Tag Archives: Most

Załogi samolotów

 

Cichociemni byli żołnierzami Armii Krajowej w służbie specjalnej

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Załogi samolotówSpis treści:


 

Polskie_Sily_Powietrzne-orzel Załogi samolotów

Orzeł PSP

button-zrzuty_200-150x150 Załogi samolotówPierwsze próby sformowania lotnictwa wojskowego II R.P. podjęte zostaly już w 1916, w zaborach: austriackim i niemieckim. Pierwsze polskie jednostki lotnicze utworzono w 1918, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Bezpośrednio przed wybuchem wojny w 1939, polskie lotnictwo wojskowe dysponowało 392 samolotami bojowymi oraz 102 pomocniczymi. W tym czasie niemiecka Luftwaffe miała prawie ośmiokrotnie większą liczbę samolotów, nadto lepszych konstrukcyjnie. Pomimo tego, od wybuchu wojny do 17 września 1939 polscy lotnicy zestrzelili co najmniej 126 maszyn wroga.

Podczas II wojny światowej, formowanie Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie rozpoczęło się w styczniu 1940 we Francji oraz w czerwcu 1940 w Wielkiej Brytanii. PSP we Francji liczyły ok. 9 tys. personelu i funkcjonowały do ewakuacji 19 czerwca 1940, po upadku Francji. W latach 1943 – 1945 polscy lotnicy służyli także w jednostkach US Army Air Forces.

 

 

Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii

szachownica-lotnicza-1921–1993_500px-250x250 Załogi samolotówPolskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii funkcjonowały do marca 1946. Według ustaleń grupy osób, które spisały tzw. Listę Krzystka, w PSP w Wielkiej Brytanii służyło 17.140 osób.

Wg. Listy Krzystka, w latach 1940 – 1945 poległo 1.879 członków personelu latającego PSP. Wg. Kajetana Bienieckiego nie powróciły do bazy załogi uczestniczące w 61 lotniczych operacjach specjalnych do Polski oraz 10 polskich załóg uczestniczących w lotach specjalnych SOE do innych krajów…

Wojtek Matusiak – Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii
w: biuletyn IPN, sierpień-wrzesień 2009, nr 8-9 (103-104), s. 101 – 115

 

Loty polskich załóg:

Rok
Loty do Polski:
Loty do innych krajów:
Razem
1941
2
0
2
1942
21
83
104
1943
55
151
206
1944
339
943
1282

Z przykrością należy zauważyć, że Brytyjczycy nie dotrzymywali własnych ustaleń z Oddziałem VI ws. lotów ze zrzutami do Polski. W sezonie operacyjnym 1941/42 zaplanowano 30 lotów do Polski, wykonano tylko 11. W sezonie 1942/43 zaplanowano 100, wykonano zaledwie 46. W sezonie 1943/44 zaplanowano 300, wykonano tylko 172. Ponadto polskie załogi zdecydowaną większość lotów w operacjach specjalnych wykonywały do innych krajów…

Warto dodać, że wg. moich obliczeń cała pomoc zaopatrzeniowa SOE dla Armii Krajowej zmieściłaby się w jednym pociągu towarowym. Całe wsparcie finansowe Brytyjczyków dla Polski stanowiło zaledwie ok. 2/3 dziennych wydatków Wielkiej Brytanii na wojnę. Tak bardzo Brytyjczycy wspierali Polaków…

 

Lista-Krzystka-300x104 Załogi samolotówInformacje (on-line) nt. personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii – zobacz: Lista Krzystka

 

 

Działania na rzecz Kraju

Franciszek Kalinowski – Działania na rzecz Kraju
w: Lotnictwo polskie w Wielkiej Brytanii 1940 – 1945
Instytut Literacki, Paryż, 1969, s. 249 –  284

 

37-550-1-1-232x300 Załogi samolotów

skoczek po wylądowaniu, plik NAC

Zrzuty ludzi: Cichociemnych oraz kurierów, sprzętu i pieniędzy do Polski odbywały się dzięki współpracy Wydziału VI Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie z Polską Sekcją brytyjskiego Special Operations Executive  (SOE) oraz służbie lotników polskich, brytyjskich i in. w lotniczych jednostkach specjalnego przeznaczenia. Więcej info – zobacz: Bazy i samoloty

Halifax-II-300x194 Załogi samolotów

Handley Page Halifax II

Były możliwe dzięki zaangażowaniu w Kraju komórki Oddziału V Komendy Głównej AK (ZWZ), działającej pod kryptonimami: Syrena, Import, MII – Grad, oficerów zrzutowych w obszarach, okręgach i podokręgach Armii Krajowej oraz ok. 5 – 19 tys. żołnierzy obsługujących i zabezpieczających ok. 640 placówek odbiorczych (zrzutowisk).

Według moich ustaleń, przeprowadzono ogółem 117 operacji lotniczych, których celem było zrzucenie skoczków (spadochroniarzy), w tym 35 operacji nieudanych. Standardowo załogę samolotu stanowiło 7 osób: dwóch pilotów, nawigator, radiotelegrafista, mechanik pokładowy, strzelec oraz tzw. despatcher (dyspozytor skoczków). Znacznie więcej osób personelu naziemnego obsługiwało samolot przed startem oraz po wylądowaniu. Bez Nich wszystkich nie byłoby Cichociemnych spadochroniarzy Armii Krajowej w służbie specjalnej.

 

 

Wykaz załóg samolotów
w operacjach zrzutów Cichociemnych

 

Liberator-300x203 Załogi samolotów

Consolidated B-24 Liberator

Liberator-Szostaka-250x168 Załogi samolotówPrzy tworzeniu wykazu za najbardziej wiarygodne uznałem dane z opartych m.in. na dokumentach SOE oraz AK (w tym depeszach z placówek) publikacji: Kajetana Bienieckiego „Lotnicze wsparcie Armii Krajowej”, Andrzeja Pawła Przemyskiego „Z pomocą żołnierzom Podziemia”.

W wykazie uwzględniono również nieudane operacje, w których z różnych powodów nie doszło do zrzutu (skoku) spadochroniarzy, w tym nieudane (później nie powtórzone lub powtórzone bezskutecznie) operacje zrzutu skoczków: „Flax” i „Nettle” z 2/3 kwietnia 1943 oraz „Oxygen 1” z 18/19 października 1943, a także „Jurek 1” i „Staszek 1” z 30/31 lipca 1944. W wykazie także rozpoczęta w nocy 15/16 grudnia 1944 operacja lotnicza „Wildhorn IV” (Most 4), z zaplanowanym lądowaniem na polowym lotnisku – którą przerwano w trakcie lotu…

 

Uwaga: tabelę można przeszukiwać oraz sortować, klikając wybraną kolumnę.
Tabelę można przeszukiwać, wpisując dowolny ciąg znaków

Autor wykazu – Ryszard M. Zając, wnuk por. cc. Józefa Zająca

Aby zobaczyć całość należy przewinąć w poziomie

Data operacjiOperacjaSamolotPilotPilotNawigatorRadiotelegr.MechanikStrzelecDespatcherUwagi
1941
02-15/16
AdolphusWhitley Z-6473F/L F. Keast (RAF)F/O Baker P/O McMurdieSgt. Davies D.W. Sgt. Bernard D.H.Cpt. Cameron APierwszy zrzut Cichociemnych
1941
11-07/08
RuctionHalifax L-9612F/O Tadeusz JasińskiSgt. Franciszek SobkowiakF/O Stanisław KrólSgt. Walenty WasilewskiSgt. Jerzy Sołtysiak Sgt. Rudolf MolSgt. Józef ChodyraWC Roman Rudkowski (oficer łącznikowy)
1941
12-27/28
JacketHalifax L-9618 "W"Sgt. Julian PieniążekSgt. Stanisław KłosowskiF/O Mariusz Wodzicki P/O Ignacy BatorF/O Henryk Busen - Schmitz, Sgt. Czesław Kozłowski Sgt. Zdzisław Nowiński F/O Michał TajchmanSgt. Bronisław Karbowski
1942
01-06/07
ShirtHalifax L-9618 "W"Sgt. Julian PieniążekSgt. Stanisław KłosowskiF/O Mariusz WodzickiP/O Ignacy BatorSgt. Czesław Kozłowski Sgt. Zdzisław Nowiński, F/O Michał TajchmanSgt. Bronisław Karbowski
1942
02-25/26
CollarHalifax L-9618 "W"F/S Julian PieniążekSgt. Stanisław KłosowskiF/O Mariusz WodzickiP/O Ignacy BatorSgt. Czesław Kozłowski Sgt. Zdzisław Nowiński, F/O Michał TajchmanF/S Tadeusz MadejskiNIEUDANA
1942
02-27/28
CollarHalifax L-9618 "W"F/S Julian PieniążekF/O Ryszard ZygmuntowiczF/O Antoni VoellnagelSgt. Leon WilmańskiSgt. Czesław Kozłowski Sgt. Czesław MądrackiSgt. Rudolf Mol Sgt. Mieczysław WojciechowskiSgt. Bronisław KarbowskiNIEUDANA
1942
03-03/04
CollarHalifax L-9618 "W"Sgt. Julian PieniążekSgt. Stanisław Kłosowski F/O Mariusz Wodzicki, F/O Stanisław Król P/O Ignacy BatorSgt. Czesław KozłowskiSgt. Zdzisław Nowiński, F/O Michał TajchmanF/S Tadeusz Madejski
1942
02-27/28
BootHalifax L-9613 "V"S/L Hockey R.C.P/O Wilkin R. (RCAF)P/O Holden W. F/O Stanisław KrólF/S BurkeSgt. Berwick G.A.Sgt. Hughes Sgt. WaltonNIEUDANA
1942
03-27/28
BootHalifax L-9613 "V"F/O Ryszard ZygmuntowiczF/O Krzysztof DobromirskiF/O Antoni Voelnagel Sgt. Leon WilmańskiSgt. Czesław MądrackiSgt. Mieczysław Wojciechowski F/S Wacław ŻukSgt. Jerzy Sołtysiak
1942
03-30/31
BeltHalifax L-9618 "W"Sgt. Julian PieniążekSgt. Stanisław Kłosowski F/O Mariusz WodzickiP/O Ignacy BatorSgt. Czesław KozłowskiSgt. Rudolf Mol F/S Zdzisław Nowiński F/S Tadeusz Madejski
1942
03-30/31
LeggingHalifax L-9613 "V"F/O Ryszard ZygmuntowiczF/O Krzysztof DobromirskiF/O Antoni VoellnagelSgt. Leon WilmańskiSgt. Czesław MądrackiSgt. Mieczysław Wojciechowski F/S Wacław ŻukSgt. Bronisław Karbowski
1942
04-08/09
CravatHalifax L-9618 "W"F/S Julian PieniążekF/S Stanisław Kłosowski F/O Mariusz WodzickiP/O Ignacy Bator Sgt. Czesław KozłowskiSgt. Zdzisław Nowiński F/S Tadeusz Madejski
1942
09-01/02
ChickenpoxHalifax W-7775 "R"F/S Stanisław JensenP/O Kazimierz SzrajerF/O Radomir WalczakSgt. Franciszek JanikSgt. Berwick G.A. (RAF)Sgt. Władysław Nalepa, Sgt. M. Rozprym
1942
09-01/02
SmallpoxHalifax W-7773 "S"F/O Julian PieniążekF/O Krzysztof DobromirskiF/O Mariusz Wodzicki P/O Franciszek Pantkowski Sgt. Czesław Kozłowski F/S Tadeusz Madejski F/S Wacław Żuk
1942
09-01/02
RheumatismHalifax W-7774 "T"F/S Stanisław KłosowskiF/S Franciszek Sobkowski F/L Stanisław KrólF/S Walenty Wasilewski Sgt. Jerzy SołtysiakF/S Rudolf Mol Sgt. Janusz BarczNIEUDANA
1942
09-03/04
MeaslesHalifax W-7773 "S"F/O Julian PieniążekF/O Krzysztof DobromirskiF/O Mariusz WodzickiF/O Franciszek PantkowskiSgt. Czesław KozłowskiF/S Tadeusz Madejski, F/S Wacław Żuk
1942
09-03/04
RheumatismHalifax W-7774 "T"F/S Stanisław KłosowskiF/S Franciszek Sobkowski F/L Stanisław KrólF/S Walenty Wasilewski Sgt. Jerzy SołtysiakF/S Rudolf Mol Sgt. Janusz Barcz
1942
10-01/02
HammerHalifax W-1229 "A"F/S Stanisław JensenF/S Karol TwardawaF/O Radomir WalczakSgt. Franciszek JanikSgt. Zygmunt JaworskiSgt. Władysław NalepaSgt. Ignacy Adamczyk
1942
10-01/02
ChiselHalifax W-7776 "U"W/O Stanisław KłosowskiW/O Franciszek ZarembaF/O Mariusz WodzickiF/O Franciszek PantkowskiSgt. Czesław KozłowskiF/S Tadeusz MadejskiSgt. Zdzisław Nowiński
1942
10-01/02
GimletHalifax W-7774 "T"F/S Franciszek SobkowiakP/O Kazimierz SzrajerF/L Stanisław KrólF/S Walenty WasilewskiSgt. Jerzy SołtysiakF/S Rudolf Mol Sgt. Janusz Barcz
1942
10-02/03
LatheHalifax W-7773 "S"F/O Julian PieniążekF/O Stanisław PankiewiczF/O Mieczysław KuźnickiF/S Alfred KleniewskiSgt. Jerzy SołtysiakSgt. Roman Wysocki Sgt. Janusz Barcz
1942
10-29/30
PliersHalifax W-7773 "S"F/S Franciszek SobkowiakW/O Franciszek ZarembaF/O Mariusz WodzickiP/O Franciszek PantkowskiSgt. Czesław Kozłowski F/S Wacław Żuk F/S Tadeusz MadejskiSamolot rozbił się, polegli CC i załoga
1942
10-29/30
BraceHalifax W-1229 "A"F/S Stanisław JensenF/S Karol TwardawaF/O Radomir WalczakF/S Franciszek JanikSgt. Zygmunt JaworskiF/S Władysław Nalepa Sgt. Ignacy AdamczykNIEUDANA
1943
01-25/26
ScrewdriverHalifax DT-726 "H"P/O Kingsford - Smith (RAF)
1943
01-25/26
BraceHalifax DT-727 "K"W/O Stanisław KłosowskiW/O Stanisław JensenF/L Stanisław KrólP/O Walenty WasilewskiSgt. Jerzy SołtysiakF/S Rudolf Mol Sgt. Janusz Barcz
1943
01-26/27
GaugeHalifax DT-727 "K"F/S/ Karol TwardawaP/O Kazimierz SzrajerF/O Radomir WalczakP/O Briscoe (RAF)Sgt. Zygmunt JaworskiF/S Romuald MałachowskiSgt. Ignacy Adamczyk
1943
01-25/26
SpokeshaveHalifax DT-543 "G"W/O Stanisław MierniczekF/S Leopold PęczekF/O Mieczysław Kuźnicki F/S Edward JanikSgt. Henryk ChętkowskiF/O Zdzisław MarkiewiczF/S Marian RomanNIEUDANA
1943
01-25/26
ViceHalifax DT-627 "P"S/L Boxer A.H.C.NIEUDANA
1943
02-16/17
SawHalifax DT-725 "J"F/O Jan MiszewskiF/O Stanisław MachejF/O Karol GębikF/L Janusz AntoniewiczSgt. Burrells (RAF)F/S Marian KocSgt. Davison (RAF)
1943
02-16/17
ViceHalifax DT-727 "K"F/S Karol TwardawaF/S Tadeusz ŻabickiF/O Radomir WalczakF/S Andrzej ReissSgt. Zygmunt JaworskiF/S Romuald MałachowskiSgt. Ignacy Adamczyk
1943
02-16/17
SpokeshaveHalifax DT-725 "J"W/O Stanisław MierniczekF/S Leopold PęczekF/O Mieczysław Kuźnicki F/S Edward JanikSgt. Henryk ChętkowskiF/O Zdzisław MarkiewiczF/S Marian RomanNIEUDANA
1943
02-16/17
RaspHalifax DT-726 "H"F/O Rutledge A.J.D. (RAF)Sgt. Harrap H.R. (RNZAF)W/O Roach (RAF)Sgt. Millar (RAF)Sgt. Lapham (RAF)Sgt. Gwinn (RAF)Sgt. Sharood (RAF)
1943
02-17/18
WallHalifax DT-725 "J"W/O Stanisław MierniczekF/S Leopold PęczekF/O Mieczysław KuźnickiF/S Edward JanikSgt. Henryk ChętkowskiF/O Zdzisław Markiewicz
1943
02-17/18
FloorHalifax DT-627 "P"S/L Boxer A.H.C. (RAF)
1943
02-17/18
RivetHalifax [ ? ]F/S Smith L.R.NIEUDANA
1943
02-19/20
SpokeshaveHalifax DT-620 "T"W/O Stanisław MierniczekF/S Leopold PęczekF/O Mieczysław Kuźnicki F/S Edward JanikSgt. Henryk ChętkowskiF/O Zdzisław Markiewicz
1943
02-20/21
RivetHalifax DT-620 "T"F/S Karol TwardawaF/S Tadeusz ŻabickiF/O Radomir WalczakF/S Andrzej ReissSgt. Zygmunt JaworskiF/S Romuald MałachowskiSgt. Ignacy Adamczyk
1943
02-20/21
FileHalifax DT-726 "H"F/O Jan MiszewskiF/O Stanisław MachejF/O Karol GębikF/S Janusz AntoniewiczSgt. Antoni MentlakF/S Marian KocF/S Kazimierz Pacut
1943
03-13/14
DoorHalifax BB-281 "O"F/L Austin J.B. (RAF)
1943
03-13/14
WindowHalifax HR-666 "E"W/O Stanisław MierniczekF/O Jan PolnikF/O Mieczysław KuźnickiF/S Edward JanikSgt. Henryk ChętkowskiF/O Zdzisław Markiewicz
1943
03-13/14
StockHalifax DT-726 "H"F/S Bronisław HułasF/O Tadeusz Ginter F/O Bohdan ŁawreńczukF/S Eugeniusz KrzeczewskiSgt. Dent A.N. (RAF)Sgt. Piotr BednarskiSgt. Franciszek Ułasiuk
1943
03-13/14
TileHalifax DT-725 "J"F/O Jan MiszewskiF/O Stanisław MachejF/O Karol Gębik F/O Jerzy PolkowskiF/S Janusz AntoniewiczSgr. March (RAF)F/S Marian KocF/S Kazimierz Pacut
1943
03-13/14
BrickHalifax DT-627 "P"S/L Boxer A.H.C. (RAF)
1943
03-14/15
StepHalifax DT-543 "G"F/S Józef WaszakF/O Bolesław KoprowskiF/O Czesław Wrzesień F/L Stanisław KrólSgt. Stefan GadomskiSgt. Antoni MentlakSgt. Stanisław Turlej Sgt. Jan Mironow
1943
03-16/17
AtticHalifax DT-727 "K"F/S Tadeusz ŻabickiF/S Karol TwardawaF/L Józef GryglewiczF/S Andrzej ReissSgt. Stanisław RoehrSgt. Stefan Miniakowski F/S Romuald Małachowski
1943
03-19/20
BeamHalifax BB-340 "D"F/O Jan PolnikF/S Bronisław WojnoF/O Jerzy PolkowskiSgt. Karol GermasińskiSgt. Henryk ChętkowskiSgt. Piotr BednarskiSgt. Jerzy Kurzak
1943
03-19/20
CellarHalifax JB-802 "S"F/S Karol TwardawaF/S Tadeusz ŻabickiF/L Józef GryglewiczF/S Andrzej ReissSgt. Stanisław RoehrF/S Romuald Malachowski Sgt. Jan MironowNIEUDANA
1943
03-24/25
CellarHalifax DT-727 "K"F/S Karol TwardawaF/S Tadeusz ŻabickiF/L Józef GryglewiczF/S Andrzej ReissSgt. Stanisław RoehrF/S Romuald Malachowski Sgt. Jan Mironow
1943
04-02/03
FlaxHalifax DT-725 "J"F/O Jan PolnikF/S Bronisław WojnoF/L Józef GryglewiczSgt Karol GermasińskiSgt. Harries T.S. (RAF)Sgt. Piotr BednarskiSgt. Jerzy KurzakNIEUDANA
1943
04-02/03
NettleHalifax BB-340 "D"W/O Stanisław JensenF/O Bolesław KorpowskiF/O Jan IżyckiF/S Jan LeśniewiczSgt. Henryk ChętkowskiSgt. Leszek ZaborowskiF/S Marian RomanNIEUDANA
1943
09-09/10
Neon 4Halifax JD-171 "P"W/O Stanisław KłosowskiW/O Wincenty MąkaS/L Stanisław KrólW/O Henryk PtasiewiczSgt. Stanisław MasłońF/S Janusz BarczW/O Józef Chodyra
1943
09-09/10
Neon 1Halifax HX-161 "M"W/O Konrad ZiółkowskiF/O Nikodem MatylisF/L Zygmunt ZbuckiP/O Kazimierz KratochwilSgt. Zygmunt MielcarekW/O Tadeusz TomaszewskiSgt. Feliks WitrylakNIEUDANA
1943
09-14/15
Neon 8Halifax JD-158 "W"W/O Bronisław HułasF/O Mieczysław RzewuskiF/L Mieczysław MalinowskiF/S Bolesław WoźniakSgt. Witold Ruciński F/S Stefan Miniakowski W/O Józef Dubiel
1943
09-14/15
Neon 7Halifax JD-362 "L"F/S Henryk BoberF/S Stanisław Kozłowski F/O Antoni FreyerSgt. Alfred PawlittaSgt. Jan PrymusSgt. Jan Wernikowski
1943
09-14/15
Neon 10Halifax JD-319 "A"F/O Zbigniew SancewiczF/O Michał GoszczyńskiF/O Władysław KrywdaF/S Tadeusz Łuksza Sgt. Antoni MentlakSgt. Andrzej GodeckiF/L Eligiusz Zaleski
1943
09-14/15
Neon 6Halifax BB-309 "T"W/O Jan BakanaczSgt. Eugeniusz KasprzakF/L Wincenty Wasilewski F/S Julian Michalski Sgt. Władysław BarzdoSgt. Roman Puchała Sgt. Władysław Patlewicz
1943
09-14/15
Neon 9Halifax JD-269 "Q"F/L Milne A.J.M.F/O Maclean I. P/O Rollins P.E. F/S Suttleworth F.P/O Scarles J.R. Smythe E.J.P/O Wilson T.R. (bombardier)NIEUDANA
samolot zestrzelony
CC i załoga poległa
1943
09-16/17
Neon 3Halifax BB-309 "T"F/S Tadeusz MiecznikSgt. Eugeniusz KasprzakF/L Wincenty Wasilewski F/S Julian Michalski Sgt. Władysław BarzdoSgt. Roman PuchałaSgt. Władysław Patlewicz
1943
09-16/17
Neon 2Halifax JN-911 "Z"F/S Henryk BoberF/S Stanisław Kozłowski F/O Antoni FreyerSgt. Andrzej PawlittaSgt. Jan PrymusSgt. Jan WernikowskiSgt. Stanisław Gojdź
1943
09-16/17
Neon 1Halifax BB-378 "D"F/O Michał GoszczyńskiF/O Zbigniew SancewiczF/O Władysław Krywda F/S Tadeusz Łuksza Sgt. Antoni MentlakSgt. Andrzej GodeckiF/L Eligiusz Zaleski
1943
09-21/22
Neon 5Halifax LW-276 "E"F/O Michał GoszczyńskiF/O Zbigniew Sancewicz F/O Władysław KrywdaF/S Tadeusz Łuksza Sgt. Antoni MentlakSgt. Andrzej GodeckiF/L Eligiusz Zaleski
1943
10-18/19
Oxygen 8Halifax JD-362 "L"F/S Henryk BoberF/S Stanisław Kozłowski F/O Antoni FreyerSgt. Alfred PawlittaSgt. Jan PrymusSgt. Jan Wernikowski Sgt. Stanisław Gojdź
1944
02-24/25
Weller 2Halifax JN-911 "Z"F/O Jan DziedzicF/S Henryk GołębiowskiF/O Antoni BłażewskiF/S Jerzy KoperSgt. Józef ZubrzyckiF/S Stefan Kułach Sgt. Jan RutkowskiF/O Stefan CzekalskiNIEUDANA
1944
02-24/25
Weller 5Halifax JN-956 "E"F/O Zbigniew SancewiczF/L Michał GoszczyńskiF/O Władysław KrywdaF/S Tadeusz ŁukszaSgt. Antoni Mentlak Sgt. Jerzy LewińskiSgt. Andrzej GodeckiF/L Eligiusz ZaleskiNIEUDANA
1944
02-24/25
Weller 6Halifax JP-207 "E"F/O Jan DziedzicF/S Henryk GołębiowskiF/O Antoni BłażewskiF/S Jerzy KoperSgt. Józef ZubrzyckiF/O Stefan CzekalskiF/S Stefan KułachNIEUDANA
1944
04-03/04
Weller 5Halifax JP-207 "E"F/S Henryk BoberF/S Stanisław KozłowskiF/O Antoni Freyer Sgt. Alfred PawlittaSgt. Jan Prymus Sgt. Jan Wernikowski Sgt. Stanisław Gojdź
1944
04-03/04
Weller 3Liberator BZ-965 "S"F/L Zbigniew SzostakP/O Jacek BłockiF/L Kazimierz WünscheF/S Józef WitekSgt. Stanisław WileniecF/S Stanisław MalczykF/S Stanisław JareckiNIEUDANA
1944
04-08/09
Weller 4Halifax LW-284 "T"F/L Michał GoszczyńskiF/S Zygmunt WieczorekF/O Edward Bohdanowicz Sgt. Witold GołębiewskiSgt. Alfons FilipiakF/S Zygmunt Skopiński Sgt. Jan RutkowskiSgt. Izydor Kołacz
1944
04-08/09
Weller 6Halifax JP-207 "E"F/S Stanisław KozłowskiF/S Henryk BoberF/O Antoni Freyer F/S Alfred PawlittaSgt. Jan Prymus F/S Jan WernikowskiF/S Stanisław Gojdź
1944
04-08/09
Weller 7Liberator BZ0965 "S"F/L Zbigniew SzostakF/L Jacek Błocki F/L Kazimierz WünscheF/S Józef Witek Sgt. Stanisław WileniecF/S Stanisław Malczyk F/S Stanisław Jarecki
1944
04-08/09
Weller 4Halifax LW-284 "T"F/L Michał Goszczyński,F/S Zygmunt Wieczorek F/O Edward BohdanowiczSgt. Witold GołębiewskiSgt. Alfons FilipiakF/S Zygmunt Skopiński Sgt. Jan RutkowskiSgt. Izydor Kołacz
1944
04-09/10
Weller 1Halifax JP-180 "V"F/O Kazimierz SzrajerF/S Roman SzwedowskiF/L Stanisław DanielF/S Bazyli ChmarukSgt. Marcin ChmielewskiSgt. Antoni WesołowskiSgt. Józef Pertyszak
1944
04-09/10
Weller 2Liberator BZ-965 "S"F/L Zbigniew SzostakP/O Jacek BłockiF/L Kazimierz WünscheF/S Józef WitekSgt. Stanisław WileniecF/S Stanisław MalczykF/S Stanisław Jarecki
1944
04-09/10
Weller 3Halifax JP-177 "P"F/L Michał GoszczyńskiF/L Zbigniew SancewiczF/O Władysław KrywdaF/S Tadeusz ŁukaszSgt. Antoni MentlakF/S Andrzej GodeckiF/L Eligiusz ZaleskiNIEUDANA
1944
04-12/13
Weller 14Halifax JW-272 "D"F/O Jan DziedzicF/S Henryk Gołębiowski F/O Antoni Błażewski F/S Jerzy Koper Sgt. Józef ZubrzyckiF/O Stefan CzekalskiF/S Stefan Kułach
1944
04-12/13
Weller 3Halifax JP-180 "V"F/O Kazimierz SzrajerF/S Roman SzwedowskiF/L Stanisław DanielF/S Bazyli ChmarukSgt. Marcin ChmielewskiSgt. Antoni WesołowskiSgt. Józef Pertyszak
1944
04-12/13
Weller 10Halifax JP-177 "P"F/L Michał GoszczyńskiF/L Zbigniew SancewiczF/O Władysław KrywdaF/S Tadeusz ŁukaszSgt. Antoni MentlakF/S Andrzej GodeckiF/L Eligiusz Zaleski
F/S Roman Rózga (bombardier)
NIEUDANA
(tylko zrzut materiałowy)
1944
04-14/15
Weller 11Halifax JP-180 "V"F/O Kazimierz SzrajerF/S Roman Szwedowski F/L Stanisław DanielF/S Bazyli ChmarukSgt. Marcin ChmielewskiSgt. Antoni Wesołowski Sgt. Józef Petryszak
1944
04-15/16
Wildhorn I
(Most 1)
Dakota FD-919 "I"F/L Harrod E.J.F/L Bolesław Koprowski (1586 PAF)P/O Wells J.A.P/O Wilcock N.
1944
04-16/17
Weller 10Halifax JP-222 "E"F/O Kazimierz SzrajerF/S Roman SzwedowskiF/L Stanisław Daniel F/S Bazyli Chmaruk Sgt. Marcin ChmielewskiSgt. Antoni Wesołowski Sgt. Józef Petryszak
1944
04-16/17
Weller 12Halifax JP-181 "C"F/S Zygmunt WieczorekF/S Jan Zabłocki F/O Edward Bohdanowicz
1944
04-16/17
Weller 15Halifax JP-236 "A"F/L Michał GoszczyńskiF/L Zbigniew SancewiczF/O Władysław KrywdaF/S Tadeusz ŁukszaF/S Antoni Mentlak W/O Romuald Małachowski F/S Piotr Straub
1944
04-27/28
Weller 21Liberator EV-978 "R"W/O Stanisław KłosowskiF/L Zygmunt RadeckiS/L Stanisław Król W/O Henryk Ptasiewicz Sgt. Stanisław MasłońF/S Janusz Barcz W/O Józef Chodyra
1944
04-27/28
Weller 16Halifax JP-180 'V"F/O Jan DziedzicF/S Henryk GołębiowskiF/O Antoni BłażewskiF/S Jerzy KoperSgt. Józef ZubrzyckiF/O Stefan Czekalski F/S Stefan Kułach
1944
04-30/05-1
Weller 16Liberator BZ-965 'S"F/L Zbigniew SzostakP/O Jacek Błocki F/L Kazimierz WünscheF/S Józef WitekSgt. Stanisław WileniecF/S Stanisław Malczyk F/S Stanisław Jarecki
1944
05-04/05
Weller 26Liberator BZ-965 'S"F/L Zbigniew SzostakP/O Jacek BłockiF/L Kazimierz Wünsche S/L Józef Gryglewicz F/S Józef WitekSgt. Stanisław WileniecF/S Stanisław Malczyk F/S Stanisław Jarecki
1944
05-04/05
Weller 17Halifax JP-177 "P"F/S Zygmunt WieczorekF/O Edward BogdanowiczF/S Tadeusz Ruman
1944
05-10/11
Weller 27Liberator EV-978 "R"F/L Michał GoszczyńskiF/S Józef BielickiF/O Władysław KrywdaF/S Stanisław Karabanik Sgt. Jerzy Neciuk W/O Zygmunt Skopiński W/O Romuald Małachowski
1944
05-10/11
Weller 28Halifax JP-177 "P"F/S Zygmunt WieczorekF/O Edward BogdanowiczNIEUDANA
(ekipa z operacji Jacek 1)
1944
05-10/11
Weller 18Liberator BZ-965 'S"F/L Zbigniew SzostakP/O Jacek BłockiF/L Kazimierz WünscheF/S Józef WitekSgt. Stanisław Wileniec F/S Stanisław Malczyk F/S Stanisław JareckiNIEUDANA
1944
05-10/11
Weller 23Halifax JP-180 "V"F/O Kazimierz SzrajerF/S Roman Szwedowski F/L Stanisław Daniel F/S Bazyli ChmarukSgt. Marcin ChmielewskiSgt. Antoni WesołowskiSgt. Józef PetryszakNIEUDANA
1944
05-19/20
Weller 18Liberator BZ-965 'S"F/L Zbigniew SzostakP/O Jacek BłockiF/L Kazimierz WünscheF/S Józef WitekSgt. Stanisław Wileniec F/S Stanisław Malczyk F/S Stanisław Jarecki
1944
05-21/22
Weller 29Halifax JP-222 "E"F/L Gerard KunowskiP/O Witold GraczykS/L Eugeniusz ArciuszkiewiczP/O Kazimierz KujawaSgt. Władysław Piaścik F/O Olgierd Łuczkowski F/S Piotr Straub
1944
05-24/25
Weller 23Halifax JP-180 "V"F/O Kazimierz SzrajerF/S Roman Szwedowski F/L Stanisław Daniel F/S Bazyli ChmarukSgt. Marcin ChmielewskiSgt. Antoni WesołowskiSgt. Józef Petryszak
1944
05-29/30
Wildhorn II
(Most 2)
Dakota KG-477 "V"F/L Michał GoszczyńskiF/S Józef BielickiF/O Władysław KrywdaF/S Stanisław Karabanik F/S Jerzy Neciuk W/O Zygmunt Skopiński F/S Leon Basaj /W/O Romuald Małachowski
1944
05-30/31
Weller 30Halifax JP-222 "E"F/L Gerard Kunowski S/L Eugeniusz ArciuszkiewiczP/O Kazimierz Kujawa
1944
05-30/31
Weller 28Halifax JP-230 "N"F/O Kazimierz SzrajerF/S Roman Szwedowski F/L Stanisław DanielF/S Bazyli ChmarukSgt. Marcin ChmielewskiSgt. Antoni WesołowskiSgt. Józef PetryszakNIEUDANA
(ekipa z operacji Jacek 1)
1944
07-25/26
Wildhorn III
(Most 3)
Dakota KG-477 "V"F/L Culliford S.G.F/O Kazimierz Szrajer (1586 PAF)F/O Williams J.P.F/S Appleby J.
1944
07-30/31
Jacek 1Liberator KG-890 "S"F/S Zbigniew Szostak F/L Stanisław Daniel F/S Józef WitekW/O Stanisław Malczyk
1944
07-30/31
Jurek 1Halifax JP-220 "C"W/O Henryk JastrzębskiW/O Jan Cholewa F/O Stanisław KleyborW/O Edmund MarchlewskiF/S Emil SzczerbaF/S Tadeusz RumanF/S Antoni ImielskiNIEUDANA
1944
07-30/31
Staszek 1Liberator KG-827 "U"F/L Jan MioduchowskiF/L Zygmunt RadeckiP/O Ludwik DomańskiF/S Bazyli ChmarukSgt. Paweł SzejnowskiF/S Adam ProszekW/O Jan Lewandowski (bombardier)NIEUDANA
1944
08-01/02
Jurek 1Liberator KG-890 "S"F/L Zbigniew SzostakW/O Józef BielickiF/L Stanisław DanielF/S Józef WItekF/S Wincenty RutkowskiW/O Stanisław Malczyk?NIEUDANA
1944
08-01/02
Staszek 1Liberator KG-827 "U"F/L Jan MioduchowskiF/L Zygmunt RadeckiF/L Edmund HelwigW/O Franciszek ObuchSgt. Marian BaranW/O Edward Stasiak F/S Tadeusz PiziuraNIEUDANA
1944
09-21/22
Przemek 1Liberator KG-834 "U"W/O Henryk JastrzębskiW/O Jan Cholewa F/O Stanisław KleyborP/O Zygmunt NowickiF/S Emil Szczerba F/S Antoni ImielskiF/O Józef Bednarski
1944
10-07/08
Wacek 1Liberator KH-151 "S"W/O Henryk JastrzębskiF/S Ludwik SkoczylasF/O Stanisław KleyborP/O Zygmunt NowickiF/S Emil SzczerbaF/O Józef BednarskiF/S Antoni ImielskiNIEUDANA
1944
10-16/17
Poldek 1Liberator KH-151 "S"W/O Henryk JastrzębskiF/S Ludwik Skoczylas F/O Stanisław KleyborP/O Zygmunt NowickiF/S Emil SzczerbaF/O Józef Bednarski F/S Antoni Imielski
1944
10-16/17
Wacek 1Liberator KG-994 "R"F/L Edmund LadroSgt. Zenon PrzybylakF/L Roman Chmiel W/O Edward GągałaSgt. Henryk ZientekW/O Antoni LewkonowiczW/O Stanisław Zieliński
1944
10-21/22
FrestonLiberator KH-151 "S"W/O Henryk JastrzębskiF/S Ludwik SkoczylasF/O Stanisław KleyborP/O Zygmunt NowickiF/S Emil SzczerbaF/S Edward KruszynaF/S Antoni ImielskiNIEUDANA
1944
11-18/19
FrestonLiberator BZ-965 "V"W/O Henryk JastrzębskiF/S Ludwik SkoczylasF/O Stanisław KleyborP/O Zygmunt NowickiF/S Emil SzczerbaF/S Edward KruszynaF/S Antoni ImielskiNIEUDANA
1944
11-18/19
Kazik 2Liberator KG-994 "R"F/L Edmund LadroF/S Zenon PrzybylakF/L Roman ChmielW/O Kazimierz Szewczyk Sgt. Henryk ZientekW/O Antoni Lewkowicz W/O Stanisław Zieliński
1944
11-18/19
Kazik 1Liberator KG-834 "U"W/O Jan CholewaF/L Stanisław LeszczyńskiF/L Albin GułynP/O Tadeusz MoskwaSgt. Wacław WoźniakW/O Władysław WyporskiW/O Leon AbakanowiczNIEUDANA
1944
11-22/23
Kazik 1Liberator KG-994 "R"F/L Stanisław Reymer - KrzywickiF/O Mikołaj ParaśkiewiczF/O Mikołaj JaryniczW/O Dionizy BudnickiSgt. J. BrzezińskiP/O K. Granowski Sgt. Józef Bulik
1944
11-22/23
Staszek 2Liberator KG 834 "U"F/L Leopold MieleckiS/L Karol KaczmarczykF/L Wacław WłosińskiW/O Zygmunt SoleckiSgt. Henryk GrabowskiW/O Władysław MachuraW/O Antoni UlickiNIEUDANA
1944
12-15/16
Wildhorn IV
(Most 4)
Dakota KG-446 "?"F/L Kazimierz SuszczyńskiF/S Ludomił RayskiF/O Stanisław KlayborW/O Dionizy BudnickiNIEUDANA
odwołana w trakcie lotu
1944
12-25/26
Staszek 2Liberator BZ 965 "V"F/L Stanisław Reymer - KrzywickiF/O Mikołaj ParaśkiewiczS/L Eugeniusz Arciuszkiewicz F/L Mikołaj JaryniczP/O Zygmunt NowickiSgt. J. Brzeziński P/O K. Grabowski F/S Stanisław BaranNIEUDANA
(odwołana w trakcie lotu)
1944
12-26/27
FrestonLiberator KG-994 "R"F/L Edmund LadroF/S Ludomił RayskiF/L Roman ChmielW/O Kazimierz SzewczykSgt. Henryk ZientekW/O Antoni Lewkonowicz W/O Stanisław Zieliński
1944
12-26/27
Staszek 2Liberator BZ 965 "V"F/L Stanisław Reymer - KrzywickiF/O Mikołaj ParaśkiewiczS/L Eugeniusz ArciuszkiewiczW/O Dionizy Budnicki Sgt. J. Brzeziński P/O K. Grabowski F/S Stanisław BaranOstatni zrzut Cichociemnych

 

Upamiętnienie

21-02-10-RM-Sc-Klosowski_-250x193 Załogi samolotów21-06-21_UM-Sc-Klosowski-216x300 Załogi samolotów10 lutego 2021 prezes Fundacji dla Demokracji Ryszard M. Zając zwrócił się do Rady Miejskiej Sosnowca z petycją w sprawie upamiętnienia Stanisława Kłosowskiego – wybitnego pilota lotnictwa bombowego i transportowego oraz lotnictwa specjalnego przeznaczenia w operacjach lotniczych Special Operations Executive (SOE), wykonującego m.in. zrzuty Cichociemnych oraz zaopatrzenia dla Armii Krajowej.

Pismem z 21 czerwca 2021 naczelnik Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego w Sosnowcu poinformował, iż „była ona przedmiotem spotkania Miejskiego Zespołu Nazewnictwa Ulic i Obiektów Publicznych, Zespół pozytywnie zaopiniował wniosek zawarty w petycji. Odrębną kwestią pozostaje sposób upamiętnienia”.

uchwala-nr-824_Klosowski_-250x191 Załogi samolotów28 października 2021 Rada Miejska Sosnowca jednogłośnie podjęła uchwałę o nadaniu imienia Stanisława Kłosowskiego skwerowi u zbiegu ulic Wojska Polskiego i Wygoda – w rodzinnej dzielnicy Niwka, niedaleko kościoła, w którym wybitny pilot z Sosnowca został ochrzczony. Wszyscy obecni radni głosowali za uchwałą, ponad podziałami politycznymi. Bardzo dziękuję 🙂

Więcej info: Chłopak z Sosnowca – Stanisław Kłosowski

8 listopada 2021 wystąpiłem do prezydenta Sosnowca z prośbą upamiętnienia na skwerze imienia Stanisława Kłosowskiego także 105 osób – personelu lotniczego Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii – urodzonych w Sosnowcu. Listę tych osób ustalił portal ListaKrzystka.pl

 

Dziennik lotów polskiej sekcji SOE 1943-1945

Dziennik lotów polskiej sekcji SOE   1943 – 1945

 

 

Wybrane stopnie RAF oraz ich odpowiedniki w PSP (PSZ)
STOPIEŃ RAF Skrót STOPIEŃ  PSP Skrót
Sergeant Sgt. Sierżant Sierż.
Flight Sergeant F/S Starszy Sierżant St. Sierż.
Warrant Officer W/O Chorąży Chor.
Pilot Officer P/O Podporucznik Ppor.
Flying Officer F/O Porucznik Por.
Flight Lieutenant F/L Kapitan Kpt.
Squadron Leader S/L Major Mjr
Wing Commander W/C Podpułkownik Ppłk.

 

 

Zobacz także:

 

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana Kraków 1994, ISBN 83-86225-10-6
  • Andrzej Paweł Przemyski – Z pomocą żołnierzom Podziemia, WKŁ Warszawa 1991, ISBN 83-206-0833-3
  • Andrzej Olejko, Krzysztof Mroczkowski – Szachownice nad okupowaną Europą, Libra, Rzeszów 2011, ISBN 978-83-89183-69-9
  • Wikipedia – Polskie Siły Powietrzne na Zachodzie
  • Lista Krzystka – Polskie Siły Powietrzne na Zachodzie
  • Lista Krzystka – Straty personelu PSP

 

Leszek Starzyński – Cichociemny

40_Znak-Spadochronowy-AK-187x300 Leszek Starzyński - Cichociemnyps.: „Malewa”

Leszek Starzyński vel Leszek Jerzy Dominowski

Zwykły Znak Spadochronowy nr 3181, Bojowy Znak Spadochronowy nr 2070

 

STARZYŃSKI-Leszek-ppor-łącz-rez-287x400 Leszek Starzyński - Cichociemny

por. Leszek Starzyński
źródło: JW GROM

ur. 5 lutego 1922 w Krakowie, zm. 21 października 1990 w Kingston (Ontario, Kanada) – porucznik łączności, żołnierz Wojska Polskiego, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, radiotelegrafista Komendy Obszaru Warszawskiego AK, uczestnik Powstania Warszawskiego, więzień niemieckich obozów jenieckich: Sandbostel, Lubeka (1944-1945), radiotelegrafista centrali „Hel” (1945-1947),  łącznościowiec, cichociemny

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Leszek Starzyński - CichociemnySpis treści:


 

Uczył się w Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. W 1939 zdał maturę.

 

 

II wojna światowa
08_camp-Coetquidian-Francja-1939-241x300 Leszek Starzyński - Cichociemny

Camp Coetquidian

camp-Coetquidian-300x198 Leszek Starzyński - CichociemnyW kampanii wrześniowej 1939 nie zmobilizowany, ze względu na młody wiek. Jako ochotnik był gońcem motocyklowym swego ojca, przydzielonego do sztabu obrony Warszawy oraz jako szef Oddziału II (wywiad, kontrywywiad) Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Na polecenie swego wujka Stefana Starzyńskiego,  prezydenta Warszawy, zorganizował trzyosobową sekcję gońców motocyklowych, działającą do kapitulacji stolicy.

Od października 1939 w konspiracji. W kwietniu wyruszył przez Słowację, Węgry, Jugosławię, Włochy, dotarł 17 kwietnia do Francji. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem frncuskim, przydzielony do dywizjonu rozpoznawczego 3 Dywizji Piechoty. Ukończył kurs obsługi działek przeciwpancernych w Coetquidan. Po wejściu Niemców do Bretanii przedostał się do nieokupowanej części Francji.

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Od 14 lipca 1940 w Wielkiej Brytanii. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim, przydzielony do Oddziału Rozpoznawczego 1 Brygady Spadochronowej. Ukończył kurs kierowców samochodowych w Ladybank, do 31 lipca 1942 uczestnik kursu Szkoły Podchorążych Łączności w Centrum Wyszkolenia Łączności, następnie intruktor CWŁ.

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

Zbigniew S. Siemaszko – Ośrodek Cichociemnych Łącznościowców
Anstruther – Auchtertool – Polmont
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Cichociemny
Glasgow-szkola-szpiegow-300x204 Leszek Starzyński - Cichociemny

Prawdopodobna siedziba szkoły wywiadu w Glasgow

Zgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w łączności, od button-zrzuty_200-150x150 Leszek Starzyński - Cichociemnystycznia do 15 marca 1943 uczestnik Oficerskiego Kursu Doskonalącego Administracji Wojskowej (polska szkoła wywiadu, zwana przez Cichociemnych „kursem gotowania na gazie”), następnie przeszkolony w radiotelegrafii. 19 marca przydzielony do Sekcji Dyspozycyjnej Sztabu Naczelnego Wodza, 21 kwietnia 1943, awansowany na stopień kaprala podchorążego, 10 października na stopień podporucznika. Zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 19 października 1943 na stacji wyczekiwania „Marta”  STS 20 A Pollards Park House, Chalfont, St. Giles, Buckinghamshire.

Brindisi_1-300x199 Leszek Starzyński - Cichociemny

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Przerzucony do okupowanej Polski w nocy 25/26 lipca 1944 w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Wildhorn III” („Most 3”, dowódca operacji: F/L Culliford S.G., ekipa skoczków nr: LVII). Samolot Dakota KG-477 „V” (267 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/L Culliford S.G, pilot – F/O Kazimierz Szrajer – Esk. 1586 / nawigator – F/O Williams J.P. / radiotelegrafista – F/S Appleby J.) wystartował z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi (Włochy), wylądował o godz. 00.23 na lądowisku „Motyl” w okolicach miejscowości Wał Ruda (pow. brzeski) oraz Jadowniki Mokre, 18 km od Tarnowa. Informacje (on-line) nt. personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (1940-1947) – zobacz:  Lista Krzystka

Razem z nim wylądowali: kpt. dypl. Kazimierz Bilski ps. Rum, por. Zdzisław Jeziorański ps. Zych, mjr Bogusław Wolniak ps. Mięta. Skoczkowie przerzucili także czternaście walizek oraz pięć paczek (łącznie 970 funtów). Po pięciu minutach samolot był rozładowany i załadowany. Jednak przy starcie w drogę powrotną, koła samolotu ugrzęzły w podmokłej ziemi, dopiero przy czwartej próbie, po ok. 65 min. pilot poderwał „Dakotę” do lotu.

 

1989_kurier-z-Warszawy_500px-211x300 Leszek Starzyński - CichociemnyJan Nowak – Jeziorański: „Rano o dziesiątej dostajemy komunikat meteorologiczny od Anglików, że wszystko jest OK. O dwunastej radiostacja lądowiska daje sygnał gotowości przyjęcia. Jeśli go powtórzy o siedemnastej, szykujecie się do drogi. O dwudziestej samolot idzie w górę z takim wyrachowaniem, by nad terytorium nieprzyjacielskim znaleźć się zaraz po zapadnięciu ciemności, a powqrócić przed brzaskiem. Wysyłamy depeszę o waszym starcie, a BBC po dzienniku o godzinie dziewiętnastej potwierdza lot umówioną melodią. Po północy powinniście być na miejscu. Wtedy z kolei oni dają nam znać, że maszyna wystartowała, a my – w parę godzin później – że wróciła w porządku. Na tym kończy się cała historia. (…)

Mieliśmy lecieć nie Liberatorem czy Halifaxem jak skoczkowie, lecz dużo powolniejszą Dakotą, wybraną do tego celu, ponieważ samolot tego typu potrzebował bardzo krótkiego pasa do startu i lądowania. (…) Nasz samolot DC3 był zupełnie nie uzbrojony, miał bardzo małą szybkość. Obciążenie dodatkowymi zbiornikami z benzyną trzeba było zrekompensować nie tylko pozbyciem się uzbarojenia, ale zdjęciem nawet blach osłonowych. (…) wybrano Dakotę do tzw. „siadanych” operacji tylko ze względu na jej wyjątkowo krótki start. Wobec myśliwca była bezbronna jak dziecko. Każde spotkanie z nieprzyjacielem w powietrzu było dla niej śmiertelne. (…)  Z dala przed nami zapala się wreszcie długi, nieforemny prostokąt. Obok niego wielka świetlna strzała, utworzona z palących się ognisk, wskazuje kierunek wiatru. Ze środka prostokąta słabe światełko wysyła wnaszym kierunku alfabetem Morse’a literę „M”. Dakota odpowiada literą „K” światłami pozycyjnymi na obu skrzydłach. A więc to już nasze lądowisko. Zataczamy ogromne koło nad cała okolicą i podchodzimy do lądowania. Spod obu skrzydeł maszyny buchnęły snopy oślepiającego światła dwóch potężnych reflektorów. (…)

Dakota_III_ZA947-300x183 Leszek Starzyński - Cichociemny

Douglas C-47 Skytrain Dakota

Podchodzimy do lądowania po raz drugi. Tym razem wszystko odbywa się szczęśliwie. Czujemy dosyć mocny wstrząs. Dakota sunie chwilę po ziemi. Do kabiny wpada polski pilot i wywala drzwi. Wyciągają się z dołu ręce po dwa ciężkie, podłużne worki. Dziewiętnaście ciężkich waliz ze sprzętem wyrzucamy z samolotu w ciągu kilkunastu sekund. Z zewnątrz dochodzi zgiełk, głosy komend i nawoływania ludzi krzycvzących jeden przez drugiego. Samolt otaczają chłopi, niektórzy na bosaka, uzbrojeni w karabiny, rozpylacze, błyskawice, steny. (…) Każą nam biec przez ląkę pod las w kierunku dwóch czekających furmanek. (…) nasz woźnica z prawdziwie chłopską flegmą objaśnia sytuację. – Tam dalej – wskazał batem kierunek – stoją we wiosce szkopy. Przyśli wczoraj rano, to pewno pójdą dalej o świtaniu. Będzie z dziesięć czołgów i kupa samochodów (…)

Po chwili ktoś do nas przylatuje. Koła samolotu ugrzęzły w ziemi zbyt miękkiej po niedawnym deszczu. Załoga i chłopi podkładają deski. Może za drugim razem uda się ruszyć. Mija minuta za minutą. Ustał wprawdzie hałas motorów, ale głosy i nawoływania ludzkie niesie daleko po nocnej rosie. Jeśli Niemcy są tuż, to dlaczego się nie ruszają? Nasz woźnica wzrusza ramionami – Bo po nocy mają pietra. Albo to mogą wiedzieć, ilu nas tu jest? (…) Tymczasem Dakota zapuszcza znowu motory i próbuje ruszyć, wypuszczając spod skrzydeł dwa snopy światła, kóre przecinając ostro ciemności sięgają chyba aż po horyznot. Ryk niesamowity. Pilot usiłuje wystartować całą moca silników. Słuchamy w napięciu. Ruszy wreszcie, czy nie? (…) Niestety po paru minutach motory stanęły znowu. Okazało się, że podłożenie desek nic nie pomogło: maszyna nie może ruszyć. (…) Mija znowu kilkanaście minut i nagle wszyscy odstępują od samolotu. Widocznie załoga będzie próbowała po raz trzeci. Istotnie motory zawarczały znowu i samolot wniósł się wreszcie w powietrze. (…) Z powodu opóźnienia część trasy będą musieli przelecieć nad Bałkanami już przy dziennym świetle (…)”

Jan Nowak-Jeziorański, Kurier z Warszawy, Res Publica, Znak, Warszawa – Kraków 1989, ISBN 8370460720, s. 300-308

 

Głównym celem operacji było przerzucenie na Zachód z okupowanej Polski zdobytych przez wywiad AK informacji oraz części rakiety V2 (A-4). Oficer wywiadu AK por. Jerzy Chmielewski, ps. Rafał zabrał ze sobą do Londynu siedem najważniejszych części rakiety oraz 30 stron „Meldunku specjalnego 1/R nr 242. Pociski rakietowe”. Meldunek zawierał: 18 stron maszynopisu tekstu podstawowego, 12 stron załączników, 65 fotografii z opisem, 12 rysunków – schematów urządzeń radiowych, sterowniczych, pompy, silnika itp., opis konstrukcji i działania rakiet, opis i mapy poligonu Blizna, opis wyposażenia wyrzutni, rejestr (wraz z datami i godzinami) 118 startów i upadków rakiet, listę fabryk produkujących części rakiety V-2, specyfikację techniczną, w tym lotów i skutków wybuchu, wykaz oznaczeń i napisów na elementach rakiet V-1 i V-2

Z Polski samolotem odlecieli: Tomasz Arciszewski ps. Stanisław, Józef Retinger ps. Salamander, por. Jerzy Chmielewski ps. Rafał, por. Tadeusz Chciuk ps. Celt, ppor. Czesław Miciński. Samolot po starcie, wskutek uszkodzenia przewodów hydraulicznych, miał problem ze schowaniem podwozia (co zwiększało zużycie paliwa) oraz z automatycznym pilotem. Zbiornik hydrauliczny wypełniono więc… herbatą z termosów oraz innymi płynami, co pozwoliło schować podwozie podczas przelotu nad Tatrami. Piloci lecieli bez automatycznego pilota, trzymając stery na zmianę. Samolot wylądował w Campo Casale szczęśliwie, choć bez hamulców, o godz. 05.43, po locie trwającym (wraz z postojem podczas lądowania) dziesięć godzin 15 minut. 28 lipca 1944 samolot z częściami rakiety wylądował na lotnisku RAF Hendon (obecnie siedziba muzeum RAF). 

 

Jan-Jazwinski-251x350 Leszek Starzyński - CichociemnyW „Dzienniku czynności” mjr dypl. Jan Jaźwiński oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, organizator lotniczych przerzutów do Polski odnotował:

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Leszek Starzyński - Cichociemny„25.VII. Dziś, po w pełni zadowalającej wymianie bila [wymianie depesz operacyjnych] między bajiorem MOTYL i Jutrzenką, wystartował 8079 [samolot łącznikowy dwustronny] (4 ludzi i 19 waliz). Poza tym – pięć polskich 2103 [transportów lotniczych ze zrzutami] na wszystkie zgłoszone plac. [placówki odbiorcze] za wyjątkiem zajętych przez Sowiety (jeden bast.) [bastion – placówka odbiorcza zdolna przyjąć jednej nocy zrzut z kilku samolotów].

26.VII. Lądował szczęśliwie 8079 – przyjęty i odprawiony przez MOTYLA. Przybyli – Retinger, kurier z MSWEWN., dwóch oficerów z AK oraz Arciszewski (…) Tego dnia odlecieli do Londynu, za wyjątkiem retingera, który został wstrzymany depeszą z SOE i 27.VII. odleciał na konferencję do Cairo -0 gdzie z Londynu wyleciał ppłk. Perkins. Z pięciu polskich 2103 wykonane tylko dwa. Dwa Liberatory nie otrzymały sygnałów z plac. – położonych nad Wisłą – gdzie Niemcy prawdopodobnie zajmowali linię obronną.” (s. 302/307/325)

ABW-455E_00004-266x350 Leszek Starzyński - Cichociemny

Radiostacja AP-4 inż. Tadeusza Heftmana

źródło: ABW

W swoim pamiętniku mjr dypl. Jan Jaźwiński odnotował: „(…) list mój do płk Demela: Dn. 23 bm. rozkazem Tatara L.dz. 5856/O.Sp. (kopia w załączeniu) zostałem pozbawiony bezpośredniej łączności z Lawiną [gen. Tadeusz Komorowski, dowódca AK] oraz z władzami brytyjskimi [SOE]. Prawnie rozkaz ten pozostawia mnie możność świadomego kierownictwa przerzutem. (…)  Faktycznie Hańcza [ppłk Marian Dorotycz – Malewicz] nie jest zdolny do prowadzenia akcji przerzutowej, ani też do rozmów z władzami brytyjskimi. Mogę więc czuwać nad realizacją planu przerzutu do AK. Wobec bardzo trudnej i ciężkiej obecnie sytuacji pozostanę w Bazie Jutrzenka dopoki NW [Naczelny Wódz] uzna to za celowe. (…) jutro wyślę drogą służbową depeszę do NW z prośbą o zwolnienie mnie ze stanowiska Dowódcy Bazy Jutrzenka i od wszelkich prac związanych z O.Sp. [Oddziałem Specjalnym] to znaczy z Tatarem [gen. Stanisławem Tatarem]. Jan Jaźwiński, 25 lipca 1944.”

27 lipca, szef szyfrów przyniósł mnie kopię depeszy Lawiny [gen. Tadeusz Komorowski, dowódca AK] przysłanej przez O.Sp. do Hańczy L.dz. 1456/1135z 26 lipca 44 r. Sopja [mjr. dypl. Jan Jaźwiński] zgłosił odejście z Jutrzenki [Główna Baza Przerzutowa]. Ze względu na obecną naszą sytuację jest konieczne pozostawienie Sopji, aby podparł Rocha [ppłk Marian Dorotycz – Malewiczktóry tej pracy nie zna. Lawina [gen. Tadeusz Komorowski, dowódca AK] L.dz. 1135.” (Jan Jaźwiński – Dramat dowódcy. Pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego, przygotowanie do druku: Piotr Hodyra i Kajetan Bieniecki, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, Montreal 2012, tom II, s. 112, 120, ISBN 978-0-9868851-3-6)

 

Kajetan Bieniecki – Wildhorn
w: Zeszyty Historyczne nr 188, s. 81 – 100, Instytut Literacki, Paryż 1989 r.

 

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych u tzw. ciotki ppor. dr Zofii Szwojnickiej ps. Zofia, w Warszawie przy ul. Wilczej 22. Początkowo w dyspozycji Komendy Głównej AK.

 

1972-drogi-cc-193x300 Leszek Starzyński - CichociemnyLeszek Starzyński: „Radfiostacje krajowe prawie zawsze było źle słychać. Stacje foniczne starały się przekrzyczeć telegraf agencji prasowych, zakłócenia atmosferyczne, walczyły o lepsze z przeszkodami technicznymi, a wszystko to razem wzięte tworzyło niesamowity rozgardiasz, na dnie którego kryła się cieniutka pajęczynka ledwo dosłyszalnego pisku. Trzeba mieć niezłą wprawę, aby taki pisk w ogóle usłyszeć. A to jest właśnie tajna radiostacja krajowa.

Długo się uczyłem, zanim doszedłem do tego, by taką radiostację odróżnić od innych. Jak się to robi? Właściwie – nie wiem. A może tylko nie umiałbym wytłumaczyć. Trochę po sposobie nadawania, trochę po podchwyconych literkach sygnałów wywoławczych, ale to wszystko nie wystarcza. Trzeba wyczuć. To tak, jak w Londynie na ulicy: widzę jakiegoś człowieka w cywilnym ubraniu – nie znam go, ale wiem, że to Polak.

Więc kiedy już wiedziałem, że to mój „głos” kręciłem gałkami odbiornika tak, by go usłyszeć możliwie najgłośniej, a inne możliwie najciszej. Potem trzeba odbierać.To także nie jest łatwe. Trzeba całą siłę woli skoncentrować na tym jednym, przeważnie najsłabszym spośród innych, i spowodować, aby ręka trzymająca ołówek reagowała wyłącznie na ten jeden dźwięk. To tak, jakby obrać jeden punkt w polu widzenia i tak intensywnie weń się wpatrzeć, by niczego innego nie widzieć. Odebrać telegram…”

Leszek Starzyński, Po obu stronach eteru, w: Drogi Cichociemnych, Koło Cichociemnych Spadochroniarzy AK, Veritas Londyn 1961, s. 80-81

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Leszek Starzyński - Cichociemny

W Powstaniu Warszawskim od 3 sierpnia 1944 przydzielony do Zgrupowania „Radosław” na Woli. Od 5 sierpnia radiotelegrafista Komendy Obszaru Warszawskiego AK. Nadawał z radiostacji „Wanda” nr 13, z pl. Napoleona oraz w „Adrii”.

Walczył w Śródmieściu. Po kapitulacji Powstania w obozie jenieckim Sandbostel, następnie oflag X C Lubeka. Uwolniony przez żołnierzy brytyjskich 2 maja 1945.

Zbigniew S. Siemaszko – Łączność radiowa Sztabu N.W. w przededniu Powstania Warszawskiego
w: Instytut Literacki Paryż, 1964 r., Zeszyty Historyczne nr. 6, s. 64 – 116

 

Zbigniew S. Siemaszko – Cichociemni Łącznościowcy
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Po wojnie
Oddzial-VI-Londyn-300x253 Leszek Starzyński - Cichociemny

Oddział VI SNW, Londyn

11 maja 1945 zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. 11 czerwca 1946 awansowany na stopień porucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1945. 

Od połowy 1945 pracował jako radiotelegrafista w utworzonej na początku 1945 przez gen. Stanisława Tatara centrali „Hel”, mającej wspierać środowisko mikołajczykowskie (część PSL), PSL w kraju oraz łączność radiową i kurierską z Delegaturą Sił Zbrojnych na Kraj, kierowaną przez płk. dypl. Jana Rzepeckiego. Obsługiwał radiostację ulokowaną w Londynie, przy ul. 11 Corwall Gardens, niedaleko Gloucester Road Station. W centrali „Hel” pracował także jako referent ds. łączności kurierskiej Cichociemny mjr Kazimierz Bilski.

Centrala konspiracyjna „Hel” dysponowała kilkoma milionami dolarów, wydzielonych z budżetu likwidowanego Oddziału VI (Specjalnego) do odrębnego, oznaczonego kryptonimem Funduszu „Drawa”, którym zarządzał Komitet kierowany przez gen. Kopańskiego oraz gen. Tatara.

Polski_Korpus_Przysposobienia_i_Rozmieszczenia-1-300x249 Leszek Starzyński - Cichociemny

Ulotka PKPiR

Zdemobilizowany 24 kwietnia 1947, następnie przez dwa lata, do 24 kwietnia 1949 w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia. Pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, początkowo w Londynie. Od października 1946 podjął studia na Wydziale Ekonomii i Handlu Uniwersytetu Londyńskiego, w czerwcu 1950 zdał egzamin końcowy uzyskując tytuł Bachelor of Science (licencjat) z ekonomii i statystyki.

W 1951 uzyskał obywatelstwo Wielkiej Brytanii, pracował jako robotnik. W 1952 wyemigrował do Kanady, podjął prace jako ekonomista statystyk w Urzędzie Federalnym w Ottawie. Pracował następnie w Ontario, Montrealu, od 1977 w Genewie (Szwajcaria). W 1985 przeszedł na emeryturę, powrócił do Kanady. Zmarł 21 października 1990 w Kingston (Ontario, Kanada). Pochowany w Szreniawie (pow. miechowski).

Krzysztof Adam Tochman – Uzupełnienia do „Cichociemnych” J. Tucholskiego
w: Zeszyty Historyczne nr 99, s. 207 – 211, Instytut Literacki, Paryż 1992

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Mieczysława legionisty, podpułkownika dyplomowanego Wojska Polskiego (1891 – 1942) oraz Marii z domu Falkowskiej. Brat jego ojca Stefan Starzyński od 1934 aż do śmierci w grudniu 1939 był prezydentem Warszawy. Dwukrotnie żonaty, nie mieli dzieci.

Jego ojciec Mieczysław Starzyński był także w latach 1936 – 1939 zastępcą, następnie redaktorem naczelnym prosanacyjnej Gazety Polskiej.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Leszek Starzyński - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Leszek Starzyński - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Leszek Starzyński - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Leszek Starzyński - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Leszek Starzyński - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Leszek Starzyński - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilkudziesięciu Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Leszek Starzyński - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Leszek Starzyński - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne (archiwum portalu)
  • Krzysztof A. Tochman – Słownik biograficzny cichociemnych. T.4. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2011, s. 195–198. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Kajetan Bieniecki – Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski – Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 414. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski – Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 241.
  • Zbigniew S. Siemaszko – Działalność generała Tatara, Norbertinum, Lublin 2004, ISBN 83-7222-192-8, s. 93.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

Roman Rudkowski – Cichociemny

40_Znak-Spadochronowy-AK-187x300 Roman Rudkowski - Cichociemnyps.: „Rudy”, „Gangster”, „Goły”

vel Leon Ratomski, vel Ludwik Fedorowski

Zwykły Znak Spadochronowy nr 0085

 

Rudkowski-Roman-KOL_023_0240-182x250 Roman Rudkowski - Cichociemny

płk pil. dypl. Roman Rudkowski

ur. 12 maja 1898 w Przemyślu, zm. 14 marca 1954 w Londynie (Wielka Brytania) – pułkownik dyplomowany pilot, uczestnik walk o niepodległość Polski (1914-1920), żołnierz Armii gen. Hallera, oficer dyplomowany Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Sztabu Naczelnego Wodza, Armii Krajowej, oficer łącznikowy Oddziału VI SNW przy 138 Dywizjonie Specjalnego Przeznaczenia RAF, oficer wywiadu, pilot, dowódca wielu eskadr, Dywizjonu 301, zastępca dowódcy Sił Powietrznych dla Spraw Krajowych, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, więzień sowieckiego SMIERSZ, UB (Łódź, 1945-1946), współpracownik SIS, CIA, cichociemny
Znajomość języków obcych: niemiecki, rosyjski, angielski; szkolenia (kursy): m.in. STS 25a (Garramor ), sztabów lotniczych, podstaw wywiadu (STS 31, Bealieu), spadochronowy (STS 51, Ringway),  i in.

 


41_cc-Tobie-Ojczyzno-grupa-250x139 Roman Rudkowski - CichociemnySpis treści:


 

Do 1914 mieszkal w Stryju, tam uczył się w gimnazjum, w 1919 zdał egzamin dojrzałości. 6 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego, jako strzelec przydzielony do 13 kompanii 3 Pułku Piechoty Legionów 2 Brygady. 10 września awansowany na starszego strzelca, 7 listopada na stopień kaprala.

Odznaka_Zwiazku_Kaniowczykow_rewers_mosiadz-300x288 Roman Rudkowski - Cichociemny

odznaka Związku Kaniowczyków

Od września do grudnia 1914 przydzielony do 2 Pułku Ułanów, w oddziale szpiegowsko – dywersyjnym na tyłach nieprzyjaciela. Od 6 grudnia 1914 w niewoli rosyjskiej, w grudniu 1915 zesłany do obozu pod Moskwą, do prac polowych w rejonie Jałty. Uciekł w lutym 1916, następnie w biurze wywiadu w Moskwie, potem w Taszkiencie. Od kwietnia 1917 komendant biura werbunkowego w Kijowie.

Służył w II Korpusie Polskim na Wschodzie, w lutym 1918 na rozkaz gen. Hallera wyjechał do Moskwy po grupę oficerów, byłych jeńców. Po powrocie w 6 Pułku Ułanów Kaniowskich, awansowany na stopień wachmistrza. 11 maja 1918 uczestniczył w bitwie pod Kaniowem, następnie wraz z gen. Hallerem w Bugusławcu.

1pl-300x210 Roman Rudkowski - Cichociemny

Odznaka 1 Pułku Lotniczego

Podczas podróży do Murmańska aresztowany przez bolszewików, przewieziony do Piotrogrodu. Uciekł po dwóch dniach do Moskwy, tam 30 czerwca 1918 ponownie aresztowany wraz z trzema oficerami, m.in. Bolesławem Wieniawą – Długoszowskim. Osadzony w moskiewskim więzieniu „Taganka”, uciekł po 4 tygodniach.

5_Pułk_Lotniczy-300x303 Roman Rudkowski - Cichociemny

odznaka pamiątkowa 5 Pułku Lotniczego

Po powrocie przydzielony do II szwadronu 14 Pułku Ułanów, 15 października 1918 mianowany podchorążym. Od 12 grudnia, wraz z oddziałem ppłk. M. Żymierskiego w niewoli u petlurowców w Odessie, 24 grudnia uciekł. Wstąpił w Chełmie do Wojska Polskiego, przydzielony jako dowódca plutonu, następnie kompanii 2 Pułku Piechoty Legionów. Awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 1 lipca 1919, na stopień porucznika od 1 kwietnia 1920.

Caudron-GIII-300x235 Roman Rudkowski - Cichociemny

Caudron G-III – jeden z samolotów na stanie Szkoły Pilotów w Bydgoszczy

Wyróżnił się w wielu akcjach bojowych, m.in. 3 sierpnia 1919 śmiałym kontrnatarciem dowodzonych przez siebie dwóch plutonów na atakujące dwa bataliony bolszewików, 8 sierpnia atakiem na bataliony bolszewików na linii Biały Ług – Ślepnia, 28 września atakiem swojej 1 kompanii  na prawe skrzydło nacierających trzech batalionów bolszewickich w rejonie Ugły Prudiszcze. 26 lipca 1920 ciężko ranny podczas walk w rejonie Cichej Woli, do 17 listopada na leczeniu w Krakowie. Odznaczony Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych.

3pl-300x135 Roman Rudkowski - Cichociemny

Odznaka 3 Pułku Lotniczego

Od lutego 1921 adiutant, początkowo dowódcy 2 Dywizji Piechoty Legionów, następnie dowódcy 4 Brygady Piechoty, od listopada dowódcy kompanii 6 Pułku Strzelców Podhalańskich. Awansowany na stopień kapitana 2 kwietnia 1924, ze starszeństwem od 1 lipca 1923. Od 2 stycznia 1924 w Szkole Pilotów w Bydgoszczy, od lipca w Wyższej Szkole Pilotów (Oficerska Szkoła Lotnictwa) w Grudziądzu. Od 1 października 1924 dowódca eskadry myśliwskiej w 3 Pułku Lotniczym. Od kwietnia 1925 dowódca eskadry treningowej 6, następnie 1 Pułku Lotniczego.

4pl-300x280 Roman Rudkowski - Cichociemny

Odznaka 4 Pułku Lotniczego

Od maja 1927 dowódca 5 kompanii 8 Pułku Piechoty Legionów, od czerwca oficer taktyczny 11 Pułku Lotniczego oraz pełniący obowiązki komendanta parku 5 Pułku Lotniczego. Od kwietnia 1930 dowódca 141 Eskadry Myśliwskiej w 4 Pułku Lotniczym, następnie dowódca eskadry 5 Pułku Lotniczym, dowódca dywizjonu 5 Pułku Lotniczego. Awansowany na stopień majora, ze starszeństwem od 1 stycznia 1935. Od kwietnia 1936 dowódca Eskadry Towarzyszącej 4 Pułku Lotniczego, następnie dowódca dywizjonu 3 Pułku Lotniczego.

3 listopada 1937 ukończył I Kurs Wyższej Szkoły Lotniczej w Warszawie. Po kursie mianowany dowódcą, formowanego tajnym rozkazem WSWojsk. L.dz. 2676/tjn. z 10 listopada 1938 Wydzielonego Dywizjonu Towarzyszącego 4 Pułku Lotniczego (Toruń) w Bydgoszczy, w jego skład włączono m.in. dwie (46 oraz 49) eskadry towarzyszące. Dowódcą 49 eskadry został kpt. obs. Franciszek Rybicki. Zadaniem tego dywizjonu było głównie lotnicze wsparcie polskiego Korpusu Interwencyjnego w przypadku próby zajęcia Gdańska przez Niemców. Współpracownik Oddziału II (m.in. wywiad) Sztabu Głównego WP. Awansowany na stopień podpułkownika, ze starszeństwem od 1 stycznia 1939.

 

 

II wojna światowa
cc-Rudkowski-Roman-255x350 Roman Rudkowski - Cichociemny

Roman Rudkowski

Dywizjon_Bombowy_301_Ziemi_Pomorskiej-300x300 Roman Rudkowski - CichociemnyW kampanii wrześniowej 1939, po rozformowaniu dywizjonu pozostał w dyspozycji Dowódcy Lotnictwa, ewakuowany wraz z oddziałem  na południowy wschód Polski.

Na rozkaz Dowódcy Lotnictwa przekroczył granicę z Rumunią. Przez Bukareszt, Modanę (Włochy) w październiku 1939 dotarł  do Francji, wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim.

Od grudnia 1939 w Wielkiej Brytanii, w ośrodku szkoleniowym w Eastchurch. Od 24 lipca 1940 do 26 lipca 1941 dowódca 301 Dywizjonu Bombowego Ziemi Pomorskiej, stacjonującego na lotniskach w Bramcote (22-07-1940 – 25-08-1940), Swinderby (25-08-1940 – 18-07-1941), Hemswell (18-07-1941 – 07-04-1943).

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Roman Rudkowski - Cichociemnyszachownica-lotnicza-1921–1993_500px-250x250 Roman Rudkowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 4 września 1941 w Londynie, przydzielony jako referent lotniczy, następnie kierownik referatu łączności lotniczej ds. zrzutów w Wydziale Technicznym Inspektoratu PSP oraz do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Od października 1941 także jako oficer łącznikowy Oddziału VI SNW przy 138 Dywizjonie Specjalnym RAF (w jego skład włączono trzy polskie załogi). W czerwcu 1942 przeszkolony ze specjalnością do zadań w lotnictwie, m.in. STS 25a (Garramor), na kursie spadochronowym w STS 51 (Ringway), kursie sztabów lotniczych w Londynie, STS 34 (Bealieu), 1 lipca 1942 zwolniony z Polish Air Force, przeniesiony do armii.

 

Operacja lotnicza „Ruction”
Halifax-mk3-300x225 Roman Rudkowski - Cichociemny

Halifax

Uczestniczył w składzie załogi w nocy 7/8 listopada 1941 w operacji lotniczej „Ruction” (dowódca operacji: F/O Stanisław Król, ekipa skoczków nr: I), przeprowadzonej z użyciem samolotu Halifax L-9612 (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/O Tadeusz Jasiński, pilot – Sgt. Franciszek Sobkowiak / nawigator – F/O Stanisław Król / radiotelegrafista – Sgt. Walenty Wasilewski / mechanik pokładowy – Sgt. Jerzy Sołtysiak / strzelec – Sgt. Rudolf Mol / oficer łącznikowy – WC Roman Rudkowski / despatcher – Sgt. Józef Chodyra). Informacje (on-line) nt. personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (1940-1947) – zobacz:  Lista Krzystka

Ruction-wrak-Halifaxa-L-9612_3-300x200 Roman Rudkowski - Cichociemny

wrak spalonego Halifaxa

Start z lotniska RAF Linton-on-Ouse, na placówkę odbiorczą „Ugór” w okolicach miejscowości Czatolin, Łyszkowice, 20 km od Skierniewic skoczyli dwaj Cichociemni – kpt. Niemir Bidziński ps. Ziege Karol, por. Jan Piwnik ps. Ponury oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj ppor. Napoleon Segieda ps. Wera. 

Podczas drogi powrotnej, z powodu uszkodzenia podwozia oraz braku paliwa załoga Halifax’a L-9612 zmuszona była awaryjnie lądować w Szwecji, gdzie została na krótko internowana. Po kilku tygodniach pobytu w Szwecji powrócił do Londynu. Przeszkolony ze specjalnością w lotnictwie. Mianowany na stopień podpułkownika, ze starszeństwem od 25 stycznia 1943.

 

 

Operacja lotnicza „Brace”
Tempsford-300x222 Roman Rudkowski - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Jako jedyny Cichociemny dwukrotnie zrzucony do Polski. Po raz pierwszy skoczył ze spadochronem do okupowanej Polski w nocy 25/26 stycznia 1943 w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Brace” (dowódca operacji: F/L Stanisław Król, ekipa skoczków nr: XVIII), z samolotu Halifax DT-727 „K” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – W/O Stanisław Kłosowski / nawigator – F/L Stanisław Król / radiotelegrafista – P/O Walenty Wasilewski / i in.).

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Chmiel”, obok szosy Warszawa – Radom, 13 km od Białobrzegów. Razem z nim skoczyli: por. Ignacy Bator ps. Opór, por. Tadeusz Gaworski ps. Lawa oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj kpr. Wiktor Czyżewski ps. Cap. Pomimo iż placówka odbiorcza nie odpowiadała, skoczkowie zdecydowali się skoczyć. Samolot powrócił szczęśliwie do bazy z 6 zasobnikami, po 13 godzinach lotu.

 

Jan-Jazwinski-251x350 Roman Rudkowski - CichociemnyW „Dzienniku czynności” mjr dypl. Jan Jaźwiński oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, Szef Wydziału Specjalnego (S), organizator lotniczych przerzutów do Polski odnotował:

Wystartowały: – ekipa „SCREWDRIVER” – nawigator P/o. K. SMith – plac. odb. KRZAK (106) – godz. 17.40, – ekipa „SPOKSHAVE” – nawigator Cpt. Kuźnicki – plac. odb. KOŃ (102) – g. 18.45, – ekipa „BRACE” – nawigator Cpt. Król – plac. odb. CHMIEL (103) – g. 18 50, – ekipa „VICE” – nawigator S/Ldr. Boxter – plac. odb. SUM (104) – g. 20.30 . Każda ekipa po 4 ludzi, 6 containerów, 2 bagażniki.

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Roman Rudkowski - CichociemnyDnia 26.I. powróciły wszystkie samoloty z następującym wynikiem: – ekipa SCREWDRIVER – zrzut na rejon – tylko ludzie; 2568 [placówka odbiorcza] nie dała 1944 [sygnału świetlnego], – ekipa SPOKSHAVE – powróciła do Anglii; 2568 nie dała 1944, ekipa odmówiła skoku na rejon, – ekipa BRACE – zrzut na rejon – tylko ludzie, 2568 nie dała 1944, – VICE – powróciła do Anglii. Nad Polską nawalił jeden silnik – nawigator nie mógł ustalić swego położenia i zawrócił na trzech silnikach do bazy (…).” (s. 137)

 

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, w mieszkaniach przy ul. Moniuszki 4/4, Okocimskiej 18 (Plater) oraz pl. Narutowicza 5/12. Od lutego szef Wydziału Lotnictwa Oddziału III Komendy Głównej AK, używał wówczas nazwiska Ludwik Fedorowski.

 

 

Operacja lotnicza „Wildhorn II”  (MOST 2)
Dakota_III_Douglas-C-47-300x233 Roman Rudkowski - Cichociemny

Douglas Dakota

Uczestniczył w nocy 29/30 maja 1944  w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Wildhorn II”, MOST 2, (dowódca operacji: F/O Władysław Krywda, ekipa skoczków nr: LV). Samolot Douglas Dakota KG-477 „V” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/L Michał Goszczyński, pilot – F/S Józef Bielicki / nawigator – F/O Władysław Krywda / radiotelegrafista – F/S Stanisłw Karabanik / mechanik pokładowy – F/S Jerzy Neciuk / strzelec – W/O Zygmunt Skopiński, F/S Leon Basaj / despatcher – W/O Romuald Małachowski) lądował na polowym lądowisku „Motyl”, w okolicach wsi Wał – Ruda, 18 km od Tarnowa nad rzeczką Kisieliną (położenie: N50°08′ E20°47′)

Samolot został dodatkowo wyposażony w cztery zbiorniki paliwa, umożliwiające ok. 14 godzin lotu. Lot miał się odbyć najpierw 24, potem 27 maja, jednak w obu terminach go odwołano z powodu braku eskorty myśliwców, niezbędnej dla bezbronnej „Dakoty” przez ok. dwie godziny lotu, do zapadnięcia zmroku.

Po starcie o godz. 19.35, do zapadnięcia zmroku nieuzbrojoną „Dakotę” eskortowały dwa Liberatory z polskimi załogami. Nad Jugosławią samoloty ostrzelała niemiecka lekka artyleria przeciwlotnicza. Dakota uniknęła trafienia dzięki unikom i sprytowi pilota; wreszcie o godz. 00.07 wylądowała na łące porośniętej trawą do kolan. Samolotem przylecieli do Polski: gen. dyw. Tadeusz Kossakowski ps. Krystynek oraz ppłk. Romuald Bielski ps. Bej. Dostarczono także 964 funty (ok. 487 kg) zaopatrzenia dla Armii Krajowej.

Po trwającym 7 minut rozładunku samolotu, odleciał do Włoch z pasażerami: mjr Zbigniew Sujkowski ps. Leliwa, Wygoda, emisariusz Stronnictwa Ludowego Jan Domański ps. Bartnicki. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy o godz. 04.08, po locie trwającym osiem godzin 33 minuty. Od 20 sierpnia 1944 ponownie przyjęty do Polish Air Force. Po powrocie do Londynu, rozkazem Naczelnego Wodza z 1 września 1944 oraz Ministra Obrony Narodowej z 16 września 1944 otrzymał tytuł oficera dyplomowanego.

 

Jan-Jazwinski-251x350 Roman Rudkowski - CichociemnyW „Dzienniku czynności” mjr dypl. Jan Jaźwiński oficer wywiadu z Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, Szef Wydziału Specjalnego (S), organizator lotniczych przerzutów do Polski odnotował:

Sprawa lotu dwustronnego (Wildhorn). – L.dz. 2937/Sp. – SOE powiadamia, że Air Ministry zgodziło się na wykonanie operacji dwustronnej w październiku br. (10.IV.43) – L.dz. 3285/Sp. Kryptonimy dla operacji dwustronnej. – L.dz. 3734/Sp. pismo HBP/PD/4313 z dn. 5.VII.43 – wyznaczenie terminów operacji na bajor [lądowisko] MUCHA (3) i MRÓWKA (4). Depesza do kraju z dn. 26.VII.43 (w załączeniu originalne foto bajorów MUCHA i MRÓWKA). – L.dz. 4008/Sp. – Law.1228 z 23.VII. – Położenie bajorów WAŻKA i BIEDRONKA. – L.dz. 4164/Sp. – Law. 1375 z 13.VIII. Potwierdzić terminy operacji – jak L.3734/Sp. – L.dz. 4930/SP. – z 14 IX.43 – do O.SP. – HBP/PD/4706 – czy strona polska wyraża zgodę na przeprowadzenie operacji w październiku i czy potrzebne przygotowania są poczynione.

ozn_Dziennik-czynnosci-mjr-Jazwinskiego_600px-300x161 Roman Rudkowski - Cichociemny– z 16.IX. – do SOE – szczegółowa charakterystyka bajorów MUCHA, MRÓWKA, WAŻKA i BIEDRONKA – Nr. 3, 4, 5, 6. i system sygnalizacji na bajorach i dla uruchomienia bajorów – jak L.dz. 4974/Sp. – L.dz. 5231/Sp. – z dn. 28.IX. – HBP/PD/4762 – komentarz Air Min. [brytyjskiego ministerstwa lotnictwa] o przydatności bajorów Nr. 3, 4, 5, 6 – wszystkie nieprzydatne. Fantastyczne żądanie aby lądowisko prowizoryczne miało podejścia z 6-ciu kierunków i długość do lądowania ok. 1000 m. (…) L.dz. 5587/Sp. – z dn. 15.X. – do Law. odwołanie operacji na BIEDRONKA – jak L.5423 – na podstawie telefonicznego oświadczenia ppłk. Perkinsa [SOE]. – z dni. 18.X. (w pierwszy dzień operacji) – HBP/PD/4833/Sp. odwołanie operacji aż do wiosny 1944 r. Mętne i bez zobowiązania wywody.W ten sposón jeszcze jedno zobowiązanie brytyjskie zostało niedotrzymane. (…) Za dwa dni będzie decyzja co do Wildhorn. (…) .” (s. 254, 273)

Ladowisko-Motyl-250x212 Roman Rudkowski - Cichociemny

Lądowisko „Motyl”

W swoim „Pamiętniku” mjr dypl. Jaźwiński odnotował: „29/30 maja wykonany został lot dwustronny z lądowaniem na bajor Motyl, położony na płn. zach. od Tarnowa. Wymiana ekip i poczty trwała 15 min. Przybyło dwóch oficerów z AK i jeden kurier polityczny. Odesłani byli do Londynu staraniem SOE. 30 kwietnia byłem z ppłk. Trelfall w sztabie MAAF [Mediterranen Alied Air Force, Śródziemnomorskie Sojusznicze Siły Powietrzne] w Caserta, aby opracować wnioski dla marsz. Sleesora [minister lotnictwa] celem skrócenia przerwy letniej w lotach, w czerwu i lipcu oraz nacisku na Air Ministry [Ministerstwo Lotnictwa] o załogi polskie”.

(Jan Jaźwiński – Dramat dowódcy. Pamiętnik oficera sztabu oddziału wywiadowczego i specjalnego, przygotowanie do druku: Piotr Hodyra i Kajetan Bieniecki, tom II, s, 65, Polski Instytut Naukowy w Kanadzie, Montreal 2012, ISBN 978-0-9868851-3-6)

 

 

Operacja lotnicza „Poldek 1”
Brindisi_1-300x199 Roman Rudkowski - Cichociemny

lotnisko w Brindisi (Włochy)

Po raz drugi skoczył ze spadochronem do okupowanej Polski w nocy 16/17 października 1944 w sezonie operacyjnym „Odwet”, w operacji lotniczej „Poldek 1” (dowódca operacji: F/O Stanisław Kleybor, ekipa skoczków nr: LX), z samolotu Liberator KH-151 „S” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – W/O Henryk Jastrzębski, pilot – F/S Ludwik Skoczylas / nawigator – F/O Stanisław Kleybor / radiotelegrafista – P/O Zygmunt Nowicki / mechanik pokładowy – F/S Emil Szczerba / strzelec – F/O Józef Bednarski / despatcher – F/S Antoni Imielski).

Liberator-300x203 Roman Rudkowski - Cichociemny

Consolidated B-24 Liberator

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi (Włochy), zrzut na zapasową placówkę odbiorczą „Newa”, w okolicach miejscowości Tomawa, Żerechowa – Kolonia, 19 km od Piotrkowa Trybunalskiego. Razem z nim skoczyli: mjr Jerzy Emir-Hassan ps. Turek 2, ppłk. Leopold Krizar ps. Czeremosz, kpr. Aleksander Makagonow ps. Wschód, por. Bruno Nadolczak ps. Piast, ppor. Stefan Przybylik ps. Gruch. Podczas skoku wskutek nieotwarcia spadochronu, w okolicy miejscowości Dziebałtów (gmina Końskie) zginął Leopold Krizar ps. Czeremosz, został tam pochowany.

organizacja-NIE-250x253 Roman Rudkowski - CichociemnySkoczkowie przerzucili 528 tys. dolarów w banknotach oraz 7,2 tys. dolarów w złocie na potrzeby AK. Zrzucono także 12 zasobników oraz 4 paczki. W tajemnicy przed innymi przerzucił pierwsze instrukcje oraz ok. 2 mln USD dla gen. Okulickiego na potrzeby tworzonej organizacji NIE. 2 stycznia 1945 spotkał się z uczestnikami brytyjskiej misji Freston, umożliwił im spotkanie z Komendantem Armii Krajowej, Cichociemnym gen.  Leopoldem Okulickim ps. Niedźwiadek. Po rozwiązaniu Armii Krajowej jako likwidator Wydziału Lotnictwa KG AK.

Kazimierz Stępień – Cichociemni na Ziemi Piotrkowskiej
w: Biuletyn informacyjny AK nr 10 (198) październik 2006, s. 39 – 43

 

Krzysztof Adam Tochman – Uzupełnienia do „Cichociemnych” J. Tucholskiego
w: Zeszyty Historyczne nr 99, s. 207 – 211, Instytut Literacki, Paryż 1992 r.

 

 

Po wojnie

smiersz Roman Rudkowski - CichociemnyRudkowski-Roman-grob-2-244x350 Roman Rudkowski - Cichociemny13 marca 1945 w Łodzi aresztowany przez sowiecki kontrwywiad wojskowy SMIERSZ, następnie przekazany do UB, więziony w Łodzi przy ul. Kopernika 29, potem osadzony w więzieniu w Warszawie na ul. Rakowieckiej. Oskarżony m.in. o udział w nielegalnym związku Armia Krajowa, mającym na celu obalenie demokratycznego Państwa Polskiego, a także o… brak rejestracji w R.K.U. 20 czerwca 1946 śledztwo umorzono, 10 lipca nakazano zwolnić z więzienia, zwolniony kilka tygodni później. Pracował w prywatnym zakładzie drzewnym „Strug” w Warszawie. Ponownie poszukiwany przez UB ukrywał się m.in. w Krynicy Górskiej, Szczecinie, Częstochowie, Puszczykowie k. Poznania.

W 1949 uciekł z Polski, przez Szwecję dotarł do Wielkiej Brytanii, zamieszkał w Londynie. Po wojnie podjął współpracę z zachodnimi służbami specjalnymi: brytyjskim SIS oraz amerykańską CIA, m.in. w operacji „Rollback”. Został przekonany do współpracy z CIA przez swojego znajomego Petera Kempa (członka brytyjskiej misji wojskowej „Freston”). Werbował polskich pilotów (m.in. ze Stowarzyszenia Lotników Polskich, prawdopodobnie Eugeniusza Arciuszkiewicza oraz Stanisława Króla) do wykonywania z bazy USAF w Wiesbaden lotów samolotami C-47 Skytrain (tzw. Dakota), C-47, C-54, w tajnych operacjach CIA. Operacje zrzutowe prowadzone były m.in. nad terytorium Albanii, Białorusi, Bułgarii, Grecji, Litwy, Łotwy, Mołdawii, Rumunii, Ukrainy, Węgier, ZSRR. Jeden (prawdopodobnie nie jedyny) zrzut do Polski wykonano 4/5 listopada 1952. W maju 1951 okazało się, że koordynator działań pomiędzy amerykańskim OPC i brytyjskim SIS Harold Adrian Russell „Kim” Philby jest sowieckim szpiegiem…

Prawdopodbnie zwerbował polskich pilotów: kpt. pil. Ludwika Martela, mjr pil. Józefa Jekę oraz mjr pil. Stefana Janusa, którzy w tajnej operacji CIA mieli zostać zrzuceni na teren PRL oraz porwać najnowszy wówczas radziecki odrzutowiec myśliwski MiG-15.

Zmarł 14 marca 1954 w Londynie. Pochowany na londyńskim cmentarzu North Sheen (zwany też Fulham New Cemetery) – ER 36. Dziękuję Marcinowi Kunickiemu – Polskie Miejsca w Wielkiej Brytanii za ustalenie lokalizacji grobu. 

Franciszek Grabowski – Ostiary i nie tylko.
Lotnicy polscy w operacjach specjalnych SIS, OPC i CIA w latach 1949-1965,
w: Pamięć i Sprawiedliwość 2009, nr 8/1 (14), s. 305-341

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Augusta ślusarza oraz Marii z domu Hulak.  Po raz pierwszy zawarł związek małżeński ze Stefanią z domu Wallówną. Następnie zawarł związek małżeński z Jadwigą z domu Ratomską (1901–1982) księgową. Mieli dwoje dzieci: Danutę (ur. 1931) oraz Zbigniewa Jerzego (ur. 1939).  Jadwiga Rudkowska była więziona w Rosji (Turkmenia), m.in. za odmowę przyjęcia obywatelstwa sowieckiego, powróciła do Polski w 1948. W 1947 zawarł związek małżeński z Aliną z domu Głowińską, primo voto Dodacką. Mieli syna Wojciecha (ur. 1947) inżyniera mechanika.

 

 

 


Spośród 316 Cichociemnych zrzuconych na spadochronie do okupowanej Polski
40 walczyło o niepodległość Polski w latach 1918 – 1921:

Leon Bazała (1918-1920) | Jacek Bętkowski (1920) | Jan Biały (1918-1920) | Niemir Bidziński (1920) | Romuald Bielski (1919-1920) | Adolf Gałacki (1918-1920) | Stanisław Gilowski (1918-1920) | Jan Górski (1919-1920) | Antoni Iglewski (1915-1920) | Kazimierz Iranek-Osmecki (1913, 1916, 1920) | Wacław Kobyliński (1918-1920) | Bolesław Kontrym (1917-1918) | Franciszek Koprowski (1919-1920) | Tadeusz Kossakowski (1909-1920) | Julian Kozłowski (1918-1919) | Henryk Krajewski (1918-1920) | Leopold Krizar (1918-1920) | Stanisław Krzymowski (1914-1920) | Adolf Łojkiewicz (1918-1920) | Narcyz Łopianowski (1918-1920) | Zygmunt Milewicz (1918-1920) | Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski (1913-1921) | Leopold Okulicki (1914-1920) | Mieczysław Pękala-Górski (1918-1920) | Edward Piotrowski (1918-1920) | Jan Różycki (1917-1920) | Roman Rudkowski (1914-1920) | Tadeusz Runge (1917-1920) | Józef Spychalski (1916-1920) | Tadeusz Starzyński (1920) | Tadeusz Stocki (1920) | Aleksander Stpiczyński (1917-1920) | Witold Strumpf (1920) | Adam Szydłowski (1918-1920) | Wincenty Ściegienny (1918-1920) | Witold Uklański (1917-1921) | Józef Zabielski (1920) | Józef Zając (1920) | Wiktor Zarembiński (1920) | Bronisław Żelkowski (1920)

 

logo_pl_negatyw_czerowny-300x89 Roman Rudkowski - Cichociemny

 

Projekt realizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości oraz odbudowy polskiej państwowości


 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Roman Rudkowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Roman Rudkowski - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Roman Rudkowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Roman Rudkowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Roman Rudkowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Roman Rudkowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilkudziesięciu Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Roman Rudkowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Roman Rudkowski - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne (archiwum portalu)
  • teczka personalna – Oddział Specjalny Sztabu Naczelnego Wodza (Studium Polski Podziemnej, Kol.023.0240)
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s.152–155. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 400. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 109-110.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

12