Eugeniusz Chyliński – Cichociemny

Eugeniusz Chyliński – Cichociemny

ps. „Frez”, „Szkolnik”, „Walter”, „Witold”, „Gryz”

vel Eugeniusz Wojtczak vel Eugeniusz Moraczewski vel Antoni Taraszkiewicz

 

37-928-211x300 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

por. Eugeniusz Chyliński
źródło: NAC

Ur. 19 marca 1915 w Kozicach, zm. 10 lutego 1990 w Raciborzu – księgowy, oficer Polskich Sił Zbrojne na Zachodzie i Armii Krajowej, porucznik piechoty, cichociemny.

 

 

Ukończył w 1935 roku Szkołę Kadetów nr 1 we Lwowie. W latach 1935–1936 uczył się w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty.

 

 

II wojna światowa
Chylinski-Eugeniusz-02-300x382 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

świadectwo dojrzałości Eugeniusza Chylińskiego

We wrześniu 1939 roku walczył w 32 Pułku Piechoty,  od 17 września w 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej w obronie Modlina jako dowódca plutonu w 7 kompanii 3 batalionu.

8 grudnia 1939 roku przekroczył granicę polsko-węgierską, internowany.

W marcu 1940 roku dotarł do Francji, pracował w Szkole Podchorążych Piechoty w Coëtquidan.

8 czerwca 1941 r. dotarło do Hiszpanii, następnie przez Portugalię i Gibraltar w październiku 1941 roku do Wielkiej Brytanii.

Od października 1941 roku do marca 1943 roku walczył w 1 plutonie rozpoznawczym 1 Dywizji Pancernej.

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyChylinski-Eugeniusz-deklaracja-300x187 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przydzielony do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na Rotę AK 31 stycznia 1943 r.

Zrzucony do Polski w nocy z 24 na 25 marca 1943 r. w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Cellar” (dowódca operacji: F/L Józef Gryglewicz, ekipa skoczków nr: XXVIII), z samolotu  Halifax DT-727 „K” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Karol Twardawa, pilot – F/S Tadeusz Żabicki / nawigator – F/L Józef Gryglewicz / mechanik pokładowy – Sgt. Stanisław Roehr / i in.).

Halifax-mk3-300x225 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzut na placówkę odbiorczą „Smok” w okolicach miejscowości Wola Wodyńska, Helenów, 23 km od Siedlec.

Razem z nim skoczyli: pchor. Zbigniew Twardy ps. Trzask oraz kurier kpr. Aleksander Olędzki ps. Rab. Był to drugi lot tej ekipy, w poprzednim (19/20 marca) zadanie nie mogło zostać wykonane.

Skoczków podjął oddział Batalionów Chłopskich, dowodzony przez Błażeja Szostaka ps. Smukły.

 

 

Grzegorz Rutkowski – Udział Batalionów Chłopskich
w odbiorze zrzutów lotniczych z Zachodu na terenie okupowanej Polski
w: „Zimowa Szkoła Historii Najnowszej 2012. Referaty„, IPN, Warszawa 2012, s. 15 – 25

 

Od września 1943 r. przydzielony do Kedywu Okręgu Wilno AK jako inspektor dywersji. Prowadził szkolenia dywersyjne w oddziałach dyspozycyjnych „Baza” i „Egzekutywa”. 

Chylinski-Eugeniusz-06-300x224 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Legitymacja Znaku Spadochronowego Eugeniusza Chylińskiego

Brał m.in. udział w licznych akcjach rozbrojenia żołnierzy niemieckich, wysadzeniu transportu k. Solecznik Wielkich na trasie kolejowej Wilno – Lida (4/5 grudnia 1943 roku);  nieudanej zasadzce koło Kiemieliszek 1 i 2 stycznia 1944 roku; 19 stycznia w nieudanej próbie (uszkodzenie instalacji elektrycznej) wysadzenia transportu koło Kieny na trasie kolejowej Wilno–Mińsk, 2 lutego w akcji wysadzenia transportu koło Koraciszek na trasie kolejowej Wilno–Kowno, 18 marca wysadzenia transportu kolejowego koło Kolonii Kolejowej na trasie Wilno–Mińsk; w nieudanej (ostrzał z karabinu maszynowego z bunkra) próbie wysadzenia transportu kolejowego na trasie do Święcian (26 marca 1944 roku).

Aresztowany 19 kwietnia 1944 roku w Wilnie. 16 maja odbity przez patrol „Bazy” i „Egzekutywy” w brawurowej akcji w czasie transportu z więzienia na Łukiszkach do szpitala św. Jakuba po zasymulowanym ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego.

19 maja 1944 r. przydzielony do oddziału partyzanckiego „Frycza” jako instruktor. Następnie instruktor na oficerskich kursach minersko-sabotażowych. Walczył w operacji wileńskiej jako dowódca kompanii (60-osobowego oddziału dywersyjno- minerskiego) w 3 Zgrupowaniu Czesława Dębickiego, „Jaremy”.

 

 

Represje sowieckie

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

Pozostał w Wilnie po wkroczeniu Armii Czerwonej.

Na początku lipca 1946 roku aresztowany przez NKWD, aresztowany i osadzony w więzieniu przy ul. Ofiarnej.

Po przesłuchaniach i torturach wywieziony na Syberię.

 

 

Po wojnie
represje-sowieckie-wobec-Polakow-300x213 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Represje sowieckie wobec Polaków, źródło: pamiec.pl

W 1957 roku powrócił do Polski, zamieszkał w Modzurowie. Pracował jako księgowy w Stacji Hodowli Roślin.

Od sierpnia 1961 roku należał do PZPR. Po śmierci pochowany na cmentarzu „Jeruzalem” w Raciborzu.

 

 

Awanse

 

 

Odznaczenia
cichociemny-frez-220x300 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

okładka książki Andrzeja Tomczyka pt. Cichociemny „Frez” Eugeniusz Stanisław Chyliński 1915-1990

 

 

Upamiętnienie

1 września 2017 r. imię por. cc Eugeniusza Chylińskiego otrzymał Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w Raciborzu.

W 2018 r. wydawnictwo WAW Racibórz opublikowało książkę Andrzeja Tomczyka pt. Cichociemny „Frez” Eugeniusz Stanisław Chyliński 1915-1990 (ISBN 9788362608775).

 

 

Życie rodzinne

Syn Wawrzyńca, ławnika sądowego, i Stanisławy z domu Wojtczak. W 1958 roku ożenił się z Krystyną Jadwigą Krasnowolską z domu Góralewicz (1927–1975). Mieli pasierbicę Ewę zamężną Mikę i synów: Przemysława (ur. w 1959 roku), Jarosława (ur. w 1961 roku) oraz córkę Barbarę (ur. w 1966 roku).

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Eugeniusz Chyliński - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Eugeniusz Chyliński - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Eugeniusz Chyliński - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Eugeniusz Chyliński - Cichociemny

 

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 3. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2002, s. 26–29. ISBN 8390249952.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 302. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 155–156.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii