Zbigniew Twardy – Cichociemny

Zbigniew Twardy – Cichociemny

ps.: „Trzask”, „Wici”

Zbigniew Adam Twardy vel Adam Mierzwa, vel Zygmunt Tarło

 

37-1185-291x400 Zbigniew Twardy - Cichociemny

por. Zbigniew Twardy
ze zbiorów NAC

ur. 25 maja 1920 w Borysławiu (obecnie Ukraina), zm. 6 października 1944 w Chełmie –  porucznik artylerii, „biały kurier”, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, Komendy Okręgu Wołyń AK, dowódca partyzanckiego batalionu „Błyskawica”,  cichociemny

 

 

Uczył się w gimnazjum w Drohobyczu, w 1939 zdał egzamin dojrzałości.

Podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie.

 

 

World War II

Zgłosił się jako ochotnik do wojska, od 22 sierpnia do 11 września 1939 jako obserwator na posterunku wojskowym w Drohobyczu. Działał jako tzw. biały kurier pomagał w przerzucie żołnierzy WP na Węgry.

15 marca 1940 w Latirka przekroczył granicę z Węgrami, pod koniec kwietnia dotarł do Modane (Francja). Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych pod dowództwem francuskim, przydzielony do 3 Pułku Artylerii Ciężkiej.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Po upadku Francji dotarł do St. Nazaire, od 23 czerwca 1940 w  Wielkiej Brytanii. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych pod dowództwem brytyjskim. Od lipca przydzielony do 1 Pułku Artylerii Lekkiej 1 Brygady Strzelców. Od lipca do grudnia 1941 w Szkole Podchorążych Artylerii w Coupar Angus. Po jej ukończeniu do 23 września 1940 ponownie w 1 Pułku Artylerii Lekkiej.

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

 

At the night of January 29/30th 1944 a Silent Unseen

button-zrzuty_200-150x150 Zbigniew Twardy - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 24 sierpnia 1942 w Audley End, awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 24 marca 1943.

Halifax-mk3-300x225 Zbigniew Twardy - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy 24/25 marca 1943 w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji lotniczej „Cellar” (dowódca operacji: F/L Józef Gryglewicz, ekipa skoczków nr: XXVIII), z samolotu  Halifax DT-727 „K” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – F/S Karol Twardawa, pilot – F/S Tadeusz Żabicki / nawigator – F/L Józef Gryglewicz / mechanik pokładowy – Sgt. Stanisław Roehr / i in.).

Tempsford-300x222 Zbigniew Twardy - Cichociemny

RAF airport, Tempsford

Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Smok”, w okolicach miejscowości Wola Wodyńska, Helenów, 23 km od Siedlec.

Razem z nim skoczył: ppor. Eugeniusz Chyliński ps. Frez oraz kurier kpr. Aleksander Olędzki ps. Rab. Był to drugi lot tej ekipy, w poprzednim (19/20 marca) zadanie nie mogło zostać wykonane. Skoczkowie przerzucili 486 tys. dolarów w banknotach na potrzeby AK. Zrzucono także sześć zasobników oraz dwie paczki. Samolot powrócił szczęśliwie do bazy po locie trwającym 14 godzin.

Skoczków podjął oddział Batalionów Chłopskich, dowodzony przez Błażeja Szostaka ps. Smukły.

 

Hubert Królikowski – Zrzut na placówkę „Puchacz”. O zrzutach i placówkach odbiorczych
w powiecie siedleckim podczas II wojny światowej
w: Szkice Podlaskie 2006, nr 14 s. 71-90

 

Grzegorz Rutkowski – Udział Batalionów Chłopskich
w odbiorze zrzutów lotniczych z Zachodu na terenie okupowanej Polski
w: „Zimowa Szkoła Historii Najnowszej 2012. Referaty”, IPN, Warszawa 2012, s. 15 – 25

 

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych, następnie od kwietnia 1943 przydzielony do Komendy Okręgu Wołyń AK. Od początku lipca 1943 oficer organizacyjny w Inspektoracie Rejonowym Kowel, adiutant komendanta Obwodu Kowel – Miasto.

Od stycznia 1944 dowódca partyzanckiego batalionu „Błyskawica”, utworzonego z oddziału partyzanckiego operującego w rejonie miejscowości Kowel oraz oddziałów samoobrony Zielonej, Zasmyk i Dąbrowy, później pod nazwą 3 batalionu  50 Pułku Piechoty 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK (zgrupowanie „Gromada”), liczącego ok. 400 żołnierzy.

Wolyn_ak-300x303 Zbigniew Twardy - CichociemnyUczestnik wielu bojowych akcji dywersyjnych, m.in. w nocy 29/30 stycznia 1944, wraz z oddziałami partyzanckimi:  Cichociemnych por. Michał Fijałka ps. Sokół, oraz por. Walery Krokay ps. Siwy, a także por. Władysław Czermiński ps. Jastrząb oraz N.N. ps. Łuny w akcji obronnej przeciw Ukraińcom we wsi Babie pod Szczurzynem, następnie 2 lutego 1944 w ataku na wieś Budyszcze przeciwko silnym oddziałom UPA. 29 lutego 1944 ranny pod Oździatyczami, nadal dowodził batalionem.

5 marca 1944 w Świniarzynie od przedstawicieli społeczeństwa miasta Kowla przyjął proporzec dla batalionu, wraz z grupą oficerów sztabowych przyjął także defiladę batalionu.

W nocy 8/9 marca 1944 wraz z oddziałami: Cichociemnego por. Walery Krokay “Siwy” and Lt. Władysław Czermiński ps. Jastrząb, ppor. Stanisława Kurzydłowskiego-Konarskiego ps. Jurek zlikwidował niemiecką załogę (30 ludzi) na stacji kolejowej Hołoby pod Kowlem.

10 kwietnia 1944 pod Stawkami ciężko ranny (strzaskane kości lewej nogi powyżej kolana), przetransportowany do szpitala polowego  w Lasach Mosurskich. Dzięki pomocy życzliwych Polakom Węgrów (w służbie niemieckiej) od 3 maja w obozie jeńców sowieckich w Okszowie k. Chełma. Wykupiony przez PCK, leczony w szpitalu miejskim w Chełmie przy ul Lwowskiej, m.in. przez dr Stanisława Radwańskiego

Odmówił zgody na amputację nogi z powodu gangreny, 6 października 1944 zmarł, pochowany na cmentarzu miejskim w Chełmie.

Virtuti-Militari-272x350 Zbigniew Twardy - Cichociemny

 

Promotions

 

 

Orders and decorations

 

 

Family Life

Syn Stanisława oraz Franciszki z domu Łożańskiej. Rodziny nie założył.

 

 

Commemoration

18 września 1994 Szkoła Podstawowa w Rudzie–Hucie przyjęła imię por. Zbigniewa Twardego ps. Trzask.

 

 

Commemoration of the Silent Unseen

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Zbigniew Twardy - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Zbigniew Twardy - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

May 15, 2005 was unveiled in the special unit - Military Unit GROM The monument is dedicated to the Silent Unseen of the Home Army. A considerable degree of the exposition in Sala Tradycji (eng. Hall of Tradition, also localized in the GROM HQ) is also focused on the lives of the Silent Unseen.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – GROM, named in honour of the Silent Unseen, paratroopers of the Home Army is Poland’s leading special-operations unit.

In 2008, the documentary "We cichociemni. Voice of the Living" (script and directed by Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Zbigniew Twardy - Cichociemny

Monument in honour of the Silent Unseen, Warsaw

On October 7, 2013 in Warsaw at ul. Matejko, opposite the Seym of R.P. ( parliament) the Memorial of the Cichociemni Paratroopers of the Home Army was unveiled.

cc-boening-300x199 Zbigniew Twardy - CichociemnyIn 2013, the documentary film Cichociemni was created. Fight for freedom or die ”(script and directed by Dariusz Walusiak).

In 2016, the Sejm of the Republic of Poland established the year 2016 as the Year of Silent People. The NBP issued a silver 10 zloty collector coin commemorating the 75th anniversary of the first drop of Cichociemni.

cc-monety-300x157 Zbigniew Twardy - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Zbigniew Twardy - CichociemnyIn 2017, LOT Polish Airlines placed a parachute sign and signature commemorating Cichociemni on the hull of a Boeing 787 (SP-LRG).

The Silent Unseen are a patron for many teams and scouting organizations. Many books and articles have been dedicated to their thematic.

At the Military Cemetery in Powązki in Warsaw there are graves of several Cichociemni and a monument dedicated to them "YOU HOMELAND"

sala-tradycji-grom Zbigniew Twardy - Cichociemny

Hall of Tradition, JW GROM HQ in Warsaw

button-publikacje_200-300x101 Zbigniew Twardy - Cichociemny

 

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo „Abres”, 1996, s. 189–190. ISBN 83-902499-5-2.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny.

 

Also see - biographical entry on Wikipedia (in Polish)