Leszek Ratajski – Cichociemny

Leszek Ratajski – Cichociemny

ps.: „Żal”, „Wróg”

Leszek Medard Ignacy Ratajski vel Leszek Partyka, vel Lech Michalik, vel Lech Leszczyński, po wojnie: Leszek Leszczyński

 

RATAJSKI-Leszek-ppor-kaw-rez-300x389 Leszek Ratajski - Cichociemny

ppor. Leszek Ratajski
źródło: JW GROM

Ur. 8 czerwca 1907 r. w Grodnie (obecnie Białoruś), zm. 17 maja 1975 w Gliwicach – podporucznik piechoty, żołnierz Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer Armii Krajowej, cichociemny.

 

 

Od 1928 r. uczył się w gimnazjum we Lwowie, w 1934 r. zdał egzamin dojrzałości.

Podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, w czerwcu 1939 r. obronił dyplom magistra praw. Należał do klubu piłkarskiego Czarni Lwów.

W latach 1937 – 1938 przeszedł przeszkolenie w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. Mianowany kapralem podchorążym 15 lipca 1938 r.  Społeczny komendant obrony przeciwlotniczej biernej VI dzielnicy Lwowa (Nowy Świat).

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej niezmobilizowany. Od 13 do 18 września ochotniczo uczestniczył w obronie Lwowa. 21 września przekroczył granicę z Rumunią w Zaleszczykach.

Od 18 stycznia 1940 r. we Francji. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem francuskim, przydzielony jako zastępca dowódcy plutonu w 3 Pułku Piechoty (późniejszym 3 Pułku Grenadierów Śląskich). Od 14 kwietnia do 13 czerwca na kursie aspirantów w Coëtquidan, następnie dowódca drużyny w 3 batalionie 7 Pułku Piechoty 3 Dywizji Piechoty.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Po upadku Francji ewakuowany do Wielkiej Brytanii, dotarł do Plymouth 25 czerwca 1940. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim, przydzielony jako dowódca drużyny do Oddziału Rozpoznawczego 1 Brygady Strzelców. Od listopada 1941 r. w batalionie ckm I Korpusy Polskiego.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Leszek Ratajski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 24 sierpnia 1942 w Audley And, awansowany na stopień  podporucznika ze starszeństwem od 16 lutego 1943.

Halifax-mk3-300x225 Leszek Ratajski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski w nocy 16/217 lutego 1943 w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Rasp” (dowódca operacji: F/O Rutledge A.J.D., ekipa skoczków nr: XX), z samolotu Halifax DT-726 „H” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/O Rutledge A.J.D. / i in. ).

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Sum”, w okolicach miejscowości Machory, Maleniec, 14 km od Końskich.

Tempsford-300x222 Leszek Ratajski - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Razem z nim skoczyli: kpt. Marian Mostowiec ps. Lis, por. Stanisław Olszewski ps. Bar oraz kurier ppor. Tadeusz Samotus ps. Lis-2. Skoczkowie przerzucili 228 tys. dolarów w banknotach na potrzeby AK, zasobników nie zrzucono.

Aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, początkowo przydzielony do Okręgu Wołyń AK, przypadkowo aresztowany. Po zwolnieniu przydzielony do Kedywu, Okręg Nowogródek AK. Od 15 września 1943 r. dowódca Kedywu Obwód Szczucyn (Ośrodek „Łąka”), uczestniczył w akcjach bojowych, m.in. trzykrotnie w wysadzeniu transportów kolejowych na trasie Różanka – Żołudek – Mosty.

Od stycznia 1944 r. oficer Oddziału VII (saperów) Komendy Okręgu Nowogródek AK. Od czerwca do lipca zastępca dowódcy, następnie dowódca 2 kompanii saperów 7 batalionu 77 Pułku Piechoty AK „Bohdanka” Zgrupowania „Nadniemeńskiego” Okręgu Nowogródek AK. Do listopada 1944 r. w Obwodzie Szczuczyn.

 

 

Po wojnie

Nie ujawnił się jako żołnierz AK, wyjechał jako repatriant przez Białystok, od 1946 r. prowadził gospodarstwo rolne w Ostrówce k. Chodzieży. Działał w PSL, do 1957 r. radca prawny w starostwie w Chodzieży i Zielonej Górze.

Od 1958 r. w Gliwicach, radca prawny w DOKP Katowice, od 1965 r. radca prawny w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Budownictwa Miejskiego w Gliwicach. W 1968 r. przeszedł na emeryturę.

Zmarł 17 maja 1975 r. w Gliwicach.

 

 

Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Ignacego, urzędnika skarbowego oraz Franciszki z domu Partyka. W 1943 r. zawarł związek małżeński z Wandą z domu Leszkiewicz (1920–1987), łączniczką AK w Obwodzie Szczuczyn. Mieli troje dzieci: Iwonę (ur. 1944 r.), Andrzeja (ur. 1947 r.) wykładowcę eryki, antropologii kultury i sztuki, autora ok. 200 rozpraw i szkiców oraz Krzysztofa (ur. 1956 r.) technika rolnictwa.

 

 

UpamiętnienieGliwice-pomnik-cichociemych-300x197 Leszek Ratajski - Cichociemny

26 października 2016 w Gliwicach, od strony ul. Dworcowej odsłonięto ponad dwumetrowy pomnik z granitu. Na tablicy umieszczono napis: „Gliwiccy cichociemni, spadochroniarze Armii Krajowej, elita Polski Walczącej” oraz nazwiska: Edwarda Kiwera ps. Biegaj, Bolesława Polończyka ps. Kryształ, Leszka Ratajskiego ps. Żal, Bogusława Wolniaka ps. Mięta, Antoniego Żychiewicza ps. Przerwa.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Leszek Ratajski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Leszek Ratajski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Leszek Ratajski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Leszek Ratajski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Leszek Ratajski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Leszek Ratajski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęcony Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Leszek Ratajski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Leszek Ratajski - Cichociemny

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 4. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2011, s. 185–186. ISBN 978-83-933857-0-6.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 396. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 116–117.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii