Roman Wiszniowski – Cichociemny

Roman Wiszniowski – Cichociemny

ps.: „Harcerz”, „Irys”, „Tarcza”, „Sosna”, „Opacz”, „Orion”, „Wicher”, „Wiatr”, „Joasia”

vel Roman Wisznia, vel Ludwik Bielik, vel Zbigniew Wysocki

 

37-1192-280x400 Roman Wiszniowski - Cichociemny

por. Roman Wiszniowski
źródło: NAC

Ur. 13 kwietnia 1920 r. w Stanisławowie (obecnie Ukraina), zm. 17 lutego 1989 w Lublinie – harcerz, żołnierz WP,  Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer Armii Krajowej, porucznik łączności, dwukrotny więzień sowieckich łagrów, cichociemny.

 

 

krzyz-harcerski-zhp-300x301 Roman Wiszniowski - CichociemnyW 1939 r. ukończył Liceum Matematyczno – Fizyczne im. Zawiszy Czarnego w Stanisławowie, uzyskując świadectwo dojrzałości.

Działał w ZHP jako drużynowy drużyny im. Zawiszy Czarnego w Stanisławowie.

Służył w 9 Samodzielnym Batalionie Junackich Hufców Pracy w rejonie Kochłowic.

 

 

II wojna światowa
cc-wiszniowski-znak-jasna-gora-263x400 Roman Wiszniowski - Cichociemny

zaświadczenie o przekazaniu Znaku Spadochronowego

We wrześniu 1939 r. zgłosił się jako ochotnik do 75 Pułku Piechoty, później walczył w 6 Pułku Strzelców Podhalańskich 22 Dywizji Piechoty Górskiej.Dostał się do niemieckiej niewoli, ale po jednym dniu z niej uciekł.

Po powrocie do Stanisławowa zorganizował konspiracyjną drużyne harcerzy „Awangarda”. Wraz z grupą oficerów wyruszył na Węgry.

Przy próbie przekroczenia granicy aresztowany przez NKWD. Skazany na 5 lat sowieckich łagrów, wywieziony do łagru w okolicach Workuty. Zwolniony z łagru 20 września 1942 r., po podpisaniu układu Sikorski – Majski.

Wstąpił do Armii gen. Andersa, 7 lutego wcielony do WP, od 27 marca służył w Iranie oraz Iraku w składzie 4 kompanii 7 Dywizji Piechoty. Od 20 maja w 8 Dywizjonie Artylerii Przeciwlotniczej 8 Dywizji Piechoty, od 20 lipca do 15 października w kompanii sztabowej 20 Pułku Piechoty. Od października 1942 r. w Wielkiej Brytanii

 

 

Cichociemny
skan1264-300x372 Roman Wiszniowski - Cichociemny

pismo brata por. Romana Wiszniowskiego do SNW w Londynie, 19 lutego 1944 r., skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

button-zrzuty_200-150x150 Roman Wiszniowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. 8 listopada 1942 przydzielony do Sekcji Dyspozycyjnej Sztabu Naczelnego Wodza, od 18 listopada 1942 r. do 17 kwietnia 1943 r. na szkoleniu odpowiadającym Szkole Podchorążych Łączności. Przeszkolony w zakresie dywersi i łączności, przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Zaprzysiężony na Rotę AK 10 lipca 1943 r. Mianowany podporucznikiem z dniem 14 września 1943 r.

Halifax-mk3-300x225 Roman Wiszniowski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski w nocy z 14 na 15 września 1943 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Neon 7” (dowódca operacji: F/O Antoni Freyer, ekipa skoczków nr: XXX), z samolotu Halifax JD-362 „L” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Henryk Bober, pilot – F/S Stanisław Kozłowski / nawigator – F/O Antoni Freyer / radiotelegrafista – Sgt. Alfred Pawlitta / mechanik pokładowy – Sgt. Jan Prymus / strzelec – Sgt. Jan Wernikowski).

Zrzut na placówkę odbiorczą „Spodek” w okolicach miejscowości Mariańskie Porzecze, Łucznica, 8 km od stacji kolejowej Garwolin.

Razem z nim skoczyli: ppor. Kazimierz Fuhrman ps. Zaczep oraz ppor. Franciszek Żaak ps. Mamka.

Skoczków podjęli wspólnie: oddział Armii Krajowej oraz Batalionów Chłopskich z rejonu Wilga, dowodzony przez komendanta rejonu Wacława Rybarczyka ps. Opór.

 

Grzegorz Rutkowski – Udział Batalionów Chłopskich
w odbiorze zrzutów lotniczych z Zachodu na terenie okupowanej Polski
w: „Zimowa Szkoła Historii Najnowszej 2012. Referaty„, IPN, Warszawa 2012, s. 15 – 25

 

skan1261-300x371 Roman Wiszniowski - Cichociemny

prywatna odpowiedź mjr. Kwiecińskiego ze SNW ws. por. Romana Wiszniowskiego, 23 marca 1943 r., skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, mieszkał przy Al. Waszyngtona 20. Od 14 listopada 1943 r. w Oddziale V Łączności Obszaru AK Lwów jako radiotelegrafista, następnie instruktor. Od 1 lutego 1944 r. dowódca plutonu łączności radiowej „Palma” i „Opacz”.

23 listopada 1943 r. aresztowany przez Niemców w drodze do lokalu konspiracyjnego w Malechowie (plebania) z działającą radiostacją. Aresztowano wówczas kilkanaście osób, w tym księdza i radiotelegrafistę. Zwolniony dzięki dobrej „legendzie”, wkrótce poszukiwany przez gestapo.

Powiększył pluton łączności do stanu 30 osób, zorganizował pluton szkoleniowy, pluton nasłuchu BBC, rozpoczął organizację plutonu zaopatrzenia „Łada”. Uruchomił radiostację nr 36, nawiązał łączność z radiostacjami nr 35 (Londyn) oraz nr 94 (Włochy). Przygotował do pracy radiostacje nr 37, 38, 37/153, 157, 78, 38/175.  Po „wpadce” 31 maja 1944 r. radiostacji Cichociemnego Franciszka Żaaka ps. Hiacynt, wysłany na urlop, następnie przydzielony oddziału partyzanckiego kpt.  Dragana Sotiroviča ps. Draży z 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich AK.

W dniacg 22 – 26 lipca 1944 r. uczestniczył w walkach o Lwów podczas akcji Burza, ranny przy ul. Batorego, odznaczony Krzyżem Walecznych.

 

 

Represje
cc-wiszniowski-workuta-300x227 Roman Wiszniowski - Cichociemny

Fragment listu por. Romana Wiszniowskiego z Workuty, 1949 r., skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Działał w organizacji NIE, kierował pracą radiostacji. 5 czerwca 1945 r. aresztowany przez NKGB podczas nadawania w okolicach Czyszek pod Lwowem.

22 września 1945 r. skazany przez Wojenny Trybunał Wojskowy NKWD na 20 lat łagrów. Ponownie wywieziony do Workuty.

Powtórnie skazany 24 września 1947 r. przez Wojenny Trybunał Wojskowy MWD przy Workuckim Zagłębiu Węglowym na 7 lat łagrów.

Pracował niewolniczo, osadzony w łagrze nr 6 w Workucie, zwolniony  26 września 1955 r.

Zobacz – Cichociemni zesłani do łagrów

 

Bartłomiej Szyprowski – Cichociemny „Mamka” przed Wojskowym Sądem Specjalnym Komendy Głównej AK
Przegląd Historyczno – Wojskowy 2013 r., nr 14 965)/3 (245), s. 202 – 206

 

 

Po wojnie

Powrócił do Polski pod koniec 1955 r. Zamieszkał w Lublinie, pracował w Lubelskim Zjednoczeniu Budownictwa, m.in. jako kierownik Branżowego Ośrodka Organizacji i Normowania Pracy. W 1980 roku przeszedł na emeryturę.

Od 1956 r. działał w ZHP, także w Zespole Historycznym Cichociemnych w Warszawie. Zmarł 17 lutego 1989 r. w Lublinie.

 

Rodziny Cichociemnych o swoich Krewnych:
Józefie Zabielskim, Bolesławie Polończyku, Antonim Żychiewiczu, Romanie Wiszniowskim
Ewa Korsak, Magdalena Kowalska – Sendek „Gen Cichociemnego”
w: Polska Zbrojna nr 6 (842) czerwiec 2016 r., s.132 -138

 

 

skan1262-300x387 Roman Wiszniowski - Cichociemny

pismo SPP Londyn do The War Office Records Centre w sprawie depozytu por. Romana Wiszniowskiego, Skan:Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Awanse
 
Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Antoniego oraz Heleny z d. Berger. Miał czterech braci: Mieczysława (walczył w PSZ w Wielkiej Brytanii), Kazimierza, Stanisława (walczył w obronie Helu, następnie w niewoli niemieckiej), Bronisława.

Zawarł związek małżeński ze Stefanią z d. Lechowicz, żołnierzem i łączniczką AK ps. Grażyna, Dewajtis, skazaną na 10 lat łagrów, osadzoną m.in. w  obozach: Czusowoj na Uralu oraz w Krasnojarskim Kraju  (ur. w 1922 r.). Mieli syna Jana (ur. w 1961 roku). 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Roman Wiszniowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Roman Wiszniowski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Roman Wiszniowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Roman Wiszniowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Roman Wiszniowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Roman Wiszniowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Roman Wiszniowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Roman Wiszniowski - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 3. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2002, s. 117–119. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 435. ISBN 83-211-0537-8.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, 1984, s. 170–171.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii