Feliks Dzikielewski – Cichociemny

Feliks Dzikielewski – Cichociemny

ps. „Oliw”, „Oliwa”, „Rudolf”, „Takster”

vel Feliks Olawski

 

Dzikielewski_Feliks-218x300 Feliks Dzikielewski - Cichociemny

ppłk Feliks Dzikielewski
źródło: NAC

Ur. 19 listopada 1906 r. w Osowie (powiat gołdapski), zm. 9 maja 1986 r. w Warszawie – podpułkownik łączności, oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, WiN, uczestnik Powstania Warszawskiego, łącznościowiec, represjonowany przez UB, cichociemny.

 

 

Od 1914 r. uczył się w prywatnej szkole, następnie od  1922 r. w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim im. G. Piramowicza w Suwałkach. W 1926 r. zdał ezgamin dojrzałości.

41_Suwalski_Pulk_Piechoty-246x350 Feliks Dzikielewski - Cichociemny

odznaka 41 SPP

Od 1 października 1926 r. w Szkołle Podchorążych Piechoty w Ostrowi – Komorowie, po jej ukończeniu 14 lipca 1927 r., na praktyce w 41 Suwalskim Pułku Piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Od  31 października 1927 r. do 9 października 1930 r. w Szkole Podchorążych Inżynierii w Warszawie.

Awansowany na stopień podporucznika 15 sierpnia 1929 r., od 10 października 1930 r. jako instruktor kompanii przydzielony do 3 Batalionu Telegraficznego w Grodnie 29 Dywizji Piechoty. Od 31 grudnia 1932 r. dowódca Kompanii Telegraficznej 29 Dywizji Piechoty w Grodnie. Awansowany na stopień porucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1933 roku. Od 14 kwietnia do 31 maja 1934 r.  także szef łączności 29 Dywizji Piechoty.

Awansowany na stopień kapitana ze starszeństwem od 15 marca 1938 r. Od 1 kwietnia 1938 r. w 76 Lidzkim Pułku Piechoty im. Ludwika Narbutta. Od 28 października 1938 r. dowódca łączności Pułku Korpusu Ochrony Pogranicza „Wilejka”.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej 1939 r. jako oficer łączności 207 Pułku Piechoty 35 Dywizji Piechoty (rezerwowej). Uczestniczył w walkach Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”, od 12 września w obronie Lwowa.

18 września 1939 r. wraz z innymi oficerami  przekroczył granicę z Węgrami, internowany. 20 listopada 1939 r. uciekł, przez Jugosławię oraz Włochy dotarł do Francji. 5 grudnia 1939 r. wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim, przydzielony jako dowódca kompanii w Centrum Wyszkolenia Łączności w Wersalu.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Po upadku Francji, od 26 czerwca 1940 r. w Wielkiej Brytanii, wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim, przydzielony jako dowódca kompanii łączności Centrum Wyszkolenia Łączności, następnie jako dowódca 3 kompanii łączności 3 Brygady Kadrowej Strzelców.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Feliks Dzikielewski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w łączności, zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 5 października 1942 roku.

Halifax-mk3-300x225 Feliks Dzikielewski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy 16/17 lutego 1943 roku w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Vice” (dowódca operacji: F/O Radomir Walczak, ekipa skoczków nr: XX), z samolotu Halifax DT-727 „K” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S/ Karol Twardawa, pilot – F/S Tadeusz Żabicki / nawigator – F/O Radomir Walczak / i in.).

Tempsford-300x222 Feliks Dzikielewski - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Lila” w Kampinosie, 12 km od Mińska Mazowieckiego. Był to drugi lot mjr cc „Oliwa” (z ekipą w zmienionym składzie), w poprzednim (25/26 stycznia) zadanie nie mogło zostać wykonane.

Razem z nim skoczyli: kpt. Tadeusz Burdziński ps. Malina, plt. Stanisław Kazimierczak ps. Ksiądz, plt. Michał Parada ps. Mapa. Skoczkowie przerzucili 228 tys. dolarów w banknotach oraz 270 tys. marek na potrzeby AK. Zrzucono także 6 zasobników oraz 2 bagażniki.

Po skoku awansowany na stopień majora, przydzielony do Dowództwa Wojsk Łączności Oddziału V (łączność) Komendy Głównej AK jako kierownik Referatu III, także Referatu II (wywiad techniczny, dywersja i sabotaż na liniach komunikacyjnych, łączność). Od listopada 1943 r. pełnił obowiązki szefa sztabu Wojsk Łączności.

 

Zbigniew Mierzwiński – Spadochroniarze Armi Krajowej
i jeden z nich – cichociemny podpułkownik „Oliw” – Feliks Dzikielewski
w: „Niepodległość i Pamięć” nr 14/1 (25), s. 147 – 151

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Feliks Dzikielewski - Cichociemny

 

W Powstaniu Warszawskim w II rzucie Komendy Głównej AK, w dyspozycji mjr. Jerzego Uszyckiego ps. Ort, dowódcy Wojsk Łączności. Pod koniec sierpnia jako ochotnik uczestniczył w ataku na budynek centrali telefonicznej przy ul. Piusa XI (tzw. mała PAST-a).

Pod koniec Powstania przydzielony jako szef Oddziału I Departamentu Łączności Ministerstwa Obrony Narodowej. Po upadku Powstania 2 października 1944 r. wyszedł z Warszawy wraz z ludnością cywilną.

Od października 1944 r. oficer Oddziału V KG AK,przydzielony do nadzoru nad łącznością podczas operacji zrzutowych oraz typu „Most” (z lądowaniem). Od grudnia 1944 r. wraz z mjr. Antonim Klimasen ps. Perć w ochronie Wincentego Witosa, prezesa Stronnictwa Ludowego.

 

Zbigniew S. Siemaszko – Łączność radiowa Sztabu N.W. w przededniu Powstania Warszawskiego
w: Instytut Literacki Paryż, 1964 r., Zeszyty Historyczne nr. 6, s. 64 – 116

 

Zbigniew S. Siemaszko – Ośrodek Cichociemnych Łącznościowców
Anstruther – Auchtertool – Polmont
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Po wojnie

memorial-WiN-243x350 Feliks Dzikielewski - CichociemnyKrzyz_Zrzeszenia_WiN Feliks Dzikielewski - CichociemnyPo rozwiązaniu Armii Krajowej pozostał w konspiracji, od czerwca 1945 r. szef łączności Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, następnie id 2 września 1945 r. Kierownik Łączności Technicznej w I Zarządzie WiN. Na sugestię płk Jana Rzepeckiego, ujawnił się 20 listopada 1945 r. w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie.

Od końca 1945 r. rozpracowywany przez MBP, kilkakrotnie odrzucił propozycje współpracy z UB.

Od marca 1946 r. członek PSL, działał w nim do września 1947 roku. Od czerwca do września 1946 r. podjął pracę w Związku Zawodowym Muzyków, od października 1946 r. w Przedsiębiorstwie Państwowym Technicznej Obsługi Rolnictwa w Łodzi.

14 października 1950 r. w Warszawie aresztowany przez UB pod zarzutem szpiegostwa. 23 maja 1951 roku zwolniony z braku dowodów winy. Inwigilowany i szykanowany, nie mógł znaleźć pracy.

Od 1 marca 1953 r. technik, następnie starszy referent w Warszawskim Przedsiębiorstwie Robót Telekomunikacyjnych. Od 18 lipca 1957 r. kierownik sekcji łączności w Wydziale Operacyjnym Komendy Głównej Straży Pożarnej. Od 31 grudnia 1971 r. na emeryturze.

Zmarł 9 maja 1986 roku w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Powązkowskim kw. A41 rz. 3 gr. 1.

 

Zbigniew S. Siemaszko – Cichociemni Łącznościowcy
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Andrzeja rolnika i Franciszki z domu Chmielewskiej. W 1937 r. zawarł związek małżeński z Heleną z domu Dobkowską (ur. 1907 r.), urzędniczką. Mieli dwoje dzieci: Andrzeja (ur. 1935 r.) dr i.nż w Ministerstwie Energetyki oraz Lucynę Małgorzatę (ur. 1939 r.) mgr inż. w Ministerstwie Edukacji Narodowej, zamężną Czajkowską.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Feliks Dzikielewski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Feliks Dzikielewski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Feliks Dzikielewski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Feliks Dzikielewski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Feliks Dzikielewski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Feliks Dzikielewski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Feliks Dzikielewski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Feliks Dzikielewski - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz — Meble”, 1994, s. 36–37. ISBN 8390249901.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 307. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 118.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii