Tadeusz Tomaszewski – Cichociemny

Tadeusz Tomaszewski – Cichociemny

ps.: „Wąwóz”, „Parów”

Tadeusz Stanisław Tomaszewski

 

TOMASZEWSKI-Tadeusz-ppor-piech-rez-300x385 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

ppor. Tadeusz Tomaszewski
źródło: JW GROM

ur. 1 stycznia 1917 w Płocku, prawdopodobnie zamordowany po 5 sierpnia 1944 w Warszawie, podczas rzezi Woli – podporucznik piechoty, podoficer Wojska Polskiego, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny

 

 

Uczył się w Gimnazjum im. Stanisława Małachowskiego w Płocku, w 1937 r. zdał egzamin dojrzałości.

Od 1938 r. w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Dęblinie, po jej ukończeniu w 1939 r. od 24 sierpnia do 18 września 1939 r. w 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej.

 

 

World War II

cc-Tomaszewski-36ppLA_1939-300x240 Tadeusz Tomaszewski - CichociemnyW kampanii wrzesniowej do 18 września, w (prawdopodobnie 1 batalion) 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej,  w składzie 28 Dywizji Piechoty (Armia „Łódź”). Uczestniczył w walkach na linii obrony Ożarów – Wierzbice – Popowice – Kadłub, od 2 września na linii Masłowice – Chotów – Gaszyn – Krzyworzeka, od 3 września wzdłuż rzeki Warty na linii: Rychłocice – Strumiany – Burzenin. Do 29 sierpnia na pozycjach wzdłuż linii: Górki Grabieńskie – Grabno – Zamość. Od 6 września odwrót w kierunku na Pabianice, ciężka walka m.in. z udziałem niemieckich czołgów 7 września w rejonie miejscowości Czyżeminek, następnie odwrót w kierunku na Skierniewice, później Brwinów i Puszcza Kampinoska.

19 września przekroczył granicę w Węgrami, od maja 1940 r. we Francji. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim, przydzielony do 8n Pułku Piechoty 3 Dywizji Piechoty, awansowany na stopień kaprala podchorążego.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

1_batalion_strzelcow_podhalanskich_oznaka_rozpoznawcza-300x299 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

odznaka 1BSP

cc-Tomaszewski-TOBIE_OJCZYZNO_Płock_wystawa-700px-249x350 Tadeusz Tomaszewski - CichociemnyPo upadku Francji od 22 czerwca w Wielkiej Brytanii, od lipca przydzielony do 1 Batalionu Strzelców Podhalańskich 1 Samodzielnej Brygady Strzelców.

Od 11 marca do czerwca 1942 r. w Szkole Kierowców Samochodowych przy 1 Brygadzie Strzelców.

Od 17 maja 1943 r. na stażu w oddziałach brytyjskich. Od 5 października 1943 r. przeniesiony do Sekcji Dyspozycyjnej Sztabu Naczelnego Wodza.

 

Vade Mecum Żołnierza – Kierowcy, 1941
skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

 

 

Silent Unseen
Halifax-mk3-300x225 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

Handley Page Halifax

button-zrzuty_200-150x150 Tadeusz Tomaszewski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 23 września 1943 w Audley End, awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 1 marca 1944. Przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi (Włochy).

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy 30/31 maja 1944 w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 30” (dowódca operacji: S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz, ekipa skoczków nr: LVI), z samolotu Halifax JP-222 „E” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/L Gerard Kunowski / nawigator – S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz / radiotelegrafista – P/O Kazimierz Kujawa / i in.).

Brindisi_1-300x199 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

Airport in Brindisi (Italy)

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, zrzut na placówkę odbiorczą „Paszkot 1”, w okolicach miejscowości Rakszawa, 7 km od Łańcuta.

skan1228-300x385 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

pismo SPP Londyn, skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Razem z nim skoczyli: mjr Adolf Łojkiewicz ps. Ryś, ppor. Maksymilian Klinicki ps. Wierzba 2, por. Karol Pentz ps. Skała 2, ppor. Feliks Perekładowski ps. Przyjaciel 2, mjr Stanisław Trondowski ps. Grzmot 2.

Zrzucono sześciu skoczków, dwanaście zasobników oraz cztery paczki w pięciu nalotach na placówkę odbiorczą od godz. 00.32 do 00.47. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy o godz. 04.45 po locie trwającym 8 godzin 45 minut.

 

 

Warsaw Uprising
Kamień_pamiątkowy_Batalion_Czata_49-700px-300x203 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

Głaz upamiętniający batalion „Czata 49” obok stacji metra Warszawa Gdańska

button-cc-pw__ Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

W Powstaniu Warszawskim przydzielony do plutonu „Motyla”, Batalion „Czata 49”, Zgrupowanie „Radosław”. Batalion utworzono z połączenia Centrali Zaopatrzenia Terenu, IV Oddziału Komendy Głównej AK, 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK oraz Cichociemnych znajdujących się w stolicy, czekających na przydział. 

Ciężko ranny 5 sierpnia 1944 na Woli, w rejonie ul. Płockiej, podczas natarcia zgrupowania Kedywu w rejonie ulic: Tyszkiewicza – Gostyńska – Płocka – Działdowska. Umieszczony w szpitalu, prawdopodobnie zamordowany przez Niemców podczas rzezi Woli.

 

Aleksander Dobraczyński – Kanały warszawskie. Ich rola podczas Powstania Warszawskiego 1944 r.
w: Koło Byłych Żołnierzy AK – Oddział Londyn, polishresistance-ak.org

 

 

Promotions

 

 

Orders and decorations

 

 

Family Life

Syn Bronisława, dependenta (pomocnika) hipotecznego oraz Kazimiery z domu Kurowskiej. Rodziny nie założył.

 

 

Commemoration

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

Plauqe in the St. Hyacinth’s Church in Warsaw, commemorating the fallen Silent Unseen

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych w Sali Tradycji JW GROM

 

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

 

 

 

 

 

cc-Tomaszewski-grob3-300x200 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemnycc-Tomaszewski-grob2-300x225 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny13 listopada 2016 r. uroczyście odsłonięto tablicę pamiątkową na grobie rodzinnym na cmentarzu parafii św. Benedykta w Płocku – Radziwiu.

15 kwietnia 2016 r. w Archiwum Państwowym w Płocku otwarto wystawę „TOBIE OJCZYZNO: Cichociemny Tadeusz Tomaszewski ps. „Wąwóz” & żołnierze Jednostki Wojskowej GROM – spadkobiercy tradycji Cichociemnych

 

 

 

Commemoration of the Silent Unseen

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Tadeusz Tomaszewski - CichociemnyIn 1989, the documentary film Cichociemni was created (script and direction Marek Widarski).

May 15, 2005 was unveiled in the special unit - Military Unit GROM The monument is dedicated to the Silent Unseen of the Home Army. A considerable degree of the exposition in Sala Tradycji (eng. Hall of Tradition, also localized in the GROM HQ) is also focused on the lives of the Silent Unseen.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – GROM, named in honour of the Silent Unseen, paratroopers of the Home Army is Poland’s leading special-operations unit.

In 2008, the documentary "We cichociemni. Voice of the Living" (script and directed by Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

Monument in honour of the Silent Unseen, Warsaw

On October 7, 2013 in Warsaw at ul. Matejko, opposite the Seym of R.P. ( parliament) the Memorial of the Cichociemni Paratroopers of the Home Army was unveiled.

cc-boening-300x199 Tadeusz Tomaszewski - CichociemnyIn 2013, the documentary film Cichociemni was created. Fight for freedom or die ”(script and directed by Dariusz Walusiak).

In 2016, the Sejm of the Republic of Poland established the year 2016 as the Year of Silent People. The NBP issued a silver 10 zloty collector coin commemorating the 75th anniversary of the first drop of Cichociemni.

cc-monety-300x157 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Tadeusz Tomaszewski - CichociemnyIn 2017, LOT Polish Airlines placed a parachute sign and signature commemorating Cichociemni on the hull of a Boeing 787 (SP-LRG).

The Silent Unseen are a patron for many teams and scouting organizations. Many books and articles have been dedicated to their thematic.

At the Military Cemetery in Powązki in Warsaw there are graves of several Cichociemni and a monument dedicated to them "YOU HOMELAND"

sala-tradycji-grom Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

Hall of Tradition, JW GROM HQ in Warsaw

button-publikacje_200-300x101 Tadeusz Tomaszewski - Cichociemny

 

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 189. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 425. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 238-239.

 

Also see - biographical entry on Wikipedia (in Polish)