Bernard Bzdawka – Cichociemny

Bernard Bzdawka – Cichociemny

pseud.: „Siekiera”, „Płotka”

Bzdawka_Bernard-218x300 Bernard Bzdawka - Cichociemny

ppor. Bernard Bzdawka
ze zbiorów NAC

Ur. 14 sierpnia 1916 w Orlinku, zm. 4 września 1983 w Poznaniu – oficer Wojska Polskiego, podporucznik piechoty, cichociemny.

 

Ukończył Państwowe Gimnazjum im. Bolesława Krzywoustego w Nakle nad Notecią. Harcerz, zastępowy w I Drużynie Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki w Nakle.

W latach 1934–1938 student historii i geografii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Poznańskiego. W 1938 roku uzyskał dyplom magistra filozofii z prawem nauczania historii w szkołach średnich.

Od listopada 1938 r. do czerwca 1939 r. nauczyciel geografii w państwowym gimnazjum mechanicznym w Białymstoku.

 

II wojna światowa

10 września 1939 roku powołany na dywizyjny kurs podchorążych rezerwy piechoty przy 77 Pułku Piechoty w Lidzie. 23 września przekroczył granicę polsko-litewską z Ośrodkiem Zapasowym 19 Dywizji Piechoty. Internowany na Litwie do lipca 1940 roku.

Po zajęciu Litwy przez wojska sowieckie wywieziony do łagru Pawliszczew Bor. Zwolniony wskutek układu Sikorski-Majski. Od sierpnia 1941 r. w Armii Polskiej tworzonej w Związku Radzieckim, w Szkole Podchorążych 5 Kresowej Dywizji Piechoty.  Przydzielony do 13 Pułku Piechoty, z którym przez Iran, Irak, Palestynę, Związek Południowej Afryki dotarł do Wielkiej Brytanii w lutym 1943 roku. Przydzielony do Sekcji Dyspozycyjnej Sztabu Naczelnego Wodza.

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Bernard Bzdawka - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w radiotelegrafii. 1 marca 1944 roku awansowany na podporucznika. Zaprzysiężony 6 lipca 1944 roku, przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. W lipcu przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech.

Zrzucony do Polski w nocy z 22 na 23 listopada 1944 r.  z samolotu Liberator KG-994 „R”, w operacji lotniczej „Kazik 1” (ekipa LXII), na placówkę odbiorczą „Wilga”, w okolicach miejscowości Szczawa, Mogielnica, 24 km od Nowego Targu.

Razem z nim skoczyli: Przemysław Bystrzycki ps. Grzbiet, Adam Mackus ps. Prosty,  Stanisław Mazur ps. Limba, Kazimierz Raszplewicz ps. Tatar 2, Marian Skowron ps. Olcha 2.

Po skoku w dyspozycji Komendy Okręgu Kraków AK. W oczekiwaniu na przydział pełnił funkcję instruktora w 2. kompanii 1. baonu 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK do połowy stycznia 1945 roku. 13 stycznia 1945 roku walczył z Niemcami w okolicach Szczawy jako dowódca sekcji granatników.

 

Po wojnie

Od 1 maja 1945 roku w Poznaniu, księgowy w spółdzielni „Kupiec” pod fałszywym nazwiskiem Bernard Płotka.

26 listopada 1945 roku aresztowany przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Poznaniu pod zarzutem przynależności do organizacji WiN. 5 lutego 1946 roku osadzony w więzieniu przy ul. Młyńskiej 1. Oskarżony o to, że od września 1945 roku: „(…) był członkiem nielegalnego związku „Wolność i Niezawisłość” mającego na celu obalenie demokratycznego ustroju Państwa Polskiego. Praca jego w związku „WiN” polegała na słuchaniu komunikatów radiostacji zagranicznej, które w zestawieniach tygodniowych oddawał „Piotrusiowi”. Jako członek byłego AK nie ujawnił się lecz posługiwał się dokumentami z czasów okupacji na fałszywe nazwisko Płotka Bernard do dnia aresztowania (…).

Nie przyznał się do winy, podczas rozprawy 26 lipca 1946 r. przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Poznaniu zeznał: odnośnie celów organizacji „WiN” jestem przekonany, że nie miała ona na celu obalenia obecnego ustroju Polski za pomocą siły (..). W swych komunikatach „WiN” nie krytykował manifestu jako takiego, lecz wykazywał złe i błędne wykonywanie niektórych jego założeń. (…) nabrałem przekonania, że (…) chciał być organizacją najzupełniej niezależną od kogokolwiek z zagranicy. Prasa „WiN”-u miała na celu przekonać tych członków byłej „AK”, którzy nadal pozostali w konspiracji a nie mieli zaufania do prasy legalnej, przy czym podkreślić chcę, że prasa „WiN-u” szła w tym samym kierunku co legalna. Żadnego przyrzeczenia ani też (…) przysięgi nie składałem.

Skazany na 2 lata więzienia, jednak 31 lipca 1946 roku zwolniony.

W latach 1947–1948 księgowy w Liniach Żeglugowych „Gal” w Gdyni. W latach 1946–1951 student Wydziału Prawa Uniwersytetu Poznańskiego. W 1951 roku obronił tytuł magistra nauk ekonomiczno-politycznych.

W latach 1949–1951 księgowy w Centrali Handlowej Przemysłu Skórzanego w Poznaniu, potem do 1966 r. jako głowny księgowy w Zegarmistrzowskiej Złotniczo-Optycznej Spółdzielni Pracy.

Rozpracowywany przez UB i SB, m.in. w związku z organizacją I Zjazdu Cichociemnych w Poznaniu. Formalnie dołączono go do tej sprawy 8 maja 1958 roku, z powodu „wykazania przez niego wrogiego stosunku do władzy ludowej” w czasie rozmowy z funkcjonariuszem bezpieki.

W latach 1966–1974 księgowy w Poznańskim Przedsiębiorstwie Produkcji Leśnej „Las”, do 1978 główny księgowy w Poznańskich Restauracjach Dworcowych „Wars”.

Po śmierci w 1983 roku pochowany na cmentarzu parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Poznaniu.

 

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Walecznych
Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami.

 

Życie rodzinne

Syn Pawła rolnika, i Anny z domu Wysockiej. W 1947 roku zawarł związek małżeński z Janiną Gallas (ur. w 1923 roku). Mieli troje dzieci: Andrzeja (ur. w 1948 roku), Tomasza (ur. w 1950 roku) i Ewę (ur. w 1953 roku).

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Bernard Bzdawka - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Bernard Bzdawka - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Bernard Bzdawka - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Bernard Bzdawka - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Bernard Bzdawka - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Bernard Bzdawka - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Bernard Bzdawka - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Bernard Bzdawka - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 28–29. ISBN 8390249901.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 300. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 260.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii