Ezechiel Łoś – Cichociemny

Ezechiel Łoś – Cichociemny

ps.: „Ikwa”, „Wiśnia”

vel Ezechiel Łogań

 

37-1046-278x400 Ezechiel Łoś - Cichociemny

por. Ezechiel Łoś
źródło: NAC

Ur. 23 kwietnia 1900 w Zaśnieszkowie (gm. Bereźne, powiat kostopolski, woj. wołyńskie, obecnie Ukraina), zm. 7 sierpnia 1988 w Brzegu – porucznik, żołnierz Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer Armii Krajowej, Kedywu Okręgu Nowogródek AK, m.in. zastępca dowódcy batalionu stołpeckiego, więzień sowieckich łagrów: Riazań, Bogorodskoje (1944-1947), cichociemny.

 

Po ukończeniu gimnazjum w Równem pracował m.in. jako pszczelarz.

Od grudnia 1921 do września 1923  służba wojskowa w 44 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych 13 Dywizji Piechoty w Równem. Od czerwca 1925 ponownie w wojsku, awansowany na stopień kaprala, przydzielony do 44  Pułku Piechoty Strzelców Kresowych.

W październiku 1926 ukończył szkolenie podoficerów zawodowych w Zaleszczykach, pracował w PKU.

W maju 1934  jako ekstern zdał maturę, przemianowany na urzędnika cywilnego administracji wojskowej w stopniu sierżanta z cenzusem. Pracował w PKU Krzemieniec do 31 sierpnia 1939.

 

 

World War II

Wraz z wybuchem wojny zmobilizowany, przydzielony do Komendy Garnizonu Krzemieniec. Ok 10 września wraz z komendą ewakuowany w kierunku na Warszawę, następnie na Węgry. Po przekroczeniu granicy 18 września internowany w obozie Szigetmonostor,

23 marca 1940  wyruszył z Węgier, przez Jugosławię i Włochy, po dwóch dniach dotarł do Francji.  Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim. Od marca kierownik referatu przydziałów w Komendzie Uzupełnień w Coëtquidan, od 10 czerwca przydzielony jako dowódca plutonu 1 kompanii 1 batalionu 7 Pułku Piechoty.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

19 czerwca 1940 wyruszył kutrem, następnie holenderskim tankowcem do Wielkiej Brytanii. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim.  Od 21 czerwca do 16 października szef kancelarii III batalionu 1 Brygady Strzelców. Od września do marca 1942 w Szkole Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej w Dundee.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Silent Unseen

button-zrzuty_200-150x150 Ezechiel Łoś - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Od paździenika 1942 do lutego 1943 przeszkolony ze specjalnością w dywersji. 22 lutego  1942 zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK, przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem od 15 marca 1943.

Halifax-mk3-300x225 Ezechiel Łoś - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski w nocy 16/17 marca 1943 w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Attic” (dowódca operacji: F/L Józef Gryglewicz, ekipa skoczków nr: XXVI), z samolotu Halifax DT-727 „K” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Tadeusz Żabicki, pilot – F/S Karol Twardawa / nawigator – F/L Józef Gryglewicz / radiotelegrafista – F/S Andrzej Reiss / mechanik pokładowy – Sgt. Stanisław Roehr / strzelec – Sgt. Stefan Miniakowski, F/S Romuald Małachowski).

Tempsford-300x222 Ezechiel Łoś - Cichociemny

RAF airport, Tempsford

Start o godz. 18.oo z lotniska RAF Tempsford pod Londynem, zrzut na placówkę odbiorczą „Żaba”, w okolicach miejscowości Stachlew, 12 km od Łowicza.

Razem z nim skoczyli: por. Jerzy Kowalski ps. Baba oraz kurier ppor. Roman Litwin. Zrzucono także sześć zasobników oraz dwa bagażniki. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy po locie trwającym 12 godzin 20 minut.

 

Edward M. Tomczak – Zrzuty lotnicze i ich odbiór
na terenie powiatu (obwodu ZWZ-AK) łowickiego (1941-1944)
w: Mazowieckie Studia Humanistyczne 2001, nr 7/2 s. 63-122

 

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, mieszkał przy ul. Schroegera Efraima 13. Przydzielony do Kedywu Okręgu Nowogródek AK – Inspektorat Batanowicz, ośrodek Stołpce. Mianowany dowódcą 1 kompanii oraz zastępcą dowódcy batalionu stołpeckiego – Cichociemnego por. Adolfa Pilcha ps. „Góra”, oddziału partyzanckiego AK  operującego w Puszczy Nalibockiej. Dowódcą 2 kompanii tego batalionu był Cichociemny por. Lech Rydzewski ps. „Grom”.

Przeprowadził wiele akcji zbrojnych, m.in.:

  • zlikwidował w zasadzce w Rubieżewiczach 20 osobowy patrol żandarmerii niemieckiej, zniszczył 2 samochody, przejął broń i amunicję (1 września 1943),
  • rozgromił  pod Derewnem 40 osobowy oddział Wermachtu (15 września 1943),
  • pokonał w rejonie wsi Żołnierkiewicze przypadkowo napotkany oddział Niemców (30 września 1943),
  • zlikwidował 12 osobowy posterunek żandarmerii w Derewnie (we wrześniu 1943),
  • organizował dywersję na szlaku kolejowym Baranowicze – Stołpce – Niegorełoje, m.in, wysadził niemieckie transporty kolejowe: 15 października na linii Baranowicze – Stołpce oraz 14 listopada na linii Stołpce – Niegoreloje

 

Działający w Puszczy Nalibockiej batalion stołpecki, następnie zgrupowanie stołpecko – nalibockie utrzymywało dobre relacje z działającymi w pobliżu oddziałami partyzancki sowieckiej, m.in. polski batalion był wizytowany przez gen. Grigorija Sidoruka ps. Dubow. Dlatego polscy dowódcy stawili się na wyznaczoną odprawę pod pozorem organizowania wspólnej akcji przeciwko Niemcom.

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Ezechiel Łoś - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

1 grudnia 1943, podczas rzekomej odprawy aresztowany przez Sowietów wraz z innymi polskimi dowódcami.

Przewieziony do Moskwy, osadzony w więzieniu NKWD na Łubiance.

Od 1 października 1944  zesłany do Riazania (nr 178-454), od 6 lipca 1947 w łagrze NKWD Bogorodskoje pod Czerepowcem (nr 437).

represje-sowieckie-wobec-Polakow-300x213 Ezechiel Łoś - Cichociemny

Represje sowieckie wobec Polaków
źródło: pamiec.pl

Ok. 8 sierpnia uciekł, przecinając druty ogrodzenia obozu, następnie przepływając rzekę Suda. Dotarł pociągiem do Leningradu, tam zatrzymany i aresztowany.

Ponownie osadzony w łagrze NKWD Bogorodskoje pod Czerepowcem, przez 21 dni w bunkrze łagiernym.

3 października 1947  wyruszył do łagru w Brześciu (nr 284), 3 listopada przekazany komunistycznym władzom PRL.

 

 

After the War

Wraz z żoną Heleną przyjechał do Kwidzyna, przez dłuższy czas poszukiwał pracy. Pracował m.in. w przetwórni ryb na Helu, po jakimś czasie jako główny księgowy w zespole dyrekcji PGR w miejscowości Mały Gwalik na Mazurach.

W 1954 osiedlił się w Brzegu, podjął pracę jako główny księgowy w Miejskim Zarządzie Budynków Mieszkalnych. Od lipca 1958 główny księgowy w Miejskim Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej w Brzegu.

W latach 1951 – 1954 rozpracowywany przez Wydział I WUBP w Olsztynie, następnie PUBP w Kwidzynie, potem do 1958 przez SB w Brzegu.

Zmarł 7 sierpnia 1988 w Brzegu.

 

 

Promotions

 

 

Military Decorations

 

 

Family Life

Syn Gracjana rolnika i Anny z domu Warumzer. Potomek po mieczu Kasztelana Władysława Stanisława Łosia, uczestnika bitwy pod Wiedniem. Miał siedmiu braci: Romana, Mieczysława, Antoniego, Mikołaja, Marcina, Józefa i Fabiana i siostrę Stanisławę.

W 1926 zawarł związek małżeński z Heleną Hajdamowicz (1908–1989). Mieli trzech synów: Waldemara (1927–2000), Bogdana (1934–1999) i Remigiusza, absolwenta SGGW w Warszawie (1936–1978). Podczas pobytu ojca na zesłaniu w Rosji, Waldemar Łoś jako uczeń gimnazjum w Kwidzynie był prześladowany przez UB, m.in. przez kilka nocy osadzony w więzieniu, bity przez UB-eków.

 

 

Commemoration of the Silent Unseen

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Ezechiel Łoś - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Ezechiel Łoś - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

May 15, 2005 was unveiled in the special unit - Military Unit GROM The monument is dedicated to the Silent Unseen of the Home Army. A considerable degree of the exposition in Sala Tradycji (eng. Hall of Tradition, also localized in the GROM HQ) is also focused on the lives of the Silent Unseen.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – GROM, named in honour of the Silent Unseen, paratroopers of the Home Army is Poland’s leading special-operations unit.

In 2008, the documentary "We cichociemni. Voice of the Living" (script and directed by Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Ezechiel Łoś - Cichociemny

Monument in honour of the Silent Unseen, Warsaw

On October 7, 2013 in Warsaw at ul. Matejko, opposite the Seym of R.P. ( parliament) the Memorial of the Cichociemni Paratroopers of the Home Army was unveiled.

cc-boening-300x199 Ezechiel Łoś - CichociemnyIn 2013, the documentary film Cichociemni was created. Fight for freedom or die ”(script and directed by Dariusz Walusiak).

In 2016, the Sejm of the Republic of Poland established the year 2016 as the Year of Silent People. The NBP issued a silver 10 zloty collector coin commemorating the 75th anniversary of the first drop of Cichociemni.

cc-monety-300x157 Ezechiel Łoś - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Ezechiel Łoś - CichociemnyIn 2017, LOT Polish Airlines placed a parachute sign and signature commemorating Cichociemni on the hull of a Boeing 787 (SP-LRG).

The Silent Unseen are a patron for many teams and scouting organizations. Many books and articles have been dedicated to their thematic.

At the Powazki Military Cemetery in Warsaw, there are several graves of the Silent Unseen, as well as a monument dedicated to them, with the writing ‘’For you, motherland’’.

sala-tradycji-grom Ezechiel Łoś - Cichociemny

Hall of Tradition, JW GROM HQ in Warsaw

button-publikacje_200-300x101 Ezechiel Łoś - Cichociemny

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 4. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2011, s. 127–130. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 359. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 153.

 

Also see - biographical entry on Wikipedia (in Polish)