Jan Rostek – Cichociemny

Jan Rostek – Cichociemny

ps.: „Aga”, „Bob”, „Dan”

vel Stefan Andruszczak

 

37-1121-281x400 Jan Rostek - Cichociemny

por. Jan Rostek
źródło: NAC

Ur. 12 maja 1918 r. w Pysznicy, zm. po 14 stycznia 1943 r. – porucznik kawalerii Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, oficer wywiadu ofensywnego Armii Krajowej, prawdopodobnie zamordowany przez Abwehrę, cichociemny.

 

 

Uczył się w domu, następnie w Gimnazjum Państwowym w Nisku. W 1936 r. zdał egzamin dojrzałości.

20 września 1936 r. wstąpił jako ochotnik do Szkoły Podchorązych Rezerwy Kawalerii, od września 1937 do czerwca 1939 r. w Szkole Podchorązych Kawalerii. Praktyka w 12 Pułku Ułanów Podolskich w Białokrynicy. Mianowany do stopnia podporucznika, ze starszeństwem od 1 sierpnia 1939 r.

 

 

II wojna światowa
Jankowski-Rostek-kurs-cc-300x238 Jan Rostek - Cichociemny

Jan Rostek na jednym z kursów cc

W kampanii wrześniowej 1 września 1939 r. walczył w składzie Wołyńskiej Brygady Kawalerii, ranny w prawą skroń podczas ciężkich walk pod Mokrą. Leczony w szpitalu w Łodzi, 4 września ewakuowany wraz ze szpitalem do Równego, następnie do Białokrynicy.

Po agresji Sowietów na Polskę, wraz z por. Ruszowskim oraz rtm. Siemiątkowskim 19 września przekroczył granicę z Węgrami. Do 27 grudnia w obozie Jolsza na granicy słowackiej.

1 stycznia 1940 r. przekroczył granicę z Francją, dotarł do Paryża (Bessieres), od 6 stycznia w obozie oficerskim kawalerii w Sables d’Or. Od 1 kwietnia dowódca plutonu w szkole podoficerskiej w Bollene, przydzielony do24 Pułku Ułanów 10 Brygady Kawalerii Pancernej.

Od 25 czerwca wraz z Brygadą w Wielkiej Brytanii, do 31 marca 1941 r. dowódca 1 plutonu szwadronu szkolnego 24 Pułku Ułanów.

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Jan Rostek - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Od 1 kwietnia do 10 stycznia 1942 r. uczestnik Oficerskiego Kursu Doskonalącego Administracji Wojskowej (kryptonim polskiej szkoły wywiadu, zwanej przez Cichociemnych „kursem gotowania na gazie”). Zaprzysiężony na rotę AK 13 stycznia 1942 r. w Londynie, w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza. Awansowany do stopnia porucznika ze starszeństwem od 27 marca 1942 r.

Zrzucony do Polski w nocy z 27 na 28 marca 1942 r. w operacji lotniczej „Boot” (dowódca operacji: F/O Antoni Voelnagel, ekipa skoczków nr: V), z samolotu Halifax L-9613 „V” (załoga: pilot – F/O Ryszard Zygmuntowicz, pilot – F/O Krzysztof Dobromirski / nawigator – F/O Antoni Voelnagel / radiotelegrafista – Sgt. Leon Wilmański / mechanik pokładowy – Sgt. Czesław Mądracki / strzelec – Sgt. Mieczysław Wojciechowski, F/S Wacław Żuk / despatcher – Sgt. Jerzy Sołtysiak).

Halifax-mk3-300x225 Jan Rostek - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzut na placówkę odbiorczą „Trawa” w okolicach miejscowości Przyrów, 34 km od Częstochowy. Wskutek zbyt dużej prędkości samolotu skoczkowie oraz zasobniki rozrzucone na obszarze 3 km.

Razem z nim skoczyli: por. Zbigniew Bąkiewicz ps. Zabawka, ppor. Lech Łada ps. Żagiew, ppor. Rafał Niedzielski ps. Mocny, por. Tadeusz Śmigielski ps. Ślad oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj ppor. Leszek Janicki ps. Maciej. Był to drugi lot tej ekipy, poprzedni (27/28 lutego) nie mógł zostać wykonany.

Po skoku przydzielony jako oficer wywiadu do Referatu „Wschód” Oddziału II (wywiad) Komendy Głównej AK, skierowany do Ośrodka O III w Kijowie (Ukraina).

14 stycznia 1943 r. aresztowany  w Kijowie przez niemiecki kontrwywiad wojskowy Abwehrę, wskutek dekonspiracji całego ośrodka. Dalsze losy nieznane, prawdopodobnie zamordowany jakiś czas po aresztowaniu. Miał 25 lat…

 

Piotr Niemiec – Dalsze losy nieznane
w: Gość Niedzielny Sandomierz, nr  40/730, 25 października 2008 r.

 

Bartłomiej Szyprowski – Sprawa kradzieży pieniędzy cichociemnych z placówki „Trawa”
i rozwiązanie jej przez podziemny wymiar sprawiedliwości
w: Przegląd Historyczno-Wojskowy 16 (67)/1 (251) 2015 r., s. 158-178

 

 

Awanse
  • Rostek-Jan-grob-300x397 Jan Rostek - Cichociemnypodporucznik – ze starszeństwem od 1 sierpnia 1939 r.
  • porucznik – ze starszeństwem od 27 marca 1942 r.

 

 

Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Walentego rolnika oraz Zofii z domu Haliniak. Rodziny nie założył.

 

 

Upamiętnienie

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Jan Rostek - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych Cichociemnych

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Jan Rostek - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych w Sali Tradycji JW GROM

 

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

W Sali Tradycji Jednostki Wojskowej GROM znajduje się tablica upamiętniająca Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za Ojczyznę.

 

 

 

 

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Jan Rostek - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Jan Rostek - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Jan Rostek - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Jan Rostek - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Jan Rostek - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Jan Rostek - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Jan Rostek - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Jan Rostek - Cichociemny

 

 

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 150–151. ISBN 83-902499-5-2.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 301. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii