Lech Rydzewski – Cichociemny

Lech Rydzewski – Cichociemny

ps.: „Grom”, „Burza”

Lech Teodor Walerian Rydzewski vel Marek Klimczak

 

RYDZEWSKI-Lech-ppor-piech-rez-300x391 Lech Rydzewski - Cichociemny

por. Lech Rydzewski
źródło: JW GROM

ur. 12 sierpnia 1909 r. we Lwowie (obecnie Ukraina), zm. 9 sierpnia 1988 r. w Drzewicy (powiat opoczyński) – nauczyciel, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, więzień NKWD, sowieckich łagrów, cichociemny

 

 

Uczył się w Gimnazjum im Króla Stefana Batorego we Lwowie, w 1928 r. zdał egzamin dojrzałości.  Podjął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej.

Działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” oraz w klubie piłki nożnej.

Podjął pracę jako laborant w Instytucie Gazowym „Gazolina” we Lwowie, od 15 września 1938 r. jako referent bhp w Warsztatach Przetwórczych Wspólnoty Interesów w Chorzowie.

 

 

II wojna światowa
skan12781-300x347 Lech Rydzewski - Cichociemny

skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

W kampanii wrześniowej nie zmobilizowany, wraz z pracownikami od 3 września w Tarnopolu, przygotowywał warsztaty do produkcji zbrojeniowej.

19 września pod Czerniowcami przekroczył granicę z Rumunią, internowany w obozie dla cywilów Curtea de Arges. uciekł, w ambasadzie R.P. w Bukareszcie otrzymał paszport, przez Jugosławię i Włochy dotarł 14 listopada do Modane (Francja).

camp-Coetquidian-300x198 Lech Rydzewski - CichociemnyOd 16 listopada 1939 r. w Szkole Podchorążych Piechoty w Camp de Coëtquidan, po jej ukończeniu 15 kwietnia 1940 r. awansowany na stopień kaprala podchorążego, przydzielony jako instruktor 7 Pułku Piechoty 3 Dywizji Piechoty. Uczestnik walk nad Loarą.

Po upadku Francji ewakuowany z wyspy Ile de Yeu, 24 czerwca 1940 r. dotarł do Plymouth (Wielka Brytania).

Do 27 kwietnia 1942 r. w 3 batalionie 1 Brygady Strzelców.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

Cichociemny
skan12742-287x400 Lech Rydzewski - Cichociemny

skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

button-zrzuty_200-150x150 Lech Rydzewski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji oraz łączności, zaprzysiężony na rotę AK 24 sierpnia 1942 r. Awansowany na stopień podporucznika 20 lutego 1943 r.

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 20 na 21 lutego 1943 roku w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Rivet” (dowódca operacji: F/O Radomir Walczak, ekipa skoczków nr: XXIII), z samolotu Halifax DT-620 „T” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S/ Karol Twardawa, pilot – F/S Tadeusz Żabicki / nawigator – F/O Radomir Walczak / i in.).

Tempsford-300x222 Lech Rydzewski - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska Tempsford, zrzut na placówkę „Okoń”, w okolicach miejscowości Okoń, Nakło, 11 km od Koniecpola.

Razem z nim skoczyli: por. Marian Garczyński ps. Skała, ppor. Henryk Jachciński ps. Kret, por. Kazimierz Rzepka ps. Ognik. Był to drugi lot tej ekipy, w poprzednim (17/18 lutego) zadanie nie mogło byc wykonane.

 

Halifax-mk3-300x225 Lech Rydzewski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Po skoku w majątku Cichociemnego por. Artura Linowskiego w Radkowie, następnie aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie.

Mieszkał u Romana i Władysławy Jabrzemskich przy ul. Niegolewskiego 6, po miesiącu u Haliny Krigier przy ul. Zamenhoffa, następnie u Stanisławy Świątkiewicz przy ul. Felińskiego.

skan12741-300x166 Lech Rydzewski - Cichociemny

skan: Fundacja dla Demokracji, źródło: JW GROM

Od czerwca 1943 r. przydzielony do Okręgu Nowogródek AK, Inspektorat Baranowicze. 7 czerwca wyruszył z Warszawy, po przybyciu do Baranowicz dowódca oddziału partyzanckiego AK w Puszczy Nalibockiej. Uczestnik bojowej akcji na konwój niemiecki na drodze pomiędzy Antonowem a Jeremiczami.

Od przełomu sierpnia i września 1943 r. dowódca 2 kompanii Zgrupowania Stołpeckiego AK.

1 grudnia 1943 r. w rejonie Derewna uprowadzony przez partyzantkę sowiecką gen. NKWD Dubowa – Sidoruka, wywieziony do Moskwy, osadzony w więzieniu NKWD na Łubiance.

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Lech Rydzewski - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

Od 28 września 1944 r. w więzieniu sowieckiego kontrwywiadu wojskowego SMIERSZ, następnie od października zesłany do łagrów: początkowo w Riazaniu, następnie Czerepowca k. Wołogdy.

26 czerwca 1944 r. odznaczony Virtuti Militari za szczególne męstwo w akcjach bojowych.

Po zwolnieniu z łagru powrócił do Polski 4 listopada 1947 r.

 

 

Po wojnie
represje-sowieckie-wobec-Polakow-300x213 Lech Rydzewski - Cichociemny

Represje sowieckie wobec Polaków
źródło: pamiec.pl

Od 1948 r. kierownik Działu Pracy i Płacy Zakładów Wyrobów Kutych w Sosnowcu, od 1952 r. główny technolog w Fabryce Kos w Wapiennicy.

25 lutego obronił dyplom inżyniera mechanika w zakresie kuźnictwa na Politechnice Śląskiej w Gliwicach, w grudniu 1966 r. ukończył studia pedagogiczne dla nauczycieli szkół zawodowych.

Od 1 marca 1962 r. zastępca głównego technologa, kierownik Działu Organizacji Zarządzania i Normowania oraz kierownik Ośrodka Informacji Technicznej Fabryki Nakryć Stołowych „Gerlach” w Drzewicy.  Od 1 września 1967 r. nauczyciel przedmiotów zawodowych w Zespole Szkół Zawodowych przy Fabryce Nakryć Stołowych „Gerlach” w Drzewicy. Od 1969 r. na rencie.

Członek PZPR, przewodniczący Zarządu Miejskiego PRON oraz ZBOWiD. 12 czerwca 1985 r. odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Autor wierszy, m.in. opublikowanych w „Paszport z jedwabiu”, Ossolineum, Drzewica 1970 r.  Zmarł 9 sierpnia 1988 r. w Drzewicy, pochowany na miejscowym cmentarzu.

 
 
Awanse

 

 

Ordery i odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Bolesława, inżyniera oraz Wacławy z domu Wójcickiej.  Dwukrotnie zawarł związek małżeński: z Maria z domu Kulczycką oraz Heleną z domu Boruch (1918–1992). Mieli syna Lecha (ur. 1952 r.)

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Lech Rydzewski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Lech Rydzewski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Lech Rydzewski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Lech Rydzewski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Lech Rydzewski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Lech Rydzewski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Lech Rydzewski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Lech Rydzewski - Cichociemny

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 116–118. ISBN 83-902499-0-1.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 402. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 132.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii