Leszek Starzyński – Cichociemny

Leszek Starzyński – Cichociemny

ps.: „Malewa”

Leszek Starzyński vel Leszek Jerzy Dominowski

 

STARZYŃSKI-Leszek-ppor-łącz-rez-287x400 Leszek Starzyński - Cichociemny

por. Leszek Starzyński
źródło: JW GROM

Ur. 5 lutego 1922 r. w Krakowie, zm. 21 października 1990 r. w Kingston (Ontario, Kanada) – porucznik łączności, żołnierz Wojska Polskiego, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, radiotelegrafista Komendy Obszaru Warszawskiego AK, uczestnik Powstania Warszawskiego, więzień niemieckich obozów jenieckich: Sandbostel, Lubeka (1944-1945), łącznościowiec, cichociemny.

 

 

Uczył się w Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. W 1939 r. zdał maturę.

 

 

World War II

W kampanii wrześniowej jako ochotnik był gońcem motocyklowym swego ojca, przydzielonego do sztabu obrony Warszawy oraz jako szef Oddziału II (wywiad, kontrywywiad) Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Na polecenie swogo wujka (stryja), prezydenta Warszawy, zorganizował trzyosobową sekcję gońców motocyklowych, działającą do kapitulacji stolicy.

camp-Coetquidian-300x198 Leszek Starzyński - CichociemnyOd października 1939 r. w konspiracji. W kwietniu wyruszył przez Słowację, Węgry, Jugosławię, Włochy, dotarł 17 kwietnia do Francji. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnch, przydzielony do dywizjonu rozpoznawczego 3 Dywizji Piechoty.

Ukończył kurs obsługi działek przeciwpancernych w Coetquidan. Po wejściu Niemców do Bretanii przedostał się do nieokupowanej części Francji.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Od 14 lipca 1940 r. w Wielkiej Brytanii, przydzielony do Oddziału Rozpoznawczego 1 Brygady Spadochronowej. Ukończył kurs kierowców samochodowych w Ladybank, następnie do 31 lipca 1942 r. na kursie Szkoły Podchorążych Łączności w Centrum Wyszkolenia Łączności, następnie intruktor CWŁ.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

Zbigniew S. Siemaszko – Ośrodek Cichociemnych Łącznościowców
Anstruther – Auchtertool – Polmont
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Silent Unseen

button-zrzuty_200-150x150 Leszek Starzyński - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w łączności, od stycznia do 15 marca 1943 na Oficerskim Kursie Doskonalącym Administracji Wojskowej (polska szkoła wywiadu, zwana przez Cichociemnych „kursem gotowania na gazie”), następnie przeszkolony w radiotelegrafii. 19 marca przydzielony do Sekcji Dyspozycyjnej Sztabu Naczelnego Wodza, 21 kwietnia 1943, awansowany na stopień kaprala podchorążego, 10 października na stopień podporucznika. Zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 19 października 1943 na stacji wyczekiwania „Marta”  STS 20 A Pollards Park House, Chalfont, St. Giles, Buckinghamshire.

Dakota_III_ZA947-300x183 Leszek Starzyński - Cichociemny

Douglas C-47 Skytrain Dakota

Przerzucony do okupowanej Polski w nocy 25/26 lipca 1944 w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Wildhorn III” („Most 3”, dowódca operacji: F/L Culliford S.G., ekipa skoczków nr: LVII). Samolot Dakota KG-477 „V” (267 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/L Culliford S.G, pilot – F/O Kazimierz Szrajer – Esk. 1586 / nawigator – F/O Williams J.P. / radiotelegrafista – F/S Appleby J.) wystartował z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi (Włochy), wylądował o godz. 00.23 na lądowisku „Motyl” w okolicach miejscowości Wał Ruda (pow. brzeski) oraz Jadowniki Mokre, 18 km od Tarnowa.

Brindisi_1-300x199 Leszek Starzyński - Cichociemny

Airport in Brindisi (Italy)

Razem z nim wylądowali: kpt. dypl. Kazimierz Bilski ps. Rum, por. Zdzisław Jeziorański ps. Zych, mjr Bogusław Wolniak ps. Mięta. Skoczkowie przerzucili także czternaście walizek oraz pięć paczek (łącznie 970 funtów). 

Po pięciu minutach samolot był rozładowany i załadowany. Jednak przy starcie w drogę powrotną, koła samolotu ugrzęzły w podmokłej ziemi, dopiero przy czwartej próbie, po ok. 65 min. pilot poderwał „Dakotę” do lotu. Samolot zabrał zdobyte przez wywiad AK części rakiety V-2 oraz przygotowany przez naukowców konspiracyjny raport w tej sprawie.

Z Polski samolotem odlecieli: Tomasz Arciszewski ps. Stanisław, Józef Retinger ps. Salamander, por. Jerzy Chmielewski ps. Rafał, por. Tadeusz Chciuk ps. Celt, ppor. Czesław Miciński.

Samolot po starcie, wskutek uszkodzenia przewodów hydraulicznych, miał problem ze schowaniem podwozia (co zwiększało zużycie paliwa) oraz z automatycznym pilotem. Zbiornik hydrauliczny wypełniono więc… herbatą z termosów oraz innymi płynami, co pozwoliło schować podwozie podczas przelotu nad Tatrami. Piloci lecieli bez automatycznego pilota, trzymając stery na zmianę. Samolot wylądował w Campo Casale szczęśliwie, choć bez hamulców, o godz. 05.43, po locie trwającym (wraz z postojem podczas lądowania) dziesięć godzin 15 minut. 28 lipca 1944 samolot z częściami rakiety wylądował na lotnisku RAF Hendon (obecnie siedziba muzeum RAF). 

 

Kajetan Bieniecki – Wildhorn
w: Zeszyty Historyczne nr 188, s. 81 – 100, Instytut Literacki, Paryż 1989 r.

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych u tzw. "aunt ppor. dr Zofii Szwojnickiej ps. Zofia, w Warszawie przy ul. Wilczej 22. Początkowo w dyspozycji Komendy Głównej AK.

 

 

Warsaw Uprising

button-cc-pw__ Leszek Starzyński - Cichociemny

W Powstaniu Warszawskim od 3 sierpnia 1944 przydzielony do Zgrupowania „Radosław” na Woli. Od 5 sierpnia radiotelegrafista Komendy Obszaru Warszawskiego AK. Nadawał z radiostacji nr 13, z pl. Napoleona oraz w „Adrii”.

Walczył w Śródmieściu. Po kapitulacji Powstania w obozie jenieckim Sandbostel, następnie oflag X C Lubeka. Uwolniony przez żołnierzy brytyjskich 2 maja 1945.

 

Zbigniew S. Siemaszko – Łączność radiowa Sztabu N.W. w przededniu Powstania Warszawskiego
w: Instytut Literacki Paryż, 1964 r., Zeszyty Historyczne nr. 6, s. 64 – 116

 

Zbigniew S. Siemaszko – Cichociemni Łącznościowcy
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

After the War
Oddzial-VI-Londyn-300x253 Leszek Starzyński - Cichociemny

Unit VI (Special) of the Commander-in-Chief’s Staff, London

11 maja 1945 r. zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. 11 czerwca 1946 r. awansowany na stopień porucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1945 r.  Zdemobilizowany 24 kwietnia 1947 r., następnie do 24 kwietnia 1949 r. w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia.

Pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, początkowo w Londynie. Od października 1946 r. na Wydziale Ekonomii i Handlu Uniwersytetu Londyńskiego, w czerwcu 1950 r. zdał egzamin końcowy uzyskując tytuł Bachelor of Science (licencjat) z ekonomii i statystyki.

W 1951 r. uzyskał obywatelstwo Wielkiej Brytanii, pracował jako robotnik. W 1952 r. wyemigrował do Kanady, podjął prace jako ekonomista statystyk w Urzędzie Federalnym w Ottawie. Pracował następnie w Ontario, Montrealu, od 1977 r. w Genewie (Szwajcaria).

W 1985 r. przeszedł na emeryturę, powrócił do Kanady. Zmarł 21 października w Kingston (Ontario, Kanada). Pochowany w Szreniawie (pow. miechowski).

 

Krzysztof Adam Tochman – Uzupełnienia do „Cichociemnych” J. Tucholskiego
w: Zeszyty Historyczne nr 99, s. 207 – 211, Instytut Literacki, Paryż 1992 r.

 

 

Promotions

 

 

Orders and decorations

 

 

Family Life

Syn Mieczysława legionisty, podpułkownika dyplomowanego Wojska Polskiego (1891 – 1942) oraz Marii z domu Falkowskiej. Brat jego ojca Stefan Starzyński od 1934 r. aż do śmierci w grudniu 1939 r. był prezydentem Warszawy. Dwukrotnie żonaty, nie mieli dzieci.

Jego ojciec Mieczysław Starzyński był także w latach 1936 – 1939 zastępcą, następnie redaktorem naczelnym prosanacyjnej Gazety Polskiej.

 

 

Commemoration of the Silent Unseen

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Leszek Starzyński - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Leszek Starzyński - CichociemnyIn 1989, the documentary film Cichociemni was created (script and direction Marek Widarski).

May 15, 2005 was unveiled in the special unit - Military Unit GROM The monument is dedicated to the Silent Unseen of the Home Army. A considerable degree of the exposition in Sala Tradycji (eng. Hall of Tradition, also localized in the GROM HQ) is also focused on the lives of the Silent Unseen.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – GROM, named in honour of the Silent Unseen, paratroopers of the Home Army is Poland’s leading special-operations unit.

In 2008, the documentary "We cichociemni. Voice of the Living" (script and directed by Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Leszek Starzyński - Cichociemny

Monument in honour of the Silent Unseen, Warsaw

On October 7, 2013 in Warsaw at ul. Matejko, opposite the Seym of R.P. ( parliament) the Memorial of the Cichociemni Paratroopers of the Home Army was unveiled.

cc-boening-300x199 Leszek Starzyński - CichociemnyIn 2013, the documentary film Cichociemni was created. Fight for freedom or die ”(script and directed by Dariusz Walusiak).

In 2016, the Sejm of the Republic of Poland established the year 2016 as the Year of Silent People. The NBP issued a silver 10 zloty collector coin commemorating the 75th anniversary of the first drop of Cichociemni.

cc-monety-300x157 Leszek Starzyński - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Leszek Starzyński - CichociemnyIn 2017, LOT Polish Airlines placed a parachute sign and signature commemorating Cichociemni on the hull of a Boeing 787 (SP-LRG).

The Silent Unseen are a patron for many teams and scouting organizations. Many books and articles have been dedicated to their thematic.

At the Military Cemetery in Powązki in Warsaw there are graves of several Cichociemni and a monument dedicated to them "YOU HOMELAND"

sala-tradycji-grom Leszek Starzyński - Cichociemny

Hall of Tradition, JW GROM HQ in Warsaw

button-publikacje_200-300x101 Leszek Starzyński - Cichociemny

 

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T.4. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2011, s. 195–198. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 414. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 241.

 

Also see - biographical entry on Wikipedia (in Polish)