Mirosław Kryszczukajtis – Cichociemny

Mirosław Kryszczukajtis – Cichociemny

ps.: „Szary”, „Sygnał”

vel Mirosław Wilewicz

 

37-1022-282x400 Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemny

kpt Mirosław Kryszczukajtis
źródło: NAC

ur. 11 lutego 1912 r. w Wołkowysku (obecnie Białoruś), zm. 17 września 1944 r. w Warszawie – oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, instruktor Cichociemnych w Audley End, oficer Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny.

 

 

Od 1921 r. mieszkał w Wilnie, uczył się w średniej szkole technicznej, zdał egzamin dojrzałości.

Od 1929 r. do 1931 r. w 3 batalionie saperów w Wilnie, uczył się w szkole podoficerskiej.

W latach 1938 – 1939 studiował na pierwszym roku Politechniki Warszawskiej. Pracował jako kontroler drogowy PKP.

 

 

II wojna światowa

Reklamowany z wojska jako kierownik odbudowy torów, mostów i urządzeń kolejowych na szlaku Wołkowysk – Siedlce oraz Białystok – Brześć.

17 września przekroczył w rejonie Waśkowice – Zabłotów granicę z Rumunią, dotarł 25 stycznia 1940 r. do Marsylii (Francja), przydzielony do 2 batalionu saperów 2 Dywizji Strzelców Pieszych (Angers).

24 czerwca 1940 r. dotarł do Plymouth (Wielka Brytania), przydzielony do 1 kompanii saperów 1 Brygady Strzelców. W maju 1941 r. ukończył Szkołę Podchorążych Saperów w Dundee, awansowany do stopnia sierżant podchorąży.

Przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, w latach 1942 – 1943 r. instruktor sapersko – minerski na szkoleniach dla Cichociemnych w Audley End (STS 43). Autor kilku wynalazków. Prawdopodobnie udoskonalił m.in. tzw. ołówek czasu, niemiecki detonator, który można było ustawić na czas od 10 minut do… miesiąca i działał precyzyjnie nawet w skrajnych temperaturach. Podczas wojny wyprodukowano ok. 12 milionów „ołówków czasu”…

 

 

Cichociemny
Halifax-mk3-300x225 Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemny

Handley Page Halifax

button-zrzuty_200-150x150 Mirosław Kryszczukajtis - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji i kwatermistrzostwie, awansowany na podporucznika ze starszeństwem od 1 grudnia 1942 r., zaprzysiężony na rotę AK 31 stycznia 1943 r. w Audley End.

Zrzucony do Polski w nocy z 16 na 17 września 1943 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Neon 3” (dowódca operacji: F/L Wincenty Wasilewski, ekipa skoczków nr: XXXI), z samolotu Halifax BB-309 „T” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Tadeusz Miecznik, pilot – Sgt. Eugeniusz Kasprzak / nawigator – F/L Wincenty Wasilewski / radiotelegrafista – F/S Julian Michalski / mechanik pokładowy – Sgt. Władysław Barzdo / strzelec – Sgt. Roman Puchała / despatcher – Sgr. Władysław Patlewicz). Zrzut na placówkę odbiorczą „Obraz”, za ujściem Bugu i Narwi, w rejonie miejscowości Kąty – Borucza, 12 km od Tłuszcza.

Razem z nim skoczył: ppor. Bernard Wiechuła ps. Maruda.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych, następnie od października 1943 r. przydzielony jako kierownik referatu materiałów i sprzętu zrzutowego do Biura Badań Technicznych Wydziału Saperów Oddziału III Komendy Głównej AK oraz jako instruktor Kedywu.

 

Biuro Badań Technicznych KG AK – Program szturmowego szkolenia patroli saperskich

 

 

Powstanie Warszawskie

button-cc-pw__ Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemny

Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim jako szef służb saperskich Komendy Podobwodu Śródmieście Południowe. Działał także w zespole produkcji środków walki w zespole Cichociemnego gen. dyw. Tadeusza Kossakowskiego ps. Krystynek.

Walczył w Śródmieściu Południowym, poległ 17 września 1944 r. na ul. Mokotowskiej, trafiony pociskiem moździerza.

 

Michał Mackiewicz – Konspiracyjne granaty
w: Biuletyn IPN Pamięć.pl nr 12/2013 s. 58 – 59

 

prof. dr hab. inż Jerzy Modrzewski – Służba uzbrojenia w konspiracji i w Powstaniu Warszawskim
w: Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia w Zielonce
Biuletyn Naukowy „Problemy Techniki Uzbrojenia” zeszyt 130 nr 2/2014, s. 7 – 24

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Jana oraz Zofii z domu Wojciechowskiej. Rodziny nie założył.

 

 

Upamiętnienie

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych Cichociemnych

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych w Sali Tradycji JW GROM

 

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

 

 

 

 

 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Mirosław Kryszczukajtis - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Mirosław Kryszczukajtis - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Mirosław Kryszczukajtis - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Mirosław Kryszczukajtis - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 88. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii