Sali Tradycji JW GROM

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych – spadochroniarzy z Anglii i Włoch, poległych za niepodległość Polski. Wśród wymienionych 110 poległych cichociemnych jest Stefan Górski.

W 1986 roku Kresowa Oficyna Podziemna Poczta Polowa Solidarności wydała serię/bloczek 8 znaczków cichociemnych pt. Spadochroniarzom Armii Krajowej zamordowanym przez UB PRL-u. Na jednym z ośmiu znaczków jest Stefan Górski.

Na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, w tzw. Kwaterze na Łączce istnieje symboliczna wspólna mogiła zamordowanych przez komunistyczne organy bezpieczeństwa publicznego, w tym Stefana Górskiego.

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Wikipedia
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 53–55. ISBN 8390249952.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 316. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 204–205.