Jan Walter – Cichociemny

Jan Walter – Cichociemny

ps.: „Cyrkiel”, „Ekierka”

Jan Wojciech Walter vel Jan Borzykowski

 

37-1189-283x400 Jan Walter - Cichociemny

kpt. Jan Walter
ze zbiorów NAC

Ur. 12 lipca 1904 r. w Kielcach, zm. 19 lipca 1976 r. w Warszawie – kapitan saperów, harcerz, inżynier, oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, wywiadu Armii Krajowej, szef służb saperskich Oddziału III Komendy Okręgu Lublin AK, więzień UB (Lublin), NKWD, sowieckich łagrów: Jegolsk, Swierdłowsk (1944-1947), cichociemny.

 

 

krzyz-harcerski-zhp-300x301 Jan Walter - CichociemnyOd 1911 r. do 1914 r. uczeń szkoły kolejowej w Kielcach, od 1915 r. Łukowskiej Szkoły Handlowej, od 1921 r. Państwowego Gimnazjum im. Hetmana S. Żółkiewskiego w Siedlcach, w 1923 r. uzyskał świadectwo dojrzałości. W okresie szkolnym działał w Związku Harcerstwa Polskiego.

W 1920 r. walczył w obronie Kielc w wojnie polsko-bolszewickiej jako ochotnik w Pogotowiu Wojennym, przydzielony do 4 Pułku Piechoty Legionów.

Od 1923 r. studia na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej, obronił dyplom inżyniera w 1927 r.

Od lipca 1927 r. do 15 maja 1928 r. w Szkole Podchorążych Rezerwy Saperów Kolejowych w Legionowie, od 18 maja w 2 Pułku Saperów Kolejowych, 20 września 1928 r. przeniesiony do rezerwy. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem od 1 stycznia 1931 r.

Od 1928 r. kreślarz w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, od 1938 r. w Wydziale Komunikacyjno – Budowlanym Komisariatu Rządu w Warszawie. Awansowany do porucznika ze starszeństwem od 1 stycznia 1936 r.

 

 

World War II

Zmobilizowany 31 sierpnia 1939 r., przydzielony jako instruktor szkolenia saperskiego dla dywersji pozafrontowej do Oddziału II Sztabu Głównego (Naczelnego Wodza). Przekroczył granicę polsko – rumuńską 18 września, internowany do 30 listopada w obozie Dragasani.

Wyruszył do Francji przez Jugosławię i Włochy, 5 grudnia wstąpił do polskich Sił Zbrojnych w Paryżu. Od 1 stycznia 1940 w Centrum Wyszkolenia Saperów w Wersalu. Od 17 marca w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich. Uczestniczył w bitwie o Narwik (Norwegia) jako dowódca plutonu pionierów kompanii sztabowej 2 półbrygady.

 

Maciej Szczurowski – Geneza formowania Armii Polskiej we Francji 1939 – 1940
w: Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, 2002, nr 4 s. 115 – 143

 

Monika Bielak – Ewakuacja żołnierzy polskich z Francji do Wielkiej Brytanii
i Afryki Północnej w latach 1940-1941
w: IPN, Polska 1918-1989 – Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989

 

Po kapitulacji Francji od 1 lipca 1940 r. w Wielkiej Brytanii, przydzielony do 1 Batalionu Strzelców Podhalańskich 1 Brygady Strzelców. Od 12 lipca II adiutant dowódcy batalionu, od 22 maja 1942 r. do 17 kwietnia 1943 r. dowódca plutonu pionierów.

 

Halina Waszczuk-Bazylewska – Od WW-72 do „Liceum”
w: Niepodległość i Pamięć 1997 r., nr 4/1 (7) [1], s. 153-176

 

dr Andrzej Suchcitz – Wywiad Armii Krajowej
źródło: Koło Byłych Żołnierzy Armii Krajowej – Oddział Londyn
www.polishresistance-ak.org

 

 

Silent Unseen

button-zrzuty_200-150x150 Jan Walter - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w wywiadzie, m.in. na Oficerskim Kursie Doskonalącym Administracji Wojskowej (kamuflaż polskiej szkoły wywiadu, zwanej przez Cichociemnych „kursem gotowania na gazie”). Zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 15 grudnia 1943, przeniesiony do Włoch. Mianowany kapitanem ze starszeństwem od 5 maja 1944.

placowka-szczur-300x225 Jan Walter - Cichociemny

miejsce zrzutu – placówka „Szczur”

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy 4/5 maja 1944 w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Weller 26” (dowódca operacji: S/L Józef Gryglewicz, ekipa skoczków nr: L), z samolotu Liberator BZ-965 „S” (1586 Eskadra PAF, załoga: pilot – F/L Zbigniew Szostak, pilot – P/O Jacek Błocki / nawigator – F/L Kazimierz  Wünsche, S/L Józef Gryglewicz / radiotelegrafista – F/S Józef Witek / mechanik pokładowy – Sgt. Stanisław Wileniec / strzelec – F/S Stanisław Malczyk / despatcher – F/S Stanisław Jarecki).

Consolidated-B-24-Liberator-300x227 Jan Walter - Cichociemny

Consolidated B-24 Liberator

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, zrzut na placówkę odbiorczą „Szczur”, w okolicach miejscowości Wola Gałęzowska k. Bychawy, 31 km od Janowa Lubelskiego.

Two other Silent Unseen have made the jump, namely second lieutenants Andrzej Prus-Bogusławskipseudonym ‘’Pancerz’’ (eng. ‘’Armor’’), Second Lieutenant Adam Dąbrowski, pseudonym ‘’Puti’’, Second Lieutenant Adam Krasiński, ps. Szczur, por. Alfred Whitehead, ps. Dolina 2, ppor. Józef Zając, ps. Kolanko. Skoczkowie zostali zrzuceni po dwóch, w trzech nalotach na placówkę, co dwie minuty poczynając od godz. 00.12. W czwartym nalocie na placówkę, o godz. 00.18 zrzucono dwanaście zasobników oraz sześć paczek.

Brindisi_1-300x199 Jan Walter - Cichociemny

Airport in Brindisi (Italy)

Po godzinie nadleciał drugi samolot, Halifax JP-180 „S”, także z polską załogą, zrzucił na placówkę dziewięć zasobników oraz dwanaście paczek, w godz. 01.28 – 01.36. Ogółem przyjmowanie całego zrzutu (skoczków oraz zaopatrzenia z dwóch samolotów) trwało półtorej godziny. „Liberator” z którego zrzucono skoczków lądował w bazie o godz. 05.15, po 9 godzinach 35 minutach lotu. Drugi samolot, „Halifax” lądował szczęśliwie w bazie po locie trwającym dziesięć godzin 20 minut.

Zrzut w całości przyjął oddział partyzancki AK dowodzony przez ppor. Aleksander Sarkisow ps. Szaruga. Oddział funkcjonował od września 1943 r. do lipca 1944 r., jego dowódca był oficerem ds. zrzutów, oddział m.in. przyjmował zrzuty skoczków oraz sprzętu. Najwyższy stan osobowy oddziału to 120 żołnierzy.

Aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Lublinie, mieszkał przy ul. Weteranów 12. Od czerwca szef służb saperskich Oddziału III Komendy Okręgu Lublin AK.

 

Maciej Żuczkowski – Wywiad Armii Krajowej
w: Pamięć.pl nr 4-5/2012, Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, s. 44 – 49

 

Andrzej Pepłoński – Współdziałanie Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza
z Secret Intelligence Service w okresie II wojny światowej
w: Słupskie Studia Historyczne 2003 r. nr 10, s. 149-165

 

 

After the War

Pozostał w konspiracji. Od 13 sierpnia 1944 r. jako inżynier w Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Lublinie, od października kierownik Działu Gospodarki Mieszkaniowej w Polskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego.

cc-Walter-Swierdlowsk-300x215 Jan Walter - Cichociemny

Lokalizacja Jekaterynburga, mapa Google

20 października 1944 r. przypadkowo aresztowany przez UB, osadzony na Zamku Lubelskim. Od 18 listopada w transporcie przez Brześć, Batanowicze do łagru Jodła (obłast nowogrodzka).  Od lipca 1946 r.  w łagrze w rejonie Swierdłowska (od 1991 r. Jekaterynburg). Wielokrotnie przesłuchiwany przez NKWD.

13 listopada 1947 r. powrócił do Polski, zamieszkał w Warszawie. Od 1948 r. inspektor nadzoru budowlanego Stołecznej Budowy Osiedli Robotniczych. Od 1950 r. zastępca dyrektora i nauczyciel przedmiotów zawodowych w Zasadniczej Szkole Zawodowej dla Pracujących nr 2. Od 1961 r. do 1971 r. w Miejskim Przedsiębiorstwie Instalacyjnym.

W latach 1970-1974 prezes Zespołu Cichociemnych. Zmarł 19 lipca 1976 r. w Warszawie.

 

 

Wkład polskiego wywiadu w 1945 r. ocenił oficer łącznikowy MI6 (1940-1946) Wilfred Dunderdale:
„Spośród 45 770 raportów wywiadowczych z okupowanej Europy, które dotarły w czasie wojny do aliantów,
22 047, czyli 48 procent pochodziło ze źródeł polskich (…)
Wynika z tego, że w ciągu ostatnich pięciu lat polscy agenci w Europie pracowali bez przerwy
i że dostarczyli oni, mimo wielkiego zagrożenia dla siebie i swoich rodzin,
wielką ilość materiału wszelkiego rodzaju i obejmującego wiele tematów.”
W wywiadzie AK pełniło służbę 37 Cichociemnych…

 

 

Promotions

 

 

Military Decorations

 

 

Family Life

Syn Leonarda konduktora kolejowego oraz Wandy z domu Piotrowskiej. Zawarł związek małżeński z Marią Dołęga-Zakrzewską (1904–1990). Mieli dwoje dzieci: Wandę zamężną Laskowską, dziennikarkę (1932–1991) oraz Macieja (1938-2001). 

 

 

Commemoration of the Silent Unseen

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Jan Walter - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Jan Walter - CichociemnyIn 1989, the documentary film Cichociemni was created (script and direction Marek Widarski).

May 15, 2005 was unveiled in the special unit - Military Unit GROM The monument is dedicated to the Silent Unseen of the Home Army. A considerable degree of the exposition in Sala Tradycji (eng. Hall of Tradition, also localized in the GROM HQ) is also focused on the lives of the Silent Unseen.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – GROM, named in honour of the Silent Unseen, paratroopers of the Home Army is Poland’s leading special-operations unit.

In 2008, the documentary "We cichociemni. Voice of the Living" (script and directed by Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Jan Walter - Cichociemny

Monument in honour of the Silent Unseen, Warsaw

On October 7, 2013 in Warsaw at ul. Matejko, opposite the Seym of R.P. ( parliament) the Memorial of the Cichociemni Paratroopers of the Home Army was unveiled.

cc-boening-300x199 Jan Walter - CichociemnyIn 2013, the documentary film Cichociemni was created. Fight for freedom or die ”(script and directed by Dariusz Walusiak).

In 2016, the Sejm of the Republic of Poland established the year 2016 as the Year of Silent People. The NBP issued a silver 10 zloty collector coin commemorating the 75th anniversary of the first drop of Cichociemni.

cc-monety-300x157 Jan Walter - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Jan Walter - CichociemnyIn 2017, LOT Polish Airlines placed a parachute sign and signature commemorating Cichociemni on the hull of a Boeing 787 (SP-LRG).

The Silent Unseen are a patron for many teams and scouting organizations. Many books and articles have been dedicated to their thematic.

At the Powazki Military Cemetery in Warsaw, there are several graves of the Silent Unseen, as well as a monument dedicated to them, with the writing ‘’For you, motherland’’.

sala-tradycji-grom Jan Walter - Cichociemny

Hall of Tradition, JW GROM HQ in Warsaw

button-publikacje_200-300x101 Jan Walter - Cichociemny

 

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 137–138. ISBN 83-902499-0-1.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994 r. ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 429, ISBN 8321105378
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 219-220

 

Also see - biographical entry on Wikipedia (in Polish)