Spadochroniarstwo polskie

Spadochroniarstwo polskie

 

spadochroniarz2-268x300 Spadochroniarstwo polskiePierwszym spadochroniarzem w dziejach świata był ponoć cesarz chiński Shun (2258 – 2208 p.n.e), który miał ratować się skokiem z wysokiej płonącej stodoły, trzymając dwa ogromne słomiane kapelusze dla zamortyzowania upadku.

Pierwszy projekt rzeczywiście działającego spadochronu skonstruował Leonardo da Vinci. Francuski fizyk  Louis-Sébastien Lenormand 26 grudnia 1783 r. podobno skoczył na spadochronie. Na pewno uczynił to Andre Jacques Garnerin na pokazie 22 października 1797 r. Skoczył z ok. 700 m., na siedmiometrowym spadochronie własnej konstrukcji w paryskim Parku Monceau.

leonardo_da_vinci_spadochron-300x227 Spadochroniarstwo polskie

projekt spadochronu Leonardo da Vinci

Istotą działania spadochronu jest zmniejszenie prędkości spadania do bezpiecznej dla skoczka, dzięki wykorzystaniu oporu powietrza. Planowano wykorzystać go w siłach zbrojnych już podczas I wojny światowej. Dowódca Sił Powietrznych USA we Francji gen. William Mitchel planował zrzucenie w 1919 r. na tyły niemieckie całej dywizji (ok. 20 tys. żołnierzy), z użyciem aż 2 tys. samolotów. Jednak wojna zakończyła się wcześniej.

1935 r. podczas radzieckich manewrów pod Kijowem, z udziałem zagranicznych obserwatorów, pokazano desant 1,2 tys. żołnierzy z przystosowanych do tego radzieckich samolotów bombowych TB-3.

Jako pierwsi w Europie swoje jednostki powietrznodesantowe zaczęli organizować Niemcy. Do 1939 r. sformowali 7 Dywizję Lotniczą (2 pułki spadochronowe) oraz 22 Dywizję Piechoty (piechota powietrzna). Podczas II wojny światowej 7 Dywizja brała udział w walkach w Polsce, ale nie zrzucono desantu. Niemieccy spadochroniarze odegrali istotną rolę przejmując mosty i lotniska w Danii, Norwegii i Holandii w 1940 r.  Rok później uczestniczyli w dużej operacji powietrznodesantowej „Merkury”, której celem było zdobycie Krety. W 1943 r. uczestniczyli w akcji odbicia Mussoliniego.

 

Spadochroniarstwo polskie
37-578-1-207x300 Spadochroniarstwo polskie

skoki spadochronowe z wieży polskiej konstrukcji w Largo House i Ringway, 1941 – 1944 r., plik NAC

Sowiecki pokaz możliwości spadochroniarzy podczas manewrów pod Kijowem, przyspieszył organizowanie wojsk powietrznodesantowych we Francji, Włoszech oraz w Polsce. Istniały dwie koncepcje wykorzystania spadochroniarzy: do celów dywersyjnych oraz w wielkich operacjach morsko-lądowo-powietrznych.

Warto dodać, że 25 sierpnia 1893 r. warszawianka Janina Mey jako pierwsza Polka skoczyła ze spadochronem. W listopadzie 1914 r. Polak Włodzimierz Mazurkiewicz  został instruktorem w armii chińskiej.

1929 r. uruchomiono w Legionowie warsztat spadochronów typu Irvin (miękkie, o okrągłej czaszy). Także tego roku mjr. dyp. pil. Marian Romeyko opublikował w „Przeglądzie Lotniczym” artykuł „Wyprawy specjalne”.  Pisał w nim:

Przetransportowanie dwoma – trzema samolotami plutonu piechoty wraz z karabinami maszynowymi nie wydaje się już dziś dziełem nie do osiągnięcia. W niedalekiej przyszłości (a na Zachodzie już dziś) – może stać się zjawiskiem normalnym. Natomiast wysadzenie pojedynczych szpiegów będzie się odbywało prawdopodobnie za pomocą spadochronów (wobec udoskonalenia tychże). Pewna ilość zdyscyplinowanych, uzbrojonych żołnierzy z bronią maszynową, stać się może na tyłach dość groźną jednostką, szczególnie wobec obiektów komunikacyjnych.

W Polsce spadochroniarstwo rozpoczęło się na dobre w 1936 r. Popularyzująca je od 1923 r. paramilitarna organizacja Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej właśnie wtedy intensywnie propagowała hasło „Młodzież na spadochrony!”, inicjując uprawianie sportu spadochronowego. W Legionowie pod Warszawą zorganizowano kursy instruktorów spadochronowych. Postawiono wieżę spadochronową w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej, na której mieli się szkolić wszyscy podchorążowie. Wtedy też wieża spadochronowa stanęła na Polach Mokotowskich w Warszawie. Do 1939 r. postawiono w Polsce 17 takich wież.

Skoczkowie_LOPP_Warszawa3-maja-1939-300x177 Spadochroniarstwo polskie

Skoczkowie polscy, Warszawa 3 maja 1939 r.

W 1939 r. utworzono na lotnisku w Bydgoszczy Wojskowy Ośrodek Spadochronowy (WOS), który od 1 maja szkolił kandydatów do wojsk powietrznodesantowych. 5 sierpnia 1939 pierwszy pełny kurs ukończyło 80 oficerów i podoficerów, absolwentów Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie.Zostali przeszkoleni w skokach dziennych i nocnych, walce wręcz, strzelaniu z różnych typów broni oraz w dywersji: niszczeniu mostów, wiaduktów, torów kolejowych.

Po wybuchu II wojny światowej żołnierze WOS uczestniczyli w formowaniu 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Byli też instruktorami w angielskiej „Central Landing School” w Ringway (jej pierwszym komendantem był por. Jerzy Górecki). Polacy wybudowali ośrodek wstępnego treningu oraz pierwszą wieżę spadochronową w Wielkiej Brytanii (nazywano ją polską wieżą). Polacy przeszkolili 4825 spadochroniarzy – Belgów, Francuzów, Norwegów, Czechów oraz polskich Cichociemnych.

Po wojnie pierwszą jednostkę powietrznodesantową utworzono w czerwcu 1957 r. – 6 Pomorską Dywizję Powietrznodesantową w Krakowie. Intensywnie rozwinął się w Polsce sport spadochronowy.

Szczególną formacją specjalną jest Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej – zobacz: JW GROM.

GROM-DSCN0499-2-300x225 Spadochroniarstwo polskie

żołnierze GROM w akcji…

Zobacz: