Bronisław Czepczak-Górecki – Cichociemny

Bronisław Czepczak-Górecki – Cichociemny

ps. „Zwijak 2”, „Zebra 2”, „Bolek”

vel Bronisław Górecki, vel Bronisław Dzwoniarz
po wojnie Bronisław Czepczak – Górecki

 

37-933-213x300 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

por. Bronisław Czepczak
źródło: NAC

Ur. 18 września 1922 r. w Stupkach (powiat tarnopolski, obecnie Ukraina), zm. 24 sierpnia 2001 r. w Warszawie – porucznik łączności, żołnierz Armii Polskiej gen. Andersa, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, radiotelegrafista 1 Batalionu 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK, Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, WiN, więzień sowieckich łagrów: Mariewka, Dymitrowka (1940-1942), dwukrotnie więziony przez UB, skazany (1945-1947 oraz 1950-1956), łącznościowiec, cichociemny.

 

 

Uczył się w szkole powszechnej, następnie w II Państwowym Gimnazjum im. J. Słowackiego w Tarnopolu. W październiku 1939 r. podjął naukę w Liceum Matematyczno – Fizycznym, w grudniu zrezygnował z powodów materialnych.

 

 

World War II

W kampanii wrześniowej nie zmobilizowany z powodu młodego wieku (miał 17 lat). 3 kwietnia 1940 r. Sowieci aresztowali jego ojca.

15 kwietnia 1940 r. wraz z matką i dwiema siostrami zesłany przez Sowietów do Mariewki  (Oktiabrskij Rejon), Stiepnyj Sowchoz (Dymitrowka, Kazachstan).

miejsca-zeslan-Polakow-300x172 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

GUŁ-ag – mapa zesłań, pracy i straceń Polaków

Zmuszony do niewolniczej pracy jako robotnik rolny przy orce, zbiorze siana oraz hodowli bydła.

Po układzie Sikorski – Majski zwolniony w styczniu 1942 r., pieszo pokonał 50 km do Mariewki, następnie szedł 10 dni do Pietropawłowska. 11 lutego 1942 r. w miejscowości Ługowaja wstąpił do Armii Polskiej gen. Andersa.

Przydzielony do kompanii karabinów maszynowych 28 Pułku Piechoty 10 Dywizji Piechoty. Od 15 marca w 1 batalionie 28 Pułku Piechoty.

Grzegorz Skrukwa – Armia Andersa – nadzieja dla Polaków w ZSRR
w: Zesłaniec, 2008, nr. 34, s. 29 – 40

 

Andrzej Wojtaszak – Armia Polska w ZSRR
w: Zesłaniec, 2007, nr 32, s. 89 – 106

 

Od 9 lipca 1942 r. w  El-Khassa  (Palestyna), przydzielony do kompanii szkolnej radio Sztabu Naczelnego Wodza w El-Maghar. Od 25 listopada w obozie Clairwood (Unia Południowoafrykańska).

Od 22 kwietnia 1943 r. w Grenock (Wielka Brytania).

 

Zbigniew S. Siemaszko – Ośrodek Cichociemnych Łącznościowców
Anstruther – Auchtertool – Polmont
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Silent Unseen

button-zrzuty_200-150x150 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Przeszkolony ze specjalnością w radiotelegrafii, od kwietnia 1943 w Auchtertool, od 22 maja 1943 w Polmont. 21 lipca ukończył kurs spadochronowy, 21 września awansowany na starszego strzelca podchorążego. Od 9 października 1943 w Stanmore (Dover House) pod Londynem. Od 8 listopada 1943 w Neapolu, następnie w Taranto, następnie jako radiotelegrafista w centrali łączności radiowej Sztabu Naczelnego Wodza „Mewa” w Bazie nr 11, zlokalizowanej pomiędzy Latiano a Mesagne nieopodal Brindisi. Od 14 maja 1 Bazie nr 10 w Ostuni na kursie odprawowym. Zaprzysiężony na rotę ZWZ-AK 16 maja 1944 w Ostuni, awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 1 grudnia 1944.

Consolidated-B-24-Liberator-300x227 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Consolidated B-24 Liberator

Zrzucony do okupowanej Polski w nocy 26/27 grudnia 1944 w sezonie operacyjnym „Odwet”, w operacji lotniczej „Staszek 2” (dowódca operacji: S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz, ekipa skoczków nr: LXIII), z samolotu Liberator BZ 965 „V” (301 Dywizjon PAF, załoga: pilot – F/L Stanisław Reymer-Krzywicki, pilot – F/O Mikołaj Paraśkiewicz / nawigator – S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz / radiotelegrafista – W/O Dionizy Budnicki / mechanik pokładowy – Sgt. J. Brzeziński / strzelec – P/O K. Grabowski / despatcher – F/S Stanisław Baran).

Brindisi_1-300x199 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Airport in Brindisi (Italy)

Start z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, zrzut na placówkę „Wilga 1” w okolicach miejscowości Szczawa, w rejonie Mogielicy (Beskid Wyspowy), 23 km od Nowego Targu, w rejonie góry Mogielnica. Był to ostatni zrzut cichociemnych, po upadku Powstania Warszawskiego.

Razem z nim skoczyli: kpt. dypl. Stanisław Dmowski ps. Podlasiak, ppor. Jan Matysko ps. Oskard, kpr. Jan Parczewski ps. Kraska, mjr Zdzisław Sroczyński ps. Kompresor, mjr Witold Uklański ps. Herold. Był to trzeci lot tej ekipy, w poprzednich (22/23 listopada, 25/26 grudnia) nie można było wykonać zadania.

Skoczkowie przerzucili 589,8 tys. dolarów w banknotach oraz 6 tys. dolarów w złocie na potrzeby AK. Zrzucono także 15 zasobników i 5 paczek. Zasobniki i paczki zrzucono w pierwszym nalocie na placówkę, skoczkowie (po dwóch) wyskoczyli w czwartym, piątym i szóstym nalocie samolotu na placówkę odbiorczą.

Od grudnia 1944  jako radiotelegrafista 1 Batalionu 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK. 13 stycznia 1945 r. uczestniczył w zwycięskiej bitwie z niemieckim oddziałem pacyfikacyjnym.

 

Dawid Golik – Od „Sroki” do „Wilgi”. Zrzuty dla podhalańskiej Armii Krajowej
w: Biuletyn informacyjny AK nr 01 (309) styczeń 2016, s. 29 – 38

 

Dawid Golik – Alianccy lotnicy, cichociemni i „peżetki” z Krakowa
w: Biuletyn informacyjny AK nr 12 (320) grudzień 2016, s. 48 – 53

 

 

After the War

Delegatura_SZ_1945-300x317 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyPozostał w konspiracji, posługiwał się nazwiskiem Bronisław Górecki. Działał w Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj, następnie WiN. Utrzymywał łączność z bazą we Włoszech i Anglii przy pomocy czterech radiostacji: dwóch AP-4 oraz AP-5 i HR-3.

Od czerwca 1945 r. inspektor mieszkaniowy w Komisji Mieszkaniowej MRN w Bydgoszczy, od 13 lipca kreślarz w Pomorskiej Fabryce Maszyn.

7 grudnia 1945 r. w nocy aresztowany, osadzony w MBP na ul. Koszykowej, następnie  w więzieniu śledczym na Mokotowie. Nie ujawnił iż był skoczkiem.  16 września 1946 r. wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego  skazany na 5 lat więzienia. 20 grudnia 1946 r. Najwyższy Sąd Wojskowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 14 lutego 1947 r. Naczelna Prokuratura Wojskowa,  ze względu na stan zdrowia zarządziła przerwę w odbywaniu wyroku. 15 lutego zwolniony z więzienia, 29 kwietnia wyrokiem Wojskowego Sadu Rejonowego objęty amnestią.

10 lipca 1947 r. w Bydgoszczy zdał egzamin dojrzałości, od 1 września księgowy w firmie „Handel Bydłem i Trzodą Chlewną A i Stanisław Trąbka”. Od października 1948 r. studia na Akademii Handlowej w Poznaniu.

Czepczak-Górecki_Bronisław-grob-201x300 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Grób Bronisława Czepczak-Góreckiego w Panteonie Żołnierzy Polski Walczącej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

2 października 1950 r. ponownie aresztowany. Po cięzkim śledztwie 24 lutego 1953 r. wyrokiem Wojskowego Sadu Rejonowego w Warszawie skazany na 15 lat więzienia (w składzie sądu m.in. por. Stefan Michnik vel Szechter). Od 11 lipca 1953 r. osadzony w więzieniu we Wronkach. 26 maja 1956 r. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy złagodził wyrok do 8 lat więzienia, 10 sierpnia postanowił o warunkowym zwolnieniu.

2017-na-szachownicy-losu-nck-300x392 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyOd 15 stycznia 1957 r. kolejno: kaborant, technik,  starszy technik w Przemysłowym Instytucie Elektroniki Ośrodka Badawczo-Rozwojowego (późniejszego Ośrodka Badawczo – Rozwojowego Elektroniki Próżniowej. Po ukończeniu studiów na Politechnice Warszawskiej inżynier specjalista – operatow spawarek elektronicznych. Od października 1982 r. na emeryturze.

W 1989 roku wstąpił do Światowego Związku Żołnierzy AK, przewodniczący komisji historycznej środowiska cichociemnych.

1 października 1996 roku w Pałacu Prezydenckim uczestniczył jako ojciec chrzestny Sztandaru JW GROM w ceremonii wręczenia go Jednostce, matką chrzestną  została Agnieszka Petelicka, żona dowódcy GROM.

Po śmierci pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

 

Zbigniew S. Siemaszko – Cichociemni Łącznościowcy
maszynopis w zbiorach Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu

 

 

Memoriał Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”
do Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych
Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2015

 

 

Creation
Czepczak-Gorecki-medal-300x273 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

projekt: Bronisław Czepczak-Górecki
źródło: JW GROM

Autor pierwszego medalu upamiętniającego „Cichociemnych”, plakietki „Cichociemni – Tobie Ojczyzno” wyprodukowanej w 1987 r. przez Teodora Kaweckiego z Gdyni.

Na awersie umieszczono znak „Cichociemnych”, spadochron, poniżej zarys granic Polski z roku 1939. Na tle spadochronu umieszczano datę skoku, w dolnej części pseudonim skoczka.

Na rewersie umieszczono wizerunek samolotu, Krzyż Armii Krajowej oraz imię i nazwisko skoczka. Medal ten miał być wręczany „Cichociemnym” lub ich bliskim.

Autor książki  „Na szachownicy losu. Wspomnienia skoczka” (NCK Warszawa, 2017).

 

Andrzej Bogusławski – Jeszcze o „Cichociemnych” J. Tucholskiego
w: Zeszyty Historyczne nr 101, s. 212 – 217, Instytut Literacki, Paryż 1992 r.

 

 

Commemoration

Wystąpił w filmie dokumentalnym pt. Cichociemni z 1989.

W 2017 roku wydawnictwo NCK Warszawa opublikowało książkę Bronisław Czepczak – Górecki – Na szachownicy losu. Wspomnienia skoczka (ISBN 978-83-7982-281-2).

 

 

Promotions
 

 

Military Decorations
Czepczak-Gorecki-grafika-192x300 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

źródło: JW GROM

 

 

Family Life

Syn Mariana, kowala oraz Marii z domu Wilk. Miał 2 siostry, jedna z nich zmarła na Syberii. W czasie pobytu w więzieniu w 1955 r. zawarł związek małzeński z Bożeną Marią z domu Sobańską (ur. 1927). Mieli córkę Dorotę (ur. 1961 r.).

Jego ojciec został aresztowany przez NKWD 3 kwietnia 1940 r. Po wyjściu z łagru wstąpił do Armii Andersa, schorowany wyjechał do Persji i zmarł w szpitalu w Teheranie, gdzie został pochowany.

 

 

Commemoration of the Silent Unseen

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyIn 1989, the documentary film Cichociemni was created (script and direction Marek Widarski).

May 15, 2005 was unveiled in the special unit - Military Unit GROM The monument is dedicated to the Silent Unseen of the Home Army. A considerable degree of the exposition in Sala Tradycji (eng. Hall of Tradition, also localized in the GROM HQ) is also focused on the lives of the Silent Unseen.

Od 4 kwietnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – GROM, named in honour of the Silent Unseen, paratroopers of the Home Army is Poland’s leading special-operations unit.

In 2008, the documentary "We cichociemni. Voice of the Living" (script and directed by Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Monument in honour of the Silent Unseen, Warsaw

On October 7, 2013 in Warsaw at ul. Matejko, opposite the Seym of R.P. ( parliament) the Memorial of the Cichociemni Paratroopers of the Home Army was unveiled.

cc-boening-300x199 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyIn 2013, the documentary film Cichociemni was created. Fight for freedom or die ”(script and directed by Dariusz Walusiak).

In 2016, the Sejm of the Republic of Poland established the year 2016 as the Year of Silent People. The NBP issued a silver 10 zloty collector coin commemorating the 75th anniversary of the first drop of Cichociemni.

cc-monety-300x157 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Bronisław Czepczak-Górecki - CichociemnyIn 2017, LOT Polish Airlines placed a parachute sign and signature commemorating Cichociemni on the hull of a Boeing 787 (SP-LRG).

The Silent Unseen are a patron for many teams and scouting organizations. Many books and articles have been dedicated to their thematic.

At the Powazki Military Cemetery in Warsaw, there are several graves of the Silent Unseen, as well as a monument dedicated to them, with the writing ‘’For you, motherland’’.

sala-tradycji-grom Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

Hall of Tradition, JW GROM HQ in Warsaw

button-publikacje_200-300x101 Bronisław Czepczak-Górecki - Cichociemny

 

Sources:
  • Own sources
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 3. Zwierzyniec – Rzeszów: Obywatelskie Stowarzyszenie „Ostoja”, 2002, s. 29–35. ISBN 8390249952.
  • Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Arcana, Kraków 1994, s. 329-332, 463, ISBN 83-86225-10-6
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 303. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 262–263.