Eugeniusz Chyliński – Cichociemny

Eugeniusz Chyliński – Cichociemny

ps. „Frez”, „Szkolnik”, „Walter”, „Witold”, „Gryz”

vel Eugeniusz Wojtczak, vel Eugeniusz Moraczewski, vel Antoni Taraszkiewicz

 

37-928-211x300 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

por. Eugeniusz Chyliński
źródło: NAC

Ur. 19 marca 1915 w Kozicach, zm. 10 lutego 1990 w Raciborzu – księgowy, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, cichociemny.

 

 

Ukończył w 1935 roku Szkołę Kadetów nr 1 we Lwowie. W latach 1935–1936 uczył się w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty.

 

 

II wojna światowa
Chylinski-Eugeniusz-02-300x382 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

świadectwo dojrzałości

We wrześniu 1939 roku walczył w 32 Pułku Piechoty,  od 17 września w 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej w obronie Modlina jako dowódca plutonu w 7 kompanii 3 batalionu.

8 grudnia 1939 roku przekroczył granicę polsko-węgierską, internowany.

W marcu 1940 roku dotarł do Francji, w Szkole Podchorążych Piechoty w Coëtquidan.

8 czerwca 1941 r. dotarł do Hiszpanii, następnie przez Portugalię i Gibraltar w październiku 1941 r. do Wielkiej Brytanii.

Od października 1941 r. do marca 1943 r. w 1 plutonie rozpoznawczym 1 Dywizji Pancernej.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na Rotę AK 31 stycznia 1943 r.

Halifax-mk3-300x225 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do Polski w nocy z 24 na 25 marca 1943 r. w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Cellar” (dowódca operacji: F/L Józef Gryglewicz, ekipa skoczków nr: XXVIII), z samolotu  Halifax DT-727 „K” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Karol Twardawa, pilot – F/S Tadeusz Żabicki / nawigator – F/L Józef Gryglewicz / mechanik pokładowy – Sgt. Stanisław Roehr / i in.).

Tempsford-300x222 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Lotnisko RAF, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Smok” w okolicach miejscowości Wola Wodyńska, Helenów, 23 km od Siedlec.

Razem z nim skoczyli: pchor. Zbigniew Twardy ps. Trzask oraz kurier kpr. Aleksander Olędzki ps. Rab. Był to drugi lot tej ekipy, w poprzednim (19/20 marca) zadanie nie mogło zostać wykonane. Skoczkowie przerzucili 486 tys. dolarów w banknotach na potrzeby AK. Zrzucono także sześć zasobników oraz dwie paczki. Samolot powrócił szczęśliwie do bazy po locie trwającym 14 godzin.

Skoczków podjął oddział Batalionów Chłopskich, dowodzony przez Błażeja Szostaka ps. Smukły.

 

 

Grzegorz Rutkowski – Udział Batalionów Chłopskich
w odbiorze zrzutów lotniczych z Zachodu na terenie okupowanej Polski
w: „Zimowa Szkoła Historii Najnowszej 2012. Referaty„, IPN, Warszawa 2012, s. 15 – 25

 

Chylinski-Eugeniusz-deklaracja-300x187 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyOd września 1943 r. przydzielony do Kedywu Okręgu Wilno AK jako inspektor dywersji. Prowadził szkolenia dywersyjne w oddziałach dyspozycyjnych „Baza” i „Egzekutywa”. 

Chylinski-Eugeniusz-06-300x224 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Legitymacja Znaku Spadochronowego Eugeniusza Chylińskiego

Brał m.in. udział w licznych akcjach rozbrojenia żołnierzy niemieckich, wysadzeniu transportu k. Solecznik Wielkich na trasie kolejowej Wilno – Lida (4/5 grudnia 1943 roku);  nieudanej zasadzce koło Kiemieliszek 1 i 2 stycznia 1944 roku; 19 stycznia w nieudanej próbie (uszkodzenie instalacji elektrycznej) wysadzenia transportu koło Kieny na trasie kolejowej Wilno–Mińsk, 2 lutego w akcji wysadzenia transportu koło Koraciszek na trasie kolejowej Wilno–Kowno, 18 marca wysadzenia transportu kolejowego koło Kolonii Kolejowej na trasie Wilno–Mińsk; w nieudanej (ostrzał z karabinu maszynowego z bunkra) próbie wysadzenia transportu kolejowego na trasie do Święcian (26 marca 1944 roku).

Aresztowany 19 kwietnia 1944 roku w Wilnie. 16 maja odbity przez patrol „Bazy” i „Egzekutywy” w brawurowej akcji w czasie transportu z więzienia na Łukiszkach do szpitala św. Jakuba po zasymulowanym ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego.

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

19 maja 1944 r. przydzielony do oddziału partyzanckiego „Frycza” jako instruktor. Następnie instruktor na oficerskich kursach minersko-sabotażowych. Walczył w operacji wileńskiej jako dowódca kompanii (60-osobowego oddziału dywersyjno – minerskiego) w 3 Zgrupowaniu Czesława Dębickiego ps. Jarema.

Pozostał w Wilnie po wkroczeniu Armii Czerwonej. Na początku lipca 1946 roku aresztowany przez NKWD, aresztowany i osadzony w więzieniu przy ul. Ofiarnej. Po przesłuchaniach i torturach wywieziony na Syberię.

 

 

Po wojnie
represje-sowieckie-wobec-Polakow-300x213 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Represje sowieckie wobec Polaków, źródło: pamiec.pl

W 1957 roku powrócił do Polski, zamieszkał w Modzurowie. Pracował jako księgowy w Stacji Hodowli Roślin.

Od sierpnia 1961 roku należał do PZPR. Po śmierci pochowany na cmentarzu „Jeruzalem” w Raciborzu.

 

 

Awanse

 

 

Odznaczenia
cichociemny-frez-220x300 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

okładka książki Andrzeja Tomczyka pt. Cichociemny „Frez” Eugeniusz Stanisław Chyliński 1915-1990

 

 

Upamiętnienie

1 września 2017 r. imię por. cc Eugeniusza Chylińskiego otrzymał Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w Raciborzu.

W 2018 r. wydawnictwo WAW Racibórz opublikowało książkę Andrzeja Tomczyka pt. Cichociemny „Frez” Eugeniusz Stanisław Chyliński 1915-1990 (ISBN 9788362608775).

 

 

Życie rodzinne

Syn Wawrzyńca, ławnika sądowego, i Stanisławy z domu Wojtczak. W 1958 roku ożenił się z Krystyną Jadwigą Krasnowolską z domu Góralewicz (1927–1975). Mieli pasierbicę Ewę zamężną Mikę i synów: Przemysława (ur. w 1959 roku), Jarosława (ur. w 1961 roku) oraz córkę Barbarę (ur. w 1966 roku).

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Eugeniusz Chyliński - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Eugeniusz Chyliński - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 3. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2002, s. 26–29. ISBN 8390249952.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 302. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 155–156.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii

 

pl_PLPolski
en_GBEnglish (UK) pl_PLPolski