Ludwik Witkowski – Cichociemny

Ludwik Witkowski – Cichociemny

 

ps.: „Kosa”, „Pocisk”, „Michał”

37-1194-208x300 Ludwik Witkowski - Cichociemny

Ludwik Witkowski, plik NAC

vel Ludwik Wiertek vel Jan Konstanty Kobudziński vel Michał Gładysz

 

Ur. 5 czerwca 1914 r. w Niwce (obecnie dzielnica Sosnowca), zm. 23 stycznia 2004 r. w Warszawie – dyplomowany kapitan artylerii, oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, żołnierz Kedywu, uczestnik Powstania Warszawskiego, cichociemny.

 

Od 1919 r. przebywał w Warszawie, gdzie w 1927 r. skończył szkołę powszechną. W związku ze śmiercią ojca (1926), po ukończeniu szkoły wyjechał do stryja do Sosnowca, gdzie w 1934 roku uzyskał świadectwo dojrzałości.

Od września 1934 r. do marca 1935 r. na kursie unitarnym Szkoły Podchorążych Piechoty w Różanie nad Narwią, od kwietnia 1935 r. przydzielony do 31 Pułku Artylerii Lekkiej. 16 lipca tego roku wstąpił do Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu, którą ukończył w 1937 r. 11 listopada 1937 r. mianowany podporucznikiem, ze starszeństwem od 1 października 1937 r. Otrzymał przydział do 10 Pułku Artylerii Ciężkiej w Przemyślu jako dowódca plutonu, później baterii.

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej, do 21 września 1939 roku jako oficer zwiadowczy XXIV Dywizjonu Artylerii Ciężkiej 24 Dywizji Piechoty (Armia Karpaty). Powrócił do Przemyśla, dwukrotnie zatrzymywany i aresztowany przy próbach przekroczenia granicy polsko – węgierskiej. Przekroczył ją za trzecim razem  28 października 1939 roku. 

Przez Jugosławię i Węgry dotarł do Francji 18 grudnia tego roku.  Otrzymał przydział do Besieres, następnie jako instruktor w Szkole Podoficerskiej do Camp de Coëtquidan, gdzie służył do 21 czerwca 1940 r.

Po kapitulacji Francji wraz z oddziałem udał się do La Rochelle, następnie w czerwcu 1940 roku dotarł do Liverpoolu (Wielka Brytania).  Od 1 lipca 1940 r. w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie przydzielony do I dywizjonu 1 pułku artylerii ciężkiej w Dundee.

 

Cichociemny

Zgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu w dywersji zaprzysiężony 29 listopada 1942 roku w Audley End.  Awansowany na porucznika, ze starszeństwem od 20 marca 1941 r.  Zrzucony do Polski w nocy z 20 na 21 lutego 1943 roku w operacji lotniczej „File”, na placówkę odbiorczą „Słoń” w okolicach wsi Kotlice (20 km. od Chęcin) oraz Borszowice (12 km od Pińczowa). Skakał razem z radiostacją, został mocno poturbowany podczas lądowania, ciągnięty przez spadochron.

Razem z nim skoczyli: Walery Krokay ps. Siwy, Ryszard Nuszkiewicz ps. Powolny, Witold Pic ps. Cholewa.

W marcu 1943 r. przydzielony do Kedywu w Okręgu AK Śląsk, jednak przydział nie został zrealizowany. Po chorobie przydzielony do Kedywu Okręgu AK Warszawa, od lipca 1943 r. jako dowódca oddziału dyspozycyjnego tzw. Batalionu Saperów Praskich kpt. Józefa Pszennego „Chwackiego”.

Od 1 sierpnia dowódca własnego oddziału „Kosy” (od sierpnia 1943 r. pod nazwą „Kolegium B”). Od listopada także jako zastępca komendanta Kedywu Okręgu AK Warszawa.

Przez rok, do 31 lipca 1944 roku, Jego oddział przeprowadził kilkadziesiąt brawurowych akcji bojowych, m.in. opanował stację kolejową Skruda i zdobył amunicję z pociągu transportowego; opanował stację Dębe Wielkie i zatrzymał pociąg towarowy; zaatakował niemiecki samochód policyjny przeprowadzający tzw. łapankę uliczną na ul Świętokrzyskiej w Warszawie oraz 4 samochody z żandarmami, przprowadzał akcje likwidacyjne.

Od 26 lipca 1944 r. dowódca Oddziału Osłony Kwatery Głównej Komendy Okręgu AK Warszawa.

 

Powstanie Warszawskie

26 lipca 1944 r., wykonując rozkaz koncentracji, zgrupował dowodzone przez siebie plutony w budynkach przy ul. Jasnej 20, Szpitalnej 12 oraz narożnym u zbiegu ulic Sienkiewicza i Marszałkowskiej (obecnie siedziba oddziału PKO BP). Ok. godz. 17 jeden z plutonów zaatakował hotel „Victoria” (ul. Jasna 22), który został zdobyty po ciężkiej walce. W zdobytym budynku ulokował się sztab Okręgu AK z płk. Antonim Chruścielem ps. Monter. Później sztab przeniesiono do gmachu PKO oraz kina „Palladium”.

8 i 20 sierpnia 1944 r. brał udział w ataku na gmach PAST-y (ul. Zielna), komendę policji, kościół św. Krzyża oraz Hale Mirowskie. 15 września 1944 r. odznaczony Krzyżem Walecznych po raz pierwszy, dwa dni później mianowany kapitanem.

Po kapitulacji Powstania w niewoli niemieckiej, w obozie w Lamsdorf i Oflagu VII A Murnau. 29 kwietnia 1945 roku uwolniony przez wojska amerykańskie.

 

Po wojnie

29 czerwca 1945 r.  zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza w Londynie. W lipcu następnego roku ukończył VI kurs Wyższej Szkoły Wojennej, uzyskując tytuł oficera dyplomowanego. Do września 1946 r. w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie; od 16 września do października 1948 r. w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia.

Pod koniec 1948 r. powrócił do Polski, do Gdyni. Od lutego 1949 r. do lipca 1952 r. kierownik referatu Departamentu Zagranicznego NBP. Od grudnia 1952 r. do marca 1957 r. naczelnik Wydziału Importu Centralnego Zarządu Zaopatrzenia Przemysłu Ciężkiego. Prześladowany przez Urząd Bezpieczeństwa i Służbę Bezpieczeństwa. 

Od 1957 r. aż do przejścia na emeryturę w lipcu 1978 r. ponownie w NBP jako starszy kontroler rachunkowy w Departamencie Zagranicznym, następnie naczelnik wydziału Departamentu Informatyki.

 

Awanse
  • podporucznik – 11 listopada 1937 r., ze starszeństwem od 1 października 1937 r.
  • porucznik – ze starszeństwem od 20 marca 1941 r.
  • kapitan – 17 września 1944 r.
 
Odznaczenia

 

Upamiętnienie

Ludwik Witkowski wraz z bratem Henrykiem napisał książkę „Kedywiacy”, wydana przez Instytut Wydawniczy Pax w 1973 r.

W 1989 roku wystąpił w filmie dokumentalnym „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski) wraz z cichociemnymi: Stefan Bałuk ps. Starba, Bronisław Czepczak – Górecki ps. Zwijak, Stefan Ignaszak ps. Nordyk, Stanisław Jankowski ps. Agaton, Wacław Kopisto ps. Kra, Tomasz Kostuch ps. Bryła, Józef Nowacki ps. Horyń.

Na początku 2016 r. Fundacja dla Demokracji  wystąpiła (bezskutecznie) do prezydenta Sosnowca Arkadiusza Chęcińskiego o uhonorowanie Ludwika Witkowskiego poprzez nadanie imienia tego wybitnego Sosnowiczanina jednej z ulic w mieście.

W rocznicę powołania Armii Krajowej, 14 lutego 2019 r.  Fundacja dla Demokracji wystąpiła z wnioskiem o godne uhonorowanie Ludwika Witkowskiego do Rady Miejskiej w Sosnowcu.

 

Życie rodzinne

Syn Ludwika, urzędnika pocztowego oraz Anny Naszydłowskiej. W 1952 r. zawarł związek małżeński z Krystyną z Kruszewskich (ur. 1924 r.). urzędniczką bankową, mającą dwójkę dzieci: córkę Joannę (ur. 1954 r.), pracownicę banku oraz syna Michała (ur. 1956 r.), technika elektronika. Zmarł 23 stycznia 2004 r. w Waeszawie, pochowany na cmentarzu w Marysinie Wawerskim.

Jego brat Henryk Witkowski (1912 – 1982) był także żołnierzem AK, m.in. dowódcą jednego z plutonów w Jego oddziale, następnie zastępcą dowódcy kompanii Osłony Kwatery Głównej Komendy Okręgu AK Warszawa. Po upadku Powstania razem z bratem distał się do niemieckiej niewoli; po wojnie wstąpił do oddziału komandosów Korpusu gen. Andersa.

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Wikipedia
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 196–198. ISBN 83-902499-5-2.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 436. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 135 – 136.