Norbert Gołuński – Cichociemny

Norbert Gołuński – Cichociemny

ps.: „Bombram”, „Nord”, „Witold”

Witold Krajewski, vel Sylwester Jabłoński, vel Mieczysław Niedźwiecki, vel Zbigniew Raczyński

 

GAŁUŃSKI-Norbert-ppor-mar-woj-rez-223x300 Norbert Gołuński - Cichociemny

por. Norbert Gołuński
źródło: JW GROM

Ur. 22 września 1919 r. w Gdańsku, zm. 23 kwietnia 2000 r. – harcerz, kapitan żeglugi wielkiej, oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer wywiadu ofensywnego (morskiego) Armii Krajowej, cichociemny.

 

 

krzyz-harcerski-zhp-300x301 Norbert Gołuński - CichociemnyPolski Kaszub, obywatel Wolnego Miasta Gdańska. Uczył się w szkole powszechnej we Wrzeszczu, od 1930 r. w Gimnazjum Macierzy Szkolnej im. J. Piłsudskiego w Gdańsku. Od 1937 r.  w Państwowej Szkole Morskiej w Gdyni oraz w morskiej drużynie harcerskiej.

Od 1939 r. pływał na statkach „Robur VIII”, s/s „Zagłoba” oraz s/s „Lwów”.

 

 

II wojna światowa

W chwili wybuchu wojny przebywał na Morzu Północnym, po przybyciu do portu w Kopenhadze popłynął do Szkocji. Pływał w konwojach do Francji, wschodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii, Londynu. Od jesieni 1940 r. pływał po Atlantyku, m.in. do Halifaxu, Nowego Jorku.  

W latach 1941 – 1942 r. podjął studia z nawigacji w szkole morskiej przy Uniwersytecie w Southampton, po ich ukończeniu uzyskał tytuł aspiranta żeglugi małej.

 

Halina Waszczuk-Bazylewska – Od WW-72 do „Liceum”
w: Niepodległość i Pamięć 1997 r., nr 4/1 (7) [1], s. 153-176

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Norbert Gołuński - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w wywiadzie morskim. Od 8 lipca 1942 r. do 23 marca 1943 r. uczestnik „Oficerskiego Kursu Doskonalącego Administracji Wojskowej” (polska szkoła wywiadu, zwana przez Cichociemnych „kursem gotowania na gazie”) w Glasgow, następnie na praktyce w Centrali Wywiadu Morskiego (analizował meldunki agentów oraz fotografie lotnicze Gdańska).  Zaprzysiężony na rotę AK 22 kwietnia 1943 r. w Audley End. Awansowany na stopień podporucznika marynarki ze starszeństwem od 1 czerwca 1943 r.

Halifax-mk3-300x225 Norbert Gołuński - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski w nocy z 16 na 17 września 1943 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Neon 2” (dowódca operacji: F/O Antoni Freyer, ekipa skoczków nr: XXXI), z samolotu Halifax JN-911 „Z” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Henryk Bober, pilot – F/S Stanisław Kozłowski / nawigator – F/O Antoni Freyer / radiotelegrafista – Sgt. Andrzej Pawlitta / mechanik pokładowy – Sgt. Jan Prymus / strzelec – Sgt. Jan Wernikowski / despatcher – Sgt. Stanisław Gojdź).

Tempsford-300x222 Norbert Gołuński - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Wieszak”, w okolicach miejscowości Mienia (14 km od Mińska Mazowieckiego).

Razem z nim skoczyli: ppor. Otton Wiszniewski ps. Topola oraz kpt. mar. Bogusław Żurawski ps. Mistral (podczas lądowania złamał kość śródstopia). Skoczkowie przerzucili 252 tys. dolarów w banknotach oraz 240 tys. marek na potrzeby AK. Zrzucono także 6 zasobników i 1 paczkę. Zrzutu dokonano po trzecim nalocie nad celem, bo przy pierwszych dwóch placówka nie odpowiadała na nadawany sygnał. Cały lot trwał 13 godzin 20 minut.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, mieszkał przy Al. Jerozolimskich oraz przy ul. Żurawiej.

Przydzielony jako inspektor sieci wywiadowczych (d/s morskich) ekspozytury „Lombard” (Referat Zachód) w Wydziale Wywiadu Ofensywnego „Stragan” Oddziału II (Informacyjno – Wywiadowczy) Komendy Głownej AK.

 

Maciej Żuczkowski – Wywiad Armii Krajowej
w: Pamięć.pl nr 4-5/2012, Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, s. 44 – 49

 

Stanisław Chojnowski – Operacje lotnicze – zrzuty cichociemnych
w Obwodzie „Mewa-Kamień” podczas drugiej wojny światowej
w: Rocznik Mińsko-Mazowiecki 2012, nr 20 s. 59-75

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Norbert Gołuński - Cichociemny

Po wybuchu Powstania Warszawskiego w składzie komendy podobwodu Śródmieście Południe jako oficer kontrwywiadu i bezpieczeństwa.

Po upadku powstania w niemieckiej niewoli, w obozch Lamsdorf, Gros-Born, od 12 stycznia 1945 r. w Sandbostel, następnie Lubeka.

2 maja 1945 r. uwolniony przez wojska angielskie.

 

Piotr Korczyński – Szczupak z Alfy  [Norbert Gołuński]
w: Polska Zbrojna, sierpień 2018, nr 8 (868), s. 114 – 117

 

dr Andrzej Suchcitz – Wywiad Armii Krajowej
źródło: Koło Byłych Żołnierzy Armii Krajowej – Oddział Londyn
www.polishresistance-ak.org

 

Po wojnie
Oddzial-VI-Londyn-300x253 Norbert Gołuński - Cichociemny

Oddział VI SNW, Londyn

11 maja 1945 r. zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. Ponownie wstąpił do PSZ, przez kilka tygodni w domu wypoczynkowym marynarki wojennej w Edynburgu. Od 14 czerwca 1945 r. młodszy oficer, następnie zastępca dowódcy oddziału zapasowego Obozu Marynarki Wojennej w Okehampton (zwanego ORP „Bałtyk”). W 1946 r. cenzor w armii amerykańskiej, m.in. we Frankfurcie, Kassel, Bremen.

Od 1 czerwca 1947 r. na ORP Bałtyk w celu repatriacji, od 26 lipca 1947 r. oficer pokładowy m/s „Batory”. Podjął pracę w „Gdynia – Ameryka Linie” (późniejsze Polskie Linie Oceaniczne), jako trzeci oficer na drobnicowcu „Morska Wola”, m/s „Pułaski”, m/s „Batory” oraz jako kapitan „Turni”.

W 1950 r. zwolniony z pracy w PLO jako „obcy klasowo”, podjął pracę w Przedsiębiorstwie Dezynfekcji, Dezynsekcji i Deraryzacji w Milanówku, m.in. jako wicedyrektor.

Od maja 1956 r.ponownie w PLO, pierwszy oficer na s/s „Puck”, „Ornak”, „Edward Dembowski”, następnie kapitan „Helu”. Od lipca 1980 r. na emeryturze.

Mieszkał w Sopocie, działał w kole Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, w Kręgu Harcerzy Wolnego Miasta Gdańska.

Zmarł 23 kwietnia 2000 r., pochowany na cmentarzu w Sopocie.

 

Andrzej Pepłoński – Współdziałanie Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza
z Secret Intelligence Service w okresie II wojny światowej
w: Słupskie Studia Historyczne 2003 r. nr 10, s. 149-165

 

 

Awanse
  • podporucznik – ze starszeństwem od 1 czerwca 1943 r.

 

 

Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Sylwestra sekretarza Sądu Wolnego Miasta Gdańska oraz Łucji z domu Ceynowy. W 1947 r. w Niemczech zawarł związek małżeński z Łucją z domu Zych (ur. 1915 r.), ekonomistkę. Mieli syna Michała (ur. 1948 r.) absolwenta Politechniki Gdańskiej, dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych w Sandomierzu.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Norbert Gołuński - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Norbert Gołuński - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Norbert Gołuński - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Norbert Gołuński - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Norbert Gołuński - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Norbert Gołuński - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Norbert Gołuński - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Norbert Gołuński - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 50–51. ISBN 8390249952.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1984, s. 315. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 176.
  • Darek Szczecina: Cichociemni z Sopotu. Norbert Gołuński – z lilijką w życiorysie. 2012-09-16
  • Jan Kazimierz Sawicki, (red.): Kadry morskie Rzeczypospolitej. T. 5: Polska marynarka wojenna – dokumentacja organizacyjna i kadrowa oficerów, podoficerów i marynarzy (1918–1947). Gdynia: Polskie Towarzystwo Nautologiczne, 2011, s. 390. ISBN 9788393272204.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii