Władysław Maksyś – Cichociemny

Władysław Maksyś – Cichociemny

ps.: „Azot”, „Chrom”, „Miś”, „Janusz”

Władysław Henryk Aleksander Maksyś  vel Mieczysław Pytlasiński, vel Maksymilian Pytalski, vel Janusz Sokołowski, vel Janusz Barcicki

 

37-1052-282x400 Władysław Maksyś - Cichociemny

por Władysław Maksyś
Source: NAC

ur. 27 czerwca 1913 w Lesku, zm. 22 grudnia 1995 w Warszawie – porucznik artylerii czasu wojny, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, wywiadu ofensywnego Armii Krajowej,  Komendy Głównej AK, cichociemny.

 

 

Uczył się w powszechnej szkole koedukacyjnej, od 1925 w Gimnazjum Towarzystwa Wychowawczo – Oświatowego „Przyszłość”, w 1934 zdał egzamin dojrzałości.

W latach 1935 – 1939 studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej, podczas studiów członek Polskiej Korporacji Akademickiej Patria. W 1939 na praktyce w największym warszawskim, jednym z największych w Europie, browarze Habersbuscha i Scheille.

 

 

World War II

W kampanii wrześniowej 1939 nie zmobilizowany. 7 września wraz z kilkunastoma kolegami wyjechał z Warszawy do Lwowa, powrócił pod koniec września.

camp-Coetquidian-300x198 Władysław Maksyś - CichociemnyOd listopada działacz i kurier Związku Oficerów Rezerwy. W styczniu i lutym 1940 podejmował próby przekroczenia granicy z Węgrami, 29 marca udało mu się przekroczyć granicę ze Słowacją, dotarł do ambasady R.P. w Budapeszcie.

Od połowy kwietnia 1940 we Francji, wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w Coëtquidan, od 18 kwietnia przydzielony do 3 Pułku Artylerii Lekkiej, następnie w zgrupowaniu artylerii przeciwlotniczej w Saint – Nazaire.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

Po upadku Francji ewakuowany 20 czerwca statkiem m/s „Sobieski”, dotarł do Plymouth (Wielka Brytania). Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie pod dowództwem brytyjskim, przydzielony do 1 dywizjonu artylerii przeciwlotniczej.

 

Halina Waszczuk-Bazylewska – Od WW-72 do „Liceum”
w: Niepodległość i Pamięć 1997 r., nr 4/1 (7) [1], s. 153-176

 

 

At the night of January 29/30th 1944 a Silent Unseen

button-zrzuty_200-150x150 Władysław Maksyś - CichociemnyZgłosił sie do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w wywiadzie, od 16 maja do 27 grudnia 1942 uczestnik Oficerskiego Kursu Doskonalącego Administracji Wojskowej w Londynie (kryptonim polskiej szkoły wywiadu, zwanej przez Cichociemnych „kursem gotowania na gazie”). Zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 29 grudnia 1942. Awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 12 marca 1943.

Halifax-mk3-300x225 Władysław Maksyś - Cichociemny

Handley Page Halifax

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy 13/14 marca 1943, w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji „Window” (dowódca operacji: F/O Mieczysław Kuźnicki, ekipa skoczków nr: XXIV), z samolotu Halifax HR-666 „E” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – W/O Stanisław Mierniczek, pilot – F/O Jan Polnik / nawigator – F/O Mieczysław Kuźnicki / radiotelegrafista – F/S Edward Janik / mechanik pokładowy – Sgt. Henryk Chętkowski / strzelec – F/O Zdzisław Markiewicz).

Tempsford-300x222 Władysław Maksyś - Cichociemny

RAF airport, Tempsford

Start o godz. 18.35 z lotniska Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Żbik”, w okolicach miejscowości Lelów, 8 km od Koniecpola.

Razem z nim skoczyli: por. Antoni Chmielowski ps. Wołk, por. Stefan Ignaszak ps. Drozd, ppor. Stefan Jasieński ps. Alfa. Skoczkowie przerzucili 744 tys. dolarów w banknotach na potrzeby AK. Zrzucono także sześć zasobników i dwie paczki. Skoczków podjął oddział ppor. Henryka Furmańczyka ps. Henryk. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy po locie trwającym 12 godzin 45 minut.

Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, od kwietnia 1943 przydzielony jako oficer wywiadu ofensywnego AK do Oddziału II Komendy Głównej AK, ośrodek wywiadowczy „1AW”, następnie w „51KK”, w sekcji „Zachód”. Od października 1943 w ekspozyturze „Lombard” jako inspektor sieci wywiadowczych m.in. w Wiedniu, Berlinie, Królewcu, Elblągu.

 

Maciej Żuczkowski - Wywiad Armii Krajowej (Eng. Intelligence of the Home Army)
w: Pamięć.pl nr 4-5/2012, Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, s. 44 – 49

 

Andrzej Pepłoński – Współdziałanie Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza
z Secret Intelligence Service w okresie II wojny światowej
w: Słupskie Studia Historyczne 2003 r. nr 10, s. 149-165

 

W Powstaniu Warszawskim nie ujawnił się, 5 września 1944 wywieziony przez Niemców z Warszawy do obozu w Pruszkowie. Uciekł, przebywał w Podkowie Leśnej, Żyrardowie, Mogielnicy nad Pilicą.

W styczniu 1945 powrócił do Warszawy, w marcu 1945 nawiązał kontakt z Narodowymi Siłami Zbrojnymi.

 

dr Andrzej Suchcitz – Wywiad Armii Krajowej
źródło: Koło Byłych Żołnierzy Armii Krajowej – Oddział Londyn
www.polishresistance-ak.org

 

 

After the War

Od 9 września 1945 do 13 marca 1946 urzędnik w firmie budowlanej „inż. Piotrowski i S-ka” w Katowicach, od 1 kwietnia 1946 jako kierownik Śląskiej Przetwórni Spożywczej „Trzy Korony”.  Ujawnił się w 1947 w Katowicach, w związku z tzw. amnestią.

Od 9 czerwca 1949 jako samodzielny referent ds. importu w Przedsiębiorstwie Zjednoczenia Przemysłowego Surogatów Kawowych i Namiastek Spożywczych w Warszawie, następnie m.in. jako starszy ekonomista w Spółdzielni Pracy Konserwatorsko – Remontowej „Naprawa”, jako zastępca kierownika ds. administracyjno – finansowych Zakładu Produkcji Chemicznej Zjednoczonych Zespołów Gospodarczych „Inco”, ekonomista w Przedsuiębiorstwie Obrotu Produktami Naftowymi „CPN” w Warszawie.

Od 1 marca 1965 do czerwca 1972 kierownik wydziału zatrudnienia Zarządu Budownictwa Mieszkaniowego Warszawa – Stare Miasto, od 15 czerwca 1973 do 31 marca 1979  inspektor kontroli w Zespole Przemysłu i Biurze Nadzorczym. Od kwietnia 1979 na emeryturze.

Zmarł 22 grudnia 1995 w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

 

 

Wkład polskiego wywiadu w 1945 ocenił oficer łącznikowy MI6 (1940-1946) Wilfred Dunderdale:
„Spośród 45 770 raportów wywiadowczych z okupowanej Europy, które dotarły w czasie wojny do aliantów,
22 047, czyli 48 procent pochodziło ze źródeł polskich (…)
Wynika z tego, że w ciągu ostatnich pięciu lat polscy agenci w Europie pracowali bez przerwy
i że dostarczyli oni, mimo wielkiego zagrożenia dla siebie i swoich rodzin,
wielką ilość materiału wszelkiego rodzaju i obejmującego wiele tematów.”
W wywiadzie AK pełniło służbę 37 Cichociemnych…

 

Virtuti-Militari-272x350 Władysław Maksyś - Cichociemny

Promotions

 

 

Orders and decorations

 

 

Family Life

Syn Mikołaja geometry oraz Anny z domu Meẏer. W 1944 zawarł związek małżeński z Krystyną z domu Kielecką (1919–1985). Mieli dwóch synów: Janusza (ur. 1949) oraz Adama (ur. 1951).

 

 

Commemoration of the Silent Unseen

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Władysław Maksyś - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Władysław Maksyś - CichociemnyW 1989 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

May 15, 2005 was unveiled in the special unit - Military Unit GROM The monument is dedicated to the Silent Unseen of the Home Army. A considerable degree of the exposition in Sala Tradycji (eng. Hall of Tradition, also localized in the GROM HQ) is also focused on the lives of the Silent Unseen.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – GROM, named in honour of the Silent Unseen, paratroopers of the Home Army is Poland’s leading special-operations unit.

In 2008, the documentary "We cichociemni. Voice of the Living" (script and directed by Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Władysław Maksyś - Cichociemny

Monument in honour of the Silent Unseen, Warsaw

On October 7, 2013 in Warsaw at ul. Matejko, opposite the Seym of R.P. ( parliament) the Memorial of the Cichociemni Paratroopers of the Home Army was unveiled.

cc-boening-300x199 Władysław Maksyś - CichociemnyIn 2013, the documentary film Cichociemni was created. Fight for freedom or die ”(script and directed by Dariusz Walusiak).

In 2016, the Sejm of the Republic of Poland established the year 2016 as the Year of Silent People. The NBP issued a silver 10 zloty collector coin commemorating the 75th anniversary of the first drop of Cichociemni.

cc-monety-300x157 Władysław Maksyś - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Władysław Maksyś - CichociemnyIn 2017, LOT Polish Airlines placed a parachute sign and signature commemorating Cichociemni on the hull of a Boeing 787 (SP-LRG).

The Silent Unseen are a patron for many teams and scouting organizations. Many books and articles have been dedicated to their thematic.

At the Military Cemetery in Powązki in Warsaw there are graves of several Cichociemni and a monument dedicated to them "YOU HOMELAND"

sala-tradycji-grom Władysław Maksyś - Cichociemny

Hall of Tradition, JW GROM HQ in Warsaw

button-publikacje_200-300x101 Władysław Maksyś - Cichociemny

 

 

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 85–86. ISBN 83-902499-0-1.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 362. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 142.

 

Also see - biographical entry on Wikipedia (in Polish)