Jerzy Emir-Hassan – Cichociemny

Jerzy Emir-Hassan – Cichociemny

ps „Łepek 2”, „Turek 2”, „Żuk”

EMIR-HASSAN-Jerzy-mjr-piech-236x300 Jerzy Emir-Hassan - Cichociemny(właśc. Jerzy Jan Emersajłów) vel Piotr Kiławiec, vel Jerzy Wrzosek, vel Jerzy Zakrzewski

Ur. 14 stycznia 1906 w Warszawie, zm. 27 maja 1998 w Opaczy – oficer Wojska Polskiego służby stałej, pułkownik, cichociemny.

Syn Józefa Emersajłowa, handlowca, i Dominiki ze Stańczyków.

W latach 1915–1924 uczył się w Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie, gdzie w 1924 roku uzyskał maturę. Od jesieni 1924 roku do 1926 roku studiował na Wydziale Lekarskim UW i w 1926 roku jako medyk brał udział w przewrocie majowym w patrolu przy ul. Czerniakowskiej. W 1926 roku przerwał studia ze względów rodzinnych i wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty. 15 sierpnia 1929 roku został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1929 roku i 154. lokatą w korpusie oficerów piechoty z równoczesnym wcieleniem do 32 Pułku Piechoty w Modlinie. W tym oddziale służył do 1938 roku. 17 grudnia 1931 roku został awansowany na porucznika ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 roku i 174. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Następnie został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty na stanowisko wykładowcy broni chemicznej.

II wojna światowa

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku walczył jako dowódca 4 kompanii strzeleckiej 114 Pułku Piechoty. Został ranny w czasie bitwy pod Wyszkowem. Następnie walczył w obronie Wołynia (Grupa „Kowel”).

Represje i zesłanie

16 listopada 1939 roku został aresztowany w czasie próby przekroczenia granicy polsko-węgierskiej. 24 grudnia 1939 roku został wywieziony do ZSRR. Przebywał w więzieniu w Nikołajewie nad Morzem Czarnym do jesieni 1940 roku, następnie został zesłany do miasta Iwdiel, a stamtąd za rzekę Sowę, gdzie jako zesłaniec pracował w lesie.

Cichociemny

Po podpisaniu układu Sikorski-Majski, w listopadzie 1941 roku wstąpił do Armii Andersa. Początkowo był komendantem kursu unitarnego SPP, a następnie został instruktorem i wykładowcą w Centrum Wyszkolenia Armii. Od października 1943 roku przez rok przebywał we Włoszech.

Zgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu konspiracyjnym ze specjalnością w dywersji został zaprzysiężony 29 lutego 1944 roku i następnie przeniesiony do Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza, gdzie pracował jako instruktor taktyki działań dywersyjnych.

Zrzucony do Polski w nocy z 16 na 17 października 1944 roku. Z dniem zrzutu mianowany majorem. Przydzielony do Okręgu Łódź AK. W listopadzie został szefem sztabu tego okręgu. Równocześnie pełnił funkcję zastępcy komendanta Okręgu Michała Stempkowskiego.

Represje

W marcu 1945 roku został aresztowany przez NKWD, w maju 1945 roku został przekazany w ręce Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi. 24 sierpnia 1945 roku został skazany przez WSO w Łodzi na 10 lat więzienia. We wrześniu 1945 roku przewieziony do więzienia we Wronkach, skąd został zwolniony 30 października 1945 roku w wyniku m.in. amnestii i starań żony. Zamieszkał w Warszawie. Był prześladowany przez UB, wzywany na przesłuchania do siedziby UB na Pradze, inwigilowany.

Po wojnie

Od stycznia 1946 roku do czerwca 1949 roku był współwłaścicielem sklepu bławatnego „Józef Pawłowski i S-ka” przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie. Dyskryminowany przez UB nie mógł znaleźć pracy do 1954 roku, kiedy został zatrudniony w Gromadzkiej Radzie Narodowej w Opaczy, jako referent i sekretarz. Pracował tam do 1959 roku. Później był zatrudniony w Spółdzielni Papierniczo-Poligraficznej „Zjednoczenie” w Warszawie na stanowisku technologa. W sierpniu 1975 roku przeszedł na emeryturę.

Aktywnie działał społecznie. Został wybrany do Rady Spółdzielni, w której pracował w latach 1959–1975, przez wiele lat pełnił funkcję sekretarza Rady i członka Prezydium oraz prezesa Kasy Wzajemnej Pomocy, a przez ostatnie dwa lata przed przejściem na emeryturę był przewodniczącym komisji Rewizyjnej Związku Poligrafów w Spółdzielni.

W latach 1978–1982 był przewodniczącym Zespołu Historycznego Cichociemnych w Polsce. Uczestniczył w pracach środowiskowych żołnierzy AK Okręgu Łódzkiego. Należał do grona założycieli Stowarzyszenia żołnierzy AK w 1989 roku. W 1993 roku został mianowany podpułkownikiem.

Odznaczenia

Krzyż Walecznych – czterokrotnie
Polonia Mater Nostra Est (1996)
złota odznaka Działacza Spółdzielczości.

Życie rodzinne

Ożenił się z Zofią Owsianko (ur. w 1903 roku), nauczycielką, łączniczką AK, również aresztowaną przez NKWD w marcu 1945 roku, więzioną w obozie NKWD w Rembertowie, potem CWK Rawicz, skąd została zwolniona w październiku 1945 roku.

Mieli wychowanka Grzegorza (ur. w 1959).

Źródła:
  • informacje własne
  • Wikipedia
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 3. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2002, s. 36–39. ISBN 8390249952.
  • Tadeusz Łaszczewski: Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej – oraz skazani z powodów politycznych – więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945–1956, nazwiska A – F.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 308. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, 1984, s. 256.