Tag Archives: spadochroniarze

Jan Jaźwiński

Zwykly_znak_spadochronowy-120x300 Jan Jaźwiński

ps. Sopja

JAN-JAZWINSKI-foto-D-Jazwinska-Piotr-Hodyra-1-260x350 Jan Jaźwiński

ppłk dypl. Jan Jaźwiński
Źródło: archiwum rodzinne Danuty Borowiec z d. Jaźwińskiej

Zwykły Znak Spadochronowy nr 0005

 

ur. 15 czerwca 1905 w majątku Kutyłowo – Skupie  (obecnie pow. ostrowski) zm. 25 sierpnia 1985 w Los Angeles (USA) – podpułkownik dyplomowany saperów, uczestnik walk o niepodległość Polski w wojnie polsko – bolszewickiej (1918-1920), inżynier, spadochroniarz (Znak Spadochronowy nr 0005) oficer Oddziału II (wywiad) Sztabu Głównego WP, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Sztabu Naczelnego Wodza.
M.in. szef Wydziału Specjalnego (S) w Oddziale VI (Specjalnym) SNW, następnie komendant Głównej Bazy Przerzutowej (Bazy nr 11) w Latiano, 20 km od Campo Casale nieopodal Brindisi (Włochy), odpowiedzialny za organizację lotów specjalnych SOE ze zrzutami Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej.

 

Syn Ziemi Łomżyńskiej, wielki patriota, o mocnym charakterze, człowiek szlachetny, po żołniersku twardy, utalentowany operacyjnie, oczytany, ogromnie inteligentny, wykształcony, o wszechstronnych zainteresowaniachKajetan Bieniecki („Dramat dowódcy” s. 5-6)

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Jan JaźwińskiSpis treści:


 

Urodził się w majątku Kutyłowo – Skupie, w rodzinie ziemiańskiej. Początkowo, od siódmego roku życia uczył się w domu, sześć godzin dziennie, z pomocą korepetytora, przygotowującego go do egzaminu wstępnego do gimnazjum w rusyfikowanej „Kongresówce”. Od jesieni 1913 uczeń klasy wstępnej Gimnazjum 6-go w Warszawie, w której uczyło się 40 uczniów, głównie synów urzędnikow carskiej administracji oraz 13 Polaków.

Stokowisko-300x208 Jan Jaźwiński

Stokowisko (widok obecny)

Od grudnia 1913 uczęszczał na tajny kurs języka i historii polskiej. Od stycznia 1914 jako kurier dostarczał jego uczestnikom tajną pocztę, a także – dzięki znajomości z córką Cenzora Generalnego Gubernatora Królestwa Polskiego – polskie książki i wydawnictwa (do przepisania), skonfiskowane przez cenzurę.

Od marca 1914, po sprzedaży majątku Kutyłowo – Skupie, rodzina przeniosła się do większego (ok. 300 ha wraz z lasem) majątku Stokowisko w powiecie Wysokie Mazowieckie. W kwietniu 1914 w gimnazjum dał pięścią w pysk uczniowi – Rosjaninowi, który określił go jako „polskaja swołocz”, po tym incydencie wydalony ze szkoły.

Otrzymał tzw. „wilczy bilet”; dyrektor gimnazjum w liście do jego ojca napisał:

„(…) syn Pana, niewątpliwie zdolny uczeń, znalazł się pod wpływem ludzi rewolucyjnie nastawionych w stosunku do uprawnień jakie Imperator Rosji raczył udzielić Polakom. Wpływ ten przejawił syn Pana w ostrej reakcji w stosunku do syna wysokiego i wielokrotnie odznaczanego urzędnika Generalnego Gubernatorstwa. Jestem zmuszony zastosować ustawę i usunąć syna Pana z gimnazjum, bez prawa dalszych studiów w jakiejkolwiek szkole na terenie Królestwa Kongresowego”

 

Służba wojskowa

Od 1918 do 1920 uczeń Gimnazjum Państwowego w Łomży. W 1918 jako trzynastolatek uczestniczył w rozbrajaniu Niemców, w lipcu 1920, jako piętnastolatek zgłosił się konno na ochotnika do obrony Warszawy, zamierzając wstąpić do kawalerii. Ze względu na wiek nie został przyjęty, do kawalerii przyjęto tylko jego wierzchowca. Wstąpił zatem do 201 Ochotniczego Pułku Piechoty 22 Dywizji Piechoty, walczył w okopach Pragi z Kozakami.

Odznaka-9-pulk-saperow-300x303 Jan Jaźwiński

Odznaka 9 Pułku Saperów

Po zakończeniu wojny polsko – bolszewickiej, w 1920 podjął naukę w Korpusie Kadetów nr 2 w Modlinie, 29 czerwca 1923 absolwent drugiej promocji. Podczas nauki poznał późniejszych wspołinicjatorów systemu łączności z Krajem, Cichociemnych: Jana Górskiego oraz Macieja Kalenkiewicza. Od sierpnia do września 1923 w Szkole Podchorążych Piechoty (kl. 53) w Warszawie. Od 15 września 1923 słuchacz Oficerskiej Szkoły Inżynierii w Warszawie, ukończył ją w 1926 z trzecią lokatą uzyskując pół dyplom Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej. Awansowany na stopień podporucznika 1 października 1925, przydzielony jako dowódca plutonu 9 Pułku Saperów.

odznaka-Batalion-Mostowy-300x303 Jan Jaźwiński

Odznaka Batalionu Mostowego

Od maja 1928 do października 1930 instruktor i dowódca plutonu w Centrum Wyszkolenia Saperów, następnie do kwietnia 1931 przydzielony jako adiutant oraz dowódca kompanii Batalionu Mostowego w Kazuniu 1 Brygady Saperów w Modlinie.

Od stycznia do czerwca 1932 słuchacz XIX Kursu Unifikacyjnego i XIXa Kursu Dowódców Batalionów Piechoty w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, po jego ukończeniu przydzielony jako dowódca kompanii do Batalionu Mostowego. W październiku 1932, po zdaniu konkursowego egzaminu przyjęty do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. W 1934, jako absolwent XIII Promocji uzyskał dyplom oficera Sztabu Głównego. Awansowany na stopień porucznika dyplomowanego.

Odznaka_8_psap-300x287 Jan Jaźwiński

Odznaka 8 BSap.

Do lutego 1937 kierownik referatu w sztabie Dowództwa Okręgu Korpusu VIII (Toruń). Od lutego 1937 do lutego 1938 dowódca kompanii szkolnej 8 Batalionu Saperów.

Od lutego 1938 przydzielony do Oddziału II (wywiad) Sztabu Głównego w Warszawie. Jako oficer wywiadu w lipcu 1938, pod przykrywką dyplomaty (radca MSZ) oraz pod okiem NKWD, rozpoznawał węzeł kolejowy w Moskwie. Od listopada 1938 skierowany do rozpoznania sieci kolejowej Niemiec, Austrii oraz Czechosłowacji.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej 1939 w dyspozycji szefa Komunikacji Sztabu Głównego, przeprowadził do kolejowych stacji docelowych 86 transportów wojska oraz 2 transporty ewakuacyjne, następnie przydzielony jako oficer do zleceń Szefa Sztabu Naczelnego Wodza.

camp-Coetquidian-300x198 Jan JaźwińskiNa rozkaz ze sztabu Naczelnego Wodza, 18 września wraz z ppłk dypl. Marianem Ogórkiewiczem przekroczył granicę polsko – rumuńską w Zaleszczykach. 21 września 1939 w konsulacie RP w Czerniowcach (Rumunia) uzyskał paszport służbowy (dyplomatyczny) urzędnika MSZ, następnego dnia zameldował się w polskiej ambasadzie w Bukareszcie. Po otrzymaniu 25 września wizy w konsulacie francuskim w Paryżu oraz wiz tranzytowych, wyruszył koleją do Francji. 28 września przekroczył granicę Jugosławii, następnie Włoch. Przez Mediolan 29 września dotarł do Turynu (Włochy), następnie do granicznego Modane.

08_camp-Coetquidian-Francja-1939-241x300 Jan Jaźwiński

Camp Coetquidian

Od 30 września w Modane, od 2 do końca października w Camp de Coëtquidan, zwanym przez Polaków „Koczkodanem”. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim, jako dowódca zorganizował i wyszkolił batalion saperów. Od lutego do czerwca 1940 kierownik Działu Studiów w Sztabie Naczelnego Wodza.

Szesnastu-248x300 Jan Jaźwiński

Lista szesnastu „chomików”

W lutym 1940 zgłoszony przez współtwórców Cichociemnych: kpt. dypl. Jana Górskiego oraz kpt. dypl. Macieja Kalenkiewicza jako jeden z 16 oficerów, kandydatów na Cichociemnych, gotowych do desantowania się do okupowanej Polski. Szesnastu polskich oficerów zgłosiło się do wojsk powietrznodesantowych w sytuacji, gdy pierwsze jednostki spadochronowe tworzyły jedynie Niemcy i Związek Radziecki (Rosja). W Europie Zachodniej ich jeszcze nie było, pierwsza rozpoczęła ich tworzenie Polska. Należy więc docenić nowatorski charakter Ich inicjatywy, Ich patriotyzm oraz poświęcenie. Bezpośrednio przed wojną, działania podjęte przez Sztab Główny Wojska Polskiego, w tym uruchomienie produkcji spadochronów Polski Irvin, otwarcie Wojskowego Ośrodka Spadochronowego w Bydgoszczy, testy sprzętu i wyposażenia, szczególnie zaś rozpoczęcie szkolenia spadochroniarzy – komandosów, nie miały wpływu na przebieg kampanii wrześniowej, jednak sytuowały Polskę w ścisłej światowej elicie państw tworzących wojska powietrznodesantowe. Więcej info – Prekursorzy Cichociemnych oraz Łączność z Krajem.

Oddzial-VI-Londyn-300x253 Jan Jaźwiński

Oddział VI SNW, Londyn

Po upadku Francji ewakuowany 18 czerwca 1940 z Pointe de Grave brytyjskim transportowcem „Modura”. Przed wyjazdem spotkał się z późniejszym Cichociemnym kpt. Maciejem Kalenkiewiczem, który zamierzał dotrzeć do Wielkiej Brytanii razem z przyjacielem, późniejszym Cichociemnym kpt. Janem Górskim. 20 czerwca 1940 dotarł do portu Falmouth (Wielka Brytania).

 

Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza

29 czerwca 1940 utworzono w sztabie Naczelnego Wodza  Samodzielny Wydział Krajowy, nazwany Oddziałem VI, potem Oddziałem Specjalnym. Jego podstawowym zadaniem było utrzymanie łączności radiowej i kurierskiej Naczelnego Wodza w Londynie z Komendantem Głównym Armii Krajowej w okupowanej Polsce.  30 lipca 1940 podpisana została umowa polsko – brytyjska dot. formowania Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz funkcjonowania Sztabu Naczelnego Wodza w Wielkiej Brytanii. Przy Sztabie NW rozpoczęła działalność brytyjska 4 Misja wojskowa.

Harold-Perkins-242x350 Jan Jaźwiński

Harold Perkins

Za wiedzą ówczesnego szefa Oddziału VI ppłk dypl. Jana Smoleńskiego podjął starania o uruchomienie łączności lotniczej z okupowaną Polską. M.in. 12 sierpnia 1940 przekazał notatkę w tej sprawie jednemu z brytyjskich oficerów wywiadu.

21 sierpnia 1940 spotkał się z nim przedwojenny rezydent brytyjskiego wywiadu w Polsce kpt.  Harold Perkins, późniejszy szef sekcji polskiej Special Operations Executive (SOE). 25 sierpnia przekazał, że komendant brytyjskiej 4 Misji polecił podjąć przygotowania do pierwszego lotu łącznikowego do Polski. W październiku 1940 przeszkolono pierwszych dziesięciu kandydatów na skoczków do Kraju. Pierwszą lotniczą operację zrzutową o kryptonimie Adolphus przeprowadzono w nocy z sobotę na niedzielę 15/16 lutego 1941. Ten pierwszy skok Cichociemnych był pierwszym zrzutem alianckich żołnierzy na teren Europy okupowanej przez Niemców. 

 

Organizacja zrzutów dla Armii Krajowej
B-24-Liberator-zaladunek-zasobnikow-250x164 Jan Jaźwiński

Załadunek zasobników do Liberatora

Od końca sierpnia 1940 szef Samodzielnego Referatu „S”, od 4 maja 1942 do stycznia 1944 szef Wydziału Specjalnego (S) w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza.

Jako jeden z pierwszych ukończył kurs spadochronowy, otrzymał Znak Spadochronowy nr 0005. Organizator lotniczych operacji przerzutowych w lotach specjalnych SOE do Polski, tj. zrzutów Cichociemnych, kurierów oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej. Od marca 1942 loty specjalne SOE do Polski odbywały się z lotniska RAF Tempsford (Wielka Brytania), od 1944 z lotniska Campo Casale pod Brindisi (Włochy).

 

Stał się pionierem i spirytus movens przerzutu lotniczego do Kraju (…) Był twardy, konsekwentny i nieustępliwy w postępowaniu z Anglikami. Pełen pomysłów, inicjatywy i wizji. W swojej pracy napotykał stale na przeszkody tak ze strony Brytyjczyków, jak i rodaków. W tych zmaganiach przyświecał mu tylko jeden cel. Za wszelką cenę dopomóc Polsce Walczącej. To on pierwszy odkrył infiltrację i wpływy sowieckie w W. Brytanii, Stanach Zjednoczonych i w polskim Londynie.

Kajetan Bieniecki („Dramat dowódcy” s. 7)

 

Armstrong-Whitworth-Whitley-300x178 Jan Jaźwiński

Whitworth Whitley

Tak opisuje początki organizacji lotniczej łączności z Krajem – „począwszy od 1 lipca 1940 roku usiłuję nawiązać kontakt z władzami brytyjskimi, jakie mogą być zainteresowane istnieniem ZWZ (przyszłej AK). Idzie to bardzo trudno i opornie ze strony naszych władz. Nasz attache wojskowy przy ambasadzie polskiej w Londynie, któremu przedstawiłem swój projekt łączności lotniczej z Krajem odpowiedział: Panie kapitanie, pański projekt jest nierealny. Nie nadaje się nawet do dyskusji w władzami brytyjskimi. Musimy być poważni, inaczej ośmieszymy się!

Po parafowaniu umowy polsko – brytyjskiej, dotyczącej Polskich Sił Zbrojnych w W.Brytanii i sformowaniu Sztabu NW [Naczelnego Wodza] (31 lipca 1940 r.) rozpoczęła urzędowanie brytyjska 4-ta Misja Wojskowa, celem współpracy ze Sztabem N.W. W rozmowach z kilku oficerami tej Misji otrzymałem podobne informacje – taka sprawa nie jest wymieniona na liście zadań 4-tej Misji. (…)

W rozmowie z płk Smoleńskim, byłym szefem O.II [Oddziału II – wywiad, kontrwywiad] Sztabu Głównego przedstawiłem możliwość uzyskania lotów łącznikowych do Kraju drogą zainteresowania wywiadu brytyjskiego. Płk Smoleński: Niech pan bada możliwości (…) Zobaczymy co z tego wyjdzie. (…)

Napisałem notatkę dla Anglików, podkreślając położenie strategiczne Polski i ogólne możliwości wywiadu polskiego. (…) 21 sierpnia zadzwonił do mnie kpt. Perkins z 4-tej Misji brytyjskiej (późniejszy szef sekcji polskiej Special Operations Executive, SOE). (…) Rozmowa z Perkinsem trwała przeszło trzy godziny. Miała charakter rozpoznawczy (…) Omawiając możliwość pomocy brytyjskiej w zakresie łączności lotniczej z ZWZ, Perkins powiedział: Zbadam te możliwości. Wątpię, aby dotąd ktokolwiek na taką ideę zwrócił uwagę (…)

skoczek-250x186 Jan Jaźwiński25 sierpnia Perkins powiadomił mnie, że komendant 4-tej Misji wojskowej dał mu polecenie, aby podjąć doświadczenia związane z pionierskim lotem do Polski. Powiedziałem – musimy to zrobić tak dokładnie, aby lot był sukcesem. Perkins: tak, słyszałem już kilka opinii, że dla posiadanych obecnie samolotów lot taki jest nierealny. (…) W naszej pierwszej fazie pracy trzeba przekonać, że ZWZ istnieje w Polsce, że wsparcie ZWZ jest celowe z punktu widzenia planowania dalszej wojny oraz, że loty z W. Brytanii do Polski są realną operacją. Mamy przed sobą trudną, stopniową pracę. (…)

W październiku pierwszych dziesięciu kandydatów na skoczków do Kraju rozpoczęło kurs przygotowawczy do odlotu do Kraju. Dla nich opracowałem szczegółowy program kursu (…). 3 listopada rozmawiałem z Perkinsem. Perkins: Czytałem raporty oficerów łącznikowych 4-tej Misji Wojskowej przy Sztabie NW i M.S.Wojsk., podkreślają oni upadek ducha w wojsku polskim w Szkocji i małą aktywność Sztabu NW. Wyraźne jest rozbicie i zwalczanie się wzajemne w politycznym środowisku polskim w Londynie. Na naszym odcinku pracy widzę co innego. (…) Duch skoczków jest mocny i zdecydowany (…)

Odpowiedziałem: (…) w Polsce konsoliduje się ocena i wola, aby Naród Polski był jednolity w walce z zaborcami. Znam osobiście dowódcę ZWZ sprzed wojny. Pracował przed wojną i pracuje teraz nad wytworzeniem jednolitej postawy Narodu (…) Trudności są tu w Londynie. Jak pan wie, źródłem tych trudności jest prof. Kot i Mikołajczyk oraz dywersja, jaką prowadzi w wojsku Modelski. Kot, Mikołajczyk i Modelski zgodnie argumentują, że mają zrozumienie i poparcie grupy polityków brytyjskich, który mają duże wpływy w Foreign Office. (…)”  (Jan Jaźwiński – Dramat dowódcy. Pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego, przygotowanie do druku: Piotr Hodyra i Kajetan Bieniecki, tom I i II, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, Montreal 2012, ISBN 978-0-9868851-3-6 s. 254-257)

 

zasobniki-pakowalnia-02-250x191 Jan JaźwińskiWarto dodać, że mjr dypl. Jan Jaźwiński wcielał w życie ideę lotniczego wsparcia Armii Krajowej wbrew wielu wpływowym Anglikom oraz był zwalczany przez wielu wpływowych Polaków, w tym m.in. środowisko Mikołajczyka. Jak to ujął płk Smoleński, szef Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza – „Gra ich [Mikołajczyk, Kot, Modelski] ma na celu, aby pozbawić ZWZ wszelkiej pomocy z Londynu. Chcą zlikwidować O.VI Sztabu NW i otworzyć komórkę specjalną dla łączności z organizacją Mikołajczyka w Kraju (…)” (ibidem, s. 261)

Gdyby nie Jego upór i determinacja – nie byłoby łączności lotniczej z Krajem, wsparcia Armii Krajowej oraz Cichociemnych…

 
Oddział VI (Specjalny) – Wsparcie lotnicze dla ruchu oporu:

Płk dypl. w st. sp. Marian Utnik – Oddział łącznikowy Komendanta Głównego AK
przy Naczelnym Wodzu na emigracji (VI Oddział Sztabu Naczelnego Wodza) część III
w: Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1982, nr 1 s. 188 – 210

 


 

Lotnisko RAF Tempsford
Tempsford-300x222 Jan Jaźwiński

Lotnisko RAF, Tempsford

Lotnisko RAF Tempsford było tajnym obiektem brytyjskiego Kierownictwa Operacji Specjalnych (Special Operations Executive, SOE) którego zadaniem było wspieranie ruchów oporu w okupowanej Europie. Startowały z niego samoloty 138 i 161 dywizjonów specjalnych RAF do Belgii, Holandii, Niemiec, Czechosłowacji oraz do Polski.

148_Squadron_Halifax_Italy_WWII_IWM_CNA_3231-1-300x233 Jan Jaźwiński

Halifax z zasobnikami zrzutowymi

Aby wprowadzić w błąd niemieckie rozpoznanie lotnicze, w Tempsford wybudowano tzw. „Gibraltar Farm”. Obiekt wyglądał jak zwykła brytyjska stodoła w gospodarstwie rolnym. Murowany budynek pokryto od zewnątrz drewnem.

Od 27 marca 1942 do 21 września 1943 w 43 operacjach lotniczych
z tajnego lotniska RAF Tempsford przerzucono do okupowanej Polski
158 Cichociemnych spadochroniarzy Armii Krajowej

SOE-Tetworth-Hall-hotel-pilotow-Tempsford-300x200 Jan Jaźwiński

Tetworth Hall, hotel dla pilotów RAF Tempsford, foto: David Sands

Cichociemni przerzucani byli do Polski także po starcie z innych lotnisk: Foulsham (2), Linton-on-Ouse (2), Leakenheath (9), Newmarket (2), Stradishall (6) oraz Tempsford (158).

Od 1944 lecieli do Polski z lotniska Campo Casale (133) nieopodal Brindisi (Włochy). Z lotniska RAF Tempsford przeprowadzono ponadto, od 17 marca 1942 do 21 października 1943 90 operacji zrzutów materiałowych zaopatrzenia dla AK oraz w nocy 29/30 października 1942 operację „Wrench”, w której miano zbombardować siedzibę gestapo w Warszawie.

 

Lotnisko RAF Tempsford – Gibraltar Farm


 

Główna Baza Przerzutowa „Jutrzenka”
Brindisi_1-300x199 Jan Jaźwiński

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Od stycznia do 1 września 1944 komendant Głównej Bazy Przerzutowej (Baza nr 11, kryptonim „Jutrzenka”, brytyjski kryptonim „Torment”) w Latiano, 20 km od Campo Casale nieopodal Brindisi (Włochy), skąd startowały m.in. samoloty 1586 Eskadry Specjalnego Przeznaczenia z polskimi załogami oraz 148 Dywizjonu Specjalnego Przeznaczenia RAF, w lotach specjalnych SOE (zrzuty cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej) do okupowanej Polski.

Brindisi-tablica-300x232 Jan Jaźwiński

Pamiątkowa tablica, Campo Casale, Brindisi

Kajetan Bieniecki podkreśla – „W styczniu 1944 Główną Bazę Przerzutową (GBP) pod Brindisi objął mjr dypl. Jan Jaźwiński „Sopja”. Władał on językiem angielskim, był twardy i konsekwentny w stosunku do Anglików z SOE i pracował w Oddziale VI Sztabu N.W. już od czerwca 1940 roku jako szef Referatu „S” (*Specjalny), który został przeorganizowany później na Wydział „S”, zajmujący się przerzutem lotniczym i kompletowaniem sprzetu dla Armii Krajowej.

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Jan JaźwińskiBył on niewątpliwie pionierem i spiritus movens przerzutu lotniczego do Kraju. Po objęciu dowództwa GBP mjr Jaźwiński podlegał wprawdzie szefowi Oddziału VI w Londynie (był nim wtedy ppłk dypl. Protasewicz), ale sam podpisywał depesze do gen. Bora – Komorowskiego i miał swobodę w organizowaniu przerzutu lotniczego do Kraju. (…) O tej nominacji mjr Jaźwińskiego gen. Sosnkowski listem z 24 stycznia 1944 powiadomił dowódcę wojsk alianckich na obszarze Morza Śródziemnego gen. Henry M. Wilsona”. (Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, s. 107-108)

W ściśle tajnym meldunku z 15 sierpnia 1943, do Szefa Sztabu Naczelnego Wodza, mjr dypl. Jaźwiński podkreślił –  „Najwyższą i najmilszą dla mnie nagrodą i zachętą są depesze Dcy Armii w Kraju. (…) Największym celem mego życia jest aby akcja przerzutu lotniczego dała Armii w Kraju niezbędne środki walki” („Dziennik czynności mjr Jaźwińskiego, s. 184 D, 184 F)

Baza-11-Brindisi-fin-250x140 Jan Jaźwiński

Do 31 lipca 1944 – dzięki wysiłkom mjr dypl. Jana Jaźwińskiego – wystartowało z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi (Włochy) do Polski 340 samolotów (179 polskich i 161 brytyjskie), wykonało zadanie 178 załóg (104 polskie i 74 brytyjskie). Podczas Powstania Warszawskiego, od 1 do 22 sierpnia 1944 wystartowało stamtąd 146 samolotów (59 polskich, 87 brytyjskich i południowoafrykańskich), wykonało zadanie 69 (33 polskich i 36 brytyjskich oraz południowoafr.).

Baza-Latiano-250x162 Jan Jaźwiński

Plan bazy w Latiano

Ogółem z „Jutrzenki” wystartowało 486 samolotów (238 polskich oraz 248 brytyjskich i południowoafr.), wykonało zadanie 247 załóg (137 polskich oraz 110 brytyjskich i południowoafr.), stracono 32 samoloty (7 polskich oraz 25 brytyjskich i południowoafr.).

 

Konflikt z prosowieckim gen. Tatarem

Żadna relacja o Polsce skrzywdzonej w II wojnie światowej, o zrzutach do Polski Cichociemnych i zaopatrzenia dla Armii Krajowej nie może pominąć destrukcyjnej, szkodliwej, zdradzieckiej roli gen. Stanisława Tatara. Odpowiedzialny za organizację zrzutów do Kraju oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza – mjr / ppłk dypl. Jan Jaźwiński w swych relacjach („Dziennik czynności” oraz „Pamiętnik”) wielokrotnie przytacza przykłady poczynań Tatara, których skutkiem było blokowanie ilości zrzutów oraz zwiększania ilości polskich załóg samolotów wykonujących loty specjalne SOE. To były jednak „tylko” szkody o charakterze raczej „taktycznym” – znacznie większe znaczenie miały poczynione przez Tatara szkody „strategiczne”.

Pierwszy kontakt z Tatarem, po wylądowaniu w Brindisi 18 kwietnia 1944, odpowiedzialny za zrzuty Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej oficer wywiadu mjr. dypl Jan Jaźwiński tak opisuje:

„Na sygnał lądowania dany przez pilota wyszliśmy do Dakoty [Tatar przyleciał w pierwszej operacji „Most”, 16 kwietnia 1944 – przyp. RMZ]. Pilot zameldował wykonanie zadania. Z Kraju przybyło trzech oficerów AK: gen. Tatar, ppłk Hańcza [Marian Dorotycz-Malewicz – RMZ] i por. [Dowmuntt – K.B.] [Andrzej Pomian vel Bohdan Sałaciński – RMZ] oraz dwóch cywilnych: delegat Rady Jedności Narodowej w kraju [Stanisław Ołtarzewski – RMZ] oraz reprezentant delegata Rządu na Kraj [Zygmunt Berezowski – RMZ]. Po śniadaniu skierowałem obie ekipy cywilną i wojskową na stację wyczekiwania, aż do odlotu do Londynu, jaki przygotuje ppłk Threlfall samolotem brytyjskim z Bari do Londynu. Z uwagi na zapowiedzianą następną operację przerzutową do Kraju i konferencję z MAAF [alianckie Dowództwo Sił Powietrznych Obszaru Morza Śródziemnego – RMZ] pojechałem na rozmowę z gen. Tatarem i politykami 18 kwietnia.

34_Pamietnik_Jan-Jazwinski-215x300 Jan JaźwińskiRozpocząłem rozmowę z gen. Tatarem, którą zagaiłem: Prawdopodobnie jutro po południu cała ekipa z Kraju odleci samolotem brytyjskim do Londynu, gdzie będzie przyjęta przez oficera O.Sp. Sztabu NW. Gen. Tatar oznajmił, że przybywa w charakterze pełnomocnika dowódcy AK wraz z dwoma oficerami, którzy pracować będą w O.Sp. jako eksperci znający możliwości przyjęcia zrzutów lotniczych w Kraju.

Zaproponowałem: Chciałbym zapoznać pana generała z możliwościami Bazy Jutrzenka [Główna Baza Przerzutowa w Latiano], która obecnie i w najbliższych miesiącach jest jedynym źródłem przerzutu do AK. Gen. Tatar odpowiedział: Nie jestem zainteresowany ani Bazą Jutrzenka, ani też możliwościami przerzutu lotniczego w ogóle. Przybywam z misją. [Podkreślenie RMZ] W wykonaniu mojej misji zrobię wszystko co uważam za celowe dla Polski. (…)

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Jan JaźwińskiPojechałem do stacji wyczekiwania polityków przybyłych z Kraju. Trafiłem dobrze, gdyż na stacji zastałem tylko reprezentanta delegata Rządu w Kraju [Zygmunt Berezowski – RMZ]. Drugi polityk był na dłuższym spacerze. Będę mógł rozmawiać z nimi kolejno. (…) Zapytałem: Jako dowódca Bazy Jutrzenka, czy mogę pana zapytać, w jakim charakterze przybył gen. Tatar? Zamieniłem z nim kilka słów. Mówi on o misji. Na czym polega jego misja nie określił. Chcę z nim rozmawiać głębiej. Czy jest on naprawdę pełnomocnikiem dowódcy AK? Delegat: Znam pana majora z opinii, jaką dał mnie o panu dowódca AK Powiem panu szczerze, że dowódca AK i delegat Rządu w Kraju są zadowoleni, że pozbyli się z Kraju Tatara. Tatar ma zbyt przeciwne poglądy dotyczące stosunku do Sowietów. Praca z nim na terenie Kraju nie jest teraz możliwa. Zresztą jest on bardzo trudny we współpracy nawet w normalnych warunkach.

(…) Rozmowę przerwał na chwilę delegat Rady Jedności Narodowej w Kraju [Stanisław Ołtarzewski – RMZ], który wrócił ze spaceru. Mój rozmówca – możemy rozmawiać otwarcie, pan major zna dość dobrze sytuację polityczną i wojskową w Kraju (…) Dodałem: Pytałem panów, na czym polega „misja” Tatara. Z odpowiedzi panów odnoszę wrażenie, że jest zbyt duża różnica poglądów Tatara w stosunku do poglądów dowódcy AK i delegata Rządu. Rozumiem, że najłatwiej było pozbyć się jego z Kraju. Jeżeli jednak ta różnica poglądów polega na stosunku do Sowietów to zjawienie się Tatara w Londynie może mieć bardzo poważne i nieobliczalne skutki. Tatar może działać w Londynie jako pełnomocnik dowódcy AK [Podkreślenie RMZ]. Obawiam się, że Tatar może najłatwiej porozumieć się z Mikołajczykiem, który od dłuższego już czasu idzie po linii przypodobania się Sowietom względnie prosowieckim grupom brytyjskim i amerykańskim, aby uzyskać uznanie rządów obu aliantów, a w szczególności Roosevelta. Mikołajczyk i Tatar są podobni, politycznie ciemni, żądni władzy. (Jan Jaźwiński – Dramat dowódcy. t II, s. 36-40)

 

churchill-287x350 Jan Jaźwiński25 kwietnia 1944, już cztery dni po swoim przylocie do Wielkiej Brytanii, wraz z wicepremierem Stanisławem Mikołajczykiem oraz Zygmuntem Berezowskim Tatar został przyjęty przez premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla, jako rzekomo „trzecia osoba z dowództwa Armii Krajowej”. Wtedy też opowiadał Churchillowi bajki, jakoby Armia Krajowa była zlepkiem lokalnych grup partyzanckich. Ale potem, dowartościowany Tatar przyjął propozycję posady od Kopańskiego – został… zastępcą do spraw krajowych szefa Sztabu Naczelnego Wodza.

W ten sposób prosowiecki i kapitulancki ignorant, za swą kapitulancką postawę wobec ZSRR (Rosji) „zesłany do Londynu za karę” – o czym nie wiedział Naczelny Wódz – nagle stał się w Londynie jedną z najważniejszych postaci dla okupowanej Polski.

Tatar został wysłany do Londynu, gdy ujawnieniu zbrodni katyńskiej oraz zerwaniu 25/26 kwietnia 1943 przez sowietów stosunków dyplomatycznych z rządem RP, w listopadzie 1943 wygłosił na farmie będącej ośrodkiem wypoczynkowym KG AK, wobec kilku wyższych oficerów, byłych wykładowców WSW, m. in. Cichociemnego płk dypl. Kazimierza Iranka – Osmeckiego tekst swojego kapitulanckiego memorandum do dowódcy Armii Krajowej gen. Tadeusza Bór – Komorowskiego. Głosiło ono, iż zwycięzcą wojny będzie Rosja, okupacja Polski jest nieunikniona, należy zawrzeć z Sowietami „kompromis”, zrezygnować z ok. połowy terytorium Polski, w tym z Kresów. Memoriał był oczywistą zdradą polskiej racji stanu, która nakazywała – zwłaszcza armii – stać na straży suwerenności i nienaruszalności państwa. Warto dodać, że ZSRR przywłaszczył sobie 42,1 proc. terytorium przedwojennej Polski oraz pozbawił wolności 13,7 mln Polaków…

W reakcji na to defetystyczne memorandum – zamiast oddać Tatara pod sąd wojenny – gen. Tadeusz Bór – Komorowski oraz gen. Tadeusz Pełczyński ograniczyli się jedynie do udzielenia mu ostrej reprymendy słownej. Obowiązujący kodeks karny przewidywał za kolaborację z wrogiem karę śmierci. Według późniejszej relacji Cichociemnego, szefa wywiadu ofensywnego AK, płk Kazimierza Iranka – Osmeckiegogen. Stefan Rowecki oddałby Tatara pod sąd lub kazałby go „rozwalić”. Wskazuje, że gdy szef sztabu Roweckiego, płk dypl. Janusz Albrecht, aresztowany przez Niemców, podjął się pośredniczenia w pertraktacji z Niemcami – gen. Stefan Rowecki zasugerował mu samobójstwo, co ten uczynił. Tatar miał niebywałe szczęście – przełożeni zignorowali go, nie zaproponowali honorowego rozwiązania. Został zlekceważony, zdążył także uciec przed prawdopodobnym wyrokiem konspiracyjnego podziemia.

Dakota_III_Douglas-C-47-300x233 Jan Jaźwiński

Douglas C-47 Skytrain Dakota

Tatar zgłosił się na wyjazd do Londynu, zapewniając iż nie ujawni tam swoich silnie prosowieckich poglądów. Szef wywiadu ofensywnego AK, Cichociemny płk Kazimierz Iranek – Osmecki dwukrotnie interweniował aby Tatara nie wysyłać – bezskutecznie. Generałowie: Pełczyński i Komorowski uznali, że wobec wkroczenia armii sowieckiej na teren Polski, ze swą kapitulancką postawą Tatar nie może pozostać w składzie Komendy Głównej AK. Zdecydowali naiwnie, że w Londynie będzie „pilnować potrzeb AK”. Nie poinformowali Naczelnego Wodza o wyrażonej w „memorandum” ochotniczej gotowości Tatara do zdrady Polski.

Po przylocie do Londynu, arogancki, żądny władzy lis był już w kurniku. Tatar miał znakomitą pozycję: znakomite relacje z premierem, zaufanie szefa sztabu NW, kierował najważniejszym Oddziałem VI (Specjalnym), a Mikołajczyk planował mianowanie go ministrem obrony narodowej. Miał uprzywilejowaną pozycję jako rzekomy osobisty wysłannik generałów: Bora i Pełczyńskiego. Od Tatara stała się zależna Armia Krajowa oraz lotnicze wsparcie (zrzuty) dla AK, które uważał za… nieistotne. Spięcie aroganckiego, prosowieckiego Tatara z patriotycznym mjr dypl. Janem Jaźwińskim było nieuniknione.

W intrygach o umocnienie swej władzy, Tatar nawiązał później bardzo dobre relacje z naiwnym premierem rządu R.P. Stanisławem Mikołajczykiem.  Najbardziej zażyłe relacje miał z sekretarką premiera Stefanią Liebermanową, która na bieżąco donosiła mu o posunięciach Mikołajczyka. Kilku osobom pokazała wykonane przez siebie szkice nagiego Tatara; jej nie tylko pozował. Franciszek Wilk, następca Mikołajczyka w emigracyjnym PSL po wojnie potwierdził, że Liebermanowa była metresą Tatara. O poglądach Tatara powiedział tak: „myślałem, że to przyjaciel PSL i Mikołajczyka, a tymczasem stwierdziłem, że to przyjaciel Gomułki i PPR”

 

Zaufany człowiek Tatara, płk Stanisław NowickiTatar „jest to człowiek bardzo ambitny, zarozumiały, despotyczny, a przy tym uparty, żądny władzy, człowiek o zacięciu dyktatorskim”

 

stempel-O-VI-250x239 Jan JaźwińskiBaza-11-Brindisi-fin-250x140 Jan JaźwińskiPo powrocie do Londynu Tatar zaczął wprowadzać swoje „porządki” w podległym mu Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza. 26 czerwca 1944 utworzył we Włoszech zbędne „dowództwo „Elba”, mianując jego szefem ppłk Dorotycz – Malewicza ps. Roch, Hańcza. Ppłk dypl. Tadeusz Rola, szef Wydziału Łączności Oddziału VI oceniał go jako „oficera o przeciętnych zdolnościach”. Tatar podporządkował „Hańczy” placówki Oddziału VI (Specjalnego): ośrodek szkoleniowy Cichociemnych – bazę nr 10 w Ostuni, bazę „Capri” oraz Główną Bazę Przerzutową „Jutrzenka” (bazę nr 11) w Latiano, nieopodal Brindisi, dowodzoną przez mjr dypl. Jana Jaźwińskiego.

Jak zauważył później Władysław Michniewicz – „Hańcza dysponował znacznymi środkami i ciążyła na nim duża odpowiedzialność. W skład bazy wchodziło paruset oficerów i około tysiąca szeregowych; zarządzał on materiałem technicznym, zapasami broni, stacjami radio i całą siecią łączności, kolumnami samochodów oraz miał pod ręką eskadry samolotów na pobliskich lotniskach”...

22 lipca 1944 Tatar zarządził, że tylko Hańcza ma prawo kontaktowania się z Brytyjczykami (SOE) i dowódcą AK. Następnego dnia zakazał mjr dypl Janowi Jaźwińskiemu wysyłania depesz do Polski (KG AK) i do Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Komendant Głównej Bazy Przerzutowej, który od początku organizował zrzuty do Polski nagle stracił realną możliwość działania. W tej sytuacji, 25 lipca 1944 mjr dypl. Jan Jaźwiński napisał do Naczelnego Wodza prośbę o zwolnienie go z funkcji dowódcy Bazy nr 11.

 

Jan-Jazwinski-251x350 Jan JaźwińskiW swoim pamiętniku mjr dypl. Jan Jaźwiński odnotował: „(…) list mój do płk Demela: Dn. 23 bm. rozkazem Tatara L.dz. 5856/O.Sp. (kopia w załączeniu) zostałem pozbawiony bezpośredniej łączności z Lawiną [gen. Tadeuszem Komorowskim, dowódcą AK] oraz z władzami brytyjskimi.

Brindisi_20220517_094805-237x200 Jan JaźwińskiPrawnie rozkaz ten pozostawia mnie możność świadomego kierownictwa przerzutem. (…) Faktycznie Hańcza [ppłk Marian Dorotycz – Malewicz] nie jest zdolny do prowadzenia akcji przerzutowej, ani też do rozmów z władzami brytyjskimi. Mogę więc czuwać nad realizacją planu przerzutu do AK. Wobec bardzo trudnej i ciężkiej obecnie sytuacji pozostanę w Bazie Jutrzenka dopoki NW [Naczelny Wódz] uzna to za celowe. (…) jutro wyślę drogą służbową depeszę do NW z prośbą o zwolnienie mnie ze stanowiska Dowódcy Bazy Jutrzenka i od wszelkich prac związanych z O.Sp. [Oddziałem Specjalnym] to znaczy z Tatarem [gen. Stanisławem Tatarem]. Jan Jaźwiński, 25 lipca 1944.”

„27 lipca, szef szyfrów przyniósł mnie kopię depeszy Lawiny [gen. Tadeusz Komorowski, dowódca AK] przysłanej przez O.Sp. do Hańczy L.dz. 1456/1135z 26 lipca 44 r. Sopja [mjr. dypl.Jan Jaźwiński] zgłosił odejście z Jutrzenki [Główna Baza Przerzutowa]. Ze względu na obecną naszą sytuację jest konieczne pozostawienie Sopji, aby podparł Rocha [ppłk Marian Dorotycz – Malewicz] który tej pracy nie zna. Lawina [gen. Tadeusz Komorowski, dowódca AK] L.dz. 1135.” (Jan Jaźwiński – Dramat dowódcy. Pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego, przygotowanie do druku: Piotr Hodyra i Kajetan Bieniecki, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, Montreal 2012, tom II, s. 112, 120, ISBN 978-0-9868851-3-6)

 

2 sierpnia sierpnia Tatar wezwał do siebie… żonę mjr dypl. Jaźwińskiego – Wandę Jaźwińską oraz zagroził jej – jeśli mąż się nie podporządkuje, to… „na dłoni wyrosną mi włosy jeśli kiedykolwiek on wróci do Pani…”  3 sierpnia 1944 mjr dypl. Jan Jaźwiński wysłał telegram do Tatara, żądając wszczęcia przeciwko sobie dochodzenia. Na zakończenie dodał – „Pozwoli Pan, że wyrażę swoją osobistą opinię w sprawie oceny mojego dorobku dla kraju. Wyrażę to w sposób dla Pana zrozumiały. Mam w d… Pańskie oceny.” Tatar stchórzył – nie było żadnego postępowania sądowego przeciwko podwładnemu, oficerowi niższemu stopniem, który go w telegramie obraził…

2-korpus-polski-208x350 Jan JaźwińskiPo konflikcie z prosowieckim gen. Stanisławem Tatarem (od maja 1944 zastępcą szefa Sztabu NW do Spraw Krajowych, któremu podlegał Oddział VI),  m.in. na tle zrzutów dla Powstania Warszawskiego, pozbawiony uprawnień dowódcy pułku oraz prawa szyfrowanej łączności z KG AK.  Komendant Głównej Bazy Przerzutowej, który od początku organizował zrzuty do Polski nagle stracił realną możliwość działania.  W tej sytuacji, 25 lipca 1944 złożył rezygnację oraz poprosił Naczelnego Wodza o zdymisjonowanie z funkcji komendanta Głównej Bazy Przerzutowej. Po proteście Dowódcy Armii Krajowej, do końca sierpnia 1944 wspierał merytorycznie nowego komendanta G.B.P.

30 sierpnia 1944 opuścił Główną Bazę Przerzutową „Jutrzenka” w Latiano nieopodal Brindisi. Od 3 września 1944 przeniesiony do 2 Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa, przydzielony do brytyjskiego Centrum Wyszkolenia Saperów, następnie od 24 września 1944 na stażu linowym, na frontowym szlaku 5 Batalionu Saperów 5 Kresowej Dywizji Piechoty. Od marca 1945 przydzielony do Oddziału III (operacyjnego) sztabu 2 Korpusu, od czerwca 1945 do kwietnia 1947 w Oddziale Informacyjnym Sztabu 2 Korpusu gen. Władysława Andersa.

 

Sprawa „Hańczy” – defraudacja pasów z dolarami
wyspa-tyberyjska-2-250x213 Jan Jaźwiński

Szpitak i klasztor Bonifratrów na Wyspie Tyberyjskiej w Rzymie

29 września 1945 ściśle tajnym rozkazem gen. Władysław Anders polecił mu jednostronnie przejąć akta, szyfry, radiostacje oraz wszelkie skrytki dawnej Głównej Bazy Przerzutowej (Bazy nr 11) w związku z wyjaśnianiem defraudacji ponad miliona dolarów przez gen. Tatara, znajdujących się w dyspozycji ppłk. Mariana Dorotycz-Malewicz ps. Hańcza. Ustalił miejsce skrytego przechowywania skrzyni z dolarami Bazy nr 11, ukrytej w szpitalu Bonifratrów na Wyspie Tyberyjskiej w Rzymie. Według najbardziej prawdopodobnej wersji, miejsce wskazał adiutant „Hańczy” por. Miciński. Według innej, do 2 Korpusu z informacją o „skrzyni z ważnymi dokumentami” miał zgłosić się O. Maurycy. Według jeszcze innej (albo tej samej) – o skrzyni ukrytej na wyspie Isola Tibertina wywiad 2 Korpusu dowiedział się już 3 października 1945.

Podpisany przez komisję – w tym mjr. dypl. Jana Jaźwińskiego –  „Protokół znalezienia, odebrania i otwarcia zawartości skrytki, założonej przez płk. Hańcza Ryszarda i por. Miciński Czesława, w Ospedale dei Fatebenefratelli na wyspie Tiberina w Rzymie, spisanego w Kancelarii Placówki „R” dnia 5.X.1945″ zawiera informację, że komisja udała się na to miejsce tego dnia w samo południe, z pomocą ślusarza otworzyła skrzynię i zabrała z niej dwie mniejsze drewniane skrzynki, zostawiając zakonnikowi, O. Maurycemu pokwitowanie. 

DSC01348_depesza-250x100 Jan JaźwińskiW rzymskiej placówce II Oddziału (wywiadu) 2 Korpusu Polskiego komisja otworzyła skrzynkę oznaczoną numerem „5” oraz znajdującą się w niej „walizkę nr 5”, w której znaleziono 12 pasów sześciokieszeniowych z dolarami oraz paczkę 5.638 dolarów. Komisja otworzyła też drugą skrzynkę, oznaczoną nr „4”, w której była walizka z numerem „4”, ale walizki tej nie otworzono.

Dolary przerzucane przez Cichociemnych pakowane były w parciane pasy z sześcioma kieszeniami, do których wkładano zwykle po trzy paczki banknotów. Pasy oklejone były impregnowanym płótnem z okienkami, pozwalającymi sprawdzić zawartość bez otwierania. Paczki banknotów były opieczętowane, kieszenie przeszywano grubą, mocną, jedwabną nicią, której końce plombowano. Każdy pas posiadał numer; jeśli zawierał banknoty 10-dolarowe, jego wartość wynosiła 18 tys.; jeśli 20-dolarowe – 36 tys. USD. Jeśli w pasie były złote monety 10-dolarowe, mieścił 2,4 tys. USD; jeśli złote monety 20-dolarowe – 3,6 tys. USD.

DSC01349_depesza-2-250x109 Jan JaźwińskiPóźniej w sprawozdaniu mjr dypl. Jana Gorzko wskazano, że w obu tych walizkach znajdowały się dolary papierowe, łącznie na kwotę 1.136.638 (milion sto trzydzieści sześć tysięcy sześćset trzydzieści osiem) dolarów papierowych. 9 października 1945, o godz. 9.30 ppłk Marian Dorotycz – Malewicz ps. Hańcza – który na polecenie Tatara ukrył (czyli ukradł) pieniądze przed legalnymi władzami R.P. oraz swoimi przełożonymi – strzelił sobie w głowę z posiadanej broni służbowej, zmarł w nocy 9/10 października 1945, nie odzyskawszy przytomności. Pozostawił dwa pożegnalne listy, w tym szczegółowe dyspozycje co do rozdysponowania jego rzeczy. Więcej info – Stanisław Tatar – generał zdrajca.

Protokół i in. dokumenty komisji mjr dypl. Jana Jaźwińskiego ws. przejęcia depozytu dolarowego
(Dokumenty z teczki „Sprawa ś.p. płk Hańcza – Studium Polski Podziemnej, sygn. SK 26/39)

 

Lotnicze wsparcie Powstania Warszawskiego:

Andrzej Sucholtz – Dziennik czynności mjr. dypl. Jana Jaźwińskiego z sierpnia 1944 roku
Lotnicze wsparcie Powstania Warszawskiego
w: Zeszyty Historyczne, Instytut Literacki Paryż 1988, zeszyt 83, s. 148-177

 

 

 

Po wojnie
Insigne_Instituti_ingeniariorum_civilium-300x316 Jan Jaźwiński

Logo Institution of Civil Engineers

Od 27 września 1947 w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia. 27 września 1947 awansowany na stopień podpułkownika. 31 stycznia 1948 zdemobilizowany, podjął studia, w 1950 absolwent kursu inżynierii lądowej Polish University College w Londynie. Członek Institution of Civil Engineers.

Ontario-Society Jan JaźwińskiW 1952 wyemigrował do Kanady, członek Association of Professional Engineers of Ontario.

W 1955 wyjechal do USA, pracował w Detroit, od 1960 do połowy 1979 jako inżynier lądowy w stanie Kalifornia.

Zmarł 25 sierpnia 1985 w Los Angeles (USA), pochowany na Cmentarzu Park Lawn w Toronto (Ontario, Kanada), sekcja „O”, grób 312.

 

 

 

Order-Imperium-Brytyjskiego_600px-149x350 Jan Jaźwiński

 

Awanse

 

 

Krzyż-Walecznych-300x283 Jan Jaźwiński

Ordery i Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne
stokowisko-bok-300x194 Jan Jaźwiński

Stokowisko – elewacja boczna

Syn Wincentego, ziemianina, pochodzącego ze wsi Jaźwiny Koczoty koło Czyżewa, właściciela majątku Kutyłowo – Skupie (ówczesny powiat zambrowski), następnie  majątku Stokowisko (powiat Wysokie Mazowieckie) i Józefy Włodkowskiej.

Stokowisko-front-300x194 Jan Jaźwiński

Stokowisko – elewacja frontowa

Miał dwóch braci: starszego Tadeusza, w 1939 wachmistrza 1 Pułku Szwoleżerów im. Józefa Piłsudskiego, najmłodszego Henryka, w 1939 porucznika w niewoli niemieckiej oraz trzy siostry: Irenę, Eugenię i Marię. Syn najstarszej z nich podczas wojny służył jako pilot RAF, poległ nad Kanałem La Manche. Po wojnie majątek Stokowisko rozparcelowano dekretem PKWN, rodzina rozproszyła się po Polsce.

W 1936 zawarł związek małżeński z Wandą Janiną Goethel, prawniczką.

 

Dziękuję Rodzinie ppłk. dypl.  Jana Jaźwińskiego oraz Panu Piotrowi Hodyra za pomoc w opracowaniu niniejszego biogramu

 

 

Upamiętnienie

S25C-921091012270-212x300 Jan Jaźwiński25 sierpnia 2021 prezes Fundacji dla Demokracji i autor portalu Ryszard M. Zając zwrócił się do Pana Andrzeja Dudy, Prezydenta R.P. listem otwartym / petycją o godne upamiętnienie ppłk. dypl. Jana Jaźwińskiego, oficera wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, organizatora przerzutu lotniczego Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej. W petycji podkreślono, że pomimo swych ogromnych zasług ppłk dypl. Jan Jaźwiński jest obecnie prawie całkowicie zapomniany, a Jego zasługi przypisywane są… brytyjskiej agendzie rządowej Special Operations Executive (SOE). 

8 września 2021 Pan Roman Kroner, dyrektor Biura Odznaczeń i Nominacji Kancelarii Prezydenta R.P. pismem BON.0600.497.2021 był uprzejmy poinformować, iż zainteresował tą sprawą Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Istnieje możliwość, że Urząd wystąpi z wnioskiem o pośmiertne uhonorowanie odznaczeniem państwowym ppłk dypl. Jana Jaźwińskiego. Od września 1921 czekamy na decyzję…

 

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne (archiwum portalu)
  • Dokumenty personalne Jana Jaźwińskiego z archiwum brytyjskiego Ministry of Defence (skany w zbiorach autora portalu)
  • Teczka personalna w Studium Polski Podziemnej sygn. TP2.549
  • Dziennik czynności mjr Jana Jaźwińskiego, sygn. SK 16.9, Centralne Archiwum Wojskowe sygn. CAW – 1769/89
  • Andrzej Sucholtz – Dziennik czynności mjr. dypl. Jana Jaźwińskiego z sierpnia 1944 roku – Lotnicze wsparcie Powstania Warszawskiego, w: Zeszyty Historyczne, Instytut Literacki Paryż 1988, zeszyt 83, s. 148-177
  • The National Archives (Wielka Brytania), sygn. HO 405.25471 – JAZWINSKI W. JAZWINSKI J
  • Jan Jaźwiński – Dramat dowódcy. Pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego (przygotowanie do druku: Piotr Hodyra i Kajetan Bieniecki), tom I i II, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, Montreal 2012, ISBN 978-0-9868851-3-6
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana Kraków 1994, ISBN 83-86225-10-6
  • Zbigniew S. Siemaszko – Działalność generała Tatara, Norbertinum, Lublin 2004, ISBN 83-7222-192-8
  • Jan Lorys (oprac.), Historia Polskiego Znaku Spadochronowego, Materiały. Dokumenty. Źródła. Archiwalia,, Zeszyt 9, s. 58, Londyn 1993, ISBN 0-902508-20-2, ISBN 978-0-902508-20-0
  • Historia poszczególnych miejscowości z terenu gminy Nowe Piekuty – nowepiekuty.pl

 

 

Zobacz także:

 


Lista Cichociemnych

 
Cichociemni byli żołnierzami Armii Krajowej w służbie specjalnej.

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Lista CichociemnychSpis treści:


 

 

znak-cc-180x300 Lista Cichociemnych

 

Oto lista 316 Cichociemnych

spadochroniarzy Armii Krajowej

zaprzysiężonych na Rotę Armii Krajowej i zrzuconych do Polski:

 

UWAGA!  Tabela ma więcej niż jedną stronę, wyświetla po 50 wierszy na stronie

(kliknij w nazwisko, aby przejść do strony z biogramem, wpisz w wyszukiwarkę, aby wyszukać)
Tabelę można przeszukiwać, wpisując dowolny ciąg znaków

 

Autor wykazu – Ryszard M. Zając, wnuk por. cc. Józefa Zająca

Na urządzeniach mobilnych aby zobaczyć całość należy przewinąć w poziomie

StopieńFotoNazwisko imięPseudonim
kpt.
ADRIAN-Florian Lista Cichociemnych
Adrian FlorianLiberator
gen. bryg.
BALUK-Stefan Lista Cichociemnych
Bałuk StefanStarba
por. lot.
BATOR-Ignacy Lista Cichociemnych
Bator IgnacyOpór
ppłk.
BAZALA-Leon Lista Cichociemnych
Bazała LeonStriwiąż
mjr
BAKIEWICZ-Zbigniew Lista Cichociemnych
Bąkiewicz ZbigniewZabawka
ppor.
BENEDYK-Tadeusz Lista Cichociemnych
Benedyk TadeuszZahata
kpt.
BENRAD-Adam Lista Cichociemnych
Benrad AdamDrukarz
ppor.
BERNACZYK-SLONSKI-Kazimierz. Lista Cichociemnych
Bernaczyk - Słoński KazimierzRango
płk
BETKOWSKI-Jacek Lista Cichociemnych
Bętkowski JacekTopór 2
płk. pil.
BIALY-Jan Lista Cichociemnych
Biały JanKadłub
ppor.
BICHNIEWICZ-Jerzy Lista Cichociemnych
Bichniewicz JerzyBłekitny
kpt.
BIDZINSKI-Niemir Lista Cichociemnych
Bidziński NiemirZiege Karol
st. sierż. lot.
BIEDRZYCKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Biedrzycki StanisławOpera
ppłk. sap.
BIELSKI-Romuald Lista Cichociemnych
Bielski RomualdBej
ppor.
BIENIAS-Jan Lista Cichociemnych
Bienias JanOsterba
ppor. lot. cw
BIEZUNSKI-Jan Lista Cichociemnych
Bieżuński JanOrzyc
mjr sap.
BILSKI-Kazimierz Lista Cichociemnych
Bilski KazimierzRum
płk.
BORYCZKA-Adam Lista Cichociemnych
Boryczka AdamBrona
ppłk.
BORYS-Adam Lista Cichociemnych
Borys AdamPług
mjr łączn.
BURDZINSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Burdziński TadeuszMalina
por. piech.
BUSLOWICZ-Michal Lista Cichociemnych
Busłowicz MichałBociek
por.
BUYNO-Jerzy Lista Cichociemnych
Buyno JerzyGżegżółka
ppor.
BYSTRZYCKI-Przemyslaw Lista Cichociemnych
Bystrzycki PrzemysławGrzbiet
ppor. łączn.
BZDAWKA-Bernard Lista Cichociemnych
Bzdawka Bernard Siekiera
mjr sap.
CETYS-Teodor Lista Cichociemnych
Cetys TeodorWiking
ppor. łączn.
CHMIELOCH-Ryszard Lista Cichociemnych
Chmieloch RyszardBłyskawica
mjr
CHMIELOWSKI-Antoni Lista Cichociemnych
Chmielowski Antoni Wołk
por.
CHYLINSKI-Eugeniusz Lista Cichociemnych
Chyliński Eugeniusz Frez
kpt. piech.
CIEPLIK-Franciszek Lista Cichociemnych
Cieplik FranciszekHatrak
mjr
CZAYKOWSKI-Andrzej Lista Cichociemnych
Czaykowski Andrzej Garda
por. łączn.
CZEPCZAK-GORECKI-Bronisław Lista Cichociemnych
Czepczak Górecki BronisławZwijak
por. br. panc.
CZERWINSKI-Kazimierz Lista Cichociemnych
Czerwiński KazimierzBryzga
por.
CZLAPKA-Kazimierz Lista Cichociemnych
Człapka KazimierzPionek
por.
CZUMA-Jozef Lista Cichociemnych
Czuma JózefSkryty
ppor. piech.
DABROWSKI-Adam Lista Cichociemnych
Dąbrowski AdamPuti
płk.
DEKUTOWSKI-Hieronim Lista Cichociemnych
Dekutowski HieronimZapora
kpt. piech.
DMOWSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Dmowski StanisławPodlasiak
kpt.
DZIADOSZ-Rudolf Lista Cichociemnych
Dziadosz RudolfZasaniec
ppłk. łącz.
DZIKIELEWSKI-Feliks Lista Cichociemnych
Dzikielewski FeliksOliw
por.
ECKHARDT-Mieczyslaw Lista Cichociemnych
Eckhardt MieczysławBocian
płk. piech.
EMIR-HASSAN-Jerzy Lista Cichociemnych
Emir Hassan JerzyTurek 2
por.
FARENHOLC-Oskar Lista Cichociemnych
Farenholc OskarSum
kpt.
FIJALKA-Michal Lista Cichociemnych
Fijałka MichałKawa
ppor.
FLONT-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Flont WładysławGrandziarz
kpt. piech.
FORTUNA-Ludwik Lista Cichociemnych
Fortuna LudwikSiła
por. łączn.
FUHRMAN-Kazimierz Lista Cichociemnych
Fuhrman KazimierzZaczep
kpt.
GALECKI-Adolf Lista Cichociemnych
Gałacki AdolfMaszop
kpt.
GARCZYNSKI-Marian Lista Cichociemnych
Garczyński Marian Skała
kpt.
GAWORSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Gaworski TadeuszLawa
mjr kaw.
GILOWSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Gilowski StanisławGotur
ppor. łączn.
GODZIK-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Godzik Władysław Skrzat
kpt. sł. zdr.
GOLARZ-Marian Lista Cichociemnych
Golarz Teleszyński MarianGóral 2
płk. piech.
GOLEBIEWSKI-Marian Lista Cichociemnych
Gołębiewski MarianSter
ppor.
GOLUNSKI-Norbert Lista Cichociemnych
Gołuński Norbert Bombram
mjr sap.
GORSKI-Jan Lista Cichociemnych
Górski JanChomik
ppor.
GORSKI-Stefan Lista Cichociemnych
Górski StefanBrzeg
mjr kaw.
GRODZICKI-Krzysztof Lista Cichociemnych
Grodzicki KrzysztofJabłoń
kpt.
GROMNICKI-Zygmunt Lista Cichociemnych
Gromnicki ZygmuntGula
kpt. piech.
GRUN-Bronislaw Lista Cichociemnych
Grun Bronisław Szyb
ppor. piech.
GRYCZ-Jan Lista Cichociemnych
Grycz JanDziadzio
ppor. art.
HARASYMOWICZ-Stanislaw Lista Cichociemnych
Harasymowicz StanisławLalka
ppor. lot.
HAUPTMAN-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Hauptman WładysławGapa
ppor.
KALINOWSK-HECZKO-Gustaw Lista Cichociemnych
Heczko Kalinowski GustawSkorpion
por.
HENCEL-Stanislaw Lista Cichociemnych
Hencel StanisławPik
mjr łączn.
HOFFMANN-Teodor Lista Cichociemnych
Hoffman TeodorBugaj
ppor.
HORL-Jan Lista Cichociemnych
Hörl JanFrog
ppłk.
IGLEWSKI-Antoni Lista Cichociemnych
Iglewski AntoniPonar
rtm. kaw.
IGNASZAK-Stefan Lista Cichociemnych
Ignaszak StefanDrozd
kpt.
IPOHORSKI-LENKIEWICZ-Wieslaw Lista Cichociemnych
Ipohorski Lenkiewicz Wiesław Zagroda
płk.
IRANEK-OSMECKI-Kazimierz Lista Cichociemnych
Iranek Osmecki KazimierzHeller
mjr pil.
ISZKOWSKI-Jerzy Lista Cichociemnych
Iszkowski JerzyOrczyk
mjr piech.
JABLONSKI-Boleslaw Lista Cichociemnych
Jabłoński BolesławKalia
por. piech.
JACHCINSKI-Henryk Lista Cichociemnych
Jachciński Henryk Kret
mjr
JACKIEWICZ-Boleslaw Lista Cichociemnych
Jackiewicz BolesławŁabędź
por.
JAGIELSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Jagielski StanisławGacek
por.
JAKUBOWSKI-Ewaryst Lista Cichociemnych
Jakubowski Ewaryst Brat
kpt.
JANKOWSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Jankowski StanisławAgaton
kpt.
JANUSZKIEWICZ-Henryk Lista Cichociemnych
Januszkiewicz HenrykSpokojny
por. art.
JAROSZ-Janusz Lista Cichociemnych
Jarosz Janusz Szermierz
ppor.
JASIENSKI-Stefan Lista Cichociemnych
Jasieński StefanAlfa
por. piech.
JASTRZEBSKI-Antoni Lista Cichociemnych
Jastrzębski AntoniUgór
ppor.
JAWORSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Jaworski TadeuszGont
kpt. piech.
JAWORSKI-Tadeusz-Stanisław Lista Cichociemnych
Jaworski Tadeusz StanisławBławat
mjr pil.
JOKIEL-Jan Lista Cichociemnych
Jokiel JanLigota
rotm.
JURECKI-Marian Lista Cichociemnych
Jurecki MarianOrawa
ppor.
JURKIEWICZ-Longin Lista Cichociemnych
Jurkiewicz Longin Mysz
ppłk. dypl.
KALENKIEWICZ-Maciej Lista Cichociemnych
Kalenkiewicz MaciejKotwicz
ppłk.
KAMIENSKI-Jan Lista Cichociemnych
Kamieński JanCozas
ppor. piech.
KAMINSKI-Bronislaw Lista Cichociemnych
Kamiński BronisławGolf
mjr piech.
KASZYNSKI-Eugeniusz Lista Cichociemnych
Kaszyński EugeniuszNurt
sierż.
KAZIMIERCZAK-Stanislaw Lista Cichociemnych
Kazimierczak StanisławKsiądz
por. piech.
KIWER-Edward Lista Cichociemnych
Kiwer EdwardBiegaj
por.
KLIMOWICZ-Wladysław Lista Cichociemnych
Klimowicz WładysławTama
mjr piech.
KLIMOWSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Klimowski TadeuszKlon
mjr piech.
KLINICKI-Maksymilian Lista Cichociemnych
Klinicki MaksymilianWierzba 2
por.
KLOCEK-Wlodzimierz Lista Cichociemnych
Klocek Niewęgłowski WłodzimierzGarłuch
por.
KOBYLINSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Kobyliński TadeuszHiena
płk. dypl. piech.
KOBYLINSKI-Waclaw Lista Cichociemnych
Kobyliński WacławDziad
por.
KOCHANSKI-Jan Lista Cichociemnych
Kochański JanJarema
kpt.
KOCHANSKI-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Kochański Władysław Bomba
mjr
KOLASINSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Kolasiński StanisławŚmiga, Ulewa
mjr
KONIK-Bronislaw Lista Cichociemnych
Konik Bronisław Sikora
ppor. piech.
KONSTANTY-Ignacy Lista Cichociemnych
Konstanty Ignacy Szmaragd
mjr
KONTRYM-Bolesław Lista Cichociemnych
Kontrym BolesławŻmudzin
mjr
KOPISTO-Waclaw Lista Cichociemnych
Kopisto WacławKra
mjr
KOPROWSKI-Franciszek Lista Cichociemnych
Koprowski FranciszekDąb
gen. dyw.
KOSSAKOWSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Kossakowski TadeuszKrystynek
ppłk. dypl. br. panc.
KOSTUCH-Tomasz Lista Cichociemnych
Kostuch TomaszBryła
por. sap.
KOTOROWICZ-Stanislaw Lista Cichociemnych
Kotorowicz StanisławKron
por. łączn. lot.
KOWALIK-Edward Lista Cichociemnych
Kowalik EdwardCiupuś
por. sap.
KOWALSKI-Jerzy Lista Cichociemnych
Kowalski JerzyBaba
ppor. sap.
KOWALSKI-Ryszard Lista Cichociemnych
Kowalski RyszardBenga
kpt. piech.
KOZLOWSKI-Julian Lista Cichociemnych
Kozłowski JulianCichy
kpt. dypl.
KOZUCHOWSKI-Henryk Lista Cichociemnych
Kożuchowski HenrykHora
ppłk.
KRAJEWSKI-Henryk Lista Cichociemnych
Krajewski HenrykTrzaska
ppor.
KRASINSKI-Adam Lista Cichociemnych
Krasiński AdamSzczur
ppłk. piech.
KRIZAR-Leopold Lista Cichociemnych
Krizar LeopoldCzeremosz
kpt. piech.
KROKAY-Walery Lista Cichociemnych
Krokay WalerySiwy
kpt. sap.
KRYSZCZUKAJTIS-Miroslaw Lista Cichociemnych
Kryszczukajtis MirosławSzary
mjr
KRZYMOWSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Krzymowski StanisławKostka
ppor.
KUCZYNSKI-Marian Lista Cichociemnych
Kuczyński MarianZwrotnica
por. łączn.
KUJAWINSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Kujawiński StanisławWodnik
kpt. art.
KULAKOWSKI-Aleksander Lista Cichociemnych
Kułakowski AleksanderRywal
kpt. piech.
KWARCINSKI-Mieczyslaw Lista Cichociemnych
Kwarciński MieczysławZiut
mjr br. panc.
KWIATKOWSKI-Bohdan Lista Cichociemnych
Kwiatkowski BohdanLewar
mjr
LECH-Jan Lista Cichociemnych
Lech JanGranit
ppor. piech.
LECH-Wlodzimierz Lista Cichociemnych
Lech WłodzimierzPowiślak
kpt. łącz.
LESKIEWICZ-Marian Lista Cichociemnych
Leśkiewicz MarianWygoda
st. sierż.
LEWANDOWSKI-Aleksander Lista Cichociemnych
Lewandowski AleksanderWiechlina
ppor.
LEWKO-Kazimierz Lista Cichociemnych
Lewko KazimierzPalec
mjr lot.
LEWKOWICZ-Bronislaw Lista Cichociemnych
Lewkowicz BronisławKurs
por. kaw
LINOWSKI-Artur Lista Cichociemnych
Linowski ArturKarp
kpt. piech.
LIPINSKI-Wojciech Lista Cichociemnych
Lipiński WojciechLawina
kpt. piech.
LUSZOWICZ-Zdzislaw Lista Cichociemnych
Luszowicz ZdzisławSzakal
ppor.
LADA-Lech Lista Cichociemnych
Łada Lech Żagiew
kpt.
LAGODA-Hieronim Lista Cichociemnych
Łagoda HieronimLak
st. sierż.
LAKOMY-Albin Lista Cichociemnych
Łakomy AlbinTwornik
mjr
LASTOWSKI-Benon Lista Cichociemnych
Łastowski BenonŁobuz
mjr uzbr.
LOJKIEWICZ-Adolf Lista Cichociemnych
Łojkiewicz AdolfRyś
ppłk. kaw.
LOPIANOWSKI-Narcyz Lista Cichociemnych
Łopianowski NarcyzSarna
por.
LOS-Ezechiel Lista Cichociemnych
Łoś EzechielIkwa
mjr br. panc.
MACKUS-Adam Lista Cichociemnych
Mackus Adam Prosty
por.
MAJEWICZ-Stefan Lista Cichociemnych
Majewicz StefanHruby
ppłk.
MAJORKIEWICZ-Felicjan Lista Cichociemnych
Majorkiewicz FelicjanIron
ppor. łączn.
MAKAGONOW-Aleksander Lista Cichociemnych
Makagonow Makagon AleksanderWschód
mjr łączn.
MAKARENKO-Anatol Lista Cichociemnych
Makarenko AnatolTłok
por. art.
MAKSYS-Wladysław Lista Cichociemnych
Maksyś WładysławAzot
mjr dypl. piech.
MALIK-Franciszek Lista Cichociemnych
Malik FranciszekPiorun 2
kpt. piech.
MARECKI-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Marecki WładysławŻabik 2
por.
MAREK-Jan Lista Cichociemnych
Marek JanWalka
kpt. lot.
MARYNOWSKI-Edmund Lista Cichociemnych
Marynowski EdmundSejm
por. piech.
MATULA-Zbigniew Lista Cichociemnych
Matula ZbigniewRadomyśl
por. łączn.
MATYSKO-Jan Lista Cichociemnych
Matysko JanOskard
ppor. łączn.
MAZUR-Stanislaw Lista Cichociemnych
Mazur StanisławLimba
por.
MESSING-Janusz Lista Cichociemnych
Messing Janusz Bekas
kpt.
MICH-Stefan Lista Cichociemnych
Mich StefanJeż
kpt. uzbr.
MICHALCZEWSKI-Wincenty Lista Cichociemnych
Michalczewski WincentyMir
por.
MICIEK-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Miciek WładysławMłot
mjr
MILEWICZ-Zygmunt Lista Cichociemnych
Milewicz ZygmuntRóg
kpt. piech.
MOSTOWIEC-Marian Lista Cichociemnych
Mostowiec MarianLis
por. piech.
MOTYLEWICZ-Piotr Lista Cichociemnych
Motylewicz PiotrGrab
por.
MRAZEK-Zbigniew Lista Cichociemnych
Mrazek ZbigniewAminius
płk. piech.
NADOLCZAK-Bruno Lista Cichociemnych
Nadolczak Bruno Piast
płk. piech.
NAKONIECZNIKOFF-KLUKOWSKI-Przemyslaw Lista Cichociemnych
Nakoniecznikoff Klukowski PrzemysławKruk 2
ppor.
NIEDZIELSKI-Rafal Lista Cichociemnych
Niedzielski RafałMocny
kpt. piech.
NIEMCZYCKI-Jerzy Lista Cichociemnych
Niemczycki JerzyJanczar
ppor.
NIEPLA-Kazimierz Lista Cichociemnych
Niepla KazimierzKawka
mjr art.
NOSEK-Antoni Lista Cichociemnych
Nosek AntoniKajtuś
kpt.
NOWACKI-Jozef Lista Cichociemnych
Nowacki JózefHoryń
ppor. łączn.
NOWAK-Piotr Lista Cichociemnych
Nowak PiotrOko
kpt. art.
NOWAK-JEZIORANSKI-Jan Lista Cichociemnych
Jeziorański Nowak JanZych
kpt. piech.
NOWAKOWSKI-Michal Lista Cichociemnych
Nowakowski Michał Harpun
ppor. kaw.
NOWOBILSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Nowobilski TadeuszDzwon
kpt. art.
NOWODWORSKI-Cezary Lista Cichociemnych
Nowodworski CezaryGłóg
mjr
NUSZKIEWICZ-Ryszard-e1461496984302 Lista Cichociemnych
Nuszkiewicz RyszardPowolny
ppor. art.
ODROWAZ-SZUKIEWICZ-Boleslaw-e1461496999402 Lista Cichociemnych
Odrowąż Szukiewicz BolesławBystrzec
gen. bryg.
OKULICKI-Leopold Lista Cichociemnych
Okulicki LeopoldNiedźwiadek
ppłk. piech.
OLSZEWSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Olszewski StanisławBar
kpt.
OSSOWSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Ossowski StanisławJastrzębiec 2
ppor. łączn.
OSTROWINSKI-Henryk Lista Cichociemnych
Ostrowiński HenrykSmyk
por. piech.
OSUCHOWSKI-Kazimierz Lista Cichociemnych
Osuchowski KazimierzRosomak
ppłk.
PACZKOWSKI-Alfred Lista Cichociemnych
Paczkowski AlfredWania
sierż.
PARADA-Michal Lista Cichociemnych
Parada Michał Mapa
plut.
PARCZEWSKI-Jan Lista Cichociemnych
Parczewski JanKraska
por. piech.
PENTZ-Karol Lista Cichociemnych
Pentz KarolSkała 2
por. piech.
PEREKLADOWSKI-Feliks Lista Cichociemnych
Perekładowski FeliksPrzyjaciel 2
ppor. łączn.
PESZKE-Zdzislaw Lista Cichociemnych
Peszke ZdzisławKaszmir
mjr dypl. sap.
PEKALA-Mieczyslaw Lista Cichociemnych
Pękała Górski MieczysławBosak
por.
PIASECKI-Zbigniew Lista Cichociemnych
Piasecki ZbigniewOrlik
kpt.
PIATKOWSKI-Bohdan Lista Cichociemnych
Piątkowski BohdanMak
ppor.
PIC-Witold Lista Cichociemnych
Pic WitoldCholewa
kpt. art.
PIEKARSKI-Aleksander Lista Cichociemnych
Piekarski AleksanderTurkuć
por. łączn.
PIENIAK-Czeslaw Lista Cichociemnych
Pieniak Czesław Bór
mjr tech lot.
PIJANOWSKI-Waclaw. Lista Cichociemnych
Pijanowski Wacław Dym
mjr
PILCH-Adolf Lista Cichociemnych
Pilch AdolfGóra
mjr
PIOTROWSKI-Edward Lista Cichociemnych
Piotrowski EdwardMema
kpt. piech.
PIOTROWSKI-Julian Lista Cichociemnych
Piotrowski JulianRewera 2
płk.
PIWNIK-Jan Lista Cichociemnych
Piwnik JanPonury
por
PLUTA-Wilhelm Lista Cichociemnych
Pluta WilhelmPion
por. lot.
POKLADECKI-Marian Lista Cichociemnych
Pokładecki MarianZoll
kpt. piech.
POKULTINIS-Alfred Lista Cichociemnych
Pokultinis AlfredFon
kpt.
POLICIEWICZ-Zygmunt Lista Cichociemnych
Policiewicz ZygmuntŚwierk
por.
POLISZUK-Jaroslaw Lista Cichociemnych
Poliszuk JarosławArab
kpt.
POLONCZYK-Boleslaw Lista Cichociemnych
Polończyk BolesławKryształ
mjr piech.
POSPIESZALSKI-Antoni Lista Cichociemnych
Pospieszalski AntoniCurie
ppor. piech.
POZNANSKI-Jan Lista Cichociemnych
Poznański JanPływak
rtm. kaw.
PRADZYNSKI-Janusz Lista Cichociemnych
Prądzyński Janusz Trzy
rotm.
PRUS-BOGUSLAWSKI-Andrzej Lista Cichociemnych
Bogusławski Prus AndrzejPancerz
ppor.
PRZETOCKI-Jacek Lista Cichociemnych
Przetocki JacekOset
kpt. łączn.
PRZYBYLIK-Stefan Lista Cichociemnych
Przybylik StefanGruch
ppor. piech.
PSYKALA-Mieczyslaw Lista Cichociemnych
Psykała Mieczysław Kalwadosik
mjr
PUKACKI-Franciszek Lista Cichociemnych
Pukacki Franciszek Gzyms
kpt. br. panc.
RACHWAL-Bronislaw Lista Cichociemnych
Rachwał BronisławGlin
rotm.
RACZKOWSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Raczkowski StanisławBułany
mjr piech.
RASZPLEWICZ-Kazimierz Lista Cichociemnych
Raszplewicz KazimierzTatar 2
ppor. piech.
RATAJSKI-Leszek Lista Cichociemnych
Ratajski Leszek Żal
ppor.
RIEDL-Adam Lista Cichociemnych
Riedl AdamRodak
por.
ROGOWSKI-Jan Lista Cichociemnych
Rogowski JanCzarka
por.
ROMASZKAN-Roman Lista Cichociemnych
Romaszkan RomanTatar
ppor.
ROSSINSKI-Czeslaw Lista Cichociemnych
Rossiński CzesławKozioł
por.
ROSTEK-Jan Lista Cichociemnych
Rostek JanDan
ppor.
ROSTWOROWSKI-Jan Lista Cichociemnych
Rostworowski JanMat
mjr kaw.
ROZYCKI-Jan Lista Cichociemnych
Różycki JanBusik
płk. pil. dypl.
RUDKOWSKI-Roman Lista Cichociemnych
Rudkowski RomanRudy
ppłk.
RUNGE-Tadeusz Lista Cichociemnych
Runge TadeuszOsa
kpt.
RYBKA-Franciszek Lista Cichociemnych
Rybka FranciszekKula
por. piech.
RYDZEWSKI-Lech Lista Cichociemnych
Rydzewski LechGrom
por.
RZEPKA-Kazimierz Lista Cichociemnych
Rzepka KazimierzOgnik
kpt.
SAWICKI-Zygmunt Lista Cichociemnych
Sawicki ZygmuntSamulik
ppor.
SCHELLER-CZARNY-Edwin Lista Cichociemnych
Scheller Czarny EdwinFordon
por. łączn.
SEEMAN-Tadeusz Lista Cichociemnych
Seeman TadeuszGarbus
kpt. piech.
SERAFIN-Jan Lista Cichociemnych
Serafin JanCzerchawa
mjr
SERAFINSKI-Fryderyk Lista Cichociemnych
Serafiński FryderykDrabina
ppłk.
SEDZIAK-Stanislaw Lista Cichociemnych
Sędziak Stanisław Warta
ppor. łączn.
SIAKIEWICZ-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Siakiewicz WładysławMruk
por. piech.
SIKORSKI-Zenon Lista Cichociemnych
Sikorski ZenonPożar
por. piech.
SKOWRON-Marian Lista Cichociemnych
Skowron MarianOlcha 2
ppor. łączn.
SKOWRONSKI-Ryszard Lista Cichociemnych
Skowroński RyszardLechita
kpt.
SKOWRONSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Skowroński StanisławWidelec
rotm.
SKROCHOWSKI-Jan Lista Cichociemnych
Skrochowski JanOstroga
mjr lot.
SKWIERCZYNSKI-Leopold Lista Cichociemnych
Skwierczyński LeopoldAktor
kpt.
SMELA-Jan Lista Cichociemnych
Smela JanWir
kpt. art.
SMOLSKI-Kazimierz Lista Cichociemnych
Smolski KazimierzSosna
mjr
SOKOLOWSKI-Jerzy Lista Cichociemnych
Sokołowski JerzyMira
mjr dypl.
SOKOLOWSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Sokołowski TadeuszTrop
por. piech.
SOKOL-Tadeusz Lista Cichociemnych
Sokół TadeuszBug 2
por. piech.
SOLTYS-Stanislaw Lista Cichociemnych
Sołtys StanisławSowa
kpt. art.
SPECYLAK-Zbigniew Lista Cichociemnych
Specylak Skrzypecki Zbigniew Tur 2
płk. piech.
SPYCHALSKI-Jozef Lista Cichociemnych
Spychalski JózefGrudzień
mjr piech. sap.
SROCZYNSKI-Zdzislaw Lista Cichociemnych
Sroczyński ZdzisławKompresor
por. łączn.
STARZYNSKI-Leszek Lista Cichociemnych
Starzyński LeszekMalewa
kpt. piech.
STARZYNSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Starzyński TadeuszŚlepowron
mjr int.
STOCKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Stocki Tadeusz Ćma
ppor.
STOLYHWO-Olgierd Lista Cichociemnych
Stołyhwo OlgierdStewa
mjr kaw.
STPICZYNSKI-Aleksander Lista Cichociemnych
Stpiczyński AleksanderKlara
por.
STRASZYNSKI-Zdzislaw Lista Cichociemnych
Straszyński ZdzisławMeteor
kpt. piech.
STRUMPF-Witold Lista Cichociemnych
Strumpf WitoldSud
kpt. art.
SZCZEPANSKI-Mieczyslaw Lista Cichociemnych
Szczepański MieczysławDębina
mjr piech.
SZEWCZYK-Piotr Lista Cichociemnych
Szewczyk PiotrCzer
por.
SZPAKOWICZ-Wieslaw Lista Cichociemnych
Szpakowicz WiesławPak
płk.
SZTERNAL-Kazimierz Lista Cichociemnych
Szternal KazimierzZryw
ppor. łączn.
SZTROM-Jerzy Lista Cichociemnych
Sztrom JerzyPilnik
kpt. art.
SZUBINSKI-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Szubiński Władysław Dach
ppor.
SZWIEC-Waldemar Lista Cichociemnych
Szwiec WaldemarRobot
ppłk.
SZYDLOWSKI-Adam Lista Cichociemnych
Szydłowski AdamPoleszuk
ppłk.
SZYMANSKI-Jerzy Lista Cichociemnych
Szymański JerzyBoga
ppłk. dypl.
SCIEGIENNY-Wincenty Lista Cichociemnych
Ściegienny WincentyLas
sierż. łączn.
SLIWA-Kazimierz-e1461497024533 Lista Cichociemnych
Śliwa KazimierzStrażak
ppor.
SMIETANKO-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Śmietanko WładysławCypr
por. sap.
SMIGIELSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Śmigielski TadeuszŚlad
kpt.
SWIATKOWSKI-Andrzej Lista Cichociemnych
Świątkowski AndrzejAmurat
mjr pil.
TAJCHMAN-Michal Lista Cichociemnych
Tajchman Michał Mikita
mjr
TARNAWSKI-Aleksander Lista Cichociemnych
Tarnawski AleksanderUpłaz
ppor.
TOMASZEWSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Tomaszewski TadeuszWąwóz
kpt. piech.
TROJANOWSKI-Czeslaw Lista Cichociemnych
Trojanowski CzesławLitwos
mjr piech.
TRONDOWSKI-Stanislaw Lista Cichociemnych
Trondowski StanisławGrzmot 2
mjr piech.
TRYBUS-Adam Lista Cichociemnych
Trybus AdamGaj
por. art.
TWARDY-Zbigniew Lista Cichociemnych
Twardy ZbigniewTrzask
mjr kaw.
UKLANSKI-Witold Lista Cichociemnych
Uklański WitoldHerold
ppłk.
ULM-Zygmunt Lista Cichociemnych
Ulm ZygmuntSzybki
kpt. sap.
WALTER-Jan Lista Cichociemnych
Walter JanCyrkiel
kpt. piech.
WARUSZYNSKI-Zbigniew Lista Cichociemnych
Waruszyński ZbigniewDewajtis 2
ppor.
WATROBSKI-Jozef Lista Cichociemnych
Wątróbski JózefJelito
por. kaw.
WHITEHEAD-Alfred Lista Cichociemnych
Whitehead AlfredDolina 2
por. piech.
WIACEK-Jan Lista Cichociemnych
Wiącek WiktorKanarek
kpt. sap.
WIECHULA-Bernard Lista Cichociemnych
Wiechuła BernardMaruda
por. sap.
WIECHULA-Ludwik Lista Cichociemnych
Wiechuła LudwikJeleń
mjr sap.
WIERZEJSKI-Tomasz Lista Cichociemnych
Wierzejski TomaszZgoda 2
kpt.
WILCZEWSKI-Michal Lista Cichociemnych
Wilczewski MichałUszka
ppor.
WILCZKIEWICZ-Zbigniew Lista Cichociemnych
Wilczkiewicz ZbigniewKij
por. piech.
WINIARSKI-Zdzislaw Lista Cichociemnych
Winiarski ZdzisławPrzemytnik
kpt.
WINTER-Stanislaw Lista Cichociemnych
Winter StanisławStanley
kpt. piech.
WISZNIEWSKI-Otton Lista Cichociemnych
Wiszniewski OttonTopola
por.
WISZNIOWSKI-Roman Lista Cichociemnych
Wiszniowski RomanHarcerz
ppor. piech.
WISNIEWSKI-Wladyslaw Lista Cichociemnych
Wiśniewski WładysławWróbel
kpt. art.
WITKOWSKI-Ludwik Lista Cichociemnych
Witkowski LudwikKosa
mjr
WOLNIAK-Boguslaw Lista Cichociemnych
Wolniak BogusławMięta
kpt.
WOZNIAK-Jan Lista Cichociemnych
Woźniak JanKwaśny
rotm.
ZABIELSKI-Jozef Lista Cichociemnych
Zabielski JózefŻbik
por. piech.
ZABIEREK-Lech Lista Cichociemnych
Zabierek LechWulkan
kpt. łączn. cw
ZACHMOST-Henryk Lista Cichociemnych
Zachmost Henryk Zorza
por. piech.
por-cc-Jozef-Zajac Lista Cichociemnych
Zając JózefKolanko
por.
ZALEWSKI-Janusz Lista Cichociemnych
Zalewski JanuszChinek
kpt. art.
ZAORSKI-Waclaw Lista Cichociemnych
Zaorski WacławRyba
ppor. łączn.
ZAPOTOCZNY-Stanislaw Lista Cichociemnych
Zapotoczny StanisławPłomień
mjr kaw.
ZAREMBINSKI-Wiktor Lista Cichociemnych
Zarembiński WiktorZrąb
gen. bryg.
ZAWACKA-Elżbieta Lista Cichociemnych
Zawacka ElżbietaZo
por.
ZAWADZKI-Alfred Lista Cichociemnych
Zawadzki AlfredKos
ppłk.
ZUB-ZDANOWICZ-Leonard Lista Cichociemnych
Zub Zdanowicz Leonard Ząb
por.
ZYGA-Ryszard Lista Cichociemnych
Zyga RyszardLelum
ppor. łączn.
ZAAK-Franciszek Lista Cichociemnych
Żaak FranciszekMamka
por. łączn.
ZAKOWICZ-Jozef Lista Cichociemnych
Żakowicz JózefTabu
ppor.
ZELECHOWSKI-Tadeusz Lista Cichociemnych
Żelechowski TadeuszRing
mjr piech.
ZELKOWSKI-Bronislaw Lista Cichociemnych
Żelkowski BronisławDąbrowa
kpt. mar. cw
ZORAWSKI-Boguslaw Lista Cichociemnych
Żórawski BogusławMistral
ppor. art.
ZYCHIEWICZ-Antoni Lista Cichociemnych
Żychiewicz Antoni PiotrPrzerwa

 


 

Kontrowersje wokół liczby Cichociemnych

Niektórzy badacze problematyki Cichociemnych kwestionują liczbę 316 Cichociemnych jako nieprawidłową. Np. dr Waldemar Grabowski podnosi, że:

  • w przypadku przyjęcia definicji Cichociemnego jako żołnierza PSZ zaprzysiężonego na rotę przysięgi ZWZ-AK i zrzuconego na spadochronie w Polsce – wg. niego ma być 302 Cichociemnych,
  • w przypadku przyjęcia definicji CC jako żołnierza PSZ zaprzysiężonego na rotę przysięgi ZWZ-AK i wysłanego drogą lotniczą do Polski (zarówno zrzuceni na spadochronach jak i Ci wysadzeni z samolotów lądujących w Polsce) – wg niego liczba Cichociemnych ma być większa o skoczków, którzy odmówili skoku, czyli ma być 322 CC,
  • czy jako CC nie należałoby również uznać spadochroniarzy zrzuconych w Polsce, ale wysłanych przez MSW, a także spadochroniarzy zrzuconych zarówno przez MON, jaki i MSW w innych krajach europejskich (Francja, Albania, Jugosławia, Włochy, Niemcy i Austria). Byli Oni w dużej mierze zaprzysięgani na rotę przysięgi ZWZ-AK post z dnia 28 września 2014 na stronie Fundacja im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej,  Facebook [dostęp 2020-02-16] – wg niego liczba Cichociemnych byłaby większa o kolejną grupę skoczków.

 

Mój komentarz:
cc-Sikorski-cichociemni-216x300 Lista Cichociemnych

Gen. Sikorski z kandydatami na Cichociemnych

Dr Waldemar Grabowski wymyślił sobie trzy różne definicje Cichociemnych i krytykuje fakty, że do niej nie pasują. Sam się zaplątał w te definicje, bowiem wywodzi np. „w przypadku przyjęcia definicji CC jako żołnierza PSZ zaprzysiężonego na rotę przysięgi ZWZ-AK i zrzuconego na spadochronie w Polsce”  – „czy jako CC nie należałoby również uznać spadochroniarzy zrzuconych w Polsce, ale wysłanych przez MSW, a także spadochroniarzy zrzuconych zarówno przez MON, jaki i MSW w innych krajach europejskich (Francja, Albania, Jugosławia, Włochy, Niemcy i Austria). Byli Oni w dużej mierze zaprzysięgani na rotę przysięgi ZWZ-AK”.

Jego wywody są więc wewnętrznie sprzeczne, bowiem:

  • jeśli Cichociemni to żołnierze zrzuceni do Polski – to nie „zrzucani w innych krajach europejskich”
  • jeśli Cichociemni to żołnierze zaprzysiężeni na rotę przysięgi ZWZ-AK – to nie „w dużej mierze zaprzysięgani”
  • skoczkowie zrzucani do innych krajów nie byli Cichociemnymi – tylko agentami SOE, tj. nie podlegali KG AK ale brytyjskiemu SOE

Najistotniejsza jest jednak kwestia fundamentalna – dr Grabowski nie jest przez nikogo upoważniony do decydowania o tym, kto był – a kto nie był Cichociemnym. Jego wewnętrznie sprzeczne spekulacje nie mają znaczenia w świetle faktów historycznych.

Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na tekst przysięgi Cichociemnych:

W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Marii Panny, jako ŻOŁNIERZ POWOŁANY DO SŁUŻBY SPECJALNEJ [podkreśl. RMZ] przysięgam, że poświęconego mi sprzętu, poczty i pieniędzy strzec będę nie tylko jako dobra państwowego, ale i jako środków i pieniędzy przeznaczonych dla odzyskania wolności Ojczyzny, a tajemnicy służby specjalnej dochowam, nawet wobec moich przełożonych i kolegów w konspiracji i nie zdradzę jej nikomu, aż do końca wojny. Tak mi Panie Boże dopomóż.

Z treści przysięgi Cichociemnych jednoznacznie wynika, że byli żołnierzami (a nie kurierami) powołanymi do służby specjalnej w Armii Krajowej (czyli po skoku do Kraju). Nie byli tylko (już) kandydatami do tej służby, przeszkolonymi i po przysiędze.

Listę 316 Cichociemnych spisano wprawdzie dopiero po wojnie – jako listę skoczków odznaczonych „Znakiem [Spadochronowym] dla Skoczków do Kraju” – ale uczynił to Kierownik Ministerstwa Obrony Narodowej zarządzeniem z 7 lutego 1954. 

Przeciwko kształtowi tej listy nie protestował nikt, w tym żaden z kilkudziesięciu żyjących wtedy Cichociemnych. Wtedy nie było kontrowersji – te tworzone obecnie przez dr Grabowskiego można śmiało wyrzucić do kosza.

„Rewelacje” dr Grabowskiego wynikają z naciąganej definicji „cichociemnego”, nie mają oparcia w żadnym źródle historycznym. Nie potwierdza ich Studium Polski Podziemnej w Londynie ani też publikacja wydana przez samych Cichociemnych – „Drogi cichociemnych”.

 

Rzekomy problem z liczbą Cichociemnych polega na tym, że dr Grabowski (i paru innych) wymyślają sobie różne definicje „cichociemnego” a potem liczą spadochroniarzy, którzy im pasują do wymyślonej przez nich definicji.

Faktycznie zaś Oddział VI (Specjalny) Sztabu Naczelnego Wodza w porozumieniu z SOE wysłał do Polski 316 spadochroniarzy, których z czasem nazwano „cichociemnymi”…

Ryszard M. Zając

 

 

zobacz:

 

 

 


Spośród 316 Cichociemnych zrzuconych na spadochronie do okupowanej Polski
40 walczyło o niepodległość Polski w latach 1918 – 1921:

Leon Bazała (1918-1920) | Jacek Bętkowski (1920) | Jan Biały (1918-1920) | Niemir Bidziński (1920) | Romuald Bielski (1919-1920) | Adolf Gałacki (1918-1920) | Stanisław Gilowski (1918-1920) | Jan Górski (1919-1920) | Antoni Iglewski (1915-1920) | Kazimierz Iranek-Osmecki (1913, 1916, 1920) | Wacław Kobyliński (1918-1920) | Bolesław Kontrym (1917-1918) | Franciszek Koprowski (1919-1920) | Tadeusz Kossakowski (1909-1920) | Julian Kozłowski (1918-1919) | Henryk Krajewski (1918-1920) | Leopold Krizar (1918-1920) | Stanisław Krzymowski (1914-1920) | Adolf Łojkiewicz (1918-1920) | Narcyz Łopianowski (1918-1920) | Zygmunt Milewicz (1918-1920) | Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski (1913-1921) | Leopold Okulicki (1914-1920) | Mieczysław Pękala-Górski (1918-1920) | Edward Piotrowski (1918-1920) | Jan Różycki (1917-1920) | Roman Rudkowski (1914-1920) | Tadeusz Runge (1917-1920) | Józef Spychalski (1916-1920) | Tadeusz Starzyński (1920) | Tadeusz Stocki (1920) | Aleksander Stpiczyński (1917-1920) | Witold Strumpf (1920) | Adam Szydłowski (1918-1920) | Wincenty Ściegienny (1918-1920) | Witold Uklański (1917-1921) | Józef Zabielski (1920) | Józef Zając (1920) | Wiktor Zarembiński (1920) | Bronisław Żelkowski (1920)

 

logo_pl_negatyw_czerowny-300x89 Lista Cichociemnych

 

Projekt realizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości oraz odbudowy polskiej państwowości


 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Lista Cichociemnychjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Lista CichociemnychW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Lista Cichociemnych

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Lista CichociemnychW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Lista Cichociemnychcc-pomnik-powazki--300x213 Lista CichociemnychW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Lista Cichociemnych

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. I. FKM Oleśnica, ISBN 83-902499-0-1
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. II. ABRES Rzeszów, ISBN 83-902499-5-2
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. III. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, ISBN 83-910535-4-7
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. IV. OS Ostoja, Zwierzyniec – Rzeszów, 978-83-933857-0-6

 

Cichociemni – harcerze

 

 

krzyz-harcerski-zhp-300x301 Cichociemni - harcerzeZHP-II_RP-300x301 Cichociemni - harcerze

 

Cichociemni – harcerze

spośród 316 Cichociemnych
co najmniej  58  działało w harcerstwie

 

(obecną wersję wykazu sporządzono w oparciu o kwerendę
z dwóch źródeł biograficznych, wykaz stale aktualizowany)

(Kliknij wybraną kolumnę, aby posortować / kliknij w zdjęcie lub nazwisko, aby przejść do biogramu)
Tabelę można przeszukiwać, wpisując dowolny ciąg znaków

 

Autor wykazu – Ryszard M. Zając, wnuk por. cc. Józefa Zająca

Na urządzeniach mobilnych aby zobaczyć całość należy przewinąć w poziomie

Stopień (skok)Stopień akt.Nazwisko imięPseudonimstopień / funkcjadrużyna / chorągiewMiejscowość
ppor. art.ppor.Benedyk TadeuszZahatazastępowy (zastęp "Wilczki")V Lwowska Drużyna Harcerska "Orląt" im. Władysława JagiełłyLwów (obecnie Ukraina)
kpt.kpt.Benrad AdamDrukarzLwów (obecnie Ukraina)
mjr piech.płkBętkowski JacekTopór 2ZHP (1917-1922)Wadowice
pchor. sap.ppor.Bichniewicz JerzyBłekitnydrużynowyIV Drużyna Harcerska "Błękitna Czwórka"Bydgoszcz
mjr. sap.ppłk. sap.Bielski RomualdBejczłonek ZHP
pilot Chorągwi
sekretarz KH
od 1917 r.
Chorągiew Lubelska Komenda Hufca
Mława
Lublin
Puławy
ppor. piech.kpt.Boryczka AdamBronaćwikTarnów
por. art.ppłk.Borys AdamPług3 Gnieźnieńska Drużyna Harcerzy im. Hetmana Stanisława ŻółkiewskiegoGniezno
pchor. łączn.ppor. łączn.Bzdawka Bernard SiekierazastępowyI Drużyna Harcerska im. Tadeusza KościuszkiNakło
por. sap.mjr sap.Cetys TeodorWiking9 Warszawska Drużyna HarcerskaWarszawa
rtm.mjrCzaykowski Andrzej GardaKutno
plut. lot.por. Człapka KazimierzPionekWarszawa
pchor. piech.ppor. piech.Dąbrowski AdamPutiKołomyja (obecnie Ukraina)
pchor. piech.płk.Dekutowski HieronimZaporadrużynowy,
przyboczny hufcowego
I Drużyna Harcerzy im. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego,
II Wodna Drużyna Harcerzy im. generała Mariusza Zaruskiego
Tarnobrzeg
ppor. mar. cwppor.Gołuński Norbert BombramGdynia
kpt. sap.mjr sap.Górski JanChomikHarcerstwo Polskie na UkrainieOdessa (Ukraina)
pchor. piech.ppor.Górski StefanBrzegćwik16 Poznańska Drużyna Harcerzy im. gen. Józefa Bema (zastęp "Orłów")Poznań
ppor. piech.kpt. piech.Grun Bronisław SzybBiałystok
kpt. pil.mjr pil.Iszkowski JerzyOrczykNowy Sącz
ppor.kpt.Jankowski StanisławAgatondrużynowy21 Warszawska Drużyna HarcerskaWarszawa
ppor. art.kpt.Januszkiewicz HenrykSpokojnyPoznań
ppor. art.kpt. art.Jeziorański Nowak JanZych3 Warszawska Drużyna HarcerskaWarszawa
por. kaw.rotm.Jurecki MarianOrawahufcowyGrybów
kpt. sap.ppłk dypl.Kalenkiewicz MaciejKotwicz1917-19202 Wileńska Drużyna Harcerzy im. Romualda TrauguttaWilno
ppłk. dypl. piech.płk. dypl. piech.Kobyliński WacławDziad1908 - 1918 r.prawdopodobnie Warszawa
ppor. piech.kpt.Kochański WładysławBomba1928 - 1935 r.Stanisławów (obecnie Ukraina)
por. mjrJurecki MarianŚmiga, UlewaMokrzyska, Brzesko
ppor. sap.por. sap.Kotorowicz StanisławKronLublin
por. piech.kpt. piech.Kozłowski JulianCichy1/ założyciel drużyny
2/ współzałożyciel pisma "Harcerz Polski na Syberii"
3/ Członek Naczelnej Komendy Harcerstwa Polskiego na Syberię
4/ instruktor harcerskiego kursu instruktorów
1/ Irkuck, Nowonikołajewsk
2/ Nowonikołajewsk (obecnie Nowosybirsk)
3/ Nowonikolajewsk
4/ Pomiechówek (Białystok)
mjr.ppłk.Krajewski HenrykTrzaskazałożyciel (1913 r.)drużyna skautowaJanowiec Kościelny
ppor. kaw.ppor.Krasiński AdamSzczurRabka
pchor. piech.ppor. piech.Lech WłodzimierzPowiślakMława
ppor. piech.por. piech.Motylewicz PiotrGrabBrzeżany (obecnie Ukraina)
ppor. kaw.por. kaw.Niedzielski RafałMocnySiedlce
ppor.kpt.Ossowski StanisławJastrzębiec1/ drużynowy
2/ szczepowy
3/ komendant hufca
Chojnice?
ppor. piech.kpt. piech.Piotrowski JulianRewera 2Stanisławów (obecnie Iwano-Frankiwsk, Ukraina)
por. płk.Piwnik JanPonuryOstrowiec Świętokrzyski
sierż. lot.por. lot.Pokładecki MarianZollpodharcmistrzKomendant Hufca Poznań - ŚródkaPoznań
ppor. kaw.rotm.Prus Bogusławski AndrzejPancerzzastępowy, drużynowy23 Warszawska Drużyna Harcerska, szczep "Pomarańczarnia"Warszawa
ppor. piech.ppor.Przetocki JacekOsetLwów (obecnie Ukraina)
por. kaw.mjr kaw.Różycki JanBusikzastępowy3 Warszawska Drużyna Harcerzy im. Księcia Józefa PoniatowskiegoWarszawa
kpt. piech.ppłk.Runge TadeuszOsaLwów, Żółkiew (obecnie Ukraina)
rtm.. kaw.mjr. dypl.Sokołowski TadeuszTrop3 Warszawska Drużyna Harcerzy im. Księcia Józefa PoniatowskiegoWarszawa
pchor. piech.por. piech.Sołtys StanisławSowazastępowyII Drużyna Harcerska im. Tadeusza KościuszkiKatowice
por. art.kpt. art.Szczepański MieczysławDębinaChełmża
kpt. piech.płk.Szternal KazimierzZrywGorlice
ppor. art.ppor.Szwiec WaldemarRobotToruń
mjr piech.ppłk.Szydłowski AdamPoleszukPerm (Rosja)
pchor. łącz.ppor.Śmietanko WładysławCyprMiędzyrzecz Podlaski
ppor. piech.mjr piech.Trybus AdamGajKrosno
por. sap.kpt. sap.Walter JanCyrkielSiedlce
pchor. sap.kpt. sap.Wiechuła BernardMarudapodharmistrz (1938 r.)Chorągiew Śląska ZHPKatowice
pchor. sap.por. sap.Wiechuła LudwikJeleńpodharmistrz (1938 r.)Chorągiew Śląska ZHPKatowice
pchor. piech.ppor.Wilczkiewicz ZbigniewKijBielsko - Biała
pchor. łączn.por.Wiszniowski RomanHarcerzdrużynowyDrużyna im. Zawiszy CzarnegoStanisławów (obecnie Iwano-Frankiwsk, Ukraina)
ppor.kpt.Woźniak JanKwaśnyzastępowyBrześć (obecnie Białorus)
por.rotm.Zabielski JózefŻbikOstróg (obecnie Ukraina)
pchor. piech.por. piech.Zabierek LechWulkanToruń
ppor. piech.ppor.Żelechowski TadeuszRingzastępowyI Drużyna im. Hetmana Stanisława ŻółkiewskiegoDrohobycz
Cichociemni spadochroniarze AK - człokowie Związku Harcerstwa Polskiego oraz innych organizacji harcerskich

Weryfikacji w/w danych nt. Cichociemnych dokonano poprzez analizę Ich biogramów, opublikowanych wspomnień oraz danych z innych źródeł. Źródła danych dotyczących każdego Cichociemnego wskazano na stronie z Jego biogramem.

 

123