Antoni Chmielowski – Cichociemny

Antoni Chmielowski – Cichociemny

ps. „Wołk”, „Gród”

vel Antoni Krawiec, vel Chełmoński, vel Głowacki, vel Hulewicz, vel Wroński

 

37-926-283x400 Antoni Chmielowski - Cichociemny

mjr Antoni Chmielowski
źródło: NAC

Ur. 15 sierpnia 1914 w Wołczuchach, zm. 2 sierpnia 1969 w Opolu – oficer artylerii Wojska Polskiego, szef wywiadu Obszaru Lwowskiego Armii Krajowej, likwidator organizacji NIE we Lwowie, więzień PRL i ZSRR, major Sił Zbrojnych PRL, cichociemny.

 

 

W 1934 roku zdał maturę po ukończeniu Państwowego Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły w Gródku Jagiellońskim.

Od 1934 roku w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, następnie Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu.  Ukończył kurs samochodowy w Warszawie, artylerii przeciwlotniczej w Ośrodku Szkoleniowym Artylerii. Podjął studia w Wyższej Szkole Nauk Politycznych w Warszawie.

 

 

II wojna światowa

W kampanii wrześniowej w 1939 roku w 11 Samodzielnym Dywizjonie Artylerii Przeciwlotniczej. Przedostał się na Węgry,  internowany.

Uciekł, w grudniu 1939 roku dotarł do Francji, przydzielony do 5 Pułku Strzelców Pieszych 2 Dywizji Strzelców Pieszych.

Po kapitulacji Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, przydzielony do 1 dywizjonu artylerii przeciwlotniczej.

 

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Antoni Chmielowski - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Skierowany na „Oficerski Kurs Doskonalący Administracji” (polska szkoła wywiadu, zwana przez Cichociemnych „kursem gotowania na gazie”), po jego ukończeniu otrzymał przydział do Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza, zaprzysiężony 29 grudnia 1942 roku

Zrzucony do Polski w nocy z 13 na 14 marca 1943 roku, w sezonie operacyjnym „Intonacja”, w operacji „Window” (dowódca operacji: F/O Mieczysław Kuźnicki, ekipa skoczków nr: XXIV), z samolotu Halifax HR-666 „E” (138 Dywizjon RAF, załoga: pilot – W/O Stanisław Mierniczek, pilot – F/O Jan Polnik / nawigator – F/O Mieczysław Kuźnicki / radiotelegrafista – F/S Edward Janik / mechanik pokładowy – Sgt. Henryk Chętkowski / strzelec – F/O Zdzisław Markiewicz). Zrzut na placówkę odbiorczą „Żbik”, w okolicach miejscowości Lelów, 8 km. od Koniecpola.

Halifax-mk3-300x225 Antoni Chmielowski - Cichociemny

Handley Page Halifax

Razem z nim skoczyli: por. Stefan Ignaszak ps. Drozd, ppor. Stefan Jasieński ps. Alfa, ppor. Władysław Maksyś ps. Azot. Skoczków podjął oddział ppor. Henryka Furmańczyka ps. Henryk.

Przydzielony do komórki „993/G” Oddziału II B (kontrwywiad) Komendy Głównej AK, skierowany do Lwowa. Od października do 20 grudnia 1943 roku szef Referatu Legalizacji, od połowy 1944 roku szef wywiadu wojskowego w Oddziale II Komendy Obszaru Lwowskiego AK.

Po zakończeniu Akcji „Burza” we Lwowie i aresztowaniu płk. Henryka Pohoskiego, od 1 sierpnia 1944 roku szef Oddziału II w organizacji NIE (jako kapitan „Hulewicz”). DO października 1945 r. likwidatorem tej organizacji we Lwowie. Jako jeden z ostatnich, w październiku 1945 roku wyjechał do Krakowa.

 

Maciej Żuczkowski – Wywiad Armii Krajowej
w: Pamięć.pl nr 4-5/2012, Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, s. 44 – 49

 

 

Po wojnie

20 grudnia 1945 roku aresztowany przez MBP , osadzony w warszawskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej.

W 1946 roku przekazany sowieckiemu MGB. W procesie w Kijowie skazany na karę śmierci, zamienioną na 20 albo 25 lat więzienia. Zesłany do łagru na Kołymę.

Wrócił do Polski 15 grudnia 1955 roku. Pracował w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, potem jako zastępca kierownika wydziału w Wojewódzkim Zrzeszeniu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Opolu.

W 1967 roku ukończył studia magisterskie w Studium Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego.

Zmarł tragicznie 2 sierpnia 1969 roku w Opolu.

 

 

Awanse
  • podporucznik – ze starszeństwem od 1 października 1937 r.
  • porucznik – ze starszeństwem od 20 marca 1941 r.
  • kapitan – 14 marca 1943 r.
  • major – 12 października 1968 r.

 

 

Odznaczenia

 

 

Życie rodzinne

Syn Antoniego rolnika i Anny z domu Mulak.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Antoni Chmielowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Antoni Chmielowski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Antoni Chmielowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Antoni Chmielowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Antoni Chmielowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Antoni Chmielowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Antoni Chmielowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Antoni Chmielowski - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo Abres, 1996, s. 33–34. ISBN 8390249952.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 301. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 140.
  • Jerzy Węgierski: Armia Krajowa na Kresach południowo-wschodnich po lipcu 1944 r.. W: Żołnierze wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku. Wyd. 3. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, 2013, s. 19–50. ISBN 9788372330772.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii