Antoni Chmielowski – Cichociemny

Antoni Chmielowski – Cichociemny

ps. „Wołk”, „Gród”

37-926-283x400 Antoni Chmielowski - Cichociemny

mjr Antoni Chmielowski
w zbiorach NAC

vel Antoni Krawiec, vel Chełmoński, vel Głowacki, vel Hulewicz, vel Wroński

 

Ur. 15 sierpnia 1914 w Wołczuchach, zm. 2 sierpnia 1969 w Opolu – oficer artylerii Wojska Polskiego, szef wywiadu Obszaru Lwowskiego Armii Krajowej, likwidator organizacji NIE we Lwowie, więzień PRL i ZSRR, major Sił Zbrojnych PRL, cichociemny.

 

W 1934 roku zdał maturę po ukończeniu Państwowego Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły w Gródku Jagiellońskim. Kontynuował naukę w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu, kursie samochodowym w Warszawie, kursie artylerii przeciwlotniczej w Ośrodku Szkoleniowym Artylerii i Wyższej Szkole Nauk Politycznych w Warszawie.

 

II wojna światowa

W czasie kampanii wrześniowej w 1939 roku walczył w 11 Samodzielnym Dywizjonie Artylerii Przeciwlotniczej. Przedostał się na Węgry, gdzie został internowany. Zbiegł i w grudniu 1939 roku walczył we Francji (w 5 Pułku Strzelców Pieszych 2 Dywizji Strzelców Pieszych). Po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w 1 dyonie artylerii przeciwlotniczej.

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Antoni Chmielowski - CichociemnyPo przeszkoleniu w wywiadzie i zaprzysiężeniu 29 grudnia 1942 roku,  w nocy z 13 na 14 marca 1943 zrzucony do Polski w operacji „Window”).

Przydzielony do komórki „993/G” Oddziału II B (kontrwywiad) Komendy Głównej AK i skierowany do Lwowa. Od października do 20 grudnia 1943 roku był szefem Referatu Legalizacji, a następnie (od połowy 1944 roku) szefem wywiadu wojskowego w Oddziale II sztabu Komendy Obszaru Lwowskiego AK.

Po zakończeniu Akcji „Burza” we Lwowie i aresztowaniu płk. Henryka Pohoskiego został od 1 sierpnia 1944 roku szefem Oddziału II w organizacji NIE (jako kapitan „Hulewicz”), a następnie likwidatorem tej organizacji we Lwowie (do października 1945 roku). Jako jeden z ostatnich, w październiku 1945 roku wyjechał do Krakowa.

 

Po wojnie

Aresztowany przez funkcjonariuszy MBP 20 grudnia 1945 roku, przewieziony do Warszawy i przetrzymywany w więzieniu przy ul. Rakowieckiej. W 1946 roku przekazany sowieckiemu MGB. W procesie w Kijowie został skazany na karę śmierci, zamienioną później na 20 albo 25 lat więzienia. Skierowany do łagru na Kołymę.

Wrócił do Polski 15 grudnia 1955 roku. Pracował w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej i w Wojewódzkim Zrzeszeniu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Opolu na stanowisku zastępcy kierownika wydziału. W 1967 roku ukończył studia magisterskie w Studium Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Zmarł tragicznie 2 sierpnia 1969 roku w Opolu.

 

Awanse

podporucznik – ze starszeństwem od 1 października 1937 roku
porucznik – ze starszeństwem od 20 marca 1941 roku
kapitan – 14 marca 1943 roku
major – 12 października 1968 roku

 

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Walecznych – dwukrotnie
Krzyż Wojenny (Francja).

 

Życie rodzinne

Syn Antoniego rolnika i Anny z domu Mulak.

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Antoni Chmielowski - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Antoni Chmielowski - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Antoni Chmielowski - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Antoni Chmielowski - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Antoni Chmielowski - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Antoni Chmielowski - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Antoni Chmielowski - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Antoni Chmielowski - Cichociemny

Źródła:
  • informacje własne
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo Abres, 1996, s. 33–34. ISBN 8390249952.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 301. ISBN 8321105378.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Wojskowy Instytut Historyczny, s. 140.
  • Jerzy Węgierski: Armia Krajowa na Kresach południowo-wschodnich po lipcu 1944 r.. W: Żołnierze wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku. Wyd. 3. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, 2013, s. 19–50. ISBN 9788372330772.

 

Zobacz także biogram w Wikipedii