Mieczysław Kwarciński – Cichociemny

Mieczysław Kwarciński – Cichociemny

ps.: „Ziut”, „Jaskółka”, „Leszcz”

Mieczysław Józef Kwarciński vel Józef Bartołomowicz, vel Mieczysław Skwarczyński, vel Władysław Wilczyński, vel Karol Niedźwiedzki

 

37-1033-286x400 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

kpt. Mieczysław Kwarciński
źródło: NAC

ur. 25 listopada 1912 r. w Nowym Sączu, zm. 23 lutego 1978 r. w Londynie – nauczyciel, inżynier, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, WiN, więzień NKWD, skazany na śmierć, cichociemny

 

 

Od 1919 r. uczył się w szkole powszechnej im. S. Konarskiego w Nowym Sączu, następnie w Państwowym Seminarium Męskim im. J. Długosza w Starym Sączu, w 1932 r. zdał egzamin dojrzałości oraz uzyskał uprawnienia nauczyciela szkół powszechnych.

Od 1 października 1932 r. w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej do 10 lutego 1933 r. Od 18 września 1933 r. uczestnik dywizyjnego kursu Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 4 Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie 21 Dywizji Piechoty Górskiej.

Po jego ukończeniu na praktyce, 16 lipca 1934 r. przydzielony do 3 kompanii ciężkich karabinów maszynowych 3 Pułku Strzelców Podhalańskich w Bielsku, 17 września 1934 r. przeniesiony do rezerwy. Awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1936 r.

Po praktyce telegraficznej na stacji PKP w Nowym Sączu, od 1 stycznia 1935 r. podjął pracę w PKP jako dyżurny ruchu, kolejno na stacjach: Nowy Sącz, Tymbark, od 15 grudnia 1938 r. Cieszyn Zachodni. Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej 1939 r. nie zmobilizowany. Po ewakuacji stacji Cieszyn Zachodni pracował na stacjach: Rzeszów, Tarnów, Lwów Podzamcze, Zaleszczyki. Od 12 października u rodziców w Nowym Sączu. Od 1 stycznia 1940 r. wezwany przez niemieckiego naczelnika stacji Nowy Sącz do pracy na stacji kolejowej Męcina, tam do 13 maja 1940 r.

Wraz z dwoma kolegami przez Czerecz przekroczył granicę ze Słowacją, nastepnie w rejonie Preszowa 17 maja 1940 r. granicę z Węgrami. Po uzyskaniu dokumentów w ambasadzie R.P. w Budapeszcie dotarł 23 maja do Splitu (Jugosławia). 27 maja wypłynął statkiem „Patris”, dotarł 1 czerwca do Marsylii (Francja).  21 czerwca 1940 r. w Carpiagne wstąpił do Polskich Sił ZBrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

ms-Batory-300x102 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

m/s Batory

Po upadku Francji ewakuowany z St. Jean de Luz statkiem m/s Batory, dotarł 25 czerwca 1940 r. do Plymouyh (Wielka Brytania). Do 1 września w obozie Crawford, od 17 września 1940 r. przydzielony jako zastępca dowódcy plutonu ciężkich karabinów maszynowych 7 batalionu 3 Brygady Kadrowej Strzelców w Moffat. Od 10 lutego 1942 r. przydzielony do 1 Samodzielnej Brygady Spadichronowej.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Mieczysław Kwarciński - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji oraz radiotelegrafii, zaprzysiężony na rotę AK 7 kwietnia 1942 r., awansowany na stopień porucznika ze starszeństwem od 25 stycznia 1943 r.

Halifax-mk3-300x225 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 25 na 26 stycznia 1943 roku,  w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Screwdriver” (dowódca operacji: P/O Kingsford-Smith, ekipa skoczków nr: XVIII), z samolotu Halifax DT-726 „H” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – P/O Kingsford-Smith / i in.).

Tempsford-300x222 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę „Krzak”, 16 km od Łowicza.

Razem z nim skoczyli: Bronisław Grun ps. Szyb, Władysław Miciek ps. Młot. Skoczków zrzucono w rejonie placówki, nie zrzucono zasobników, bo placówka odbiorcza nie wyłożyła świateł sygnalizacyjnych. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy po locie trwającym 12 godzin 22 minuty.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, mieszkał przy ul. Hipotecznej 3/6 u Heleny Gabriel.

Od stycznia 1943 r. przydzielony do organizacji dywersyjnej Kedyw Okręgu Lublin AK jako oficer dywersji Inspektoratu Rejonowego Radzyń AK.

 

Edward M. Tomczak – Zrzuty lotnicze i ich odbiór
na terenie powiatu (obwodu ZWZ-AK) łowickiego (1941-1944)
w: Mazowieckie Studia Humanistyczne 2001, nr 7/2 s. 63-122

 

cc-Kwarcinski-236x350 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

Mieczysław Kwarciński

Od października 1943 r. przydzielony do Inspektoratu Rejonowego Zamość AK jako dowódca radiostacji Wanda 77 oraz dowódca plutonu radio, następnie dowódca kompanii łączności i radiostacji Wanda 28. Od grudnia 1943 r. do marca 1944 r. instruktor na kursie podchorążych, w oddziale ppor. Tadeusza Kuncewicza ps. Podkowa, operującym w Lasach Zwierzynieckich, rejonie Kawęczyna, Florianki, Maziarzy oraz Bondyrz.

Odznaka-9-PPLeg-300x299 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

Odznaka 9 PPLeg.

Od 22 marca 1944 r. oficer łączności 9 Pułku Piechoty Legionów AK, od 22 lipca 1944 r, dowódca łączności 3 Dywizji Piechoty Legionów AK.

Uczestnik wielu bojowych akcji dywersyjnych, m.in. w nocy 12/13 maja 1944 r. jako dowódca grupy minerów uczestniczył w wysadzeniu mostu kolejowego na rzece Wieprz w Zwierzyńcu (Rudka). Awansowany na stopień kapitana 22 lipca 1944 r., zweryfikowany ze starszeństwem od 4 czerwca 1945 r.

30 lipca 1944 r. 9 Pułk Piechoty Legionów AK złożył broń oddziałom sowieckim, po zawiadomieniu Londynu, zdał radiostację, wyruszył do Warszawy.

Aresztowany w Falenicy, wywieziony do Majdanka, uciekł, 22 sierpnia 1944 r. dotarł do Szczebrzeszyna. Nawiązał konspiracyjne kontakty z oficerami z 9 PPLeg., utrzymywał łączność radiową z Londynem. Nadał ok. 20 depesz m.in. z rejonu Kawęczyna, Szperówki, Nielisza, Łabuni, Pawłowki, Kalinówki, Tyszowic, Siemięża, tropiony przez oddziały radiopelengacyjne.

odznaka-NKWD-245x350 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny19 listopada 1944 r. w Szczebrzeszynie aresztowany w związku z planowaniem porwania wraz z kolegą ppor. Zygmuntem Kopeć ps. Doniec, sowieckiego samolotu w celu wydostania się z Polski do Włoch. W tym celu nawiązali kontakt z sowieckim lotnikiem, prawdopodobnie uległ prowokacji NKWD. Od 13 grudnia 1944 r. osadzony w więzieniu na Zamku Lubelskim. Oskarżony o to, że  „należał do takiej organizacji AK mającej na celu obalenie Demokratycznego  ustroju [pisownia oryginału] Państwa Polskiego i biorąc w niej szynny udział w charakterze oficera łączności (…), utrzymywał kontakt pomiędzy oddziałami i członkami (…) AK jak również Rządem Emigracyjnym w Londynie za pomoca radiostacji (…) bezp prawnego zezwolenia władzy przechowywał w mieszkaniu Kuklińskiego Michała (…) w wiosce Siemiesz, pow. Tomaszów (…) dwie (…) radiostacje typu A-4 (…), ponadto nie zgłosił się do mobilizacji”. 2 lutego 1945 r. skazany przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie na śmierć.

W nocy 18/19 lutego 1945 r. uwolniony dzięki wspólnej akcji 12 wartowników z Batalionu Ochrony Jeńców, dowodzonych przez plut. Józefa Mazurkiewicza ps. Ryszard oraz kilkudziesięciu żołnierzy AK (wg. K.A.Tochmana – 40), m.in. ppor. Wojciecha Rokickiego oraz sierż. Stanisława Łukasika.

wiezienie-zamek-Lublin-300x174 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

więzienie – Zamek Lublin

Po zlikwidowaniu dowódcy warty i jednego z wartowników oraz otwarciu cel nr 2 i 3, w których osadzono skazanych na śmierć, oprócz Niego uwolniono także dziesięciu więźniów: mjr. Konstantego Witkowskiego ps. Miller, dowódcę 35 Pułku Piechoty AK, kpt. Stefana Dębickiego ps. Kmicic, kpt. Stanisława Chmielewskiego vel  Kazimierza Burskiego, kpt. Antoniego Wieczorka ps. Ścibor,  Stanisława Augustynowicza, Jana Flisiaka, Stanisława Gębałę vel Gębalę, Aleksego Kina, Leonarda Majchrzaka vel Woźniaka, sierż Leonarda Malaniuka ps. Unita, radiotelegrafistę.

Wraz z więżniami uciekło także dwunastu więziennych wartowników z Batalionu Ochrony Jeńców: plut. Zygmunt Grymko, plut. Józef Mazurkiewicz, plut. Władysław Ostapiński, kpt. Stanisław Zawisza, kpr. Edward Sokołowski, kpr. Ferdynand Ryndo, kpr. Edward Mrok, kpr. Jan Jendrzejewski, st. strz. Józef Nausz, st. strz. Eugeniusz Lis, strz. Jan Kołodziej.

 

Maciej Gelberg – Straceńcza ucieczka skazanych na stracenie
w: Kombatant – biuletyn UdSKiOR, luty 2015 r., nr 2 (290) s. 15 – 18

 

 

Po wojnie

Krzyz_Zrzeszenia_WiN Mieczysław Kwarciński - CichociemnyPozostał w konspiracji, działał w organizacji WiN, od marca 1945 r. na Zamojszczyźnie. Do października 1945 r. utrzymywał łączność z Londynem, nadając z powiatu tomaszowskiego i zamojskiego. W październiku 1945 r. wraz z kpt. Stanisławem Książkiem ps. Wyrwa, inspwktorem WiN, ukrył radiostację w Zwierzyńcu.

Wyjechał z Polski, dotarł do 1 Samodzielnej brygady Spadochronowej stacjonującej w Niemczech. Od 31 grudnia 1945 r. przydzielony do Spadochronowego Ośrodka Zapasowego oraz Centrum Wyszkolenia Spadochronowego.

spp_londyn-300x215 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

siedziba Komisji Likwidacyjnej Specjalnej, później SPP w Londynie

11 lutego 1946 r. zameldował się w Komisji Likwidacyjnej Specjalnej Sztabu Głównego w Londynie. Wstąpił do polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, przydzielony do 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej.

12 kwietnia 1945 r. Prokuratura Wojskowa Okręgu Lublin wydała za Nim list gończy, po ustawie o amnestii Wojskowy Sąd Okręgu VII w Lublinie zmienił wyrok śmierci na dwanaście i pół roku więzienia, 11 czerwca 1956 r. Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego zmienił wyrok na osiem lat i dwa miesiące więzienia.

Od 1 października 1946 r. w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia, od 1 paźdzernika 1948 r. zdemobilizowany.

Pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, zamieszkał w Londynie, pracował jako inżynier.

Zmarł 23 lutego 1978 r. w Londynie, 13 maja 1978 r. urnę z prochami przewieziono do Polski, złożono na cmentarzu komunalnym w Nowym Sączu

 

 

Awanse
  • podporucznik – ze starszeństwem od 1 stycznia 1936 r.
  • porucznik – ze starszeństwem od 25 stycznia 1943 r.
  • kapitan – 22 lipca 1944 r., zweryfikowany ze starszeństwem od 4 czerwca 1945 r.

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Józefa, ślusarza w PKP oraz Wandy z domu Wilczyńskiej. Rodziny nie założył.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Mieczysław Kwarciński - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Mieczysław Kwarciński - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Mieczysław Kwarciński - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Mieczysław Kwarciński - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Mieczysław Kwarciński - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Mieczysław Kwarciński - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 91–93. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 351. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 110-111.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski