Franciszek Cieplik – Cichociemny

Franciszek Cieplik – Cichociemny

ps. „Hatrak”, „Gumka”

 

CIEPLIK-Franciszekl-kpt.-piech.-rez-233x300 Franciszek Cieplik - Cichociemny

kpt. Franciszek Cieplik
źródło: JW GROM

Ur. 8 lutego 1908 r. w Sarajewie, zm. 21 sierpnia 1944 r. zamordowany przez Sowietów po bitwie pod Surkontami – policjant, oficer Wojska Polskiego, Polskich SIł Zbrojnych na  Zachodzie, Armii Krajowej, cichociemny.

 

 

Uczył się w szkole powszechnej, następnie w gimnazjum w Drohobyczu. Od 1925 r. w Trzyletniej Średniej Szkole Ogrodniczej.

Od 1 września 1930 r. w Szkole Podchorążych Piechoty w Śremie, od 30 czerwca 1931 r. dowódca 3 plutonu 5 kompanii 1 bataliony 64 Pułku Piechoty Strzekców Murmańskich 16 Dywizji Piechoty w Grudziądzu.

Od lutego do lipca 1932 r. w Szkole Fachowej dla Szeregowych Policji Państwowej w Sosnowcu. Awansowany do stopnia podporucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1933 r. Od maja do sierpnia 1934 r. na kursie komendantów posterunków Policji Państwowej przy szkole dla oficerów w Warszawie. Od 2 marca 1937 r. w Wydziale Śledczym Komendzie Policji Państwowej we Lwowie, następnie instruktor 10 Kompanii Rezerwy Policyjnej w Jarosławiu. Od 1 kwietnia 1939 r. awansowany do stopnia przodownika PP.

 

II wojna światowa

Zmobilizowany 22 sierpnia 1939 r., przydzielony do 1 plutonu 2 kompanii 1 batalionu 19 Pułku Piechoty Odsieczy Lwowa 5 Dywizji Piechoty. Walczył jako dowódca kompanii w obronie odcinka Wisły, 15 września ranny w czasie bitwy pod Gostyninem. Przewieziony do szpitala polowego nr 802 w Gostyninie, od 0 października w szpitalu w Sochaczewie, 14 października uciekł ze szpitala.

17 listopada przekroczył granicę z Węgrami, przez Jugosławię i Włochy dotarł  18 grudnia do Paryża (Francja). Od 6 marca 1940 r. przydzielony jako dowódca plutonu strzeleckiego 5 kompanii 2 batalionu  1 Dywizji Grenadierów. 12 maja 1940 r. awansowany do stopnia porucznika, ze starszeństwem od 3 maja 1940 r.  uczestniczył w walkach z Niemcamii w  Lotaryngii do rozwiązania dywizji 21 czerwca 1940 r.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Od 28 czerwca w niewoli niemieckiej, uciekł 8 lipca. Przekroczył granicę z Hiszpanią, następnie z Portugalią. 2 grudnia aresztowany, odesłany do Hiszpanii. Od 12 stycznia 1941 r. do 4 grudnia 1942 r. w obozie koncentracyjnym w Miranda de Ebro. 4 września 1941 r. podjął nieudaną próbę ucieczki wraz z dwioma innymi żołnierzami.

Po wyzwoleniu obozu 11 grudnia 1942 r., przez Lizbone i Gibraltar dotarł 7 stycznia 1943 r. do Wielkiej Brytanii. Przydzielony do 3 batalionu 1 Brygady Strzelców.

 

 

Cichociemny
KPT-F-CIEPLIK-201x300 Franciszek Cieplik - Cichociemny

kpt. Franciszek Cieplik ps. Hatrak, źródło: Biuro Historii i Tradycji Policji KGP

button-zrzuty_200-150x150 Franciszek Cieplik - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu ze specjalnością w dywersji zaprzysiężony na rotę AK 29 września 1943 roku. Przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. 1 marca 1944 mianowany do stopnia kapitana.

Zrzucony do Polski w nocy z 30 kwietnia na 1 maja 1944 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 16” (dowódca operacji: F/L Kazimierz  Wünsche, ekipa skoczków nr:  XLVIII), z samolotu Liberator BZ-965 „S” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/L Zbigniew Szostak, pilot – P/O Jacek Błocki / nawigator – F/L Kazimierz  Wünsche / radiotelegrafista – F/S Józef Witek / mechanik pokładowy – Sgt. Stanisław Wileniec / strzelec – F/S Stanisław Malczyk / despatcher – F/S Stanisław Jarecki). Zrzut na placówkę odbiorczą „Klosz”, w okolicach miejscowości Przybyszew, 23 km od Grójca.

Consolidated-B-24-Liberator-300x227 Franciszek Cieplik - Cichociemny

Consolidated B-24 Liberator

Razem z nim skoczyli: por. Kazimierz Osuchowski ps. Rosomak, rtm. Jan Skrochowski ps. Ostroga, mjr Kazimierz Szternal ps. Zryw. Skoczkowie przywieźli min. 270 tys. dolarów i 13 tys. dolarów w złocie na potrzeby AK. Był to drugi lot tej ekipy, w poprzednim (27/28 kwietnia) nie można było wykonać zadania.

Przydzielony do Okręgu Nowogródek AK, jako zastępca dowódcy 3 kompanii IV batalionu 77 Pułku Piechoty AK  Zgrupowania „Nadniemieńskiego” – Cichociemnego mjr Macieja Kalenkiewicza ps. Kotwicz.

W czasie operacji wileńskiej walczył w oddziale partyzanckim „Bustromiaka”, m.in.  19 sierpnia w walce z oddziałami sowieckimi w Poddubiczach. Zamordowany bagnetami przez  Sowietów, po bitwie z Armią Czerwoną pod Surkontami.

 

 

Awanse
  • podporucznik – ze starszeństwem od 1 stycznia 1933 r.
  • porucznik – 12 maja, ze starszeństwem od 3 maja 1940 r.
  • kapitan – 1 marca 1944 r.

 

 

Odznaczenia

 

 

Upamiętnienie

PL_Warsaw_st_Hyacinth_church_cichociemni_commemorative_plaque-229x300 Franciszek Cieplik - Cichociemny

Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych

CC-tablica-JW-GROM-204x300 Franciszek Cieplik - Cichociemny

tablica upamiętniająca poległych Cichociemnych
w Sali Tradycji JW GROM

 

W 1980 r. w lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych spadochroniarzy, poległych za niepodległość Polski.

W 1986 r. nielegalna Kresowa Oficyna Podziemna wydała serię / bloczek znaczków o nominale 4 x 1 zł pt. Spadochroniarzom Armii Krajowej poległym w walce z Sowietami.

Znaczki upamiętniają ppłk Macieja Kalenkiewicza ps. Kotwicz, kpt. Franciszka Cieplika ps. Hatrak, rtm. Jana Skrochowskiego ps. Ostroga, ppor. Adama Krasińskiego ps. Szczur oraz gen. bryg. Leopolda Okulickiego ps. Niedźwiadek.

We wrześniu 1991 r. postawiono na cmentarzu wojennym pomnik upamiętniający poległych oraz zamordowanych żołnierzy AK w Surkontach.

 

poczta-polowa-cc-300x278 Franciszek Cieplik - Cichociemny

 

 Życie rodzinne

Syn Wojciecha urzędnika sądowego oraz  Marii z domu Purgarić. W 1928 r. zawarł związek małżeński z Katarzyną Sygnowską (1907–1988). Mieli dwoje dzieci:  córkę Marię Teresę (ur. 1930) oraz syna Józefa (1935–1975).

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Franciszek Cieplik - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Franciszek Cieplik - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Franciszek Cieplik - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Franciszek Cieplik - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Franciszek Cieplik - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Franciszek Cieplik - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Franciszek Cieplik - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Franciszek Cieplik - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 31–32. ISBN 8390249901.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 302. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 212.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii