Antoni Chmielowski – Cichociemny

Antoni Chmielowski – Cichociemny

ps. „Wołk”, „Gród”

Chmielowski_Antoni-218x300 Antoni Chmielowski - Cichociemnyvel Antoni Krawiec, vel Chełmoński, vel Głowacki, vel Hulewicz, vel Wroński

Ur. 15 sierpnia 1914 w Wołczuchach, zm. 2 sierpnia 1969 w Opolu – oficer zawodowy artylerii Wojska Polskiego w okresie międzywojennym, cichociemny, kierownik Referatu Legalizacji Oddziału II B (wywiad i kontrwywiad) Obszaru Lwowskiego Armii Krajowej, następnie szef wywiadu wojskowego tego obszaru, szef Oddziału II i następnie likwidator organizacji NIE we Lwowie, więzień w PRL-u i ZSRR, major Sił Zbrojnych PRL

Syn Antoniego, rolnika, i Anny z domu Mulak. W 1934 roku zdał maturę po ukończeniu Państwowego Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły w Gródku Jagiellońskim. Kontynuował naukę w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu, kursie samochodowym w Warszawie, kursie artylerii przeciwlotniczej w Ośrodku Szkoleniowym Artylerii i Wyższej Szkole Nauk Politycznych w Warszawie.

II wojna światowa

W czasie kampanii wrześniowej w 1939 roku walczył w 11 Samodzielnym Dywizjonie Artylerii Przeciwlotniczej. Przedostał się na Węgry, gdzie został internowany. Zbiegł i w grudniu 1939 roku walczył we Francji (w 5 Pułku Strzelców Pieszych 2 Dywizji Strzelców Pieszych). Po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w 1 dyonie artylerii przeciwlotniczej.

Cichociemny

Po przeszkoleniu w wywiadzie i zaprzysiężeniu 29 grudnia 1942 roku,  w nocy z 13 na 14 marca 1943 zrzucony do Polski (operacja lotnicza „Window”). Został przydzielony do komórki „993/G” Oddziału II B (kontrwywiad) Komendy Głównej AK i skierowany do Lwowa. Od października do 20 grudnia 1943 roku był szefem Referatu Legalizacji, a następnie (od połowy 1944 roku) szefem wywiadu wojskowego w Oddziale II sztabu Komendy Obszaru Lwowskiego AK.

Po zakończeniu Akcji „Burza” we Lwowie i aresztowaniu płk. Henryka Pohoskiego został od 1 sierpnia 1944 roku szefem Oddziału II w organizacji NIE (jako kapitan „Hulewicz”), a następnie likwidatorem tej organizacji we Lwowie (do października 1945 roku). Jako jeden z ostatnich, w październiku 1945 roku wyjechał do Krakowa.

Po wojnie

Aresztowany przez funkcjonariuszy MBP 20 grudnia 1945 roku, przewieziony do Warszawy i przetrzymywany w więzieniu przy ul. Rakowieckiej. W 1946 roku przekazany sowieckiemu MGB. W procesie w Kijowie został skazany na karę śmierci, zamienioną później na 20 albo 25 lat więzienia. Skierowany do łagru na Kołymę.

Wrócił do Polski 15 grudnia 1955 roku. Pracował w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej i w Wojewódzkim Zrzeszeniu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Opolu na stanowisku zastępcy kierownika wydziału. W 1967 roku ukończył studia magisterskie w Studium Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Zmarł tragicznie 2 sierpnia 1969 roku w Opolu.

Awanse

podporucznik – ze starszeństwem od 1 października 1937 roku
porucznik – ze starszeństwem od 20 marca 1941 roku
kapitan – 14 marca 1943 roku
major – 12 października 1968 roku

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Walecznych – dwukrotnie
Krzyż Wojenny (Francja).

Źródła:
  • informacje własne
  • Wikipedia
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo Abres, 1996, s. 33–34. ISBN 8390249952.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 301. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 140.
  • Jerzy Węgierski: Armia Krajowa na Kresach południowo-wschodnich po lipcu 1944 r.. W: Żołnierze wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku. Wyd. 3. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, 2013, s. 19–50. ISBN 9788372330772.